İçeriğe atla

Sarı Irmak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sarı Nehir
Sarı Irmak havzası
KökenÇin
Döküldüğü yerBohai Denizi
Geçtiği ülkelerÇin
Uzunluk5.464 km
Kaynaktaki irtifa4.500 m
Su miktarı2.571 m³/s
Havzası752.000 km²

Sarı Nehir, Sarı Irmak, Huangho ya da Altın Nehir, (Çince: 黄河, pinyin: Huáng Hé, Wade-Giles: Hwangho, Huang Ho, Huangho; Göktürkçe :𐰖𐱁𐰞𐰽𐰺𐰍 [yašïl ügüz][1]), Çin'in Yangtze'den sonra ikinci ve dünyanın en uzun altıncı nehri. Uzunluğu 5.464 km olup, Çin'in doğusundan Bohai Denizi'ne akar. Adını çığırının üst bölümlerindeki yüksek çamur oranına borçludur.

Sarı Irmak "Çin medeniyetinin beşiği" olarak adlandırılır. Han çinlilerin soyundan geldiği idda ettiği iki kabile olan Hua ve Xia, nehrin orta ve alt kısımlarına yerleşti. Neolotik çağda nispeten daha kurak olan kuzeyde darı, güneyde ise pirinç yetiştiriyorlardı. Hayvancılık açısından domuz, koyun ve sığır yetiştirip vahşi köpekleri evcilleştirmişlerdir. Kerpiç, kerpiç sıvalı ahşap ve taştan evler yaptılar. [2]Bazı yerlerde, evlerinin parlak kırmızı toprak duvarları ve pişmiş çamur ve ahşap çatıları vardı. Havzası kuzey Çin'in en eski uygarlıklarının doğum yeri olmuştur. Ancak aşağı bölgelerde tabanın dolması sonucu sık sık meydana gelen seller nedeniyle, "Çin'in kederi" adıyla da anılmaktadır. Örneğin 1870 yılında sarı nehir taştığında 1 milyondan fazla kişi öldü.[3]

Sarı Nehirde Doğan Medeniyetler (İmparatorluk Dönemine Kadar)

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Sarı ve Ateş İmparatorlar (Mö. 2852-2070)
  • Xia Hanedanlığı
  • Shang Hanedanlığı
  • Zhou Hanedanlığı
Sarı Nehir, Liujiaxia kenti yakınlarında.
  1. ↑ the Kultegin stele (side I), line 17 20 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ↑ Kısa Çin Tarihi. ISBN 9786256989436.
  3. ↑ "China's Sorrow." Times Past: Pausing to Remember". 17 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2008.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]