1955.

1955.. po kalendarima
Gregorijanski	1955.. (MCMLV)
Ab urbe condita	2708.
Islamski	1374–1375.
Iranski	1333–1334.
Hebrejski	5715–5716.
Bizantski	7463–7464.
Koptski	1671–1672.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	2010–2011.
• Shaka Samvat	1877–1878.
• Kali Yuga	5056–5057.
	Kineski
• Kontinualno	4591–4592.
• 60 godina	Yin Drvo Koza; (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11955.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | >
<< | < | 1951. | 1952. | 1953. | 1954. | 1955.. | 1956. | 1957. | 1958. | 1959. | > | >>

Godina 1955 (MCMLV) bila je redovna godina koja počinje u subotu (link pokazuje kalendar) po gregorijanskom kalendaru.

Događaji

decembar 1954 - februar 1955 (72 dana) - Titovo putovanje "Galebom": Indija, Burma, Egipat.

Januar/Siječanj

2. 1. - José Antonio Remón Cantera, predsednik Paname, ubijen na trkalištu u glavnom gradu.
6. 1. - Tito raskošno dočekan u Burmi (lider U Nu); 18-tog izvešteno da će jedna burmanska brigada biti opremljena u zamenu za pirinač.
6. 1. - Trgovački sporazum FNRJ i SSSR, prvi redovni od 1948. (NYT)
7. 1. - FNRJ će dobiti grant od 38,1 miliona dolara od SAD, uključujući pšenice za 28,1 milion. U poseti je američki gen. Cook, koji hvali čvrstinu vojnika i staranje o oružju. (NYT)
10. 1. - Objavljena uspostava diplomatskih odnosa FNR Jugoslavije i NR Kine, ambasadori razmenjeni na proleće.^[1]
13. 1. - Departman trgovine SAD uvodi ograničenja na izvoz u FNRJ, radi sprečavanja prenosa u sovjetski blok. (NYT)

20. 1. - Prva kriza u Tajvanskom moreuzu: Kineska komunistička Narodno-oslobodilačka armija uzela ostrva Yijiangshan od Republike Kine (Tajvan), borbe se nastavljaju oko drugih ostrva u moreuzu.
24. 1. - Milovan Đilas osuđen na 18 meseci zatvora, uslovno na tri godine, zbog članka u Njujork Tajmsu u kome je kritikovao političko stanje u Jugoslaviji i istakao potrebu postojanja opozicione partije kao činioca demokratizacije; osuđen i Vladimir Dedijer, na šest meseci uslovno.
24. 1. - U njujorškom MoMA otvorena izložba fotografija The Family of Man, zatim će osam godina putovati svetom (u Beogradu '57, Zagrebu '58).
25. 1. - Prezidijum Vrhovnog Sovjeta SSSR formalno objavljuje kraj rata sa Nemačkom.
28. 1. - Formosanska rezolucija: Kongres SAD odobrio predsedniku Eisenhoweru upotrebu sile za odbranu Tajvana.
29. 1. - Prikazan francuski film Les Diaboliques.
29. 1. - Italijanski vojnik ranjen na jugoslovenskoj granici - izraženo žaljenje.

Februar/Veljača

6. 2. - Predsjednik Sabora Vladimir Bakarić potvrđuje da se odustalo od kolektivizacije. (NYT)
7. 2. - SAD, V. Britanija i Francuska se složile dati još 89 miliona dolara FNRJ. (NYT)
8. 2. - Nikolaj Bulganjin je novi premijer SSSR (do 1958), nakon što je Georgij Maljenkov prinuđen na povlačenje. Novi ministar odbrane je Georgij Žukov (do 1957).
9. 2. - Apartheid: prisilno raseljavanje 60.000 stanovnika Sophiatowna, predgrađa Johannesburga.
10. 2. - Američka Sedma flota pomaže evakuaciju kineske nacionalističke armije sa ostrva Dachen. Dan ranije oboren je jedan američki Skyraider.
11. 2. - Predsednik Tito pristao u riječkoj luci na povratku sa azijske turneje.
12. 2. - Američki predsednik Eisenhower poslao prve vojne savetnike u Južni Vijetnam.
12. 2. - U Kazaškoj SSR osnovan Naučno-istraživački ispitni poligon br. 5 kod Bajkonura, zapravo Tjuratama, za ispitivanje raketne tehnike.

