Tanpura
| Tanpura | |||
.jpg) | |||
| Klassifisering | klimpra luttinstrument med skålforma kropp | ||
|---|---|---|---|
| Hornbostel-Sachs klassifisering | 321.321-6 | ||
| Døme | |||
Tanpura (eller tambura) er ein firestrenga indisk «lutt» utan band på gripebrettet. Han blir nytta til ulike former for indisk musikk.[1] Ein tanpura kan minna om ein forenkla sitar eller eit anna lutt-aktig instrument, og har sameleis resonanskasse laga av eit graskar.[2]
Ein tanpura blir ikkje nytta til å spela ein melodi, men for å støtta opp om framføringa til ein annan musikar eller songar, eller som akkompgnement til ei danseframsyning.[2]
Instrumentet er stemd etter indisk musikkteori i tonane Pa-S0a-S0a-Sa (dvs G-C1-C1-C) eller Ma-S0a-S0a-Sa (F-C1-C1-C) (Sa svarer til C i europeisk musikk). Merk at tonehøgda i indisk musikk ikkje er absolutt, ho oppgjev forholdet til grunntonen.
Dei to midtre strengane er stemde i same tone, grunntonen, og bidrar til den svevande tonen, og kvartar/kvintar aukar talet på overtonar. Strengane blir anslått med peikefingeren og langfingeren med eit spesielt rytmemønster som gjev ein «uendeleg» tone.
Pandit Murli Manohar Shukla med tanpura.
Ein tanpura frå 1963.
Tanjore-tambura frå 1800-talet.
Tanpuri eller liten tanpura.
_MET_DP165287.jpg)
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ www.wisdomlib.org (12. mars 2017). «Tambura: 5 definitions». www.wisdomlib.org (på engelsk). Henta 27. oktober 2022.
- 1 2 Datta, Asoke Kumar; Sengupta, Ranjan; Banerjee, Kaushik; Ghosh, Dipak (2019). «Acoustical Analysis of the Tanpura». Signals and Communication Technology (på engelsk). doi:10.1007/978-981-13-2610-3. ISSN 1860-4862.
- Denne artikkelen bygger på «Tanpura» frå Wikipedia på svensk og «Tanpura» frå Wikipedia på engelsk, den 21. desember 2025.
