چنی گۆرانیه‌کاو تاته‌یم.....

چنی گۆرانیه‌کاو تاته‌یم.....

 

خوذا خواما که‌روو نیمه‌ڕۆ یاڤۆ وه‌رۆ.مانیه‌ی مانیۆ.گه‌رمما.کۆرێ داخه‌نه‌ و بڵێسه‌ش هۆرسه‌ن.تاته‌م قاڵبه‌کا په‌ڕ که‌رۆ چنی لمی و خاس کڤۆشاوه‌ تا پته‌وێ باوه‌.عیسا دلێراسه‌و دووکانه‌که‌یه‌نه‌ قاڵبه‌کا هۆر چنۆ.به‌مه‌قاشه‌ زله‌که‌ی مه‌سه‌ داخه‌کێ دلێ ئایێره‌که‌یه‌نه‌ به‌ر مارا. مه‌سه‌کێ پسه‌و ڕه‌نگوو رۆجیاریا. نمه‌تاوو خاس بذیه‌وش په‌ی.ڕوه‌م داخش که‌رذه‌ن. ته‌ژنه‌م بۆ. تاته‌م چنی عیسای به‌کێشه‌ماڵه‌ مه‌سه‌کێ مارا و به‌ یارذه‌ی هه‌نترینی یه‌واشێو مجاشه‌نه‌ دلێ قاڵبی.ساتێو که‌ مه‌سه‌کێ له‌قیۆوه‌ دالێو مجیۆره‌ زه‌مین و دووکه‌ڵش ڕاس بۆوه‌. هاره‌ق سه‌روو لووته‌و تاته‌یمه‌وه‌ مجیۆره‌ دلێ مه‌سه‌کێ و سه‌روو قاڵبه‌کاوه‌. هاره‌ق ملۆنه‌ دلێ چه‌ماو عیسایه‌ره‌ و ئاذیچ کرژکرژ چه‌مێش ترووکنۆ و هێقم قووجنۆشا و ئه‌جۆ مه‌رهه‌م که‌رانه‌ دلێ چه‌ماش. ڕووتێنێ و هاره‌ق مازیشاره‌ چکۆره‌ دلێ شه‌رواڵه‌کاشاره‌.

فره‌ گه‌رما. زێڵیم شیڤیۆوه‌. بۆبرامه‌و مسی پڕووزیا تێکه‌ڵ بۆ چنی زه‌ڕ و چڵک و ژه‌نگوو ئاسنی و نه‌وته‌ی سیاوه‌ و تێکێم مذۆ. چویوی تش مه‌ی دلێ گڵویم و به‌ڵام قووتش مذۆ. حه‌ر ئاوی وه‌روو و هاره‌قێ که‌روو. گنوه‌وه‌ ویروو وانگای(مدرسه‌). وانگا فره‌ وه‌شته‌را. کابرا په‌شتوو که‌تیه‌نه‌ چیروو سێبه‌ریه‌نه‌ نیشۆره‌. پاڵوو ته‌خته‌سیاوی فنێک و چیا. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئی نمانه‌و ده‌یڤنه‌ی (جدول ضرب)نه‌بۆ فره‌ وه‌شته‌را. نمانه‌و ده‌یڤنه‌ی پسه‌نه‌ کۆره‌و قاڵب گیری پیای پڕووکنۆ.من حه‌ز که‌روو به‌ وانگای. ساتێو هامن مه‌ی،سامی گێرۆم. تاته‌م په‌رسۆ:- که‌ی وانگاکه‌تا دمه‌ینه‌ش مه‌ی؟ من یاو به‌رۆم و دلێ ده‌سیم هاره‌ق که‌را و ماچوو: ئیمته‌حانێو ته‌رما مه‌نه‌ن. ساتێو که‌ ئا ئیمته‌حانه‌یه‌ مذۆ،تاته‌م چنی وێش به‌رۆم په‌ی دووکانی.تاته‌م چنی عیسه‌ی و مامۆ پووشی قاڵه‌ب گیریویه‌نه‌ هه‌رمانه‌ که‌رۆ. عیسا تازه‌ سه‌روازیش ته‌مامنان. مامۆ پووش حه‌ر چی وینۆ ماچۆ:ئینه‌ پووشێو نمه‌ئێژۆ. وه‌روو ئینه‌یه‌نه‌ نامێشا نیان مامۆ پووش. گرذێما په‌ی کاک قاسێمی هه‌رمانه‌ که‌رمێ. ماچاش چنی قاسێم چه‌م که‌وه‌،چوون چه‌مێش که‌وێنێ و ئی نامێشه‌ هینوو ئاوه‌خته‌یه‌ بیه‌نه‌ که‌ ئه‌ڵوات بیه‌ن و کارذشان.زه‌مانێو وه‌یشوومه‌گنۆ دلێ شاری و ئاذ چنی بڕێو جه‌ خوێڕیا ته‌ری هۆرزاهۆر کارذی مذاوه‌ فێرکار(معلم)ێو  و نوو سه‌رێو. شۆنوو ئانه‌یه‌ره‌ ده‌وڵه‌مه‌ن بۆوه‌ و ترۆقی که‌رۆ. ئی دووکانه‌ قاڵب گیریه‌ هینوو وێشا. دوێ دیزه‌ڵێ و تره‌یلیێو ته‌ریچێش هه‌نێ. چایخانێو و قمارخانێو ته‌ریچش هه‌نێ. مامۆ پووش ماچۆ: ئێسال قاسێم چه‌م که‌وه‌ ملۆ په‌ی حه‌جی به‌ڵام پووشێو نمه‌ئێژۆ. من وه‌شم مه‌ی عیسه‌ی.حه‌رچیش بۆ وێش ته‌نیه‌ی نمه‌وه‌رۆش و به‌شۆ من و تاته‌م و مامۆ پووشی مذۆ. ئاذ ساتوو هه‌رمان که‌رذه‌یه‌نه‌ گۆرانیێ ئه‌راگێڵانێ ماچۆ. و به‌ پڕپۆڵێو مڵه‌ وه‌ش که‌رۆ من خۆنۆ.وانێت باریچش وه‌ش که‌رذه‌نا په‌ی و کاتێو که‌ به‌تاڵ بیا وه‌روو دووکانه‌که‌یه‌نه‌ ده‌س که‌روو گه‌مه‌ که‌رذه‌ی. ساتێو هه‌نگوور وره‌شه‌که‌ مه‌ی،گرذوو هه‌رمانبه‌ره‌کا گلێرێ باوه‌ و  کێوه‌ڵکانێ هه‌نگوور وه‌ری منیاره‌،تا بزانا کێ هه‌نگووری فرێ وه‌رۆ. تاته‌م کێوه‌ڵکانێ نمه‌که‌رۆ. که‌ڕه‌تێو عیسا کێوه‌ڵکانێش که‌رذه‌و نیاشه‌ره‌. مامۆ پووشیچ سه‌فه‌رێو کێوه‌ڵکانیش که‌رذه‌ و هه‌مارێو هه‌نگووریش وارذه‌ و مه‌حه‌ل بێ به‌رۆوه‌ به‌ڵام ناکانه‌ قه‌یپه‌رۆشه‌ش که‌رذه‌و گرذوو هه‌نگووره‌کێش ئارذه‌وه‌ و نیاشه‌ره‌.و ئێتر که‌یش نه‌که‌رذ و واتش:ئی هه‌رمانێچه‌ پووشێو نمه‌ئێژۆ. ژه‌نوو مامۆ پووشی مه‌رذێنه‌  وێش ته‌نیه‌ی  مژیڤۆ.کۆڕه‌که‌یچش قه‌سره‌ شیرینه‌وه‌ ده‌ستینه‌و زاڕۆڵا قاچاخ که‌رێ،گرۆڵیه‌ وه‌رۆ و مرۆ ده‌یمه‌ده‌ره‌ مامۆ پووش به‌ یاذشه‌وه‌ هه‌ناسێ سه‌رذێ هۆرکێشۆ و ماچۆ:ئی ژیوایه‌ پووشێو نمه‌ئێژۆ. مامۆ پووش قاچێش مێشا و ماسه‌ینێ و شۆنوو نان وارذه‌یه‌ره‌ په‌ینوو دووکانه‌که‌یه‌نه‌ تریاک کێشۆ.

عیسا فره‌ وریان و هه‌رمانه‌ خاسه‌ که‌رۆ. ئه‌ذه‌یوه‌ پیره‌ش هه‌نه‌ که‌ بڕێو جارا مه‌ی په‌ی دووکانی و زه‌ر مسانۆ جه‌ عیسای و گه‌ره‌کشا ژه‌نی بارۆ په‌ی عیسای.ده‌یمه‌ده‌ره‌ وێش که‌رۆ سه‌ذه‌قه‌و عیسه‌ی و دۆعاش ئانێنه‌ که‌ حه‌ر چی ئێشوو عیسه‌یا گنۆ ئارذێ. وه‌ختوو نیمه‌ڕۆی تاته‌م ته‌نووره‌کێ  کۆشنۆوه‌. کۆرێ فیکێو کێشۆ و هه‌ڵم و دووکه‌ڵ به‌ر مه‌ی چنه‌ش. ماشه‌ڵڵای تار ژه‌نیچ مه‌ی و تۆره‌کڵه‌و تاره‌کێش منیۆره‌ پاڵوو دووکانه‌که‌ی و دوور جه‌ ئایێره‌که‌یه‌نه‌. سه‌یێذێوی ماقوو ڵییچ هه‌ن که‌ خه‌ریکوو سواڵێن و داماگه‌ نیمه‌ڕوانه‌ی مه‌ی لا ئێمه‌ نانه‌ وه‌رۆ. عیسا دلێ دووکه‌ڵوو دووکانه‌که‌یه‌نه‌ تیکێ پێچنۆ. ماچۆ:ته‌نیا نانه‌ و دووکه‌ڵ تێرێم که‌رۆ. ئێننه‌ نان و دووکه‌ڵ وه‌روو تا ده‌وڵه‌مه‌ن بوه‌وه‌ و تاوو ژه‌نی باروو. منیچ نان و دووکه‌ڵ وه‌روو و خڤوو.مامۆ پووش تووڕه‌ بۆ و ماچۆم چنی:ڕۆڵه‌ گیان نان و دووکه‌ڵ نموه‌ره‌ ئننا تڕێت سیاوێ باوه‌ و پووشێو نمه‌ئێژۆ. ڕوێو نان و خیار وه‌رمێ.ڕوێویچ نان و خۆرما من دۆعا که‌روو که‌ تاته‌م که‌باب بسانۆ.ساتێو  که‌ که‌باب وه‌رمێ گرذێما وه‌شیمانا. ماشه‌ڵڵا تارژه‌نیچ شۆنوو نانه‌ کێشه‌ره‌ چایێوی ڕه‌نگدار وه‌رۆ و تۆره‌كڵه‌که‌شه‌نه‌ تاره‌کێش به‌رمارۆ به‌زمێو گیسنۆنه‌ که‌ من جه‌ هۆنیه‌کێش فره‌ ته‌رسوو،چوون چانه‌ که‌لێوه‌ چنی خۆڵێ قسێ که‌رۆ و چێمنه‌نه‌:

سه‌فه‌رێو ڕام که‌وته‌ ،قه‌برێسانێو

چانه‌ من ئیژنیم، ناڵه‌و گریانێو

مذیۆ که‌لێوه‌ به‌ خاکی ماچۆ:

دنیه‌ی هیچ و پووچ پووشێو مه‌ئێژۆ.

مامۆ پووش فره‌ حه‌ز که‌رێ پی هۆنیێ و یه‌واشێو ماچۆ:ئافه‌رینت بۆ هۆنیار پاسه‌ مزانوو ئه‌وه‌ وێما مشۆ. تاته‌م فره‌ حه‌ز که‌رۆ به‌ تاره‌کێو ماشه‌ڵڵای و بڕێو جارا ده‌سوو ماشه‌ڵڵایه‌وه‌ تاره‌کێ مسانۆ و دالێو مذۆڤنه‌. هه‌روه‌ره‌نه‌ خه‌ریکا مسه‌ی مسۆ و چێوانێو مذۆڤنه‌ که‌ من حه‌زشا پنه‌ که‌روو. شۆنوو نان وارذه‌یه‌ره‌ حه‌رکه‌س په‌ی وێش ورینێوه‌ که‌رۆ،تا قاڵبه‌کێ سه‌رذێ باوه‌.

ڕوێو کاک قاسێم مه‌ی په‌ی دووکانی و به‌ تاته‌یم موچۆ:زاڕۆڵه‌کا کیانه‌ په‌شتوو باخ ئه‌بریشه‌می(محله‌ای در کرمانشاه). چانه‌ دالێو قاپاخێ پژگیه‌ینێ، چناشاوه‌ و باراشا. من و مامۆ پووش و عیسا ملمێ و حه‌رچی قاپاخێ پانه‌ بێنێ گلێرێ که‌رمێوه‌.سه‌روازێو ئینا چا و نمازۆ تخوون گنمێوه‌ به‌ڵام  ساتێو نامۆ کاک قاسێمی مارمێ حیچ نمه‌واچۆ.ساتێو گێڵمێوه‌ یه‌رێ ئالاسکایێ مسانمێ و وه‌رمێ. ده‌موو مامۆ پووشی بیۆ و هه‌رسی پڕا چه‌مێشه‌نه‌ و ماچۆ مه‌ژگیچم بیان. به‌ڵام من فره‌ حه‌ز که‌روو به‌ ئالسکاکه‌ی.چن جارێ به‌ تاته‌یم واته‌نێم با ئالاسکا وره‌شوو به‌ڵام ملش نه‌که‌رذ پۆره‌. شوێنه‌ ئه‌ذام ڕازێم په‌ی گێڵنۆوه‌.ساتێو مامام مه‌ی په‌ی یانه‌یما ئاذێچه‌  ڕازه‌م په‌ی ماچۆ.ئه‌ذام فره‌ هه‌رمانێ که‌رۆ.چاشتیما په‌ی وه‌شه‌ که‌رۆ و جلێ خه‌ڵکی شۆرۆ و مه‌چه‌کێش مێشا و وه‌شه‌ نمه‌بۆ. په‌ی یانه‌و مه‌خڵۆقیچ پۆ(رشته‌) به‌رۆ. هه‌ر یاگێوه‌ زه‌ماوننه‌ کریۆ،ملۆ هه‌رمانێ که‌رۆ شه‌وێچ چاشتوو زه‌ماوننه‌کێما په‌ی مارۆ و شیرینی منیۆنه‌ گۆشه‌و چارشه‌وه‌کێش،و چارشه‌وه‌کێش لکه‌ مذۆ و مارۆوه‌ په‌یما.ئه‌ذام یاگێوه‌ تره‌چێش مێشۆ و ئا یاگێچه‌ سه‌روو دڵیشا. ماچۆ ئێشوو ئی دڵیمه‌ ئێشوو ئۆسایا. هه‌ر وه‌ختێو قۆرپینێ مذۆ ده‌مێش بۆبرامه‌و حه‌مامی مذۆ و ماچۆ:ئۆخه‌یچ سووکه‌ بیا.گرذ ڤا بێ. به‌ڵام ئه‌یزه‌نۆ له‌مه‌ش ڤا که‌رۆ. شه‌وانه‌ی ئه‌ذام ڕازه‌م په‌ی ماچۆ،وێش زووته‌ر وه‌رمێش گنۆ پۆره‌ و من مذیۆ ئاسمانیه‌ره‌.ساتێو که‌ ئه‌ذام نه‌مانیه‌ی بۆ ئاسمانه‌نه‌ ڕاو مه‌که‌یه‌م نیشانه‌ مذۆ و ماچۆ:ئۆسا که‌ ماشین و تیارێ نه‌بیێنێ ئی جاذه‌ خاسته‌ر پیڤیێ به‌ڵام ئیسه‌ خه‌ریکا کۆره‌ بۆوه‌. حه‌ر مذیه‌و ئاسمانیه‌ره‌.دڵم پوه‌ن به‌ینوو هه‌ساره‌کانه‌ بلوو ڕانه‌.مامام فره‌م گه‌ره‌که‌نه‌. ئاذه‌ سه‌رما مذۆڤنه‌ و چایێ ڕه‌نگدارێ وه‌رۆ و شیرینیما په‌ی مارۆ. مامام یانه‌نه‌ دیمڵه‌ شۆر(سفیدآب)رێو حه‌مامی وه‌شێ که‌رۆ و وره‌شۆشا.مامام به‌ په‌ڕۆ و مۆرێ وه‌یوڵێ زه‌ریفێ وه‌شێ که‌رۆ و شه‌وو جمعانه‌ی به‌رۆشا سه‌روو گڵکۆ گه‌وره‌ی و وره‌شۆشا.دڵێ ئاووگۆشتیه‌نه‌ نانه‌ تریته‌ که‌رۆ و وه‌رۆ و فره‌ حه‌زێش پنه‌ که‌رۆ چوون نه‌رما و ئاذێچێ دذانێش نیه‌نێ.به‌ڵام من وه‌شم نمه‌ی ڤنه‌ چوون ڤه‌زه‌که‌ش ژلۆقا و من قیزی که‌روو. مامام قلیانی کێشۆ و من حه‌ر چه‌مم ئینا شیشێو قلیانه‌که‌ی. وه‌یوڵێوه‌ گۆلالێ ئینا دلێ ئاوو قلیانه‌که‌ی و هه‌ر که‌ی مامام نه‌فه‌سه‌ مذۆ قلیانه‌که‌ی،وه‌یوڵه‌کێ هۆرمه‌یوه‌ و دلێ ئاوه‌کێنه‌ سه‌ره‌و وار که‌رۆ. ساتێوه‌نه‌ مامام هۆذه‌که‌نه‌ مزیۆره‌ من نه‌موه‌نه‌ شڵێنگوو قلیانه‌که‌ی و فووش که‌روو پۆره‌. به‌ڵام وه‌یوڵه‌کێ هۆرنمه‌یوه‌.مامام گێڵۆوه‌ و بۆڵنۆ و ماچۆ کێ نه‌مانه‌نه‌ ئی قلیانێ.من بێده‌نگ نیشووره‌ و قسێ نمه‌که‌روو و مامام ماچۆ:سا ئی مڵه‌ بێ قلیچکه‌ بیه‌نه‌ که‌ قلیانه‌کێش سۆچنه‌ینه‌!

