Bengal

Bengal
Bengal
Bölge
	Hindistan'daki Bengal veya Bongo'yu gösteren resim
	Koordinatlar: 23°59′20″N 88°43′52″E / 23.9888°K 88.7311°D
Kıta	Asya
Ülkeler	Bangladeş ; Hindistan (Batı Bengal, Assam)
Vedik dönem	MÖ 1500 - 500 civarı
Nanda İmparatorluğu	MÖ 500 - 350
Alt idari birimler	Liste Barisal; Çitagong; Dakka; Khulna; Mimensingh; Racşahi; Rangpur; Silhet;
Yüzölçümü
• Toplam	239.021 km²
• Yoğunluk	1.144/km²
Demonim	Bengalli
Zaman dilimi	UTC+05.30, UTC+06.00

Bengal (Bengalce: বঙ্গ Bôngo, বাংলা Bangla, বঙ্গদেশ Bôngodeş veya বাংলাদেশ Bangladeş), Güney Asya'daki bir tarihi ve coğrafi bölge. Bölge günümüzde siyasi olarak bağımsız Bangladeş devleti ile Hindistan'ın Batı Bengal eyaleti ile yine Hindistan'ın Assam eyaletinin Karimganj ilçeleri arasında bölünmüş durumdadır.

Etimoloji

Bengal adına dair en eski kayıtlar MÖ birinci binyıldaki Mahabharata ^[1] destanına dayanan eski Vanga (Bôngô olarak telaffuz edilir) krallığından türemiştir. ^[2] ^[1] Antik Bengal'in Samatata bölgesinin kralı Maheshwar Nāthachandra tarafından MS 409 yılında günümüz Comilla'sından Lord Manibhadra'nın tapınağının inşası amacıyla gönderilen bir yazıtta, isimlerinin sonuna "Vangāla" eki gelen toprak sahiplerinin tapınak inşaatı için arazi bağışladıkları belirtilmektedir. Aynı zamanda yerel Vangāla halkının varlığına dair kanıt da sunmaktadır. ^[3] Vaṅga ülkesi daha sonra Vaṅgāla ( Bāṅgālā ) olarak anılmaya başlandı. Bununla ilgili en eski referanslardan biri, Budist Deva Kralı Ananda Deva'nın Komilla bakır levhalarında (720 CE) yer almaktadır; burada kendisine Bengal'in ayı anlamına gelen Sri Vaṅgāla Mrīgānka denmektedir. ^[4] ^[5] 'Vangalam'a dair bir diğer erken referans, Thanjavur'daki Brihadisvara Tapınağı'ndaki bir yazıtta bulunmaktadır. ^[6] Vangaladesa terimi, 11. yüzyılda Hindistan'ın güneyindeki kayıtlarında bölgeyi tanımlamak için kullanılır. ^[7] ^[8] ^[9] 12. yüzyıl Sanskritçe metni Manasollasa'da Gaudabangala adı, tüm Bengal bölgesini ifade etmek için kullanılıyor. ^[10] Modern Bangla terimi, ilk hükûmdarı Şemseddin İlyas Şah'ın Bangala Şahı olarak bilindiği Bengal Sultanlığı'nın kurulduğu 14. yüzyıldan itibaren öne çıktı. ^[11] Arap coğrafyacılar Ahmed ibn Macid ve Süleyman el Mahri de bölgeye 'Bangala ' ve 'Bang ülkesi' adını vermişlerdir. ^[12] Portekizliler, Keşifler Çağı'nda bölgeye Bengala adını verdiler. ^[13]

