Adana Demirspor
 | ||||
| Tam ad | Adana Demirspor Kulübü Anonim Şirketi | |||
|---|---|---|---|---|
| Takma ad | Mavi Şimşekler | |||
| Kısa ad | ADS, Demirspor | |||
| Renkler |  Açık mavi - Koyu lacivert | |||
| Kuruluş | 28 Aralık 1940) | |||
| Stadyum | Yeni Adana Stadyumu (Kapasite: 30.960) | |||
| Başkan |  Ertan Zeybek[1] | |||
| Teknik direktör | Volkan Bekiroğlu | |||
| Lig | 2. Lig | |||
| 2025-26 | 1. Lig, 20. (düştü) | |||
| Resmî site | adanademirspor.org.tr | |||
|
| ||||
 Şu anki sezon | ||||
Adana Demirspor, resmî olarak 28 Aralık 1940'ta Adana'da kurulmuş,[2] renkleri mavi-lacivert olan spor kulübüdür. 2. Lig'de mücadele etmektedir. 1960 yılında Adana kentinin TFF tarafından organize edilen profesyonel ligde temsil edilen ilk takımıdır.[3] Bu şekilde İstanbul, Ankara ve İzmir takımlarından sonra profesyonel ligde oynayan ilk takım olmuştur.
6 Şubat 2021 tarihine kadar maçlarını 16.095 kişilik 5 Ocak Fatih Terim Stadyumunda oynamıştır. Ankaraspor'la oynanan son maçtan sonra,[4] maçlarını Yeni Adana Stadyumunda oynamaya başlamıştır. Şu anda futbol şubesinde faaliyetlerini sürdüren kulübün geçmişte özellikle yüzme ve sutopu şubelerinde de ulusal ve uluslararası başarıları olmuştur.[5] 30 Nisan 2021 tarihinde ise kulüp şirketleşmiştir.[6] 2020-21 sezonunda 1. olarak doğrudan Süper Lig'e yükselmiştir. Süper Lig'de 26 yıl aradan sonraki ilk sezonunu 9. sırada tamamlamıştır. 4 sezon kaldığı Süper Lig'den 2024-25 sezonunda düşmüştür.[7]
Bu dönemde 2022-23 sezonunu lig 4.'sü olarak tamamlayarak tarihindeki en başarılı Süper Lig sezonunu yaşayan kulüp, Fenerbahçe'nin Türkiye Kupasını kazanmasıyla birlikte Konferans Ligine katılmaya hak kazanmış ve tarihinde ilk kez Avrupa kupalarında ülkeyi temsil etme hakkına sahip olmuştur.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]II. Dünya Savaşı sırasında, silah altında bulunan askerler dışındaki gençleri savaşa hazırlama amacıyla çıkartılan Sivil Savunma Mükellefiyeti adlı yasayla, kamu ve özel sektörde 500 kişiden fazla eleman çalıştıran kuruluşların bir spor kulübü kurmaları mecburiyeti neticesinde 1938 yılında TCDD 6. İşletme Bölge Müdürlüğü bünyesi içerisinde temelleri atılan kulübün ilk kurucu üyeleri Eşref Demirağ, Vasfı Ramazan, Hasan Silah, Hikmet Tezel, Feridun Kuzeybay, Seha Keyder, Emin Ersan, Esat Gürkan ve Kenan Gülgün'dür. Adana Demirspor futbolun dışında yüzme, sutopu, bisiklet ve güreş dallarına da büyük önem vermiştir.
Adana'nın ilk kulüpleri sayılan İdman Yurdu, Torosspor ve Seyhanspor dışında yine müessese takımı olan Millî Mensucat ve Adana Demirspor gibi ligi oluşturan takımların katılımıyla Çukurova Futbol Ligi oluşturulmuştur. 1942 yılından 1953 yılına kadar Adana Demirspor bölge şampiyonu olarak gruplara katılmaya hak kazanmıştır. 1947 yılında grup şampiyonu olmuş, Ankara'da yapılan Türkiye Futbol Şampiyonası final karşılaşmalarında Ankara Demirspor ve Fenerbahçe'nin ardından Türkiye üçüncüsü olma başarısı göstermiştir. 1951 yılında Balıkesir'de yapılan final karşılaşmalarında Beşiktaş ve Altay'ın ardından Türkiye üçüncüsü olmuştur. 1953-54 futbol sezonunda Adana Demirspor Türkiye Amatör Takımlar Şampiyonası finalinde oynadığı Ankara Hacettepe SK takımını Selami Tekkazancı (Füze Selami)'nın golüyle 1-0 yenerek Türkiye Şampiyonu olmayı başarmıştır.