دووکانه‌که‌ فره‌ گه‌رما و ته‌نووره‌کێچ ورنگه‌ ورنگی فره‌ که‌رۆ. ده‌موو تاته‌یم ژڵێڤیۆوه‌ به‌ڵام من حیچێو نمه‌ژنه‌وو.عیسا ئینا نزیکوو ته‌نوو ره‌کێوه‌ و به‌ خاکه‌نازه‌که‌ی چن پۆڵا ته‌رێ ڤزۆنه‌ دلێ ئایێره‌که‌ی. تاته‌م ئینا دلێراسه‌و دووکانه‌که‌ی و خه‌ریکا چنی عیسه‌ی قسێ که‌رۆ.مامۆ پووش پیلاوپۆلاره‌ لم گلێر که‌رۆوه‌ و ده‌وروو قاڵبه‌کا پۆخته‌ که‌رۆ.من دلێبه‌ره‌و دووکانه‌که‌یه‌وه‌ مدراناره‌ تا فنکێم بۆوه‌. ناکانه‌ ده‌نگێوی فره‌ زل مژنه‌وو و تاته‌م و عیسا پاسه‌ هاوارێشا به‌رزێ باوه‌ که‌ حه‌تا ئیسه‌ ده‌نگی چامنه‌مه‌ نه‌ژێنیه‌ن.مامۆ پووشیچ ئاخیوی زل که‌رۆ. گرذله‌یۆ په‌ر بۆ ئایێر و دووکه‌ڵ.گۆشێم گیریاره‌ ئه‌جۆ دوێ دانێ زه‌نگێ پسه‌و هینوو وانگای ئینه‌ی گۆشێمه‌نه‌،زڕه‌زڕ که‌را. نمه‌زانوو چێش بیه‌ن. مه‌خڵۆق مجیاره‌ دلێ دووکانی. خه‌ڵکه‌که‌ تاته‌م چنی عیسای که‌ هه‌ڵم و دووکه‌ڵ چنه‌شا به‌رز بۆوه‌ و ده‌س و پلشا وناڵین بیه‌ن به‌را چنی وێشا و ته‌نۆۆره‌کێ که‌ دیوار و بنه‌وداراش کاوێڵ بیه‌ن و ئایێرش گێرته‌ن کۆشناوه، ماچا دلێ کۆره‌کێنه‌ چێوێو ته‌قانه‌وه‌،به‌ڵام نمه‌زانا چێش بیه‌ن. یۆ ماچۆ ئه‌سێح قاپاخه‌کێنێ.مامۆپووشێچ که‌ مازیش سۆته‌ن کۆمه‌کۆم ئاخ و ناڵه‌ که‌رۆ و گنۆ شۆنیشا و یۆ نه‌مۆنه‌ چیروو باڵاش و به‌رۆش چنی وێش. من ملوه‌وه‌ په‌ی یانه‌ی و به‌ئه‌ذه‌یم ماچوو. ئه‌ذام ماڵۆ سه‌ره‌و وێشه‌ره‌ و پێوه‌ره‌ مه‌یمێ په‌ی دووکانی. قاسێم چه‌م که‌وه‌ چا مرذانه‌ره‌ و ده‌سێش نیه‌نێ که‌له‌کێش و چه‌مش ڤسه‌ن په‌ی کۆرێ کاوڵه‌ و دژمانی مذۆ. دژمانی مذۆ تاته‌یم و عیسه‌ی ومن به‌تته‌ر قینیم گنۆ چنه‌. دووکانه‌که‌نه‌ خه‌ڵکه‌که‌ی مزنۆره‌ و به‌ره‌ش مژه‌نۆ. ئه‌ذاو عیسه‌ی که‌ به‌ هه‌روێ ده‌سێ مالۆ سه‌ره‌و وێشه‌ره‌ و مه‌ی و ده‌س که‌رۆ گره‌وه‌هۆڕه‌.هه‌رمانبه‌ره‌کێ دڵوه‌شی ئه‌ذه‌یم و ئه‌ذاو عیسه‌ی مذاوه‌.په‌له‌په‌ل ملمێ په‌ی شیر و خۆرشیدی.به‌ینوو جه‌ماوه‌ره‌ -که‌یه‌نه‌ یۆ نمه‌زانوو چێش ماچۆ که‌ ئه‌ذاو عیسه‌ی ده‌س که‌رۆ شیوه‌ن که‌رذه‌ی و حه‌رچی خۆڵه‌و کۆزڵێو وه‌روو به‌ره‌که‌یا مالۆ سه‌ره‌شه‌ره‌ و ڕوه‌ش ڕنیه‌ و ڕۆڵه‌ڕۆ که‌رۆ و ماچۆ:کۆره‌ هه‌رزه‌کاره‌که‌م،چێشێت سه‌رئاما.گه‌ره‌کم بێ ژه‌نیت په‌ی باروو.نان ئاوه‌روو یانه‌که‌یم ڕوڵه‌ جوانه‌مه‌رگه‌که‌م. سه‌رگه‌رذوو ئالچا وشکاته‌ بوو.شه‌ڵڵه‌ی جارێو ته‌ر ئا ده‌سا مانیایاته‌ ماچێ که‌روو.نمازه‌م جێگا حه‌رچی که‌سه‌که‌م من که‌ بێ تۆ دق که‌روو.  دڵم ته‌میۆره‌ و ده‌س که‌روو گره‌وه‌ی.ئه‌ذه‌چێم گره‌ڤۆ و ڵاڵیۆوه‌ بنه‌وانه‌که‌ی تا بازۆ بلا چوه‌ر به‌ڵام بنه‌وان نمازۆ و ماچۆ حیچ نیا مه‌تی گیان خاسێ باوه‌ و چن ڕوێ ته‌ر میاوه‌ یانه‌. تا وه‌رپڕ په‌شتوو به‌ره‌که‌یه‌نه‌ مدرمێره‌ و جاروبار ئه‌ذاو عیسه‌ی گۆش مذۆ به‌ قساو بنه‌وانه‌که‌ی و هه‌رسه‌کاش مسه‌ڕۆ و چنی ئه‌ذه‌یم ده‌رذی دڵ که‌را و دۆعا وانا و نه‌زره‌ که‌را و ڵاڵیاوه‌ حه‌زره‌تووعه‌لی، ئه‌ذاو عیسای ماچۆ:عیساشا چه‌م دا.ئاوات وازوو چه‌موو به‌خێڵیش ته‌قا. شه‌وێ ناهۆمیذ و به‌دڵ ورکه‌ گێڵمێوه‌ په‌ی یانه‌ی. ئه‌ذاو عیسه‌ی به‌گره‌وه‌هۆڕه‌ ملۆوه‌. ئه‌ذام وه‌رمه‌نه‌ حه‌ر ژڵێوه‌شا و‌ هۆرزۆوه‌ و مذیۆ په‌ی ئاسمانی تا بزانۆ که‌ی ڕۆشن که‌رۆ. دڵم ته‌میانه‌ره‌ و و به‌ یاذوو تاته‌یم و عیسای ورذه‌ورذ ده‌س که‌روو گره‌وه‌ی. سه‌ر ساعب ئه‌ذام هایم که‌رۆوه‌ و ماچۆ:هۆرزه‌وه‌ بلمێ سۆراخوو تاته‌ی داماگیت تا بزانمێ چێشش سه‌ر ئامان. ساتێو یاومێ وه‌رۆ بنه‌وانه‌که‌ ماچۆ:جوانه‌که‌شا که‌ نامێش عیسا بێ مه‌رذ و چه‌وسه‌ر جه‌نازه‌که‌ما داوه‌‌ ئه‌ذه‌یش.شۆنوو شمه‌ره‌ ئه‌ذاش چنی بڕێو ته‌ری گێڵۆوه‌ و تا ساعبێ پیه‌نه‌ بیێنێ.ئه‌و خاسا. نزیکوو نیمه‌ڕۆی وه‌ختێو  بنه‌وانه‌که‌ دیش یاگۆ وێمانه‌ نه‌جمه‌ینمێ و حه‌ر گره‌وه‌ی گره‌ومێ زه‌نگه‌ش دا و ئیجازه‌ش گێرت تابلمێ لا تاته‌یم. تاته‌م سه‌روو وه‌رم چۆیه‌وه‌ ئیژیانه‌ره‌ و به‌ پڕپۆڵێوی چه‌رمه‌ سه‌ره‌شا به‌سه‌ن و حه‌ر ده‌مێش پیڤیۆ. ده‌سیچێش به‌ ده‌سماڵ به‌سێنێشا.ئێمه‌ نمه‌وینۆ.ڕه‌نگوو لچاش پڕه‌ینه‌.یه‌واش یه‌واش قسێ که‌رۆ وناڵۆ  و چنێ ئه‌ذه‌یم قسێ که‌رۆ حه‌ر ئاوی وه‌رۆ و حاڵوو من و عیساو مامۆ پووشی په‌رسۆ. من به‌ ده‌نگیوی به‌رز سڵامێش که‌روو و ماچوو خاسه‌نا.ئه‌ذه‌چێم ماچۆش چنی گرذ خاسێنێ.جیه‌ی بیمێوه‌ چنه‌ش. حه‌فتێو دوێ که‌ڕه‌تێ سه‌رێش مذه‌یمێ ڤنه و به‌سته‌نی و جاریچ هه‌ن ساویش په‌ی مسانمێ.تاته‌م یۆ جه‌ ساوه‌کام مذۆ پنه‌.یه‌واش قسێم که‌رۆ چنی و ماچۆ:ڕۆڵه‌ گیان بێ تاقه‌تیێ نه‌که‌ری. من پڕمی مذه‌و چنه‌ و گره‌وو و پسه‌و ئه‌ذه‌یم سه‌روو لێفه‌که‌یه‌وه‌ قاچوو تاته‌یم ماچێ که‌روو.ساوه‌کێ ده‌سمه‌نه‌ داخه‌ بۆره‌.‌زێڵێم نمه‌ی ساوه‌کێ وه‌روو.ساتێو میاومێوه‌ یانه‌ لتێو جه‌ ساوه‌کێ مذۆ ئه‌ذه‌یم.فره‌ ئینانا ویروو عیسایه‌نه‌.ئینانا ویروو ئه‌ذه‌یچێش و دڵم ته‌میۆره‌.مامۆ پووشیچ مازیش سۆته‌ن و که‌وته‌نه‌نه‌ یانه‌ و هامساکێ چه‌مذاریش که‌را. چنی ئه‌ذه‌یم سه‌رێش مذه‌یمێ ڤنه‌ وشۆتیچێش په‌ی مسانمێ.تاته‌م زانانێش عیسا چێشش سه‌ر ئامان.ئێمه‌یچ زانمێ که‌ تاته‌م کۆر بیه‌ن. ئه‌ذام فره‌ته‌ر هه‌رمانه‌ که‌رۆ و ئێشوو دڵیچێش فره‌ته‌ر بیه‌ن و قۆرپینێچش فره‌ته‌رێ بیێنێ.ڕوێو چنی ئه‌ذه‌یم لوه‌یمێ په‌ی یانه‌و قاسێم چه‌م که‌وه‌ی.ئاذ گژیاما چنی و ماچۆ:دووکانه‌که‌تا کاوڵ که‌رذه‌ن ئێتر چێشتا گه‌ره‌کا چنه‌م.لوودێ وازێم باردێ چنه‌. ئه‌ذام دژمانی مذۆ قاسێم چه‌م که‌وه‌ی و منیچ شه‌قێوه‌ ماڵوو ماشینه‌که‌یشه‌ره‌. ڕوێویچشا چنی ئه‌ذه‌یم ملمێ سه‌روو گڵکۆ عیسه‌ی.فره‌ قه‌ره‌باڵخا. هامساکێ کناچڵێوه‌ گۆلالێشا که‌رذێنه‌ پسه‌و وه‌یوێ و دلێ په‌رذێوی سیاویه‌نه‌ نیشنه‌ینه‌شاره‌ و وێنه‌و عیسه‌یچ ئینا ڤه‌راڤه‌روو په‌رذه‌که‌یوه‌. گرذ گره‌وه‌ی گره‌وا.به‌ واته‌و ئه‌ذه‌یم ته‌وه‌نه‌یچ گره‌ڤۆ. ئه‌ذه‌و عیسه‌ی چن جارێ ویه‌رۆوه‌ و خه‌ڵکه‌که‌ ئاوی پژگنا ڕوه‌شه‌ره‌ و شه‌ماڵێش که‌را. تاته‌م مارمێوه‌ یانه‌.ده‌سێوێش ئینا دلێ ده‌سوو منه‌وه‌ و ئه‌و ده‌سه‌که‌یچێش ئه‌ذام.ده‌سوو تاته‌یم داخا،پسه‌و کۆرێ. سه‌روو ده‌سیشه‌وه‌ یاگۆ زامی منه‌نۆ وگۆشته‌ ناسکه‌که‌ش پیڤیۆ. ماشه‌ڵڵا تارژه‌ن مه‌ی په‌ی یانه‌یما و پاڵوو تاته‌یمه‌نه‌ نیشۆره‌ تاره‌ مذۆڤنه‌ په‌یش و گۆرانیێ ماچۆ.ماشه‌ڵڵا به‌ تاته‌یم ماچۆ:چێوێو دڵم شڤاره‌ی شڤارۆ.ئێتر نمه‌تاوو تاره‌ ده‌وڤنه‌ .ده‌سێم له‌رزا. تاره‌کێش مازۆ جێگا په‌ی تاته‌یم و ملۆ.تاته‌م هه‌روه‌ره‌نه‌ ده‌س مارۆ تاره‌کێره‌ و به‌زمێو مذوڤنه‌. ماوێو ماشه‌ڵڵا نمه‌ی په‌ی یانه‌یما.هه‌واڵ مارا  شوێوه‌شا چایخانه‌نه‌ وته‌ن و مه‌رذه‌ن.ماشه‌ڵڵا بێ که‌سا و تاره‌کێش مه‌نۆوه‌ په‌ی تاته‌یم.

