ağır

Ayrıca bakınız: agir

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi آغر‎ sözcüğünden devralındı

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /aˈɯɾ/
  • (günlük konuşmada):IPA^(anahtar): [ɑːɾ]
  • (söyleyişe uygun):IPA^(anahtar): [ɑˈɰɯɾ]
• Heceleme: a‧ğır

Ön ad

ağır

Ağır' bir adamın karikatürü. (1)

Askerler ağır topla uğraşıyorlar. (2)

Ağır bir duman gökyüzünü kaplamış. (3)

Kadın ağır bir elbise giyinmiş. (5)

1. Tartıda çok çeken.
   • zıt anlamlısı: hafif
   • eş anlamlıları: kilolu, sakil
   • Kurşun, ağır bir madendir. Taş yerinde ağırdır.
2. Çapı, boyutu büyük.
   • Ağır top.
3. yoğun.
   • • 'Evin sofasına girer girmez kendisini ağır bir duman karşıladı. - A. Sayar
4. (duyma) Çok az işiten kulak.
5. (mecaz) Gösterişi fazla olmayan, ciddi olan.
   • "Ağır kıyafeti ile muhite uymayan Canan'ın yanında, ne kadar rahat ve sadeydi." - Mithat Cemal Kuntay
6. (mecaz) değerli.
   • "Hiçbir yerden bir ses çıkmamış, kimse bir söz söylememişti. Yalnız Yumru kendi kendine taş yerinde ağırdır dedi." - Hüseyin Nihal Atsız
7. (mecaz) çetin.
   • "Denizcilik tarihinin en ağır sorumluluklarından birini üzerine alıyordu." - Feridun Fazıl Tülbentçi
8. (mecaz) Sıkıntı veren, bunaltan.
   • eş anlamlısı: sakil
   • "Sanki ağır bir yükün altından kurtuldum." - Ömer Seyfettin
9. (mecaz) Dokunaklı, kırıcı, insanın gücüne giden.
   • "Kızmıştım, Keziban'a söylenecek şöyle ağır bir söz arıyordum." - Nurullah Ataç
10. (mecaz, kişilik) ağırbaşlı.
    • "Bu, on dokuz yaşında ufak tefek bir kızdı fakat otuz yaşındaki bir insandan daha ağırdı." - Halide Edip Adıvar
11. (mecaz, koku) Keskin, boğucu koku.
    • "Bu koku, en hafif rüzgârla burnu kuvvetli bir adama uzaktan kendini hissettirecek kadar ağırdır." - Falih Rıfkı Atay
12. kısık.
    • "Ağaya pek duyurmak istemeyen ağır bir sesle kulağıma eğildi." - Osman Cemal Kaygılı
13. Davranışları yavaş olan.
14. (yiyecekler) Sindirimi güç yiyecek.
    • Ağır bir yemek.
15. (müzik) yavaş vuruşlu tempo.
    • eş anlamlıları: adagio, lento

Ad

ağır (belirtme hâli ağırı, çoğulu ağırlar)

1. (spor) ağır siklet
   • Yıllarca ağırda güreşti.

Çekimleme

ağırın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	ağır	ağırlar
belirtme	ağırı	ağırları
yönelme	ağıra	ağırlara
bulunma	ağırda	ağırlarda
ayrılma	ağırdan	ağırlardan
tamlayan	ağırın	ağırların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	ağırım	ağırlarım
belirtme	ağırımı	ağırlarımı
yönelme	ağırıma	ağırlarıma
bulunma	ağırımda	ağırlarımda
ayrılma	ağırımdan	ağırlarımdan
tamlayan	ağırımın	ağırlarımın
2. tekil (senin)
yalın	ağırın	ağırların
belirtme	ağırını	ağırlarını
yönelme	ağırına	ağırlarına
bulunma	ağırında	ağırlarında
ayrılma	ağırından	ağırlarından
tamlayan	ağırının	ağırlarının
3. tekil (onun)
yalın	ağırı	ağırları
belirtme	ağırını	ağırlarını
yönelme	ağırına	ağırlarına
bulunma	ağırında	ağırlarında
ayrılma	ağırından	ağırlarından
tamlayan	ağırının	ağırlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	ağırımız	ağırlarımız
belirtme	ağırımızı	ağırlarımızı
yönelme	ağırımıza	ağırlarımıza
bulunma	ağırımızda	ağırlarımızda
ayrılma	ağırımızdan	ağırlarımızdan
tamlayan	ağırımızın	ağırlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	ağırınız	ağırlarınız
belirtme	ağırınızı	ağırlarınızı
yönelme	ağırınıza	ağırlarınıza
bulunma	ağırınızda	ağırlarınızda
ayrılma	ağırınızdan	ağırlarınızdan
tamlayan	ağırınızın	ağırlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	ağırı	ağırları
belirtme	ağırını	ağırlarını
yönelme	ağırına	ağırlarına
bulunma	ağırında	ağırlarında
ayrılma	ağırından	ağırlarından
tamlayan	ağırının	ağırlarının