februar - Završena prva faza izgradnje HE Jablanica, početak proizvodnje el. energije.
17. 2. - Na Bjelašnici južni orkanski vetar od 200 km/h (skoro 56 m/s).
23. 2. - Edgar Faure na čelu francuske vlade, nakon Pierre Mendès Francea (do 1956).
24. 2. - Hladni rat: Formiran "Bagdadski pakt" (METO, zatim CENTO - Organizacija Bliskoistočnog, odn. Centralnog ugovora) koji povezuje Iran, Irak, Pakistan, Tursku i Veliku Britaniju (mala efektivnost, formalno raspušten 1979).
25. 2. - FNRJ dobila status posmatrača u Organizaciji evropske ekonomske saradnje (kasniji OECD).
25. 2. - Tajvanci (Republika Kina) napuštaju ostrva Tačen tokom Prve krize u Tajvanskom moreuzu.
28. 2. - Operacija Crna strela: izraelska akcija u Pojasu Gaze pod egipatskom kontrolom kao odmazda za napade palestinskih fedajina uz egipatsku pomoć - poginulo 38 egipatskih vojnika i osam izraelskih. Naser nakon ovoga zatvara Akapski zaliv za izraelski saobraćaj.
28. 2. - Sastanak ino. ministara Balkanskog pakta (Jugoslavija, Grčka, Turska) u Ankari, planiraju konsultativnu skupštinu, ekonomsku konferenciju, institut balkanskih studija.

Mart/Ožujak

2. 3. - Kambodžanski kralj Norodom Sihanouk iznenada abdicira u korist oca Suramarita kako bi direktno učestvovao u politici (premijer u šest navrata do 1962, šef države 1960-70 i 1993, predsednik prezidijuma 1975-76, ponovo kralj 1993-2004).
13. 3. - Umro kralj Nepala Tribhuvan, nasleđuje ga Mahendra (do 1972).
17. 3. - Rišarovi neredi: Frankokanađani protestuju u Montrealu zbog suspenzije igrača hokeja.
17. 3. - U FNRJ se vraćaju norme, kako bi se podigla produktivnost. (NYT)
19. 3. - Osnovana Savezna komisija za nuklearnu energiju, na čelu sa potpredsednikom Rankovićem.
20. 3. - Premijera filma Blackboard Jungle koji popularizuje pesmu Rock Around the Clock. Praćen je burnim reakcijama tinejdžera.
23. 3. - Kontraobaveštajna služba JNA preimenovana u Organe bezbednosti: Uprava bezbednosta i organi bezbednosti u formacijskom sastavu komandi jedinica i ustanova Vojske i Državnog sekretarijata za narodnu odbranu^[2].
29. 3. - Henry Moore stigao u Beograd, na otvaranje svoje izložbe u Paviljonu "Cvijeta Zuzorić".
30. 3. - 27. dodjela Oscara: najbolji film je On the Waterfront, ukupno osam nagrada od 12 nominacija.
31. 3. - Najavljena obnova avionske linije Beograd - Rim.