تاته‌م سه‌روو یاگێوه‌ هۆرزۆوه‌.ڕوێوشا چنیم ماچۆ بلمێ په‌ی قه‌سره‌وشیرینی.نه‌موه‌نه‌ ده‌سیش و پێوه‌ره‌ ملمێ.قه‌سره‌شیرینه‌وه‌ کیسێو چای مسانمێ و مارمێ په‌ی کرماشانی و وره‌شمێش.وه‌روو پازگای ساتێو سه‌روازه‌کێ ئامه‌ی په‌ی ڤشکنه‌ری حیچشا نه‌وات به‌ تاته‌یم. ده‌س مارا کیسه‌وچایه‌که‌یه‌ره‌ و مذیا په‌ی چه‌ماو تاته‌یم و ملا. ئێننه‌وبافتوو وێما چای مارمێ و فره‌ته‌ر نمارمێ. ئه‌ذام ڕۆبه‌ڕۆ زرێڵته‌ره‌ بۆ.کۆنجوو هۆذه‌ینه‌ که‌وتێنه‌ و مامام چه‌مه‌ذاریش که‌رۆ.که‌ڕه‌تێو که‌ قه‌سره‌وشیرینه‌وه‌ مه‌یمێوه‌ قاچاخچیێو چایه‌که‌یش منیۆره‌ وه‌روو قاچاو تاته‌یم و چن دانێ کۆتیچ مذۆ که‌رمێنه‌ تا‌ پازگاکه‌نه‌ ویه‌رمێ.تاته‌م ته‌رێق بۆوه‌ نا بارۆنه‌. سه‌ره‌وازێ مزانا قاچاخچیه‌که‌ی به‌را چنی وێشا وبه‌ ئێمه‌ ماچا ئێتر حه‌قتا نیا به‌یدێوه‌ پی ڕانه‌و و که‌لوپه‌ل باردێ. ڕوێو که‌ ئه‌ذام دالێو خاسه‌ بۆوه‌ و پێیوه‌ره‌ نیشتێنمێره‌ تاته‌م ماچۆ:من ئێتر نمه‌تاوو هه‌رمانه‌ که‌روو. مشۆم بلمێ په‌ی تارانی. تارانه‌وه‌ متاوو پی تارێ هه‌رمانه‌ که‌روو و زه‌ڕ به‌ر باروو ئێننا،هه‌م من و هه‌م شمه‌ ئاورایه‌نه‌ مرمێ. حیچێویچما نیا وره‌شمێ.چی شاره‌نه‌ ئێشناسیانا و نمه‌تاوو هه‌رمانێوه‌ ته‌ره‌ که‌روو.ئه‌ذاو تاته‌م چنی مامه‌یم نیشاره‌ و ویرێ که‌راوه‌. ئه‌ذام چنی مامه‌یم به‌ په‌ڕۆ و مۆرێ و زه‌نگۆڵه‌ وه‌یوڵێوه‌ مه‌کینه‌ وه‌شه‌ که‌را.سه‌ره‌ێو جه‌ نه‌یه‌کێ بینا وه‌یوڵه‌کێره‌‌ و ئه‌وسره‌که‌یچێش بینا ده‌سوو تاته‌یمه‌وه‌.هه‌روه‌خت تاته‌م تاره‌ مذۆڤنه‌ وه‌یوڵه‌کێ هۆرپڕۆ. وه‌یوڵه‌کێ منیاره‌ سه‌روو چوارپایێوی مذاش ده‌سمه‌وه‌.تاته‌م به‌زمێو مذۆڤنه‌ و دیسانه‌وه‌ وه‌یوڵه‌کێ هۆرمه‌یوه‌. وه‌یوڵه‌کێ پێچنا تۆشه‌به‌رێوه‌ره‌ و منیاشه‌نه‌ دلێ ساکێوی. کتێبه‌کێچێم منیه‌و دلێ حه‌ر ئا ساکیه‌.ساعبێ چه‌وسه‌ر ساکه‌که‌م مذا پنه‌ و په‌و ده‌سه‌که‌یم نه‌موه‌نه‌ ده‌سوو تاته‌یم و تاره‌کێ که‌ ئینا توره‌کڵه‌که‌نه‌ مذاش ده‌سوو تاته‌یم و گنمێ ڕا. ئه‌ذام به‌ تاته‌یم ماچۆ:بازه‌ با ئی کۆڕه‌ ده‌رزه‌که‌یش وانۆ و بێ سه‌واذ به‌ر نه‌ی. تۆخوذا وه‌رێش نه‌گیری.نه‌ماڵیش پۆره‌ با عادز نه‌بۆ.و ڕوه‌م که‌رۆڤنه‌ و ماچۆ:شۆتم حه‌رامێت بۆ ئه‌گه‌ر ده‌رز نه‌وانی. ده‌سوو مامه‌یم و ئه‌ذه‌یم ماچ که‌روو و ماچوو:ئه‌ذا گیان هه‌رجۆرێو بیه‌ن ده‌رزه‌که‌یم وانوو.خه‌فه‌تێت نه‌بۆ. ئه‌ذام به‌تاته‌یم ماچۆ:ئه‌جۆت ئا شکاته‌ما که‌ که‌رذه‌ن جه‌ قاسێم چه‌م که‌وه‌ی جواب دۆوه ‌و وه‌روو چه‌مه‌کات زه‌رما داپنه‌ و زه‌روو ونۆ عیسه‌یچ دا به‌ ئه‌ذه‌یش؟ تاته‌م ماچۆ:ئه‌گه‌ر زه‌رێش ده‌یا تا ئیسه‌ دابێش. به‌ڵام ئا ناکه‌سه‌ ته‌نانه‌ت سه‌ریویچێش نذانێڤنه‌ و هه‌واڵم په‌رسۆ.ئیژنیه‌نێم نه‌لان سه‌روو گڵکۆ عیسه‌یچ. یاومێ تارانی.گرذله‌یو چراویه‌نێ.  گرذله‌یڤ تابڵۆ ڕه‌نگاوڕه‌نگێنێ. یانێ گه‌ورێ و تازێ. داخه‌کێم مه‌شۆ تاته‌م کۆرا.ساتێو که‌ ماشینه‌نه‌ ڤه‌سیمێره‌ ئێننه‌ قه‌ره‌باڵخا که‌ من په‌شۆکیانێ.پایانه‌نه‌ قاچێم که‌وته‌وه‌ ته‌وه‌نێوێ و‌ له‌په‌ڕۆ ئیژیانێره‌. خاس بی تاته‌م نه‌که‌وت زه‌مین. ساکه‌که‌یم هۆر گیروو و ملمێ په‌ی مێمان یانێوی. ساعبێ هۆرزمێوه‌ و ملمێ سۆراخوو قاڵبگیریوی که‌ ئێشناسوو تاته‌یم بێ. ته‌کبیرشا پاسه‌ بۆ که‌ شه‌وانه‌ی دووکانه‌که‌نه‌ بووسمێ. قالبه‌وه‌گیر پیه‌وی عالا.ژه‌ن و چن دانێ زاوڵێش هه‌نێ و نمه‌تاڤۆ به‌رۆماوه‌ یانه‌.چوون گرذێشا هۆذێوه‌نه‌ مژیوا.قاڵبه‌وه‌گیره‌که‌ کلاسوو شوانه‌یه‌نه‌ نامێم منویسۆ.ڕۆنه‌ چنی گۆرانیاو تاته‌یم ئی خیابان و ئه‌و خیابانمانا.بۆنه‌و ئا گرذ ماشیناوه‌ سه‌ره‌م خۆڵێ وه‌رۆ.خه‌ڵکه‌که‌ کرژکرژ ملا ڕانه‌ و جارجاریچ زه‌ر مذا تاته‌یم.بڕێویچشا مڕه‌مه‌ی مڕه‌ما و گۆش نمه‌ذا به‌زمه‌ گۆرانیه‌کاو تاته‌یم. تاته‌م چه‌میار(عینک)ێ سیاوێ مسانۆ، چوونکه‌تی چه‌مێش ناشیرینێنێ.بژانگێش سۆتێنێ و ڕه‌نگیوی سه‌مه‌ره‌شا هه‌ن. دلێ بژانگه‌کاش یاگۆ چه‌ما گۆشتیوی ناسکا. چه‌میاره‌کا منیۆ چه‌م و وارشێش فاڕیۆ. نه‌موه‌نه‌ ده‌سیش که په‌ڕێنێ زام و له‌کێ و لکه‌کێچ که‌خه‌ریکێنێ سافێ باوه‌ هه‌ست که‌روو. کۆنجوو خیابانیه‌نه‌ نیشمێره‌ و ئاذ هۆنیێ کۆرذیێ وانۆوه‌ و تاره‌ مذۆڤنه‌.گرذوو هۆنیه‌کاش به‌ یاذوو کرماشانیه‌نێ.به‌ یاذوو ئه‌ذه‌یم و مامه‌یم و به‌ یاذوو هه‌رزه‌کاری وێشه‌وه‌.وانۆ:

کاتوو جوانیه‌نه،‌ سۆنێ گێرێنێ‌

به‌ڵام سۆنه‌کێم، ئیسه‌ به‌رشیێنێ

دڵ به‌یاذوو تۆ ،وێڵ وێڵ مه‌گێڵۆ

مه‌ی سه‌روو هانه‌ی، کونه‌ت ویر نه‌شۆ

پۆسوو کونه‌که‌یت، پۆسوو حه‌یوانیا

ئاوو کونه‌که‌یت ،ده‌وای نه‌وه‌شیا

دوێ بره‌ی بێنێ ،پڕاو و بیستوون

جیه‌ش که‌رذێوه‌،چه‌رخه‌که‌ی گه‌ردوون

ده‌نگوو ماشینا ،شاره‌نه‌ پیچیۆ

ئی دۆسێ کێنه‌ ،سه‌یران مه‌که‌رۆ

هۆنیێچ چنۆ عیسه‌یه‌ره‌:

ڕاو قه‌بره‌سانی ،بیه‌ن به‌ ڕاو تۆ

گڵکۆیێوه‌ تاریک، بیه‌ن یاگۆ تۆ

ڕۆڵه‌ی شیرینێم ،ئه‌ذالێت مذۆ

دڵوو ئه‌ذاکێت، چوون هوونا په‌ی تۆ

تاته‌م تاره‌ مذۆڤنه‌ و گۆرانیێ ماچۆ و وه‌یوڵه‌کێ هۆرمه‌یوه‌.چه‌مێ وه‌یوڵه‌کێ ئه‌وه‌ چه‌مێ مامه‌یم مشا. حه‌ر ئا چه‌مێ مه‌کین و وه‌شێ.دووکانێ ئاخنیه‌نه‌ چنی‌ ده‌ستینه‌و زاڕۆڵا.به‌ڵام من حه‌ر حه‌ز به‌  وه‌یوڵه‌کێ وێما که‌روو. شه‌وانه‌ کۆنجوو دووکانه‌که‌یه‌نه‌ چنیش ده‌رذه‌دڵ که‌روو.پسه‌و ئینه‌یه‌نه‌ ئینانا پاڵوو مامه‌یمه‌نه‌ و ڕازه‌م په‌ی گڵنۆوه‌ و به‌ ده‌سه‌ زروه‌کاش مازیم کڵاشۆ.ڕۆنه‌ وه‌یوڵه‌کێ ئینا ده‌سوو منه‌وه‌ و چنی  گۆرانیاو تاته‌یم هۆرمه‌یوه‌.ئینانا چنی تاته‌یم.چنی گۆرانیاو تاته‌یم مله‌ی‌ ملوو ڕانه‌ و چنی گۆرانیا و خه‌فه‌تاما خیا‌بانێما ئارذێ نێماوه‌ ده‌نگێ. ڕوێوشا حاجی فیروزێو ئاما لاما و پاڵمانه‌ نیشته‌ره‌.چنی تاته‌یم بۆ دۆس.پێوه‌ره‌ ملمێ په‌ی دووکانوو قاڵبه‌گیره‌که‌ی و نانه‌ وه‌رمێ. حاجی فیرۆز ته‌پڵێوه‌ش هه‌نه‌ و هۆنیێ وه‌شێ وانۆوه‌.تاته‌م فره‌ حه‌ز که‌رۆ پا هۆنیا و ئا هۆنیا مسۆ و وانۆشاوه‌.ملمێ په‌ی خیابانی.پاڵمانه‌ مه‌خڵۆق به‌ گجیێ که‌ بۆ عه‌تری وه‌شی دێنێ‌ ویه‌را.زارۆڵێ که‌ دڵم پوه‌وه‌ بێ ده‌س باروو جله‌کاشاره‌ پاڵمانێ ویه‌رێنێ.زارۆڵێوی گۆلاله‌ زه‌ڕ مسانۆ ئه‌ذه‌یش و مڕه‌مۆ په‌ی له‌یما و زه‌ڕه‌که‌ی ڤزۆنه‌ مشته‌م. ده‌سێش گۆلالێ و چه‌رمه‌ڵێ بێنێ.تاته‌م تاره‌ مذۆڤنه‌ و وه‌یوڵه‌کێچ هۆرمه‌یوه‌ و هۆنیێ حاجی فیروزی وانۆوه‌:

