Jump to content

Wikipediya

Kufuma Wikipedia
Wikipediya
Chibulumutuzga chambura kumara chakupangika na vipande vikuru, vituŵa vya jigsaw puzzle. Chigaŵa chilichose cha puzzle chili na glyph yimoza kufuma ku ndondomeko yakulembera yakupambanapambana, ndipo glyph yiliyose yalembeka na mtundu ufipa.
Chibulumutuzga chambura kumara chakupangika na vipande vikuru, vituŵa vya jigsaw puzzle. Chigaŵa chilichose cha puzzle chili na glyph yimoza kufuma ku ndondomeko yakulembera yakupambanapambana, ndipo glyph yiliyose yalembeka na mtundu ufipa.
Type of site
Ensaikulopidiya ya pa intaneti
Available in348 languages[lower-alpha 1][lower-alpha 2]
Predecessor(s)Nupediya
HeadquartersSan Francisco, California, US
Country of originUnited States
Area servedCharu chose (kupatulako China, Myanmar, na North Korea)
OwnerWikimidiya Foundation (kwambira mu 2003)
Created by
URLwikipedia.org
IPv6 supportYikovwirika
CommercialYayi
RegistrationYakusankha[lower-alpha 3]
Users135 million (kufika pa Sekutembala 9, 2026)
Launched2001; 25 vyaka vyajumphapo (2001)
Current statusYichali kugwira ntchito
Content license
Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0[lower-alpha 4]
OCLC number52075003

Wikipediya ni nkhokwe ya vinjeru ya ulere ya pa internet iyo ikayambika mu chaka cha 2001. Waliyose wangasintha vyakulembeka va pa nkhokwe iyi nyengo iliyose, kulikose, palipose.

Pakwamba Wikipediya yikaŵa mu ChiNgelezi pera, kweni sono yakura na kuŵa na viyowoyero vyakujumpha 300 ndipo njimoza mwa mawebusayiti agho ŵanthu ŵakulutako chomene pa charu chose kufuma mu 2026.[citation needed]

Wikipediya yalumbanizgika chifukwa chakuti yikovwira kuti ŵanthu ŵamanye vinthu mwa demokilase ndiposo chifukwa chakuti yikulongosora chomene nkhani zakupambanapambana, kapangikiro ka vinthu vya mukati na chikhalidwe. Wikipediya yaseŵezeskeka na maboma ghanyake gha vyaru, kufuma pa masamba ghanyake mpaka pa webusayiti yose, nyengo zinyake chifukwa chakuti yikususka boma panji chifukwa cha ivyo vikuwoneka kuti ni vyakunyoza Chiuta.[1] Wikipediya iyi yasuskikaso chifukwa cha kusankhana kwa ndondomeko, nga nkhusankhana kwa ŵanalume na ŵanakazi na kusankhana kwa malo gha Global South.[2][3] Kugomezgeka kwa Wikipediya kukasuskika kanandi waka mu vilimika vya m’ma 2000, kweni ŵanthu ŵakalumba chomene kufuma kuumaliro wa vilimika vya m’ma 2010 kuya munthazi.[4] Nkhani za pa Wikipedia mu ChiNgelezi zakukhwaskana na nkhani zasonosono zikusangika kanandi waka nga ni magwero ghakusangirapo uthenga wasonosono na ŵanandi.[5][6]

Kusintha mwakukolerana

[lemba | kulemba source]

Kuwoneseska ivyo vyasintha

[lemba | kulemba source]
Thepo lakusintha la Wikipediya

Nangauli ivyo vyasintha vikuwoneseska yayi mwa ndondomeko, kweni pulogiramu ya Wikipediya yikupereka vipangizo ivyo vikuzomerezga waliyose kuti wawone ivyo ŵanyake ŵasintha. Thepo la Kuona umo mayambilo la nkhani yiliyose likulongosora umo nkhani yiliyose yikusinthira.[7] Pa nkhani zinandi, waliyose wangawona ivyo vyasintha sonosono apa na kuwuskapo ivyo ŵanyake ŵasintha mwa kudodoliska pa linki iyo yili pa hamba la Kuona umo mayambilo la nkhani iyo.

Kunanga vinthu

[lemba | kulemba source]

Kusintha kulikose uko kukunanga dala masamba gha Wikipediya kukuwoneka kuti kunanga vinthu.[8]

Viyowoyero vinyake

[lemba | kulemba source]

Pasono pali mabuku gha viyowoyero 348 gha Wikipediya, kufuma mu Julayi 2026.[9]

Vilembo vifupi

[lemba | kulemba source]
  1. Treisman, Rachel (April 1, 2022). "Russia threatens to fine Wikipedia if it doesn't remove some details about the war". NPR. Archived from the original on December 2, 2022. Retrieved January 22, 2023.
  2. Noor, Poppy (July 29, 2018). "Wikipedia biases". The Guardian. Archived from the original on November 9, 2020. Retrieved May 31, 2024.
  3. Hern, Alex (September 15, 2015). "Wikipedia's view of the world is written by the west". The Guardian. Retrieved May 31, 2024.
  4. Cooke, Richard (February 17, 2020). "Wikipedia Is the Last Best Place on the Internet". Wired. Archived from the original on December 17, 2022. Retrieved October 13, 2020.
  5. Kelly, Samantha Murphy (May 20, 2022). "Meet the Wikipedia editor who published the Buffalo shooting entry minutes after it started". CNN. Archived from the original on October 12, 2022. Retrieved May 24, 2022.
  6. McNamee, Kai (September 15, 2022). "Fastest 'was' in the West: Inside Wikipedia's race to cover the queen's death". NPR. Archived from the original on January 15, 2023. Retrieved January 22, 2023.
  7. https://web.archive.org/web/20070925220722/https://w3.linux-magazine.com/issue/51/Wikipedia_Encyclopedia.pdf
  8. https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1508&context=cis_papers
  9. https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#All_Wikipedias_ordered_by_number_of_articles

Vyakukumbuska

[lemba | kulemba source]
  1. Pali ma edition gha Wikipediya 348 agho ghakugwira ntchito, kweni ichi chikung'anamura yayi kuti pali viyowoyero vyapadera 348. Mwachiyelezgero, pali edition ya Chingelezi na edition ya Simple English, ma edition ghakupambanapambana gha Chibelarusi (ghakugwiliskira ntchito Narkamaŭka na Taraškievica orthographies), ma edition ghakupambanapambana gha Chinorway (ghakugwiliskira ntchito Nynorsk na Bokmål orthographies), na vinyake.
    Kusazgirapo apo, pali ma edition gha Wikipediya 16 agho ghali kujalika, mu viyowoyero ivyo vilije ŵakuyowoya ŵakukwana kuti vilutilire (mwachiyelezgero, Marshallese na Akan). Ma edition ghanayi ghakafumiskikathu (vyakuyeruzgapo ni Wikipediya ya Moldovia na Wikipediya ya Siberia)
  2. Pa viyowoyero vinyake ivyo vili pafupi kumara, nga ni Chiyowoyero cha Manchu, palije edition ya Wikipediya iyo yili kupangikapo.
  3. Kulembeska nkhwakukhumbikwa pa milimo yinyake, nga nkhusintha mapeji ghakovirikilika, kupanga mapeji pa Wikipedia ya Chingelezi, na kukwezga mafayilo.
  4. Malemba ghanandi ghali na layisensi yiŵiri pamoza na GFDL; layisensi ya media yikupambana.