April/Travanj

1. 4. - EOKA (Narodna organizacija kiparskih boraca) započinje borbu protiv britanske vlasti na Kipru (do 1959).
1. 4. - Lufthansa počinje letjeti.
3. 4. - Voz pao u provaliju u Gvadalahari, Meksiko, 300 mrtvih.
5. 4. - Britanski premijer Winston Churchill dao ostavku, nasleđuje ga Anthony Eden (do 1957).
11. 4. - Indijski putnički avion Kashmir Princess raznesen bombom tokom leta - meta je bio kineski premijer Zhou Enlai, koji se u zadnjem trenutku nije ukrcao.
12. 4. - Posle uspešnih testova, Salkova vakcina za poliomijelitis odobrena u SAD.
april - Stolnotenisač Žarko Dolinar osvojio srebro u singlu na svjetskom prvenstvu u Utrechtu, kao i u dublu sa Vilimom Harangozom.
18. 4. - Smenjen Imre Nagy, mađarski predsednik vlade - Rakosi ga je optuživao za "titoizam".
18. 4. - Prvi italijanski ambasador, G. Guidotti u Beogradu od 1941.
18 - 20. 4. - Predaja odlikovanja narodnim herojima u Belom dvoru po republikama (iz Srbije i Makedonije 18, Hrvatske i Slovenije 19, Crne Gore i BiH 20.).

18 - 24. 4. - Bandunška konferencija: afroazijska konferencija 29 zemalja u Indoneziji (prekursor Pokreta nesvrstanih).
21 - 25. 4. - Svetski šampionat u rvanju grčko-rimskim stilom u Karlsruheu, Milorad Arsić osvojio bronzanu medalju u velter kategoriji.

Maj/Svibanj

1. 5. - Na prvomajskoj paradi u Beogradu se pojavio i "Fića"^[3] (proizvodnja od sledećeg oktobra).
1. 5. - Datum izdanja novih novčanica od 100, 500, 1.000 i 5.000 dinara (u opticaju pred kraj godine).

3. 5. - Bitka za Sajgon: vijetnamska vojska, lojalna premijeru Ngo Dinh Diemu, razbila je kriminalnu vojsku Bình Xuyên generala Lê Văn Viễna, kojeg je podržavao i car Bảo Đại.
4 - 9. 5. - Poseta turskog premijer Menderesa Jugoslaviji, potpisuju se trgovački sporazumi.
5. 5. - Stupile na snagu Bonsko-pariske konvencije, kojima je okončana saveznička okupacija Zapadne Nemačke i uglavnom obnovljena suverenost. Ova godina je vrhunac Wirtschaftswundera, BNP raste 11,5%.
9. 5. - Zapadna Nemačka postaje članica NATO.
9. 5. - Žabac Kermit se prvi put pojavljuje u seriji Sam and Friends kao gušteroliko stvorenje.
11. 5. - Sudar dva japanska feribota u Unutarnjem moru, stradalo je 168 ljudi, uglavnom učenika na izletu.
14. 5. - Hladni rat: Potpisan Varšavski pakt, ugovor o uzajamnoj odbrani SSSR-a i satelita.
15. 5. - Potpisan Austrijski državni ugovor, kojim je obnovljena nezavisnost te zemlje (stupio na snagu 27. 7.); članom 7 Austrija se obavezala da će poštovati prava slovenačke i hrvatske manjine ali to nije do kraja ispoštovano.
16. 5. - U Rijeci osuđena petorica katoličkih bogoslova, zatvaraju se Visoka teološka škola i klasična gimnazija.^[4]
24. 5. - Miroslav Krleža predao predsedniku Titu prvi primerak prvog toma Enciklopedije Jugoslavije.

26. 5. - Normalizacija odnosa Sovjetskog Saveza i SFR Jugoslavije: Hruščov sa delegacijom stigao u posetu Jugoslaviji - prva poseta posle 1948. i kampanje Informbiroa. Izražava žaljenje zbog onoga što se dogodilo, što prebacuje Beriji i Abakumovu i dr., kao i "prezrenim agentima imperijalizma, koji su se na prevaru uvukli u redove naše partije"^[5].
26. 5. - Autotrkač Alberto Ascari poginuo na probi u Monzi.
26. 5. - Izbori u UK: konzervativci povećali većinu, poslednji put su odneli većinu mandata iz Škotske. Sinn Féin je prvi put od 1918. uzeo dva mandata u Severnoj Irskoj.
30. 5. - Bill Vukovich poginuo na Indianapolisu 500.
31. 5. - Pomoćni brod JRM potonuo u Senjskom kanalu usljed bure, 26 se utopilo.