کاکه‌ گیان بۆرێ،تۆ وینه‌ حاڵما

تاکوو یاویه‌نه‌،دڵی زۆغاڵما

که‌رگه‌و ماساو،خاویار په‌ی شمه‌

دوینه‌و شه‌له‌مین،په‌تڵه‌ په‌ی ئێمه‌

هه‌واو ته‌جریشی،شه‌ماڵ په‌ی شمه‌

دووکه‌ڵی سیاو،شه‌خه‌ڵ په‌ی ئێمه‌

وه‌رچه‌می ڕه‌نگین،پارکێ‌ په‌ی شمه

کۆڵانێ پیسێ،زه‌لکاو په‌ی ئێمه‌

هه‌وای فنک و وه‌ش،شه‌ونه‌م په‌ی شمه‌

لافاو و سه‌رذا،به‌ڵا په‌ی ئێمه‌

مۆبلێ و سه‌نه‌ڵیێ،لووستێر په‌ی شمه‌

مه‌قه‌ڵیه‌ و دووکه‌ڵ،خه‌ڵووز په‌ی ئێمه‌

دۆشا و ڕوه‌ن،هه‌نگوین په‌ی شمه‌

ڕوه‌نی ئۆڵه‌نده‌،هێڵێ په‌ی ئێمه‌

یانه‌ و ساختمان،باڵکۆن په‌ی شمه‌

چۆبه‌س و که‌وته‌ی،نۆقسان په‌ی ئێمه‌

حه‌ر چیوی تازه‌،نه‌خته‌ په‌ی شمه‌

قه‌ڵب و ده‌سه‌دوو،کۆنه‌ په‌ی ئێمه‌

پاڵا و کۆڵاوه‌،قاڵیێ په‌‌ی شمه‌

بێ زه‌ڕو وداماگ،کۆری په‌ی ئێمه‌

‌مه‌شرووب و شه‌راوو،شاذی په‌ی شمه‌

شیوه‌ن و زاری،گره‌وه‌ په‌ی ئێمه‌

ئه‌ی حه‌بیبی من ،ئه‌ی حه‌بیبی من

خه‌م و خه‌جاڵه‌ت،بی نه‌سیبی من

خیابانیوی فره‌ مه‌کین ویه‌رمێ و تاته‌م واچێشا و دێڤنه‌ و وه‌یوڵه‌کێ هۆرئه‌یوه‌.یه‌کجاری کناچڵێوه‌ گۆلالێ تخوونما گنێوه‌. کابره‌یوی زلیچ که‌ پسه‌و وه‌رده‌سی چنیش بێ و کیفوو کناچڵه‌کێ ده‌سشه‌وه‌ بێ.کناچڵه‌کێ مرذاره‌ و دیه‌ی دیێ په‌ی وه‌یوڵه‌کێ که‌ هۆر پڕێ ،ناکانه‌ مه‌ی وه‌ره‌وه‌ و ده‌سوو وه‌یوڵه‌کێ گێرۆ و گه‌ره‌کشا به‌رۆش چنی وێش.من وه‌یوڵکێش چنه‌ مسانوو. تاته‌م ماچۆ:چێش بیه‌ن.چێش بیه‌ن ها.کێ ئیناچا؟ ماچوو:حیچ نه‌بیه‌ن تاته‌ گیان کناچڵێوه‌ گه‌ره‌کشا وه‌یوڵه‌کێ به‌رۆ.کناچڵه‌کێ ده‌س که‌رۆ گره‌وه‌ی و پا جلا وه‌شاشه‌ له‌په‌ڕۆ میژیۆره‌ زه‌مین و خه‌مزێ که‌رۆ.پیا زله‌که‌ مه‌ی وه‌رۆ و پا ده‌سه‌ زلاشه‌ شه‌په‌کانیێوێم ماڵۆ پۆره‌.خه‌ڵک ده‌وره‌ما مذا و پیا زله‌که‌ی به‌را چنی وێشا. ده‌سوو تاته‌یم کیشوو و چاگه‌نه‌ دوور گنوه‌وه‌.ئێتر تاته‌م له‌شش مه‌مه‌نۆ.گنمێ ڕا په‌ی دووکانی.من دووره‌وه‌ چه‌مم گنۆ پیا زلامه‌که‌ی که‌ که‌وته‌ن شۆنیما.چنی تاته‌یم ماچوو. کناچه‌کێ نیه‌نه‌ چنیش.من ئێتر پیاکه‌ی نمه‌وینوو. چنی تاته‌یم ماچوو و هه‌ناسێو ڕه‌حه‌ت هۆرکێشمێ. شه‌وانه‌ی که‌ کلاسه‌نه‌ مه‌وه‌وه‌ ،ڕوونویسه‌کام ته‌مامنوو و پالوو تاته‌یمه‌نه‌ میژیه‌وره‌.وه‌رمم نمه‌گنۆ پۆره‌.چوونکه‌تی هه‌وا گه‌رما، به‌ره‌و دووکانه‌که‌ی لاتره‌ک که‌رمێ. سه‌رساعب هایم بۆوه‌.وه‌یوڵه‌کێ نیه‌نه‌.تاته‌یم های که‌روه‌وه‌ و هه‌روێما دڵوه‌رێ بیمێ.نه‌موه‌نه‌ ده‌سوو تاته‌یم و ملمێ حه‌ر ئا خیابانه‌‌.تاته‌م به‌زمه‌ خه‌مگینه‌که‌ش گیسنۆنه‌ و تاره‌ مذۆڤنه‌. نمه‌تاوو وه‌یوڵه‌کێ بێزوه‌وه‌.ویروو ئا چه‌مه‌ وه‌ششاو وه‌یوڵه‌کێ دڵم پڕووزنۆ. ئه‌جێ مامه‌یم‌ چه‌مێ وێش نیه‌ینێش ڕوه‌و وه‌یوڵه‌کێره‌. جڵێ وه‌یوڵه‌کێ بۆ گجیه‌که‌و ئه‌ذه‌یم دێ شه‌وانه‌ی پا بۆ ئاشنایه‌ وه‌رمم گنێ پۆره‌. تاته‌م چنیم ماچۆ کاغه‌زێو بنویسه‌ په‌ی یانه‌ی. منویسوو وه‌یوڵه‌کێشا دزیه‌،و ئه‌ذا گیان ده‌رزه‌که‌یم وانوو و قه‌وڵ بۆ خاس ده‌رز وانوو تا بوو شاره‌زا و چه‌تێ وه‌یوڵه‌که‌ی ژیرێ که‌روو و وه‌ڕاموو شه‌په‌کانیه‌کێشا ده‌وه‌وه‌ و حه‌قوو عیسه‌ی بسانوو. منویسوو ئه‌ذا گیان خه‌فه‌توو ئێمه‌تا نه‌بۆ خاسێنمێ و ئینه‌ینمێ ویروو شمه‌نه‌. منویسوو ئه‌ذا گیان به‌ په‌ڕۆ و مۆرێ وه‌یوڵێوه‌ ته‌ره‌ما په‌ی وه‌شه‌ که‌ردێ و ساتێو که‌ ئاشنه‌یوما ئاما کیاندێش ئارذیه‌ره‌ تا بارۆما په‌ی.منویسوو ئه‌ذا گیان ئیسه‌ تاته‌م تاره‌ مذۆڤنه‌ و گۆرانیێ ماچۆ و من نه‌موه‌نه‌ ده‌سیش و وه‌یوڵوه‌ما نیه‌نه‌ تا هۆرپڕۆ. په‌ی ئه‌ذه‌یم و مامه‌یم زه‌ڕ کیانمێ و قوڵ مذه‌یمێ ئارۆ تا سه‌وای‌ سه‌رشا مذه‌یمێ ڤنه‌.شه‌وانه‌ی چا کتێبا که‌ جه‌ کلاسه‌ شوانه‌که‌یه‌نه‌،هامکلاسیه‌کێم داناشا پنه‌ په‌ی تاته‌یم وانوه‌وه‌.فره‌ حه‌ز که‌روو چنی کتێبا و حه‌ر سه‌ره‌م ئینا دلێ کتێبانه‌ و تاته‌م چه‌میاره‌کاش لا به‌رۆ و مذیۆ په‌ی بنه‌ودارا و ماچۆ:ڕۆڵه‌که‌م ئه‌گه‌ر ژیونامه‌م بنویسا حه‌فتا مه‌نێ کاغه‌ز سیاو بۆوه‌. ماچوو:تاته‌گیان ده‌رز وانوو و کتێبێ فرێچ وانوه‌وه‌ تا بوو نووسه‌ر و ژیواو تۆ و ئه‌ذه‌یم و مامه‌یم بنویسوو،سه‌رئاماو عیساو و ئه‌ذه‌یچێش منویسوو. حه‌یفا عیسا جه‌ ویر به‌راوه‌.ئه‌رێ تاته‌ی نازارێم.مامۆ پووشیچ بێ که‌سا و قسێ فرێش په‌ی که‌رذه‌نا.من بوو نووسه‌ر و جه‌ کارذه‌ تێژه‌کێو قاسێم چه‌م که‌وه‌ و هام پێڕه‌کێش نمه‌ته‌رسوو.ئه‌رێ تاته‌گیان....ئه‌رێ.

میژیه‌و‌ره‌ و لاتره‌کوو به‌ره‌که‌یه‌نه‌ مذیه‌و په‌ی ئاسمانی دڵم پوه‌ن وه‌رموو وه‌یوڵه‌کێم وینوو.

 

نووسه‌ر:عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌رویشیان(1320-     )

هۆرگێڵن:بێهرووز حاجی

سه‌وای(2)

سه‌وای(2)

