Tamilskie Tygrysy
 Flaga używana przez Tamilskie Tygrysy | |
| Data założenia |
1976 |
|---|---|
| Miejsce założenia | |
| Lata aktywności |
5 maja 1976 – 18 maja 2009 |
| Terytorium | |
| Pochodzenie etniczne | |
| Liczba członków |
8-15 tys. |
| Działalność przestępcza | |
| Wrogowie | |
| Ważne osoby | |
Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE, tamil. தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள், syng. දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි) − organizacja tamilska żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu[1]. Powstała w 1976 roku i prowadziła działalność do końca wojny domowej na Sri Lance w 2009 roku. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.
Historia i działalność
[edytuj | edytuj kod]Po uzyskaniu niepodległości przez Cejlon w 1948 syngaleska większość, dominująca w rządzie, stopniowo ograniczała prawa i dyskryminowała mniejszość tamilską np. w 1956 uchwalono ustawę ustanawiającą język syngaleski jedynym językiem urzędowym Sri Lanki (tzw. Sinhala Only Act)[2][3]. Wskutek napięć między obiema grupami etnicznymi dochodziło wielokrotnie do krwawych pogromów Tamilów inspirowanych przez władze[4]. Do największych masakr doszło w 1956, 1958, 1961, 1974, 1977 i w 1983. 31 maja 1981 podpalono bibliotekę w Dżafnie przechowującą bezcenne zbiory kultury Tamilów[5]. W 1983 miały miejsce wydarzenia zwane „Czarnym Lipcem” podczas których w stolicy Sri Lanki – Kolombo syngaleskie tłumy kierowane przez urzędników, polityków, żołnierzy, policjantów i mnichów buddyjskich zamordowały 1–3 tys. Tamilów[6][7]. Organizacja Tamilskich Tygrysów podjęła próbę realizacji postulatów niepodległościowych w drodze przemocy i mimo znacznej przewagi wojsk rządowych przejęła kontrolę nad częścią terytorium objętego roszczeniami. W 1987 w wojnie domowej doszło do interwencji zbrojnej wojsk Indii, które wycofały się w 1990[8]. W 1992 i 1993 walki między partyzantami tamilskimi a armią rządową nasiliły się. W konflikcie zginęło już ok. 64 tys. osób. W maju 1993 w zamachu bombowym zginął prezydent Sri Lanki Ranasinghe Premadasa[9]. Dokładna siła organizacji nie była znana. Szacuje się, że Tamilskie Tygrysy liczyły około 8–15 tys. dobrze uzbrojonych bojowników[10][11]. Kontrolowały północne i wschodnie wybrzeża Sri Lanki, a swoje akcje przeprowadzały na całej wyspie. Organizacja miała rozległe kontakty na całym świecie. Uzyskiwała fundusze od dużej tamilskiej diaspory w Ameryce Północnej, Azji i Europie[12]. Od połowy lat 80. służby bezpieczeństwa państw europejskich otrzymywały sygnały, że mieszkający na ich terenie Tamilowie zamieszani są w przemyt narkotyków. Pod koniec lat 80., po masowych aresztowaniach mężczyzn przez wojska rządowe, tamilscy partyzanci zaczęli wysyłać na front także dziewczęta – początkowo jako sanitariuszki lub pracownice biurowe, potem jako uzbrojone bojowniczki[13]. Pod koniec wojny domowej stanowiły one połowę Tamilskich Tygrysów. Były zgrupowane w dwóch pułkach piechoty, pułku przeciwlotniczym, medycznym, mechanicznym, politycznym i Czarnych Tygrysów – samobójców[14][15]. Organizacja wykorzystywała również dzieci do prowadzenia walki zbrojnej, często zmuszając je do tego przy użyciu siły[16][17]. 17 maja 2009 Tamilskie Tygrysy, pobite i zdziesiątkowane w wyniku ofensywy armii rządowej, ogłosiły złożenie broni[18].
Struktura
[edytuj | edytuj kod]
Struktura organizacyjna LTTE składała się z wojsk lądowych oraz trzech innych rodzajów sił zbrojnych[19]:
Bilans działalności
[edytuj | edytuj kod]Szacuje się, że organizacja w czasie wojny domowej przeprowadziła około 200 ataków terrorystycznych na cele cywilne, w których zginęło pomiędzy 3700 a 4100 osób[20].
| Lp. | Wydarzenie | Data | Miejsce | Ofiary śmiertelne | Źródła |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Masakra na farmach Kent i Dollar | 30 listopada 1984(dts) | Dystrykt Mullajttiwu | 62 | [22] |
| 2. | Masakra w Kokkilai | 1 grudnia 1984(dts) | Kokkilai, Dystrykt Mullajttiwu | 11 | [23] |
| 3. | Masakra w Anuradhapurze | 14 maja 1985(dts) | Anuradhapura | 146 | [24] |
| 4. | Katastrofa lotu Air Lanka 512 | 3 maja 1986(dts) |