Jun/Juni/Lipanj

The Seven Year Itch

1. 6. - Premijera The Seven Year Itch.
1. 6. - Radio Beograd počinje s emitovanjem programa "Dobro jutro, deco".
2. 6. - Tito i Hruščov potpisuju Beogradsku deklaraciju - odbacivanje monolitizma u međunarodnom komunističkom pokretu (normalizovanje državnih odnosa Jugoslavije i SSSR, narušeni 1948).
6. 6. - Zakon o narodnoj odbrani: razrađeni organizacija i delovanje civilne zaštite.
jun - Guverner francuskog Alžira Jacques Soustelle podnosi plan reformi koje bi pomogle integraciju muslimana u francuski sistem.
jun - Burmanski premijer U Nu posetio FNRJ.
11. 6. - Katastrofa na 24 sata Le Mansa - sudar vozila izaziva smrt 83 gledatelja. Mercedes-Benz se nakon ovoga povlači iz moto-sporta (do 1987).
16. 6. - Argentinsko vazduhoplovstvo, u sklopu neuspelog puča, bombardovalo miting podrške predsedniku Peronu na Plaza de Mayo, dan nakon što ga je papa Pio XII ekskomunicirao - poginulo 364 ljudi.
22. 6. - Proglašen Opšti zakon o uređenju opština i srezova - nova teritorijalna podela opština i srezova/kotara - uveden komunalni sistem u kome je uvećana opština osnovna društveno-ekonomska zajednica i političko-teritorijalna jedinica (u FNRJ sada ima 1479 opština u 107 srezova, što će do 1963 biti smanjeno na 581 odn. 40).
22. 6. - Premijera Diznijevog animiranog filma Lady and the Tramp.
25. 6. - Posvećena Le Corbusierova kapela Notre-Dame du Haut u Ronchampu.
26. 6. - Tzv. Kongres naroda u Južnoj Africi, sastavljena Povelja slobode.
27. 6. - Zajednički kominike FNRJ, SAD, Velike Britanije i Francuske u Beogradu - reafirmacija nezavisnosti Jugoslavije.
30. 6. - Indijski premijer Nehru stigao u posetu Jugoslaviji.

Jul/Juli/Srpanj

1. 7. - CK KP Kine izdaje Direktivu o pokretanju borbe za čišćenje skrivenih kontrarevolucionarnih elemenata (tzv. pokret Sufan) - na meti su bivši kuomintangovci, ljudi iz bogatih porodica, studenti i učeni. Uhapšen je pisac Hu Feng
3. 7. - Tokom aero-mitinga u SSSR zapadni posmatrači misle da su videli 28 strateških bombardera Mjasiščev M-4 ("Bizon") u dve grupe - u stvari 10 od 18 aviona je proletelo dvaput; iz ovoga nastaje strah od "bombarderskog jaza". Prikazan i strateški bombarder Tupoljev Tu-95 ("Medved").
6. 7. - Antonio Segni talijanski premijer nakon Scelbe (do 1957).
9. 7. - Russel-Einsteinov manifest o opasnostima nuklearnog oružja (→ Pugwashke konferencije o nauci i svetskim poslovima).
9 - 17. 7. - 2. Pulski filmski festival: Velika nagrada ”Arena” sa zlatnom medaljom za film "Trenutki odločitve"^[6].
10. 7. - SIV naređuje povećanje cena i plata (redovi za šećer u Beogradu). (NYT 11. i 12. 7.)
16. 7. - Jugoslovenska i britanska mornarica vježbaju u Jadranu. (NYT)
jul - Fidel Castro i Che Guevara se prvi put sreli, u Meksiku.
jul - Chuck Berry izdao prvi singl, Maybellene.