دمم وشک بیه‌نه‌وه‌.پیه‌نه‌ ئاوی نیه‌نه‌.مشۆم هۆرزوه‌وه‌.ئێشقاتێوه‌ گیسنوه‌نه‌،ڕاویه‌ره‌که‌نه‌ گۆزه‌و ئاوه‌کێ بێزوه‌وه‌.-ئه‌گه‌ر گۆزه‌کێچ ئاویش چنه‌ بۆ.نا.نمه‌گێرۆش کره‌ها.به‌تته‌ر وه‌رمم شیڤیۆ.به‌ڵام شۆنوو هاره‌قیه‌ره‌ ئاوی له‌زه‌تیه‌نه‌!چێشا جێگه‌رێو کیشوو؟فیناره‌وه‌ وه‌رمم نمه‌گنۆ پۆره‌:ده‌یمه‌ده‌ره‌ په‌ی وته‌ی زۆرێ فرێ که‌روو!-به‌ڵام ئاذ مه‌رذ......نا.کۆشیه‌ی کۆشیا.چێر گیجیه‌که‌م فیسیان چنی هاره‌قی،لکیانم پۆره‌.ئینه‌ شکۆفێ کناچۆ قۆتسیه‌ی بێ پاسه‌ گره‌وای گره‌وێ....ئێشه‌و ئاذ نه‌بێنێ،فره‌م وارذ.هێشتار سه‌ره‌م خۆلێ وه‌رۆ.بناروگۆشام برووسکێ مشانۆ.ئه‌جۆ قۆڕقۆشم   (سرب)شا مته‌ن ملمه‌ره‌:کاس و وڕ...پاسه‌ خاسا...چن که‌وایوی کۆتا....ئینه‌ که‌فه‌نا....ئیسه‌ مه‌رذه‌نا...ئیسه‌ ئینانا چیروو خاکیه‌نه‌....جڕوجانه‌وه‌ر ئامه‌ینێ سۆراخم...ئه‌یزه‌نۆ شکۆفێ چێقه‌و زریکه‌ش یاوان ئاسمانی!....به‌سه‌زوانێ مشۆم سامیش گێرتێ بۆ....ویرم شیه‌وه‌ شیرینیێوش په‌ی باروو.حه‌یف! کناچێوه‌ عاله‌ بێ.ده‌یمه‌ده‌ره‌ چه‌مێ سیاوش برێقه‌ دێنێوه‌...زارۆڵێوی پاک و پۆخته‌ بێ!چ هۆرکه‌وتێو!ئه‌رامه‌ننه‌.... ئه‌رامه‌ننه.... ئه‌رامه‌ننه‌....مشۆم هه‌ناسێو قوول کیشوو تا وه‌روو هه‌رسه‌کام گیروو.ئه‌جۆ جه‌رگم بڕیان...چێوێوم گم که‌رذه‌ن.ده‌نگوو که‌ڵه‌شیری مه‌ی...فره‌ جه‌ شه‌وێ ویه‌رذه‌ن.خاسته‌ر وه‌رمه‌نه‌ چڵه‌کیانێره‌.- ئینه‌که‌ی وه‌رما؟وه‌رمه‌نه‌ ئه‌جێم هه‌یما،به‌ڵام نه‌ چێوێو وینێنێ ونه‌ چێوێو هه‌ست که‌رێنێ و نه‌ زانێنێ کێنا.نامۆ ویم ویرم شیه‌بێوه‌،نه‌زانێنێ  که‌ خه‌ریکه‌نا ویرێ که‌روه‌وه‌ که‌ هه‌یما یام نا: به‌ڵام چێوێو قۆمیابێ.گاهه‌ز ڤا گنۆ،دێوه‌‌ ڕوه‌م.نا، ئیسه‌ ویرم که‌وته‌وه‌:کێلێوه‌ زله‌ بێ.کێ چانه‌ دۆعا که‌رێ؟په‌شتیش که‌رذێ بێوه‌ من.من کلکه‌م نیه‌ی بێ سه‌روو ته‌وه‌نه‌کێ.-کلکه‌م چه‌قانه‌  ته‌وه‌نه‌کێ-ئه‌جۆم چه‌قانه‌.یه‌کجاری سۆته‌،ئه‌یرش گێرت- وه‌رمه‌نه‌ چڵه‌کیانێره‌.هێشتار کێلکه‌م کزیه‌ی کزیۆ.ته‌رسوو کارێو دۆ ده‌سمۆ.ئامانێ تۆکڵوو خیاری گیروه‌وه‌،کارذه‌کێ لوا کلکه‌مه‌ره‌.سه‌یێذ کازێم ده‌سێش شتێ،پیس هه‌ناکنێ،ئه‌گه‌ر ده‌سم چڵک که‌رۆ جه‌ نان وارذه‌ی گنوو.....
ئه‌ جۆ دڵه‌ ورکه‌ما.شه‌ڵڵای هام ده‌نگێوێم ئێسته‌یاوه‌.ئاشه‌وه‌ دێرم پنه‌ بی ئیجازه‌نامه‌و شه‌وێم نه‌بێ،هۆذه‌و واتێڵ چنیه‌نه‌ چیروو گارسه‌که‌یه‌نه‌ وتا.فره‌ ڕه‌حه‌تته‌ر بێنێ:هام ده‌نگم بێ.ئه‌جۆ هه‌وا ڕۆشنش که‌رذه‌ن.ئینه‌ داره‌ کاجه‌که‌و هامساکه‌یمانا له‌قیۆوه‌؟من ئه‌جیام یۆن.سا ڤا گنۆ.مه‌شوولێ ده‌س و پلشا وارذا.دیڤیانێ.په‌رێ شه‌وێ لا یانه‌یما چن وه‌یشوومه‌ بێ!ئێننه‌ چراویشا گیسنه‌ی بێنێنه‌،تالاو یانه‌و ئێمه‌یچ گیسیابێنه‌. په‌ی زه‌ماوننه‌و کۆڕه‌که‌یش یه‌رێ شه‌وێ ره‌ش به‌ڵه‌ک بێ. حاجی حه‌مه‌گۆڵه‌ چن وارشیوی ماقووڵانه‌ش هه‌ن!عالا! چن گه‌رم سلاموو کابرای مسانۆوه‌!پا گرذ بنه‌مایه‌شه‌ به‌ڵام هێشتار وێش گم نه‌که‌رذه‌ن!به‌ڵام چی جه‌ دنیه‌ی تێر نمه‌بۆ؟قۆتسیه‌ واچێ شه‌وێوه‌شا‌ ویس و په‌نج هزارێ خه‌رجش بیه‌ن.ئاذێچ چی ساتوو گرانیه‌نه‌!به‌ڵام یۆسۆ چن ده‌م پیسا!واچێ:زه‌مای مێشناسوو.چا چه‌ته‌ گه‌واذانه‌!خه‌ڵکه‌که‌ ئاورایه‌نه‌ گیانشا به‌رئامان و ئاذیچ فیزوو زه‌ریش که‌رۆ!ئینێ گرذوو ته‌مه‌نیشانه‌ ئێننه‌و ڕوێوو ئێمه‌مانا هه‌رمانه‌شا نه‌که‌رذێنه‌.چی مشۆم ئی قسا که‌رۆ؟خاساده‌ی، جوانا و هزار ئاواتێش هه‌نێ. به‌شوو وێشا بیه‌ن!خوذا گه‌ره‌کش بیه‌ن ده‌وڵه‌مه‌نێشا که‌رۆ به‌که‌سی چێش؟ به‌ڵام قۆتسیه‌ واچێ وه‌یوه‌کێ سیاوه‌ و ناشیرینه‌نه‌. واچێ پسه‌و چیشی؟ ها: شێوه‌ ماما هه‌میرێ. ئه‌جۆ فره‌ ڕازنه‌ی بێشاوه‌. به‌ڵام زاغی جوانه‌ مه‌رگ بی. ئه‌ذا و تاته‌ی داماگش؟ داخۆم زانابۆشا؟ داماگێ سه‌وای ڕۆنامه‌نه‌ واناوه‌.گاهه‌ز ئه‌ذا و تاته‌ش مه‌رذێ با.من بنه‌که‌ڵیشه‌ش به‌روه‌وه‌ په‌ڕ.....چن کابره‌یوی که‌م قسه‌ بێ! ئه‌ذه‌یوه‌ که‌ داخوو زاڕۆڵه‌ی بلۆ دڵشه‌ره‌ ئێتر حه‌جگیز ویرش نمه‌شۆوه‌.... خۆجه‌ستێ که ئینه‌ ‌ چن ساڵێن زاڕۆڵه‌که‌ش به‌ هه‌ڵڤێ(آبله‌) مه‌رذه‌ن به‌ڵام هێشتار دلێ په‌رسه‌و چیویه‌نه‌ په‌ڕه‌ دڵ شیوه‌نش که‌رۆ!....حه‌ر که‌سێو به‌شێوه‌ش هه‌نه‌.به‌ڵام نه‌ ئه‌پێسه‌ کۆشیۆ.
خوذا! چێشش نویسه‌ بێ! عه‌باس که‌ حه‌ر پاسه‌ ڕۆنامه‌کا ده‌ق دێ به‌ ئاوو تاڤۆ وانێوه‌.عه‌باسیچ زاغی ئێشناسێ.به‌ڵام بۆنه‌و یه‌کیه‌تیه‌وه‌ بێ نه‌ بۆنه‌و زاغی وێشه‌وه‌.ساتێو وانێوه‌،چی ده‌نگش ڤزێنه‌ لووته‌ش:ڕوانه‌ که‌رذه‌ی ته‌رمه‌و یه‌رێ که‌سێ جه‌نگه‌رانێ. نه‌ واتش:ڕه‌وانه‌ که‌رذه‌یوی گه‌رم جه‌  ته‌رمه‌و یه‌رێ هه‌رمانبه‌رێ ڕزگاروازێ. سه‌وای ڕۆنامه‌که‌ی مسانوو و وانوه‌وه‌. نامش: مێدی رزوانی ئێشناسیا به‌ زاغی. وه‌ڵێ گرذ چێویه‌نه‌ نویسه‌نشا. ئینێ هه‌رمانبه‌رێ چاپیانه‌و "زایه‌نده‌ ڕۆد"ی بێنێ.نمه‌تاوو که‌سیو ته‌ر بۆ.یانێو هه‌ڵه‌و چاپیانه‌ی بیه‌ن؟سه‌هویچ پی گه‌وره‌یه‌؟هه‌ڵه‌ چینه‌یه‌ خرابته‌ریچ مه‌گه‌ کریۆ. ئه‌سڵه‌ن ژیوایش هه‌ڵه‌و چاپیانه‌ی بیه‌ن.به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌واڵه‌کێ ده‌سنویسێ بیێنێ نمه‌تاوو هه‌ڵه‌و چاپیانه‌که‌ی بۆ.ڕه‌نگا تلێگراف نویسه‌که‌ سه‌هوه‌ش که‌رذێ بۆ؟ هه‌ڵبه‌ذ ئه‌وه‌کێ ته‌رێچ جوانێ بیێنێ....خاس ئینێ گرذێ پێوه‌ره‌ وه‌رگیری(اعتصاب)شا که‌رذه‌ن،بژیوا!.... شۆنیه‌ره‌ جاشێ ته‌قنانشا سه‌روو دڵیشاوه‌. گرۆڵیه‌کێ ڕاکش لا نمه‌ذۆ و دلێراسه‌و خه‌ڵکه‌که‌ی ویه‌رذو گنۆوه‌ ئاذی،نا، ئه‌سێح سه‌ر په‌لێ بیێنێ، هه‌‌وه‌ڵین ڕێسکێ(صف)بیێن.جاشه‌کێچ زانانشا کێ پێکا. گۆتره‌ی نیا "ڕه‌وانه‌ که‌رذه‌ی ته‌رمه‌ی شکۆدار" گێرا په‌یشا.
چوار په‌نج مانگێ چیه‌ وه‌ڵێ بێ که‌ چنی ئێمه‌ هه‌رمانه‌ که‌رێ. به‌ڵام ئه‌جۆ هیزی بێ.وه‌ڵنویسێش ته‌وێڵه‌شه‌وه‌ نویسیه‌ی بێ. لووته‌ش گۆلالێ بێ و لچێش پانێ بێنێ.گرذه‌وه‌ وه‌شڵه‌ نه‌بێ، به‌ڵام  دیمه‌نی مه‌کینش بێ. پیا قنیش نه‌یڤنه‌ چنیش بۆ دۆس و دالێو چنیش ده‌مه‌ ته‌قێ که‌رۆ.ساتێو ئه‌ی په‌ی هۆذه‌که‌ی،جۆرێو دڵوه‌شی ئارێ چنی وێش.حیچ که‌یۆ نه‌چڕێ مۆبته‌دی،ده‌یمه‌ده‌ره‌ وێش پرسیارنامه‌کا مه‌نگه‌نه‌ که‌رێ و به‌رێشا په‌ی هۆذه‌و ماشین یانه‌ی.ئیجا هۆذه‌که‌ما گۆلاله‌و خه‌فه‌ بێ.ده‌نگی قۆرس و تاسیا و واتیڵا ئه‌ی که‌ واتێڵ چنه‌نه‌ نویسێنش و ماشێنه‌نه‌ وه‌ڵاشا که‌رذێنێوه‌.زاغی که‌ لاو دذاناشه‌نه‌ فیکه‌ که‌رێ مانیاو  پیه‌ی به‌رشێ.من گنێنێوه‌ ویروو سینه‌مه‌ی.داخه‌کێم مه‌شۆ ئیسه‌ زاغی نه‌مه‌نه‌ن تا وینۆ هۆذه‌که‌ما زل و ئاووڕوودار بیه‌ن!گاهه‌ز ئه‌گه‌ر ئاوه‌خته‌ ئی هۆذه‌ما بیه‌یا لاماوه‌ مه‌نێوه‌ و گۆتره‌ی نه‌لێ په‌ی ئه‌سفه‌هانی.نا،ده‌س نه‌کێشێ جه‌ هه‌رمانا،به‌ڵام دڵیچ نه‌رێ به‌ هه‌رمانێ-ئه‌جێ په‌ی خڵافنه‌ی وێش هه‌رمانه‌ که‌رێ.ده‌یمه‌ده‌ره‌ سه‌ره‌ش ڤسه‌بێره‌ و ڕازی بێ،جه‌ که‌سی گله‌یێ نه‌که‌رێ،کابره‌یوی ونگه‌رم و سه‌ره‌حاڵ بێ.چه‌نی به‌ینوو دذاناشه‌وه‌ فیکه‌ که‌رێ: چا مۆسیقا بێ که‌ سینه‌مانه‌ دینێڤنه‌. ده‌یمه‌ده‌ره‌ یام لوێ سینه‌ما یام سه‌ره‌ش دلێ کتێبیه‌نه‌ بێ. نه‌مانیێچ.من ته‌نیا فیلمێ "جانت ماکدونالد و دوروتیلامور" م گه‌ره‌کێنێ. "لوورل و هاردی"چ خراب نیا. خاس، کابرا خڤۆ.