1940 yılından 1969 yılına kadar kulüp başkanları TCDD 6. İşletme Bölge Müdürlüğü bünyesinden oluşmuştu. TCDD 6. İşletme Bölge Müdürlüğü bünyesi dışından ilk başkan Mahmut Karabucak olmuştur.
Futbol şubesi
[değiştir | kaynağı değiştir]1960'lı ve 1970'li yıllar
[değiştir | kaynağı değiştir]1960-61 Millî Lig sezonunda, üç büyük il dışından lige katılan ilk takım olma şerefine nail olan Adana Demirspor maçlarını federasyonun kararı gereği Ankara'da oynamıştır. Aynı sezon ligden düşmüştür. 1963-64 sezonunda Orhan Şeref Apak'ın Federasyon Başkanlığı döneminde yeni kurulan 1. Lig'e (eski 2. Lig) Adana Demirspor, önceki yıllarda kurulmuş profesyonel takım olduğu için alınmıştır. Bu sezon Çukurova İdman Yurdu ile beraber, Ankara, İstanbul ve İzmir kulüplerinin dışında lige katılım sağlayan ilk profesyonel Anadolu kulübü olmuştur.
On yıl Süper Lig'e çıkma uğraşı veren Adana Demirspor nihayet 1972-73 sezonunda Muharrem Gülergin ve Nuri Şengezer'in gayretleriyle Adana'da Uşakspor'u Fatih Terim ve Bektaş'ın golleriyle 2-0 yenerek bu amacına ulaşmıştır. Fatih Terim'in kaptanlığında 1973-74 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonunda yeniden Süper Lig'e merhaba demiştir. Bu sezondan itibaren 11 sezon Süper Lig'de (eski 1. lig) kalmıştır. 1977-78 sezonunda Türkiye Kupası'nda Trabzonspor'la final oynamıştır.
1980'li ve 1990'lı yıllar
[değiştir | kaynağı değiştir]1983-84 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonu sonunda, 11 sezon üst üste Süper Lig'de barınan Adana Demirspor yeniden 1. Lig'e düşmüştür. 1983 yılında kulüp başkanı Erol Erk'in girişimleriyle Adana Demirspor Kulübü kendi lokaline kavuşmuştur. 1985-86 sezonunda Adem Atılgan'ın başkanlığı döneminde Muhammet Kaymak'ın parasal desteği ayrıca teknik direktör Ali Hoşfikirer'in gayretleriyle Adana Demirspor, 1987-88 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonunda Süper Lig'de oynamaya hak kazanmıştır. 1987-88 Türkiye 1. Futbol Ligi, 1988-89 Türkiye 1. Futbol Ligi ve 1989-90 Türkiye 1. Futbol Ligi olmak üzere 3 sezon Süper Lig'de oynayan Adana Demirspor, 1989-90 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonu sonunda devrin Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Selahattin Çolak başkanlığında, 1. Lig'e düşmüştür. 1990-91 sezonunu yeniden 1. Lig'de geçirmek zorunda kalan Adana Demirspor, bu ligde düştüğü sene yeniden şampiyon olarak 1991-92 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonunda Süper Lig'de oynamaya hak kazanmıştır, bu sezon sonunda Süper Lig'de barınamayarak tekrar 1. Lig'e dönmek zorunda kalmıştır. 1993-94 sezonunda Metin Türel'in idaresinde Ankara'da Çanakkale Dardanelspor ile oynadığı 1. Lig'i play-off final karşılaşmasını Timuçin ve Ercan'ın golleriyle 2-1 kazanarak şampiyon olmuş, 1994-95 Türkiye 1. Futbol Ligi sezonunda yeniden Süper Lig'de oynamaya hak kazanmıştır.