17. 7. - Preko televizije predstavljen Disneyland u Anaheimu, California (sutradan otvoren za publiku). Inače, ove godine polovina domaćinstava u SAD ima televizor, u poređenju sa samo nekoliko hiljada 1947^[7].
18 - 23. 7. - Prvi samit u Ženevi između SAD, SSSR, Velike Britanije i Francuske.
22. 7. - U Varšavi završena Palata kulture i nauke, visina šiljka 237 m.
26. 7. - Prva sinhronizacija HE Zvornik, snage 96 MW, prve na Drini.
26. 7. - Hruščov izlaže u Istočnom Berlinu Teoriju dve države.
26. 7. - Prikazan film The Night of the Hunter.
27. 7. - Titov govor u Karlovcu nagoveštava novi ekonomski kurs, kako bi generacija koja nosi teret izgradnje socijalizma osetila i rezultate napora; najavio politiku usklađenijeg investiranja i ukazao na potrebu da se u razvojnoj politici poštuje načelo "protezanja prema guberu"^[8] (takođe napada "srpske šoviniste" koji su pokušali proturiti tezu o Stambolićevom padu (navodno se on i Kardelj sukobili oko finansiranja industrije). Otkriven je Spomenik palim borcima (devastiran '90-tih).
27. 7. - El Al let 402 (Beč - Istanbul - Tel Aviv) oboren iznad Bugarske, poginulo svih 58 putnika i članova posade.
leto - U Južnom Vijetnamu započeta kampanja "Denunciraj komunistu" - procenjuje se da je za dve godine ubijeno 12.000 neistomišljenika Ngo Dinh Diema.

Avgust/August/Kolovoz

1. 8. - ORF počinje TV program u Austriji.
6. 8. - Osnovane Francuske južne i antarktičke teritorije.
18. 8. - Na jugu Anglo-egipatskog Sudana počinje Prvi sudanski građanski rat - do 1972. strada bar pola miliona ljudi, da bi se rat nastavio 1983-2005.
19. 8. - Uragan Diane izaziva blizu 200 smrti na severoistoku SAD i veliku materijalnu štetu.
20. 8. - Alžirski rat za nezavisnost: Bitka za Philippeville je označena obostranim masakrima i kasnijim masovnim represalijama protiv muslimana, što vodi njihovoj radikalizaciji.
20. 8. - U Udinama potpisan talijansko-jugoslavenski sporazum o kretanju ljudi i robe.
22. 8. - FNRJ traži pomoć od SAD, VB i Francuske za 100 od 400 miliona dolara dugova. (NYT)
27. 8. - U Londonu izašlo prvo izdanje Guinnessove knjige rekorda.
28. 8. - Crni tinejdžer Emmett Till brutalno ubijen u mestu Money, Mississippi.
31. 8. - Operacija Elkayam: pošto Egipat i dalje podržava fedajine koji napadaju izraelska naselja, izraelski padobranci napali egipatske instalacije u Khan Yunisu, poginula 72 Egipćanina.