Belirteç

ağır

1. Yavaş bir biçimde.
   • "Cüneyt Bey sözlerini tartıyormuş gibi ağır söylüyordu." - Etem İzzet Benice

Atasözleri

• ağır git ki yol alasın
• ağır ol batman gel
• ağır otur ki bey desinler
• ağır taş batman döver
• ağır yongayı yel kaldırmaz
• baş ağır gerek, kulak sağır
• yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır

Deyimler

ağır basmak, ağır bir yükten kurtulmak, ağır çekmek, ağır durmak, ağır gelmek, ağırına gitmek, ağır işitmek, ağır duymak, ağır kaçmak, ağır oturmak, ağır söylemek, ağır yaralanmak

Türetilmiş kavramlar

ağır ağır, ağır aksak, ağır araç, ağırayak, ağırbaşlı, ağırcanlı, ağır ceza, ağır ceza mahkemesi, ağır çekim, ağırelli, ağır ezgi, ağır hapis cezası, ağır hasta, ağır hava, ağır hidrojen, ağır iş, ağırkanlı, ağır kayıp, ağır kusur, ağır küre, ağır makineli, ağır paha, ağır para cezası, ağır sanayi, ağır sıklet, ağır söz, ağır su, ağır top, ağır uyku, ağır vasıta, ağır yağ, ağır yara, ağır zemin, eli ağır, eline ağır, uykusu ağır, yarı ağır sıklet.

Çeviriler

ad

• Almanca: Schwergewicht (de) n
• Endonezce: kelas berat (id)
• Estonca: raskekaal (et)
• Felemenkçe: zwaargewicht (nl) n
• Fince: raskassarja (fi)
• Fransızca: poids lourd (fr) e
• İsveççe: tungvikt (sv)
• Norveççe: tungvekt (no)
• Rusça: тяжеловес (ru) e (tyajeloves)

ön ad

• Almanca: schwer (de)
• Azerice: təmkinli (az)*Estonca: raske (et)
• Fince: painava (fi), raskas (fi), vakava (fi), hidasliikkeinen (fi)
• Fransızca: lourd (fr)
• İngilizce: heavy (en)
• İspanyolca: pesado (es)
• İtalyanca: pesante (it)
• Kırım Tatarcası: ağır (crh)
• Macarca: nehéz (hu)
• Özbekçe: ogʻir (uz)
• Rusça: тяжёлый (ru) (tyajólıy)
• Sırp-Hırvatça: teški (sh)
• Tatarca: агыр (tt) (ağır), авыр (tt) (awır)
• Türkmence: saýhally (tk)
• Yunanca: βαρύς (el) (varýs)

belirteç

• Fince: raskaasti (fi), hitaasti (fi)
• Kırım Tatarcası: ağır (crh), avır (crh), avur (crh)
• Tatarca: awır (tt)
• Türkmence: ağyr (tk)
• Uygurca: eƣir (ug)
• Yunanca]]: βαρύς (el) (varýs)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "ağır".
  TDK Özel Sözlük'te: ağır"

• Kubbealtı Lugatı'nda "AĞIR :"
• Nişanyan Sözlük'te: ağır.

Azerice

Ön ad

ağır

1. oturaklı

Kırım Tatarcası

Ön ad

ağır

1. ağır