کاک ئه‌سخه‌ر وه‌روو ئی فیکه‌ ناوه‌ختیشه‌ قه‌پۆسه‌ش که‌رذێ بێ چنیش و په‌ڵپه‌ش گێرێ ونه‌. نمه‌زانوو کابرا چی ئاننه‌ وێبه‌رزێنێ. حه‌ر ئینه‌ که‌ ترۆقی که‌را،ویشا گم که‌را.  وه‌ڵێ ئانه‌یه‌ بۆ په‌لچن(صفحه‌ بند) یاگۆ مۆسیبی هه‌ڵه‌ گیروو هۆذه‌که‌یما بێ. ده‌مه‌ته‌قێ که‌رێنمێ، خڤێنمێ.یه‌کجاری وێش گێرتێش!گۆتره‌ی نیا فه‌ررۆخ نامش نیان"خه‌ڵک ئازار".- دنیانه‌ حه‌ر ده‌سه‌ برایێو   خۆ گۆتره‌ی نیا. ئاڕوه‌ هۆرستاوه‌ په‌ی کاک ئه‌سخه‌ری. وه‌روو زاغی بی ده‌مقاڵما.خوذای بێ زاغی نه‌بێ چا. زیابێره‌ جێگه‌ری بسانۆ ئننا پێوه‌ره‌ گژیێنێ.  من قینیمه‌نه‌ ئاژاوڵێ و ئی جۆره‌ چێوا. ئی نووسه‌ره‌ بێقله و لائێباله‌ که‌ په‌نجا که‌ڕه‌تێ سه‌رباقه‌کاش فاڕوگۆڕ که‌ڕێ،ئاذ ئامیانش په‌ی گێرێ.لوا بێ،قسێش گێڵنه‌ی بێنێوه‌ که‌ هه‌واڵێ کتێبه‌که‌یش به‌ هه‌ڵه‌ی فره‌وه‌ چنیۆ.چا نیشانا که‌ ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌یچ نه‌بۆ جه‌ وێشه‌وه‌ وه‌شێ که‌رۆ-من ئینانا چی ویره‌نه‌ چی زاغی ئه‌رێش دان ونه‌؟ئاذ هینوو هۆذه‌و ئێمه‌ بێ، ئیشیه‌یا کتێب چنیش قه‌بووڵ نه‌که‌رذه‌یا. چوونکه‌تی حسه‌ینی گابی ملش نه‌که‌رذه‌بێ پۆره‌. وه‌رحاسێڵ،به‌هانه‌ش دا ده‌سوو کاک ئه‌سخه‌ریه‌وه‌.ئاما و ده‌سش که‌رذ دژمان دایی.ئه‌گه‌ر زاغی چا بیه‌یا نیشێنێ چڕ و پوپوو هه‌نترینی-زاغی ملهۆڕ بێ، نه‌ته‌رسێ ئه‌سخه‌ری.خوایی بێ یۆ قسێش نه‌گێڵنه‌یوه‌ په‌ی زاغی- خاس،هه‌روێ ڕه‌فێقێما بێنێ.
ئه‌سڵه‌ن زاغی کابره‌یوی هه‌به‌س باز و تاوتاوی بێ:زوو هه‌رمانه‌ش بزیێ. ئه‌سفه‌هانه‌نه‌ هه‌مته‌ر لوانه‌ چاپیانه‌؟ به‌ڵام گۆشش نه‌بێ یه‌کیه‌تی و ئی جۆره‌ چێوا.چه‌نی دلێ وه‌رگیری و هه‌رمانبه‌را کۆشیا؟ئاڕوه‌ واذه‌و نیمه‌ڕوانه‌ واذه‌یه‌نه‌ چنی عه‌باسی ده‌م قاڵشا بی.واچێ:وازم باره‌ چنه‌،گه‌ره‌کم نیا کۆشام-فێلسێوم نیا. عه‌باس داواچش داوه‌:پی  قساته‌ هه‌رمانه‌و ئێمه‌و په‌که‌ ده‌ینه‌.تا ئێمه‌ پێوه‌ره‌ یۆگێرته‌(متحد)  نه‌بیمێ ڕۆما حه‌ر ئینه‌نه‌.ڕه‌یوه‌ ڕاسه‌ما هه‌نه‌ هه‌زار ڕه‌یما که‌ نیه‌نێ. ده‌ی خاسا هه‌رمانبه‌رێ گرذوو دنیه‌ی جه‌ من و تۆ بێیۆڵته‌رێنێ؟
زاغی جه‌ نان وارذه‌ی ده‌سش ئاست.جێگه‌رێوش گیسنانه‌.شۆنیه‌ره‌ چیروو لچانه‌ واتش:شمه‌ پیه‌و هه‌رمانا نیه‌ندێ؛هه‌ر قسێتا مه‌یا چنه‌!چنی بی باوه‌رش فاڕیا؟ئاذ کابره‌یوی وه‌شه‌ویست بێ،ڕه‌نگا یه‌کجاری ئامابۆ سه‌ره‌شه‌وه‌. به‌ڵام گرذوو گێچه‌ڵوو زاغی سجیلش بێ.ده‌ی سا چه‌نی لوان په‌ی ئه‌سفه‌هانی؟یۆسۆ گۆتره‌ی واچێ زاغی خیابانوو ئێستانبۆڵیه‌نه‌ جێگه‌رێ ئامریکایێ و ڕۆنامێ وره‌شێ.ئیجا گۆتره‌ی نامۆ من ته‌قه‌ی بێ که‌ په‌لچنی که‌رۆ! وه‌رنیا(پیشنهاد)م دا:زاڕوڵا! چه‌نیا په‌رسه‌...کۆمه‌ره‌و تازیێش په‌ی گێرمێ؟  حه‌رچی بۆ جه‌ حه‌قوو ئێمه‌ په‌رچه‌(دفاع)ش که‌رذه‌ن.گیانش دان سه‌ذه‌قه‌ما. که‌س ده‌نگش به‌ر ناماوه‌.ته‌نیا یۆسۆ هۆرگێڵاوه‌  و واتش: خوذا به‌خشۆش!کابره‌یوی قه‌پۆسن بێ. حیچکه‌س نه‌خوا. من عادز بیا جه‌ یۆسۆی. گاڵته‌یچ یاگۆ وێش هه‌نش.
دڵوه‌ره‌نا عال نه‌بێنێ چنیش.داماگ ناڕه‌حه‌ت بی.نا،خه‌تام چێش بێ؟ته‌نیا گاهه‌ز وه‌روو وێشه‌ره‌ ویرێ که‌رۆوه‌:وه‌ڵێنه‌ واتاش چنی: سه‌عاتوو ده‌سیم ویس تمه‌نێ وره‌شوو.
سه‌عاته‌کێش ده‌وروو په‌نجا تمه‌نا ئێژێ.واتم: وێت سه‌عاته‌کێت گه‌ره‌که‌نه‌.واتش:ده‌ی سا ده‌تمه‌نم ده‌پنه‌،سه‌وای مذه‌وته‌وه‌. من نه‌بێم،به‌ڵام جۆرم که‌رذ په‌یش.حه‌ر ئا شه‌وه‌، گرذێما  مێمانیش که‌رذیمێ به‌ که‌ باب یانه‌و حه‌ق دۆسی.چوارذه‌ تمه‌نێ بافتش بی.سه‌وایشۆ، ساتێو که‌ هۆذه‌و ماشینیانه‌ینه‌ زیانێره‌،ژه‌نێوه‌ زلامه‌ قه‌راخوو هه‌ساره‌کێنه‌ مێدره‌ی بێره‌.په‌رساش:مێدی رزوانی ئینا چکۆ؟واتم: هه‌رامه‌نه‌ت چێشه‌نه‌؟واتش:واچدێش پنه‌ ئه‌ذاو هووشه‌نگی ماباقی زه‌روو سه‌عاته‌کێش ئارذه‌نه‌وه‌.کرژ یاوانێنه‌ که‌ سه‌عاته‌کێش وره‌تێنه‌.واتم: گوایا سه‌عاته‌کێش وره‌تێنه‌ش؟ واتش:چ جوانێوی نازارا!بێ وه‌ی بۆ په‌ی که‌س و کاریش!شۆنوو ئانه‌یه‌ کۆڕه‌که‌م که‌وته‌ن چنه‌ و شاباده‌نه‌ وسنانشا گرذ مانگێوه‌ ده‌سباریش که‌رۆ.ئامانێوه‌ چوه‌ر. دیانێ مذیه‌و سه‌عاته‌کێ نیه‌نه‌ ده‌سوو زاغیه‌وه‌.واتم پنه‌:ئه‌ذا هووشه‌نگی هه‌رمانه‌ش پنه‌نی.لوا و ئاماوه‌،ده‌تمه‌نه‌که‌ش دانێوه‌. په‌رسام هووشه‌نگ کێن؟ هه‌ناسێوش هۆرکێشا و واتش: حیچ نیا ڕه‌فێقما. خوا به‌خشۆش! چ  کابره‌یوی ڕه‌فێق باز بێ.........نمه‌زانوو چێشا.....به‌ڵام چێوێو عادزم که‌رۆ......چێشا نمه‌زانوو؟ به‌ ڕاسی نمه‌زانوو ئێشێش هه‌ن یام نا؟...داخۆم متاوو یام نا؟....نمه‌زانوو نا ئاذ ئیشیه‌یا نه‌مه‌رذه‌یا. مه‌شیۆ.... مه‌شیۆ..... مه‌شیۆ......
مانیانا. به‌ڵام مشۆم ڕه‌فێقه‌که‌ش نه‌زانۆ ئاذ مه‌رذه‌ن.ڕۆ جه‌عمه‌ی ملوو شاباد،ئاسایێشگانه‌ ئه‌ذاو هووشه‌نگی مێزوه‌وه‌.حاڵیه‌ش که‌روو.نا،مشۆم جۆرێو ده‌سباری هووشه‌نگی که‌روو که‌ وێش نه‌زانۆ.پیه‌ی سیلی دڵ ناسکا و حه‌ر وێشه‌وه‌ تووڕه‌ بۆ.هه‌ڵبه‌ذجه‌ سیاوی قۆڕقۆشمیه‌نه‌(سرب) نۆقسان بیه‌ن....دۆسوو زاغیا. مشۆم ده‌سباریش که‌روو. چیروو ته‌وه‌نێچه‌نه‌ به‌رباروو....هه‌رمانێ زیاذێ گیروو...نمه‌زانوو متاوو گره‌وو یام نا...نمه‌زانوو....ئاخ....ئاخ... چ پیسا!مشۆم وه‌روو هه‌رسام گیروو....په‌ی پیه‌ی ناوه‌شا...ڕوه‌م فیسیه‌ینه‌....مشۆم هه‌ناسێو کیشوو.
ئی که‌ڕه‌ته‌ ئێتر مه‌شووله‌ نیا.هه‌پشێنێ.مۆره‌و مازیمه‌وه‌ مله‌ی ملۆ ڕانه‌.جم و جۆڵ که‌رۆ.لوا سه‌رته‌ر...ئی‌ دیارییه‌ هینوو که‌بابی حه‌ق دۆسیا من ئارذه‌ن چنی وێم.گۆتره‌ی مازیم کڵاشت، خاس نه‌بیا.وێمه‌رذه‌ یاگه‌کێش فاڕاوه‌....هیزی شه‌وێ دڵێ‌ ته‌ڕه‌کێش ڕێزێ بێنێ و بامجانه‌کێچێش کاڵێ بێنێ. شۆنیچشه‌ره‌ کارذه‌کێ لوا کلکه‌مه‌ره‌. ئیسه‌ که‌ که‌وتاوه‌ ویرش زامه‌که‌م کۆلیاوه‌. ئی حه‌ق دۆسیچه‌ خاس سواروو سه‌ره‌یما بیه‌ن!ئه‌گه‌ر عه‌باس نه‌یاوێم پنه‌ فۆتیابێنێ،ده‌سوو وێم نه‌بێ،شیڤیابێنێ.حه‌ر دیش ئاذ نیه‌نا،به‌رذاش چنی وێش.چه‌ولا ئێتر هه‌یذه‌ر نه‌بیه‌نا. ئامانێوه‌ پۆوێرذه‌،دیم ئینانا یانه‌و عه‌باسیه‌نه‌.سه‌وای ته‌رێق بوه‌وه‌ بذیه‌و عه‌باسیه‌نه‌...چ قیزه‌ون!حه‌ر زێلم شیڤیێوه‌.....ئای...چ پیسا!....خاسا.سمه‌ری هینوو وێت نیه‌نێ کاذان خۆ هینوو وێتا!... حه‌ر واتم:به ‌وه‌شی گرذیتاوه‌.و هاره‌قم نقنا.هۆسارێم نه‌مه‌نه‌بێ ده‌سوو وێمه‌وه‌.ئی جاره‌ مشۆم هاگام بۆ لا وێمه‌وه‌. عه‌باس جه‌ حه‌قمه‌نه‌ مێمان وه‌شه‌ویسیش ته‌مامنا.کلکه‌م که‌ ونیش ئه‌ی پۆره‌ خاس شتش و ته‌موورش دا ونه‌...شۆنیه‌ره‌ یاونانش تا وه‌روو به‌ره‌ی.به‌ڵام هه‌رزه‌کارێوی وریان چن خاس ویۆلون دێڤنه‌!گه‌ره‌کش بێ به‌زمێوم دۆڤنه‌ په‌ی به‌لام ناستم: نا،نا،ڕه‌فێقما کۆشیا،ویۆلونه‌که‌ت لابه‌ره‌.به‌ بارووموو ئاذیچی بیه‌ن مشۆم ماوێو ویۆلون نه‌ذه‌یڤنه‌.چوونکه‌تی تازیه‌بارێنمێ.ئه‌گه‌ر ویۆلونه‌که‌ش ده‌یاڤنه‌ ده‌س که‌رێنێ گره‌وه‌ی.بۆنه‌و ئی هه‌واڵیه‌ زاڕۆڵه‌کێ گرذ چڵه‌کیه‌یره‌.ته‌نانه‌ت عه‌لی مۆبته‌دیچ هه‌رسی ئامه‌ی چه‌مێشه‌ره‌،لووشێوێش که‌رذ و هۆذه‌که‌‌نه‌ زیاره‌.ته‌نیا مۆسیبی بێ فیفیش ئه‌ی ونه‌،خه‌ریکوو هه‌ڵه‌گیری بێ. چراوه‌کێ سه‌یه‌و لووتێش ڤسه‌یبێش سه‌روو دیواره‌که‌ی. دیڤیابێنێ.به‌ مۆسیبی واتم:دۆسی چمنه‌ نیا.ئی زاغیه‌ پانزه‌ ڕوێ چنی ئێمه‌ هه‌رمانه‌ش که‌رذه‌.وه‌روو ئێمه‌ن وێش دانێش کۆشته‌ی.جه‌ حه‌قوو ئێمه‌ په‌رچه‌ که‌رێ.نارذش ڕوه‌و وێشه‌ره‌، داواو گوادرات (جۆرێو مه‌شرووبا)یوێش که‌رذ جه‌ یۆسۆی. هه‌ڵبه‌ت دڵوو وێشه‌نه‌ واچێ: شمه‌ یاگۆ ته‌ره‌نه‌ هه‌ناسه‌تا گه‌رما. ئه‌گه‌ر ده‌س جه‌ هه‌رمان که‌رذه‌ی بازوو ئه‌ی کێ نانه‌و زاڕۆڵه‌کام دۆ. گوو ڕیشوو تاته‌و ئی ژیوایه‌! گوو ڕیشوو تاته‌و ئی ژیوایه‌! سه‌وای مشۆم سیپاڵه‌کام فاڕوو،هیزی شه‌وێ وناڵین و چڵکنینێ بیێنێ... به‌ڵام شکۆفێ په‌ی کربه‌چه‌که‌ش که‌ چیروو وه‌رم چۆکه‌یه‌نه‌ خنیکیه‌نه‌ گره‌وای گره‌وێ....چی هێشتار داره‌ کاجه‌که‌ له‌قه‌ی له‌قیۆوه‌؟سا شه‌ماڵ گنۆ....ئارۆ ته‌لبه‌نوو دووچه‌رخه‌که‌و یۆسۆی ئازیانه‌ داری و مڕیا.لچێ یۆسۆی زریه‌ی بێنێ...گوادرت... هیزی حه‌وت شیشێ ئاوولیمۆم وارذ،هێشتا ته‌ژنه‌م بێ.!نا ئه‌‌سێح سه‌هوه‌و چاپیانه‌ی بیێنه‌.یانێو سه‌وای دلێ ڕۆنامه‌نه‌ حاشاش که‌رذا؟
خاس،من گجیه‌ سیاوه‌که‌یم که‌روه‌نه‌.چی عه‌باس که‌ چه‌مێش خوولێنێ،پنه‌ش نمواچا عه‌باسه‌ خوول؟گوادرات....گو-واد-رات... گو-وادرات.سه‌وای ڕۆنامه‌...گیجیه‌ سیاوه‌که‌م....سه‌وای....