Kaynakça

1 2 "Vanga". Encyclopædia Britannica. 30 July 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 January 2017.
↑ Rahman, Urmi (2014). Bangladesh – Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture. Kuperard. ss. 26–. ISBN 978-1-85733-696-2.
↑ Furui, Ryosuke (2016). "Ājīvikas, Maṇibhadra and Early History of Eastern Bengal: A New Copperplate Inscription of Vainyagupta and its Implications". Journal of the Royal Asiatic Society. 26 (4): 657–681.
↑ Friedberg, Arthur L.; Friedberg, Ira S. (12 April 2025). Gold coins of the World. Coin & Currency Institute. ISBN 978-0-87184-308-1.
↑ "Copperplates". Banglapedia. 21 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 April 2025.
↑ Sengupta, Nitish K. (2011). Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib. Penguin Books India. s. 10. ISBN 978-0-14-341678-4. 10 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026. Also, we have the reference to 'Vangalam' in an inscription in the Vrihadeshwara temple at Tanjore in south India as one among the countries overrun by the Cholas. This is perhaps the earliest reference to Bengal as such.
↑ Keay, John (2000). India: A History. Atlantic Monthly Press. s. 220. ISBN 978-0-87113-800-2. In C1020 ... launched Rajendra's great northern escapade ... peoples he defeated have been tentatively identified ... 'Vangala-desa where the rain water never stopped' sounds like a fair description of Bengal in the monsoon.
↑ Allan, J.; Haig, T. Wolseley; Dodwell, H. H. (1934). Dodwell, H. H. (Ed.). The Cambridge Shorter History of India. Cambridge University Press. s. 145. Birden fazla |editör1= ve |editor-last= kullanıldı (yardım)
↑ Sen, Sailendra Nath (1999) [First published 1988]. Ancient Indian History and Civilization. New Age International. s. 281. ISBN 978-81-224-1198-0. 13 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.
↑ Sukumar Sen (1366). "Itihas". s. 19.
↑ Hasan, Perween (2007). Sultans and Mosques: The Early Muslim Architecture of Bangladesh. I.B.Tauris. ss. 13–. ISBN 978-1-84511-381-0.
↑ Siddiq, Mohammad Yusuf (19 November 2015). Epigraphy and Islamic Culture: Inscriptions of the Early Muslim Rulers of Bengal (1205-1494) (İngilizce). Routledge. s. 29. ISBN 978-1-317-58745-3. 7 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.
↑ Lach, Donald F.; Kley, Edwin J. Van (1998). Asia in the Making of Europe, Volume III: A Century of Advance. Book 3: Southeast Asia. University of Chicago Press. ss. 1124–. ISBN 978-0-226-46768-9.

Asya coğrafyası ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

[britannica-1] 1 2 "Vanga". Encyclopædia Britannica. 30 July 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 January 2017.

[2] Rahman, Urmi (2014). Bangladesh – Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture. Kuperard. ss. 26–. ISBN 978-1-85733-696-2.

[3] Furui, Ryosuke (2016). "Ājīvikas, Maṇibhadra and Early History of Eastern Bengal: A New Copperplate Inscription of Vainyagupta and its Implications". Journal of the Royal Asiatic Society. 26 (4): 657–681.

[4] Friedberg, Arthur L.; Friedberg, Ira S. (12 April 2025). Gold coins of the World. Coin & Currency Institute. ISBN 978-0-87184-308-1.

[5] "Copperplates". Banglapedia. 21 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 April 2025.

[6] Sengupta, Nitish K. (2011). Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib. Penguin Books India. s. 10. ISBN 978-0-14-341678-4. 10 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026. Also, we have the reference to 'Vangalam' in an inscription in the Vrihadeshwara temple at Tanjore in south India as one among the countries overrun by the Cholas. This is perhaps the earliest reference to Bengal as such.

[7] Keay, John (2000). India: A History. Atlantic Monthly Press. s. 220. ISBN 978-0-87113-800-2. In C1020 ... launched Rajendra's great northern escapade ... peoples he defeated have been tentatively identified ... 'Vangala-desa where the rain water never stopped' sounds like a fair description of Bengal in the monsoon.

[Allan1934-8] Allan, J.; Haig, T. Wolseley; Dodwell, H. H. (1934). Dodwell, H. H. (Ed.). The Cambridge Shorter History of India. Cambridge University Press. s. 145. Birden fazla |editör1= ve |editor-last= kullanıldı (yardım)

[Sen1999-9] Sen, Sailendra Nath (1999) [First published 1988]. Ancient Indian History and Civilization. New Age International. s. 281. ISBN 978-81-224-1198-0. 13 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.

[10] Sukumar Sen (1366). "Itihas". s. 19.

[11] Hasan, Perween (2007). Sultans and Mosques: The Early Muslim Architecture of Bangladesh. I.B.Tauris. ss. 13–. ISBN 978-1-84511-381-0.

[12] Siddiq, Mohammad Yusuf (19 November 2015). Epigraphy and Islamic Culture: Inscriptions of the Early Muslim Rulers of Bengal (1205-1494) (İngilizce). Routledge. s. 29. ISBN 978-1-317-58745-3. 7 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.

[13] Lach, Donald F.; Kley, Edwin J. Van (1998). Asia in the Making of Europe, Volume III: A Century of Advance. Book 3: Southeast Asia. University of Chicago Press. ss. 1124–. ISBN 978-0-226-46768-9.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]