Srebrenitsa'da 1995 yılında sekiz bini aşkın Boşnak sivilin katledilmesinden sorumlu olan ve Lahey'de ömür boyu hapis cezasını çekerken hayatını kaybeden Ratko Mladic'in, 7 Eylül'de Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da devlet erkanının katılımıyla resmi törenle defnedilmesi, iki ülke arasında derin bir diplomatik krize yol açtı.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, başkent Saraybosna'da düzenlediği basın toplantısında, Sırbistan ile diplomatik ilişkilerin "en düşük seviyeye" çekildiğini duyurdu.
'Bosna Kasabı' Mladiç öldüGündemİKİ SIRP DİPLOMATA 48 SAAT SÜRE
Sırbistan'ın savaş suçlusu bir isme devlet töreni düzenlemesinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Konakovic, "Sırbistan'ın Saraybosna Büyükelçiliğinde görevli Askeri Ataşe Milan Dulanovic ile Sırbistan Güvenlik Bilgi Ajansı (BIA) Temsilci Danışmanı Darko Maksimovic'i istenmeyen kişi ilan ettik. Ülkeden ayrılmaları için önlerinde 48 saatleri var." açıklamasında bulundu.
Konakovic, krizin boyutuna dikkat çekerek, "Eğer anayasal yetkim olsaydı, Sırbistan ile tüm diplomatik ilişkileri hiç düşünmeden keserdim. Yapabileceğim tek şey ilişkileri asgari düzeyde tutmaktır." ifadelerini kullandı. Ayrıca, Bosna Hersek'in Karadağ'da imzalanması öngörülen "İyi Komşuluk İlişkileri ve Bölgesel İşbirliği Deklarasyonu"na olan desteğini de geri çektiği bildirildi.
AVRUPA BİRLİĞİ'NE SERT TEPKİ: UTANÇ KAYNAĞI
Saraybosna'nın tepkisi yalnızca Belgrad ile sınırlı kalmadı. Avrupa Birliği'nin (AB) konuya ilişkin cılız açıklamaları da Bosna Hersek yönetiminin sert eleştirilerine hedef oldu.
AB Sözcüsü Paula Pinho'nun, Mladic'in cenazesindeki devlet töreni ve askeri nişanlara yönelik soruları geçiştirerek yalnızca "savaş suçlularının yüceltilmemesi gerektiği" yönündeki standart açıklaması Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı tarafından kınandı.
Bakanlıktan AB'ye yönelik yapılan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Cenazede en ön sırada Sırbistan Hükümeti'nden beş bakan oturuyordu. Mahkûm edilmiş bir savaş suçlusuna askeri tören düzenlendi ve cenazesi devlete ait bir uçakla taşındı. Neden korkuyorsunuz? Olan biteni gerçek adıyla çağırmaktan neden çekiniyorsunuz? Mahkûm edilmiş bir savaş suçlusunun cenazesine gösterdiğiniz bu tutum, tüm Avrupa Birliği için bir utanç kaynağıdır."
16 YIL SAKLANAN "BOSNA KASABI"
"Bosna Kasabı" olarak da bilinen Ratko Mladic, Bosna Savaşı (1992-1995) sırasında Sırp Cumhuriyeti Ordusu'nun genelkurmay başkanlığını yürüttü. Srebrenitsa'da 8 bin 372 Boşnak erkeğin sistematik bir şekilde katledildiği soykırımın ve Saraybosna kuşatmasının baş sorumlusuydu.
Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 1995 yılında hakkında yakalama kararı çıkarılan Mladic, Sırbistan devlet yapısı içindeki bazı unsurların koruması altında 16 yıl boyunca firari olarak yaşadı. 2011 yılında Sırbistan'ın Lazarevo köyünde yakalanarak Lahey'e teslim edildi. Yargılaması sonucunda soykırım ve savaş suçlarından ömür boyu hapse mahkûm edilen 82 yaşındaki Mladic, 27 Ağustos'ta cezaevinde hayatını kaybetmişti.