Septembar/Rujan

3. 9. - Ekonomski sporazum SSSR i FNRJ - 84 miliona dolara kredita za dve fabrike, kao i pomoć za nuklearnu energiju.
6. 9. - U Turskoj je došlo do antigrčkih izgreda ("Istanbulski pogrom" ili Septemvriana), izazvanih lažnom vešću da je bačena bomba na turski konzulat u Solunu (Ataturkovu rodnu kuću). Prekinuta je i konferencija o Kipru u Londonu.
6. 9. - Grčki kralj Pavle sa kraljicom u poseti Beogradu (prva poseta nekog monarha Jugoslaviji od rata).
8. 9. - Malajski ustanak: vlade Malaje i Singapura nude uslovnu amnestiju komunistima, ali retki je prihvataju.
8. 9. - Kancelar Adenauer odlazi u posetu Moskvi - pitanja su preostalih 10.000 ratnih zarobljenika i 20.000 civila u SSSR i diplomatski odnosi, o čemu su postignuti sporazumi.
10. 9. - Radio serija Gunsmoke stiže na televiziju: 635 epizoda do 1975. Istog meseca počinju i The Life and Legend of Wyatt Earp (prva western serija za odrasle) i Cheyenne (prva jednočasovna dramska serija).
10. 9. - SAD odobravaju 5 miliona za novi most u Beogradu.
14. 9. - Formirana Vojna policija JNA.
15. 9. - U Parizu izdat Nabokovljev roman "Lolita".
septembar - Prvi sovjetski turisti odlaze u inostranstvo, u Švedsku.
16. 9. - Revolución Libertadora: vojna pobuna protiv Huana Perona u Argentini - zbačen tri dana kasnije, beži iz zemlje (do 1973).
18. 9. - UK anektiralo stijenu Rockall, zapadno od Škotske i sjeverozapadno od Irske.
19. 9. - Uragan Hilda pogodio Tampico u Meksiku, stradalo je oko 300 ljudi.
20. 9. - Ugovor o odnosima SSSR i NDR: pravna osnova za ostanak Grupe sovjetskih snaga u (istočnoj) Nemačkoj.
21. 9. - Izraelci remilitarizovali područje Auja al-Hafir u Negevu/Sinaju.
22. 9. - U Londonu pokrenuta prva ITV mreža, čime je okončan BBC-jev monopol.
24. 9. - Preds. Dwight D. Eisenhower ima srčani udar, tijekom šest sedmica oporavka funkcije vrši potpreds. Nixon.

26. 9. - Predsednik Tito pustio u rad hidroelektranu u Zvorniku.
27. 9. - Egipatsko-čehoslovački vojni sporazum: Naser objavio da je postignut sporazum o nabavci teškog oružja (mlazni lovci i bombarderi, tenkovi i artiljerija). Šok na zapadu.
28. 9. - Jugoslavija usvojila ekonomski plan: veća ulaganja u potrošačku robu i poljoprivredu na uštrb teške industrije^[9]. Izvršni komitet CK SKJ: jedna generacija ne može da snosi sav teret izgradnje socijalizma a da ne oseti i rezultate svojih napora.
29. 9. - Sovjetski trkač Vladimir Kuc na stadionu JNA oborio svetski rekord na 5000 metara.
30. 9. - U prometnoj nesreći poginuo mladi glumac James Dean.
30. 9. - SAD i FNRJ se dogovorili oko dalje pomoći (40,5 miliona), ranije bilo nesuglasica oko njene inspekcije. (NYT) FNRJ će takođe dobiti 300.000 tona žita iz američkih viškova (NYT 6. 10.)
30. 9. - USS Nautilus, prva nuklearna podmornica, ulazi u službu (do 1980).
30. 9. - Gheorghe Gheorghiu-Dej je ponovo na čelu Rumunske KP (do smrti 1965), položaj premijera prepušta Chivu Stoici (do 1961).

Oktobar/Listopad

1. 10. - Provincija Xinjiang postaje autonomni region NR Kine.
2. 10. - Počinje Alfred Hitchcock Presents - 361 epizoda do 1965.
4. 10. - Umro grčki premijer maršal/stratarhis Aleksandros Papagos, kralj Pavle za novog premijera imenuje ministra za javne radove Konstantinosa Karamanlisa (s dve pauze do 1963, 1974-80 i predsednik 1980-85. i 1990-95).
5. 10. - Na pariskom sajmu automobila predstavljen Citroën DS 19, "ajkula".
7. 10. - Beat generacija: Allen Ginsberg prvi put čita Howl u San Franciscu.
10. 10. -

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]