کۆپڕوو 1325ی وه‌ری

 

نووسه‌ر:سادێق هێدایه‌ت(1281-1330)


هۆرگێڵن:بێهرووز حاجی

سه واي (1)

چن ڕه‌زله‌یوی( هوای سرد) ئه‌وه‌نه‌بڕیان!نه‌ ئه‌جۆ پاڵتاوه‌که‌م دان ملوو قاچامه‌ره‌..... به‌ره‌وه‌،کۆڵانه‌نه‌ زێقمێش چن چیان!  به‌ڵام ئێنه‌و هیزی شه‌وێ کزه‌ش چیا نیا. بۆنه‌و شیشه‌ مڕیاکه‌ی بێ یام تریشکوو به‌ره‌که‌ی که‌ سه‌رذاکه‌ ئه‌ی چوه‌ر؟-ده‌خۆ بۆبرامه‌و سۆبه‌ی نه‌وتین پیسته‌ر بێ. عه‌باس بۆڵناش:سه‌رذایه‌نه‌ ڕه‌قێ بیه‌یمێوه‌!-وه‌روو ده‌لاقه‌که‌یوه‌ قسێ ده‌نگێ دێنێوه‌. نا،بێ خه‌مه‌نا!فیناره‌وه‌ ئاستم جێگا: هۆذه‌ی دووکه‌ڵین،فیزوو ئه‌سخه‌ری،سیاوه‌تی که‌ تلیێ ده‌س و پلوو پیه‌یره‌،به‌زاجکه‌ر(دوبهمزن)،چه‌ناکه‌ده‌ری زاڕۆڵێ که‌بابخانه‌و حه‌ق دۆسی،وه‌رم چۆی(تخت خواب) چیا-بلوو حه‌ر یاگێوه‌ره‌ ئێنێچه‌ ماشقێمه‌نه‌.نا حیچێوێم گم نه‌که‌رذه‌ن. چی وه‌رمم نمه‌گنۆ پۆره‌؟ڕه‌نگا وه‌روو ئینه‌یه‌ بۆ مانگه‌ شه‌وه‌کێ گنۆ سه‌روو ڕوێم. مشۆم گۆتره‌ی نه‌تلیه‌و- تووڕه‌ بیا.مشۆم گرذ چێوم ویر پشۆوه‌؛ته‌نانه‌ت حه‌تا لاو وێچم تاکوو وه‌رمم گنۆ پۆره‌. به‌ڵام وه‌ڵێ ویر شیه‌ی چێشه‌نا؟ساتێوه‌نه‌ گرذچێوێم ویر شیه‌وه‌ چێش نیه‌نا؟ من خاس نمه‌زانوو کێنا؟نمه‌زانوو.....حه‌ر....من....من!ئی منه‌ بێ خاوننه‌!هیزی شه‌وه‌ حه‌ر سه‌ره‌م نیاوه‌ سه‌روو سه‌رینگاکێ نه‌بیه‌نا چی دنیانه‌:گرذ چێوم ویر شیه‌بێوه‌. ڕه‌نگا وه‌روو ئینه‌یه‌ بۆ که‌ سه‌وای مله‌ی ملوو په‌ی ئه‌سفه‌هانی.به‌ڵام ئه‌وه‌ڵین جارم نیا ملوو په‌ی ئۆغری.حه‌ر ساتێویچ گه‌ره‌کما بیه‌یا چنی زاڕۆڵا بلمێ په‌ی ئه‌وین و ده‌ره‌کێ،شه‌وه‌کێ بێوه‌رمی گنێنه‌ سه‌ره‌یم. به‌ڵام ئی که‌ڕه‌ته‌ گێڵه‌که‌یم پسه‌و جارانی نیا،ساتی(موقتی) نیا،نمه‌زانوو شاذی مه‌رگ بیه‌نا یام سامی گێرته‌ناش.چی ورکه‌ما؟چێشم ئاسته‌ن جێگا؟من کابره‌یوی هه‌س و هۆڵه‌نا.چی نمه‌تاوو یاگێوه‌نه‌ کاسیه‌وره‌. ساتێو که‌ چنی رزای سارۆقی چاپیانه‌وبده‌خشانیه‌نه‌ هه‌رمانه‌ که‌رێنمێ،ئیسه‌ لاپه‌ل ونارا(صفحه‌آرا)،عینوان زل بیه‌ن.ده‌یمه‌ده‌ره‌ ئه‌جۆ ته‌خته‌و سه‌رووئاوێنا،ناویانا چنی قه‌رزا.حه‌ر ساتێویچ هه‌رمانه‌م بۆ وه‌ڵێنه‌ مانگانه‌که‌م فوو مذه‌و. ئیسه‌ میاووه‌نه‌:ئی زقمه‌ هینوو سه‌رذه‌ی نیا،یاگێوه‌ ته‌ره‌نه‌ ئاوی وه‌رۆ-ئینا دلێ وێمه‌نه‌.حه‌رچێو قۆمیۆ با قۆمیۆ،به‌ڵام  گێجارێو ئی زقمه‌ ئامان.به‌ مازی ئه‌ره‌ کۆمیا مشۆم باروو ئی لاشه‌ قۆرسه‌یمه‌ کیشوو و حه‌تا په‌ینوو جاذه‌که‌ی مشۆم بلی.چی مشۆم؟وه‌روو چیشی؟.... تاکوو کۆڵه‌که‌یم یاوونوو یاوگه‌ی(مقصد).ئارذیچ چ یاوگه‌یویچ!  شلمانیێ هازدارێم هه‌نێ!ونێوه‌ گه‌رمه‌ دلێ ره‌گ و پۆسیمه‌نه‌ خۆلێ وه‌رۆ،ئی گه‌رما تا یاوو سه‌روو کێلکام ئه‌من زینه‌نا.    –ئی ژیوایه‌ که‌ چیه‌نه‌ که‌رووش متاوو ئه‌وپه‌روو دنیه‌یچه‌وه‌ که‌رووش،شارێو ته‌ره‌نه‌.مشۆم دنیا چن گه‌وره‌و دڵبه‌ر بۆ!ئیسه‌ که‌ قه‌ره‌باڵخ و وه‌یشوومه‌ن چنی ئی هه‌واڵا دلێ ڕۆنامه‌ی،مه‌شیۆ تاریفێوش بۆ،ئاژاوڵێچ په‌ی ئاذیشا به‌ ته‌رزێو که‌یا(بازی). پسه‌و فووتباڵی،لانی که‌مه‌وه‌ ورکه‌و ژڵێڤیه‌یوش هه‌ن..... یاگێوه‌نه‌ ئاوی مه‌نۆوه‌ گه‌نۆ و بۆبرامه‌ش گنۆنه‌. چێش ماچی بلوو په‌ی ساڤه‌ی؟بوو ملوو ئاذیشاوه‌؟ حه‌جگیز....په‌ی تاته‌یم و دێذه‌کێم بێ تاقه‌ت نه‌بیه‌نا.ئاذیچێ تاسه‌شا نه‌که‌رذه‌نا. نمه‌زانوو تا ئه‌وی ساته‌ چن دانێ واڵه‌ و براڵێ ته‌رێشا وه‌ش که‌رذه‌نا په‌ی.خرووکم مه‌یڤنه‌.نه‌ وه‌روو ئینه‌یه‌ که‌ ژه‌نیش ئارذێنه‌ سه‌روو ئه‌ذه‌یم.ده‌یمه‌ده‌ره‌ ئاوو لووتش ڤه‌ره‌ بیێنه‌ و سمێڵه‌کاشه‌ره‌ جووڕه‌ش مه‌ی.چه‌مه‌کێش چروو بره‌کاشه‌وه‌ ترووکه‌شا مه‌ی. وه‌روو چیشیا پسه‌و زاڕۆڵا باخه‌له‌شه‌نه‌ نوقڵێش هه‌نێ و به‌ دزیه‌وه‌ وه‌رۆشا و خۆڵکه‌و که‌سی نمه‌که‌رۆ؟من مه‌شوه‌وه‌ تاته‌یم.-پا یانه‌ هه‌ڕین و قیزه‌ونشه‌،ڕه‌فێ لار و وێرێ،تاقی چوارخاڵێ گۆلالێ،ورنگه‌ورنگوو زارۆڵێ و گاوه‌ و مه‌یه‌ و که‌رگه‌و که‌ڵه‌شیر‌ تێکه‌ڵێ هه‌نترینی بیێنێ و مژیوه‌ی مژیوا! ئاوه‌خته‌ به‌ چ عینوانێو ده‌س گێرۆ که‌له‌کێش و وه‌رده‌سه‌کاش فلاقه‌ مذۆره‌! ساعبێ تا وره‌گا دژمانی مذۆ و په‌ڵپێ گێرۆ. پاسه‌ نان به‌ر ئاذه‌ی قووزڵه‌قۆرتا. چانه‌ که‌ی یاگۆ منه‌نه‌.حیچ له‌یڤ یاگۆ من نیه‌نه‌.تاته‌م چانه‌ حه‌قێوش هه‌ن.ڕێخێش پێکه‌ینێ. هینوو وێشا. ها!هینوو وێشا.-ماڵ و سامان فره‌ تانپه‌ڕ(مهم)ا.مژیڤۆ و شۆنه‌مه‌یوش هه‌ن.... به‌ڵام مه‌شیۆ حیجێو هینوو من بۆ،یاذگارویچ هینوو من نیا-یاذگار هینوو ئانیشانا که‌ خاک و ویربینیایی(دلبستگی)شا هه‌ن،ژیوه‌یشا ده‌سمایه‌ش بیه‌ن-جه‌ دڵدارکه‌رذه‌ی چیروو مانگه‌شه‌وێنه‌و جه‌ وارانوو وه‌هاری که‌یف که‌رانێ. زارۆڵه‌گی وێشا ماراوه‌ ویر .به‌ڵام مانگه‌شه‌وه‌کێ چه‌مێم به‌رۆ و یام بێ وه‌رمی ڤزۆنه‌ سه‌ره‌یم. یاذگاریچ سه‌روو کۆڵیمه‌وه‌ خزه‌ی خزۆره‌ وار و گنۆره‌ زه‌مین،تاق و ته‌نیا. چ خاسته‌ر: تاته‌م ئه‌چی یاذگارا فرێش هه‌نێ. به‌ڵام من حیچ دڵم نیا پوه‌ ده‌ورانوو زارۆڵه‌ییم باروه‌وه‌ ویر.پار نه‌وه‌ش و قه‌رزار بێنێ. چی داواچوو کاخه‌زه‌که‌یم نه‌ذاشۆ؟مشۆم ویرش نه‌که‌ریه‌وه‌.شۆنوو شێش ساڵاره‌ هه‌رمان که‌رذه‌ی،ده‌سم هاڵیا! ڕوێم پسه‌و گێجاریویه‌نێ!خه‌ته‌و وێمه‌نه‌،چوار ساڵێ چنی کۆروو مه‌تیێم هه‌رمانه‌م که‌رذه‌،به‌ڵام ئه‌چی دوه‌ ساڵه‌نه‌ لوان په‌ی ئه‌سفه‌هانی هه‌واڵش  نمه‌ زانوو . کابره‌یوی حه‌ره‌قه‌تین و وریان.ئیسه‌یچه‌ مله‌ی ملوو سۆراخش گیروو. کێ مزانۆ؟گاهه‌زیچ بۆنه‌و ئاذیه‌وه‌ ملوو. ئه‌گه‌ر بۆنه‌و کاریا چی نمه‌لوو په‌ی شارێو ته‌ری. ئینانا ویروو یاگانێویه‌ره‌ چانه‌ که‌س و ئاشنا بێزوه‌وه‌.هازوو شه‌لمانا!چ گاڵتیوی بێ مه‌کانه‌!به‌ڵام ئیسه‌ ڕاچن(تصمیم)م گێرته‌ن. گێرتم......نجات. ئه‌گه‌ر چی دنیانه‌ یاگێ به‌ تایبه‌تێ په‌ی که‌یف که‌رذه‌ی و وه‌شی ویارذه‌ی هه‌ن،یاگێچشه‌نه‌ سیاچاره‌ و داماگی گرذله‌یڤه‌نه‌ مێزیۆوه‌.ئا یاگێ به‌تایبه‌تیێ،هینوو ئانزانا(انسان)نیوی به‌تایبه‌تیه‌نێ.پار که‌ چن ڕوێ وه‌رده‌سوو "قاوه‌خانه‌وگیتی"یه‌نه‌ بێنێ مشته‌ریێ زلامش بێنێ.زه‌ڕی به‌لاش خه‌رج که‌رێنێ. ماشین،پارکه‌،ژه‌نی وه‌شڵێ،مه‌شرووبی له‌زه‌تی، چۆوه‌رمیوی شل و نه‌رم،یاذگارێ عالێ،گرذوو ئی چێواشا په‌ی ئاذیشا هۆرشا چنیه‌ن. هینوو ئاذیشان و هه‌ریاگێو بلانێ ئی جۆره‌ چێوا لکیه‌نێشا پۆره‌. چه‌و دنیه‌یچ ئی چێوێ هینوو ئاذێشانێ. چوونکه‌تی په‌ی هه‌رمانه‌ خاساچ پنه‌واز به‌زه‌ڕیا!ئه‌گه‌ر ئێمه‌مانا ڕوێو هه‌رمانه‌ نه‌که‌رمێ، مشۆم به‌ ئاورایه‌وه‌ سه‌ره‌ بنیه‌یمێوه‌.ئه‌گه‌ر ئاذێ شه‌وێوه‌ نه‌لا گێڵه‌ی دنیه‌ی مارا هه‌تیته‌نه‌؛ئا شه‌وه‌ کۆنجوو ڕاویه‌روو (راهرو) قاوه‌خانه‌که‌ینه‌،ئا سه‌روازه‌ ئامریکایه‌ که‌  به‌ذمه‌سیش که‌رذه‌بێ وجه‌ ڕوێ وناڵینه‌ش هاڕه‌ق چکێره‌، سه‌ره‌و ئاژه‌نێشه‌ که‌ سیپاڵێ(لباس)کڵه‌ییش(رنگ سورمه‌ای)که‌رذه‌بێنه‌ چه‌نی ماڵێ دیواریه‌ره‌! حه‌یبه‌تیێ وه‌روو چه‌مام سیاو بیه‌وه‌.نه‌تاوام وه‌روو وێم گیروو.ئه‌جێ ژه‌نه‌کێ که‌وتێ بێ ده‌سوو عیزره‌یلیه‌وه‌؛ چن چقه‌ و هۆڕه‌ش که‌رذه‌!حیچ که‌س زاتش نه‌بێ بلۆ وه‌رۆ یام جیه‌یشا که‌رۆوه‌. ته‌نانه‌ت ئێشکچی(پاسبان)یه‌که‌یچ دلێبه‌ره‌که‌نه‌ مدرابێره‌ و به‌ ون سه‌رذیه‌وه‌ دیای دیێ.من لوانێ تا ژه‌نه‌کێ ڕزگاره‌ که‌روو،نمه‌زانوو چێششا ماڵا سه‌ره‌مه‌ره‌ که‌ مه‌ژگم ئاما دممه‌نه‌‌.ساتێو چه‌مم که‌رذێوه‌، پازگانه‌ وته‌بێنێ. هێشتار یاگۆ شه‌قه‌کێ که‌ دابێشاوه‌ دلێ لنگام کزیه‌ی کزییێم.یه‌رێ مانگێ زینانه‌نه‌ بیا. یۆ نه‌یۆزیاوه‌ په‌رسۆم چنه‌:فڵانه‌که‌س که‌رذێت به‌ چن؟ نا،منیچ په‌ی وێم یاذگارێ مه‌کینێم هه‌نێ!ئینه‌ چێشا چه‌قۆنه‌ سه‌روو شانامه‌ره‌؟ها!مشته‌کۆڵێوه‌نه‌. چی ئێشه‌و گرذوو ڕاکێنه‌،مشته‌م گێرتێ بێ و شڤاره‌ی شڤارووش؟ئه‌جۆ یۆ ئینا شۆنیمه‌وه‌. ئه‌جێم چنی یۆی زۆرانی گیروو.ئیسه‌ چی نیانم چیروو سه‌رینگاکێمه‌وه‌؟ چێرخه‌ر(تشک)ه‌که‌که‌م‌ گه‌رمته‌ره‌ بیێنه‌.به‌ڵام چی وه‌رمم نمه‌گنۆ پۆره‌؟ شه‌وه‌کێ زه‌ماوننه‌و ڕۆسه‌م خانیه‌نه‌ حه‌ر قاوه‌که‌م وارذ،وه‌رمه‌که‌م پڕا. به‌ڵام ئیسه‌ پسه‌و گجارێوی دوێ پیاڵێ چاییم وارذ.گۆتره‌ی ڕاکێم دووره‌ که‌رذه‌وه‌ و لوانێ په‌ی گۆڵبه‌نده‌کێ.گوو ڕیشوو تاته‌و که‌بابی حه‌ق دۆسیه‌ره‌ که‌ ده‌یمه‌ده‌ره‌ دووبله‌ حه‌سێب که‌رۆ.وه‌روو ئینه‌یه‌ لوانێ چوونکه‌تی ماواو ڕه‌فێقه‌کاما،ڕه‌نگا ئه‌گه‌ر دوێ لێوانێ هاڕه‌قم وارذه‌یا پۆخته‌ وسێنێ.ئێشه‌و غۆڵام ناما.من چنی زاڕۆڵه‌کا خواحافیزیم واسه‌ن.به‌ڵام نه‌زانێنێ ئێتر شه‌ممه‌ی نمه‌و سه‌روو کاره‌که‌یم.گه‌ره‌کم بێ ئینه‌یه‌ واچوو به‌ غۆڵامی.ئارۆ ساعبێو چن تێڕ دیێ و ڕه‌نگه‌یچش پڕه‌ی بێ!چراوی،وه‌روو ماشین نڤیسه‌که‌ینه‌ مدرابێره‌،شه‌ووونیش دابێ،خیاڵ نه‌که‌رێنێ ئاننه‌ دڵش ئینا هه‌رمانه‌کێشه‌وه‌.زاڕۆڵێوێ ساکارا:مزانۆ که‌ هه‌ن،چوون خاس نمه‌زانۆ هه‌ن یام نیا. ئاذ نه‌تاوێ چوێوێش ویر پشۆوه‌ تا وه‌رمش گنۆ پۆره‌.حیچ که‌یو نمه‌ینه‌ ویروو غۆڵامی که‌ هه‌رمانه‌کێش ته‌خره‌ دۆ یام قۆمار که‌رۆ.پسه‌و ماشینی سه‌روو قاچاشه‌وه‌ کێشانه‌ هۆر گێرۆ و واتیڵێ دلێ واتیڵ چنه‌که‌نه‌ نویسێ. چ عاذه‌تێوش هه‌ن یام گۆتره‌ی چه‌ناکێ دۆ و یام حواڵه‌کا به‌ده‌نگی به‌رز بوانۆوه‌! پیا سه‌ره‌ش شیڤیۆڤنه‌.حه‌ر په‌شتوو لچاش سه‌وز بی وێش گێرتش.به‌ڵام ده‌نگش گێره‌را(گیرنده‌).ئاخۆر حه‌ر واتیڵێو سه‌عاتیوه‌ کشه‌ی کێشۆشه‌ره‌. حه‌رچی به‌ی ده‌مشه‌وه‌ ماچۆ،ئاخۆر به‌من چێش لالۆژه‌نیش زاڕۆڵه‌ش ڤسه‌نۆ؟به‌ڵام حیج باوه‌ر نمه‌که‌روو به‌ قساش-گرذ مزانا ئه‌جۆ شریته‌نه‌.حه‌رچی خۆڵه‌ش وارذ ده‌ورمه‌نه‌ نه‌تاواش قسێم چنه‌ کێشۆره‌.من حه‌تا ئیسه‌ دلێ له‌مم نه‌یشان. کاتێو گێڵۆوه‌ ماچۆ. "زارۆڵه‌کا!" مه‌سیبی ڕیش گێڵه‌ینه‌. قینیش مه‌ی. چن لووتێوه‌ زله‌ش پوه‌نه‌! پا لووتێشه‌ متاوو هۆذێوه‌نه‌ هه‌واو په‌نج که‌سا هۆرلووشۆ.به‌ڵام ده‌یمه‌ده‌ره‌ ده‌مش دڕیانه‌ره‌ و ده‌ممه‌نه‌ هه‌ناسه‌ کێشۆ.وه‌شم نمه‌ی یۆسۆی ئێشته‌هاردی.کابره‌یوی ناجۆر و به‌زاجکه‌را.یۆسۆیچ مشۆم ساڤه‌نه‌ یام زه‌ره‌نده‌نه‌ بۆ،دالێو گه‌وره‌ته‌ریام گۆلاله‌ ته‌ر،به‌ڵام هه‌ڵبه‌ت یانێش هه‌ڕینێنێ و خه‌ڵکش ماخۆڵیانیشانه‌ و چه‌م ده‌رێنێ.تیسمایڵ به‌ من چێش که‌ مه‌ی و چفنۆ گۆشمه‌ره‌ و ماچۆ:عباس سووزشش هه‌ن. گیجیێوی هۆریشه‌میش دا ملمه‌ره‌،خاس کۆڵاوه‌ش نیا سه‌ره‌م!نمه‌زانوو خه‌ته‌و هه‌رمانیه‌نه‌ چه‌مش سوورێنێ یام مشه‌ی مشۆش.ده‌ی سا چی چشمه‌کیێ مه‌نیۆ.
عه‌باس و فه‌ررۆخ ده‌سه‌ بره‌ی بێنێ که‌ گیانشا هه‌نترینیه‌وه‌ بێ. شه‌وانه‌ی پێوه‌ره‌ ڤیۆلون دێنێڤنه‌. ڕه‌نگا ئاذێ بیێبا غۆڵامشا ئاذه‌بێنه‌ که‌ی.ها!ویرم شیه‌بێوه‌،ئاذێ غۆڵامشا به‌رذه‌ بێنه‌ دلێ یه‌کیه‌تی وێشا،په‌وکی ئێشه‌و نامابێ په‌ی که‌بابخانه‌که‌و حه‌ق دۆسی.په‌رێ عه‌باس جه‌ باره‌و یه‌کیه‌تیه‌که‌شا باسش که‌رذا په‌ی.غۆڵام موقچێوه‌ش داڤنه‌ و واتش:بازه‌ش،وه‌زیش په‌ی مژماری.عه‌باس خاسته‌را وزه‌ نه‌که‌رۆ پا دذاناشه‌وه‌ ئه‌جۆ به‌رازا،حه‌ر چی ئا قسێم په‌ی که‌رۆ،چه‌په‌وانه‌شا که‌روه‌وه‌.پا دذانه‌ به‌رازاشه‌ و چه‌می خوولش نمه‌تاوو خه‌ره‌فنۆم.ئه‌گه‌ر ڕاس ماچۆ بلۆ سووزێشوو وێش ده‌رمان که‌رۆ.ئاذ په‌وکه‌تی لوانه‌نه‌ یه‌کیه‌تی تا وارشش شارۆوه‌.غۆڵام ڕاس واچێ من خاس نه‌یاوابێننه‌ یاوگه‌شا.گاهه‌ز ئینه‌یچه‌ به‌ جۆرێو وێ خڵافنه‌یا... به‌ڵام چی حه‌ر چا وه‌ڵا ئه‌سخه‌ر قه‌پۆسه‌بێ چنیم؟گۆتره‌ی په‌ڵپه‌ گێرۆ.هه‌ڵبه‌ت یۆسۆڵه‌ی قسێش گێڵنه‌ی بێنێوه‌.من که‌ ویرم نمه‌ی په‌شتوو سه‌ره‌یشه‌وه‌ قسێوه‌م که‌رذێ بۆ. من ئاننه‌ چه‌مم که‌وته‌ن چاپیانا حیچ کامشا ئێننه‌و ئینه‌یه‌ هه‌ره‌مزات و قه‌ره‌باڵخ نه‌بیێنێ-نمه‌زانا به‌راش ڕاوه‌-خاڵاتوو کابره‌ی گه‌ره‌شێڵ کریۆ-غۆڵام واچێ ئه‌سخه‌ریچ چی چاپیانه‌نه‌ به‌شه‌ش هه‌نه‌. ڕه‌نگا وه‌روو ئینه‌یه‌نه‌ وێش گێرۆ. به‌ڵام چێویوی ڵێذه‌ جه‌ مه‌سیبی گێڵنێوه‌:ڕۆ جه‌ژنوو یه‌کیه‌تی بیێنه‌ و گه‌ره‌کشا بیه‌ن مۆسیبی به‌را چنی وێشا،ئاذ حه‌ر پاسه‌ که‌ واتیڵ نڤیسی که‌رێ،گێڵاوه‌ و واتش:گوو ڕیشوو تاته‌و ئی ژیوایه‌!سا کێ نانه‌و زاڕۆڵه‌کا مذۆ.ده‌ی سا کێ نانه‌و ئی زارۆڵا مذۆ.چن ژیوایوی حه‌ره‌قه‌تین و خوه‌دارا.په‌ی له‌مه‌و زارۆڵه‌کاش ئه‌پێسه‌ گیان ئامان به‌ره‌و لووتێش و پسه‌و هه‌ری هه‌رمانه‌ که‌رۆ!    حه‌رچی بۆ من فره‌ نمه‌لوو شۆنوو قساره‌ و درێژه‌ش مه‌ذه‌و پنه‌. -من نمه‌یاووه‌نه‌-گاهه‌ز ئاذێچێ به‌ جۆرێو وێشا خڵافنا یام وه‌شی که‌را.دماوه‌ گه‌ره‌کشانا وێشا سیاچاره‌ برمانا خه‌ڵکی.به‌ڵام من چنی وه‌شی یۆته‌رانی به‌شدار نیه‌نا،جیانا چنه‌شا. ئه‌وه‌جه‌م به‌ هه‌وا وارذه‌یا.شێش ساڵێ گۆتره‌ی نیا.مانیانا،مشۆم دماو وێمه‌ره‌ گرذوو ئی لاقرتیا تووڕ ده‌و بلوو.ئه‌وه‌جه‌م به‌ هه‌وا وه‌ریا. گرذوو ئا که‌س و دۆسامه‌ دلێ وه‌رمیوی دژیانه(آشفته‌)نه‌‌ ئێژناسه‌یم. پسه‌و ئینه‌یه‌نه‌ کابره‌یو ماویوی درێژ ده‌شتیوی وشک و برنگه‌نه‌ ویه‌رۆ و وره‌ش(امید) ئانه‌ بۆ یۆ ئینا شۆنیشه‌وه‌. به‌ڵام ده‌مووله‌حاز که‌ گه‌ره‌کشا گێڵۆوه‌ و نه‌مۆنه‌ ده‌سش،ئاوه‌خته‌ وینۆ که‌سێو نه‌بیه‌ن- شۆنیه‌ره‌ پاش خزۆ گنۆنه‌ دلێ چاڵێوێ که‌ تا ئا ساته‌ نه‌ذیه‌بێش-ژیوای ڕاویه‌ریوی درێژا که‌ بیان.مشۆم مشته‌کۆڵێوی ئاسنین په‌ی پارێزی-په‌ی وه‌رپێک(برخورد) چنی کابرێوی ناجۆر-دلێ ده‌سیه‌نه‌ شڤاریش.ته‌نیا دۆسیوی عال که‌وت مشته‌م.ئاذیچ هووشه‌نگ بێ. هه‌ر که‌ی پێوه‌ره‌ بینمێ –ئه‌وه‌جه‌ما به‌ قسه‌که‌رذه‌ی نه‌بێ:یاوێنمێنه‌ ئێشوو هه‌نترینی.ئیسه‌ ئاسایێشگاو نۆقسانانه‌ وسنانشا.چاپیانه‌و "وه‌هاری زانشت"یه‌نه‌ پاڵمه‌نه‌ هه‌رمانه‌ که‌رێ.کتوپڕ‌ ویه‌رذه‌وه‌ و که‌وت زه‌مین-هه‌ره‌‌ ڕۆچێش گێرتێ بێ.دڵش خاو بیه‌بێوه‌.شۆنیه‌ره‌ ونیش ئاذه‌وه‌ چۆگه‌وه‌.چانه‌ ده‌س پنه‌ کریا. چن زه‌روو دارو و ده‌رمانیش دا.چن به‌تاڵیش کێشت و چن ڕاوه‌نه‌ بی تا ئاسایێشگا‌نه‌ ڕاشا دا! ئه‌ذاش ئی ئامیان (مایه‌)شه‌ گێرته‌ بێ په‌ی هووشه‌نگی تا به‌ تیرێو دوێ نیشانێ پێکۆ: هه‌م خه‌یره‌کێش و هه‌میچ ده‌س پوه‌ گێرته‌و وارذه‌ی. ئی ژیوایه‌ مشته‌ریێ "قاوه‌خانه‌و گیتی"یه‌که‌ی وه‌ش که‌رذیمێ په‌ی.تا ئێمه‌ ونی بارمێ چۆگه‌وه‌ و ئاذێ هۆرپڕا و که‌یف که‌را!حه‌ر کامشا شه‌وێوه‌نه‌ ئێننه‌و زه‌ڕوو حه‌وت په‌شتاو ئه‌من بۆنه‌و قماریه‌وه‌ به‌رذا یام منیاره‌......گرذ چێو چی دنیانه‌ شه‌مسش گه‌ره‌کا.واڵۆ ئه‌سه‌یلای واچێ:ئێمه‌مانا ساتێو که‌ بلمێ سه‌روو چه‌مه‌ی سه‌رچه‌مه‌که‌ش وشک که‌رۆ.  شش ساڵێ ئی وڵێ په‌ی ئه‌و وڵی دڵێ هۆذێوی چڵکنین دلێراسه‌و وه‌یشوومه‌یه‌نه‌ هه‌رمانه‌م که‌رذێنه‌-ئاذیچ هه‌رمانیوی خێرا و به‌ ورکه‌ی فره‌وه‌ "ده‌ی گۆرج به‌"! پسه‌و ئینه‌یه‌ بێ ئه‌گه‌ر دالێو هه‌رمانه‌کێ په‌که‌ش که‌وته‌یا زه‌مین لکیێ ئاسمانیه‌ره‌.ئیسه‌ ده‌سم هاڵیا!ڕه‌نگا ئه‌پێسه‌ خاسته‌ر بۆ.پار که‌ زینانه‌نه‌ بێنێ یۆ ناما و چنه‌م په‌رسۆ: "فڵانی که‌رذت به‌ چن؟"  چۆ وه‌رمه‌که‌م گه‌رمته‌ره‌ بیێنه‌وه‌.. ئه‌جۆم دالێو ڕه‌زله‌که‌ مڕیان......دووره‌وه‌ زڕه‌و زه‌نگوو سه‌عاتێ مه‌ی.....مشۆم دێر وه‌خت بۆ...سه‌وای چه‌وسه‌ر.... گاراج..... من که‌ سه‌عاته‌م نیه‌نه‌.....کام گاراجش وات......مشۆم سه‌وای.....سه‌وای......
درێژه‌ش هه‌ن...........

