Rosa Parks

Rosa Parks
Rosa Parks mwaka 1997
Amezaliwa	Rosa Louise McCauley 4 Februari 1913 Tuskegee, Alabama
Amekufa	24 Oktoba 2005 Detroit, Michigan
Nchi	Marekani
Kazi yake	Mshonaji, mwanaharakati wa haki za kiraia

Rosa Louise McCauley Parks (4 Februari 1913 – 24 Oktoba 2005) alikuwa mwanaharakati Mmarekani Mweusi wa haki za kiraia. Anajulikana hasa kwa kukataa, tarehe 1 Desemba 1955 huko Montgomery (Alabama), kumwachia abiria mweupe kiti chake ndani ya basi, kama sheria za ubaguzi wa rangi zilivyotaka.

Kukamatwa kwake kulisababisha Mgomo wa Mabasi wa Montgomery uliodumu siku 381, ambao ulikuwa mwanzo wa Vuguvugu la Haki za Kiraia nchini Marekani. Mara nyingi huitwa « mama wa vuguvugu la haki za kiraia ».

Maisha ya awali

Rosa Louise McCauley alizaliwa Tuskegee, Alabama, na kukulia Pine Level karibu na Montgomery. Mwaka 1932 aliolewa na Raymond Parks, mwanachama wa shirika la NAACP (National Association for the Advancement of Colored People). Mwaka 1943 Rosa Parks naye alijiunga na NAACP na kuwa katibu wa tawi lake la Montgomery.

Kukamatwa kwa 1955 na mgomo wa mabasi

Rosa Parks akichukuliwa alama za vidole baada ya kukamatwa tarehe 22 Februari 1956, wakati wa mgomo wa mabasi

Tarehe 1 Desemba 1955, alipokuwa akirudi nyumbani kutoka kazini, Rosa Parks alikataa agizo la dereva wa basi la kumwachia abiria mweupe kiti chake. Alikamatwa na kutozwa faini.

Kukamatwa kwake kulisababisha Wamarekani Weusi wa Montgomery kuanzisha mgomo wa kutopanda mabasi, ukiongozwa na Martin Luther King, Jr., aliyekuwa mchungaji kijana wakati huo. Mgomo ulidumu siku 381 na ulimalizika Desemba 1956, baada ya Mahakama Kuu ya Marekani kuamua kwamba ubaguzi ndani ya mabasi ulikiuka katiba.

Baada ya mgomo

Kutokana na vitisho na kukosa kazi, Rosa na mume wake walihamia Detroit mwaka 1957. Kuanzia 1965 hadi 1988 alifanya kazi katika ofisi ya mbunge John Conyers. Mwaka 1987 yeye na mume wake walianzisha taasisi ya kuendeleza vijana.

Alipokea tuzo nyingi, zikiwemo Presidential Medal of Freedom (1996) na Congressional Gold Medal (1999).

Kifo

Rosa Parks alifariki dunia huko Detroit tarehe 24 Oktoba 2005, akiwa na umri wa miaka 92. Mwili wake uliwekwa katika jengo la Bunge (Capitol) huko Washington ili watu watoe heshima zao; alikuwa mwanamke wa kwanza kupewa heshima hiyo.

Viungo vya nje

• Makumbusho na Maktaba ya Rosa Parks Ilihifadhiwa 24 Aprili 2005 kwenye Wayback Machine.
• Taasisi ya Maendeleo Binafsi ya Rosa Raymond Parks
• Picha na mahojian ya Rosa Parks