New York City


New York City na a moro bigi foto fu Kondre Makandrameki.
Historie
[kenki | brontekst bewerken]A kontren ben de libi fu den Lenape Indiani di di a feni en na 1524 fu Giovanni da Verrazzano, wan Italjans kontren-reisi ini wrokoswaka fu a Fransi kownu, di ben e kari en "Nouvelle-Angoulême" (Nij-Angoulême). A trutru koloniseri ben bigin nanga a Bakrakondre koloni tapu a srefi presi, di bakaten ben kisi a nen "Nieuw-Amsterdam", tapu a zuid-punt fu Manhattan na 1614. A Bakra kolonia dirikti-generaal Peter Minuit ben bai kibri a eigi fu Manhattan fu den Lenape Indiani na 1626. Na 1664 den Britsman ben teki a foto èu a ben kisi a nyun nen "New York", fu di grani fu a Ingri konsri fu York nanga Albany. Na kba fu a Ingri-Bakra feti, den Bakra ben kisi Run (wan eigi, di e gi moro furu wini leki New York), èu den Ingri ben kisi Nieuw-Amsterdam (New York). Onor di a Britsman makti, a handel foto ben gro. Kownu George II ben seti na 1754 a Universidat di Columbia na Lower Manhattan. Na 9 yuli 1776, a yepi fu George Washington ben lesi a Onafhankelikfiri-deklarashon fu den Amrika Feri-Stasi gi den sroto èu den burgru fu New York; den laste disi ben waka kon na doro Bowling Green — pe wan stânbildi fu kownu George III ben de —, ben tai tongo na a stânbildi, ben hari en puru fu a sokel èu ben trowe den pisi go na Litchfield, Konnektikut, pe a moro furu fu a plomi fu a stânbildi ben smolti kon na 42.000 musketi-kogli gi a Kontinintal Legre. Na ini a fasi disi, den dekoratiwi sani tapu a heki — di ben seti lontu a piri fu Bowling Green fu kibri a stânbildi — ben sagi puru. A heki de te na a dei fu tide ete, èu den onregrikti sagi-sporo tapu a presi pe den sani ben de a ten dati, de fu si ete. Den sani disi ben kon sabi leki a New York-kampani. Na a Feti fu Fort Washington na Upper Manhattan na 1776, a foto ben sori leki wan Brits militri èu politiki basi te na a kba fu a feti na 1783. Na ini a Amrika Onafhankelikfiri-feti, feti ben de tu na ini a foto, srefi efu den Amrikanman ben musu abra fu di den Britsman ben moro makti. A Kontinintal Kongres ben kon makandra na ini a foto, èu George Washington ben teki leki fosi presideri fu den Amrika Feri-Stasi na 1789. New York ben tan leki a kapitali te 1790. thumb|left|200px|Fort Amsterdam tapu Manhattan Atibiri fu a militri wroko di e mu de lanti na ini a Amrika Boorgrikriich (1861-1865) ben tyari kon na tongo na 1863, wan fu den moro ogri sani fu libi-ongri na ini a Amrika historie. Na 1868, a City of New York ben kisi firi nanga a konsolidashi fu Brooklyn (fosi wan eigi foto), Manhattan nanga moro pikin gemeente. Nanga a kon fu a metro na 1904, a foto ben kon na makandra. Na ini a fosi pisi fu a 20e yarihondro, a foto ben kon brada na heri grontap fu en industrie, komersi, nanga komunikashon. Na kba fu a Tweede Grontap-Feti, New York ben kon a moro prenspari foto na ini grontap, nanga Wall Street leki a marki fu Amrika ekonomia makti. Na 1952 ben bow a hedkwartier fu den Nasi Feri na New York, disi ben meki a foto kon wan internashonal politiki sentrum di de prenspari. Fu a gro fu a Abstrakto ekspresionisme na New York, Paris ben lasi a tite 'art-sentrum fu grontap'. Na 11 septimber 2001, a foto ben kisi den terroristis oanslag, pe sowroko 3.000 sma ben dede èu a World Trade Center ben masiema. A Freedom Tower e kon tapu a presi fu a World Trade Center, èu ben musu kba na 2010.
- Disi papira ben pikin. Yu kan kenki a papira disi.