مه‌رگ قسێ كه‌رۆ


مه‌رگ قسێ كه‌رۆ

 

به‌غذا‌نه‌ بازاروانێو ژیوای ژیوێ. ڒوێو وه‌رده‌سه‌كه‌ش په‌ی ئه‌سایی كه‌ل و په‌لی كیانۆش په‌ی بازاری. شۆنوو ماوێوی وه‌رده‌سه‌كه‌ش مه‌یوه‌ ساتێوه‌نه‌ كه‌ ڒه‌نگه‌ش پڒه‌ی بێ و له‌رزای له‌رزێ.واتش:گه‌وره‌م!ساتێوه‌نه‌ كه‌ بازاره‌نه‌ بێنێ،ژه‌نێوه‌ دلێراسه‌و قه‌ره‌باڵقه‌كه‌ینه‌ موقچێوش دانێڤنه‌.كاتێو لام كه‌رذه‌وه‌ دیم مه‌رگی موقچێش داناڤنه‌. ئاذه‌ به‌ تێڒه‌وه‌ دیه‌ی دیێم پۆنه‌.و به‌ ئه‌ناره‌ هه‌ڒه‌شێم ونه‌ كه‌رێ.ئیسه‌ تۆ ئه‌سپه‌كه‌ت ده‌ به‌من كه‌ ئی شاریه‌ بازوو جێگا.و جه‌ ئی وه‌ڵنویسیه كه‌ ته‌مه‌ذارما به‌رپشوو.ملوو په‌ی سامێره‌ی تا مه‌رگ نه‌یۆزۆمه‌وه‌.

بازاروان ئه‌سپه‌كه‌و وێش داش پنه‌.وه‌رده‌س سواروو ئه‌سپه‌كه‌ی بی. نه‌مانه‌ تۆشه‌به‌ره‌و سه‌فه‌ریش و ئه‌سپه‌كه‌ داش خار.دماوه‌ بازاروانه‌كه‌ لوا په‌ی بازاری و چه‌مش پنه‌ كه‌وتا دلێرسه‌و قه‌ره‌باڵقه‌كه‌ینه‌ مدره‌ی بێنێره‌.

ئاما په‌ی له‌یم و واتش:چی ئارۆ ساعبێو كه‌ چه‌مت كه‌وته‌ن وه‌رده‌سه‌كه‌یم هه‌ڒه‌شت ونه‌ كه‌رذه‌ن؟

داواچم داوه‌ هه‌ڒه‌شێم ونه‌ نه‌كه‌رذه‌ن. ته‌نیا سه‌ره‌م سڒ مه‌نه‌بێ.دیاركه‌یچش ئینه‌ بێ كه‌ سه‌ره‌م سڒ مه‌نه‌بێ به‌غذانه‌ چه‌مم پنه‌ كه‌وته‌ن. چوونكه‌تی ئێشه‌و سامێره‌نه‌ قه‌رارم هه‌ن چنیش!!

 

نویسه‌ر:سامێرست مۆئام

هۆرگێلن:بێهرووزحاجی

وه‌رده‌موو به‌یابستی (قانون)

 

وه‌رده‌موو به‌یابستی (قانون)

 

دلێبه‌ره‌و به‌یابستیه‌نه‌ قاپیه‌وانێو (دربان) مدرابێره‌. پیه‌وی دێهاتی ئاما لاو ئی قاپیه‌وانیه‌ و داواش که‌رۆ چنه‌ که‌ بازۆ بلۆ دلێ به‌یابستی.به‌ڵام قاپیه‌وان ماچۆ جارێو نمه‌تاڤۆ ئێجازه‌و چوه‌ریش دۆ پنه‌. پیاکه‌ شۆنوو ڵاذێو ویراره‌ گه‌ره‌کشا بزانۆ داخۆم دماوه‌ ئیجازه‌و چوه‌ریش هه‌ن؟ قاپیه‌وان ماچۆ:ڕه‌نگا،به‌ڵام ئیسه‌ نا. چاگه‌وه‌ که‌ به‌ره‌و به‌یابستی ده‌یمه‌ده‌ره‌ کریانه‌وه‌ و قاپیه‌وانیچ لاشیه‌ن چانه‌، پیاکه‌ سه‌ره‌ کومنۆره‌ که‌ لاتره‌کوو به‌ره‌که‌ینه‌ بذیۆ په‌ی چوه‌ری. قاپیه‌وان که‌ پا حاڵه‌ته‌وه‌ چه‌مش پنه‌ گنۆ،خڤۆ و ماچۆ:ئه‌گه‌ر تا ڤا خیاته‌ حه‌ز که‌ی،هه‌وڵ ده‌ بلی چوه‌ر هه‌ر چن که‌ من وه‌رت گیروو و نمازوو. به‌ڵام بزانه‌:من هێزداره‌نا. به‌ڵام هه‌ر پاسه‌ چێر ده‌سته‌رین قاپیه‌وانه‌نا. داڵان به‌ داڵان قاپیه‌وانێ مدره‌ینێره‌ و یۆ جه‌ یۆی هێزدارته‌رێنێ،ته‌نانه‌ت منیچ ساموو یه‌رۆمین قاپیه‌وانی به‌جه‌ر (تحمل) نمه‌که‌روو. پیه‌ی دێهاتی که‌ ته‌مه‌ذار نه‌بێ گێچه‌ڵێ پێسنه‌ به‌یا ملشه‌ره‌، لوا فێکرێره‌، مه‌گه‌ر نه‌ ئینه‌که‌ مشۆم هه‌ر ده‌یه‌قێو به‌ره‌و به‌یابستی په‌ی گرذ که‌سی ڤاز بۆ؟به‌ڵام ئیسه‌ که‌ خاس به‌ ورذی مذیۆ په‌ی قاپیه‌وان و پاڵتاوه‌که‌ش، لووتێ گه‌ورێ و نووک تێژه‌، ریشی درێژ،شاش و شوێڵ و سیاو گنۆ وه‌روو چه‌ماش. ڕاچن گێرۆ هه‌ر چانه‌ ماتڵ بۆ تا ئیزنوو چوه‌ریش دریۆ پنه‌. قاپیه‌وان چوار پایێوش دا پنه‌ و ئیجازه‌ش دا که‌ چانه‌ پاڵوو به‌ره‌که‌ی بنیشۆره‌. پیاکه‌ چن ڕوێ وچن ساڵێ دلێبه‌ره‌که‌نه‌ منیشۆره‌. چن جارێ هه‌وڵش دا ئیجازه‌و چوه‌ری گێرۆ و چنی  ئه‌وه‌ڵاڵیه‌یش قاپیه‌وانی مارنۆ. جارجار قاپیه‌وان به‌ باس خواستی چێوش چنه‌ په‌رسێ،نامونیشانوو وه‌ته‌نیش چنه‌ گێرۆ،و فره‌و چێوانێو ته‌ر. به‌ڵام پرسیارێ جه‌ڕو گوش نه‌ذا پنه‌ی که‌ ئه‌وه‌ مڵ و موشوو به‌گا شێ،و هه‌ر جاریچ واچێشه‌وه‌ هێشتار نمه‌تاڤۆ ئیزنوو چوه‌ریش دۆ پنه‌. پیاکه‌ په‌ی ئی سه‌فه‌ریه‌ خاس وێش ئاماذه‌ش که‌رذه‌ بێ،هه‌ر چێوش که‌ ئارذه‌ بێ چنی وێش،که‌ڵکشا چنه‌ هۆر گێرۆ. ته‌نانه‌ت ئه‌ره‌جته‌رین چێوانێ وێش مذۆ تا گاهه‌ز قاپیه‌وانی بارۆنه‌ ڕا. قاپیه‌وان دیاریه‌کێش چنه‌ قه‌بووڵ که‌رۆ.به‌ڵام گێجارێو ماچۆ: من  ئینێمه‌ ته‌نیا بۆنه‌و ئینه‌یه‌وه‌ ‌قه‌بووڵ که‌روو که‌ تۆ وه‌روو وێته‌وه‌ نه‌واچی چێوێوه‌نه‌ کوتاییت که‌رذه‌ن. پیاکه‌ دلێ ئی چن ساڵه‌یه‌نه‌ یه‌کبین چه‌مداریۆ قاپیه‌وانی که‌رۆ. ئه‌و قاپیه‌وانه‌کا ته‌رش ویر مشاوه‌ و ئه‌جۆش ئی ئه‌وه‌ڵین قاپیه‌وانه‌ ته‌نیا وه‌رگیرێوا که‌ وه‌روو ئاذیش گێرته‌ن و نمازۆ بلۆ په‌ی چوه‌ری. ساڵێ ئه‌وه‌ڵێ بێ سام و به‌ هاواری به‌رز دژمانی دێ سیا به‌ختی وێش و دماوه‌ پیریه‌نه ڕازی بی که‌ چیروو لچانه‌ بۆڵنۆ. ڕه‌وتوو زاوڵاش گێرتێ بێ وێ،و چانه‌ که‌ شۆنوو چن ساڵا چه‌مداری و چێرهۆردای قاپیه‌وانی ته‌نانه‌ت هه‌پشێ گه‌رذه‌ن ملوو پاڵتاوه‌که‌یش ئێژناسێ،ئه‌وه‌ڵاڵیه‌ی جه‌ هه‌پشه‌کاچ داوا که‌رێ په‌ی ڕازی که‌رذه‌ی قاپیه‌وانی ده‌سباریش که‌را. ئاخرش نووروو چه‌ماش بێ هێز گنۆ و ئێتر خاس ئیلاو ئۆلاو وێش تاقی نمه‌که‌رۆوه‌  که‌ تاریکا یام ئینه‌ که‌ بیناییش ئامان. به‌ڵام هه‌رپاسه‌ دلێراسه‌و تاریکیه‌ینه‌ وینۆ که‌ تریشکوو به‌ره‌و به‌یابستیه‌نه‌ نوورێو لانه‌شۆن(ماندگار) مه‌ی په‌ی به‌ری. ئاننه‌شه‌ نه‌مه‌نه‌ن په‌ی مه‌رگی. وه‌ڵێ مه‌رذه‌ینه‌،زمنێ ئی گرذ ساڵا ته‌نیا دلێ  قاپڵۆخوو پرسیارێو بیه‌ن خرێڵه‌و مه‌ژگیش،پرسیارێو که‌ تا ئیسه‌یشه‌ نه‌په‌رسانیچش جه‌ قاپیه‌وانه‌که‌ی. چانه‌ که‌ ئێتر نمه‌تاڤۆ لاشه‌ی بێ هازش ڕاس که‌رۆوه‌، به‌ ده‌سش ئیشاره‌ که‌رۆ به‌ قاپیه‌وانه‌که‌ی.قاپیه‌وان ناچاریه‌نه‌ سه‌ره‌ش ڤزۆره‌ وار،چوونکه‌تی به‌ ویه‌رذه‌و زه‌مانی باڵاو پیه‌ی دێهاتی ڕێته‌ (نسبت)به‌ پاذی ئه‌وه‌ده‌ر کوڵ بیه‌ن.قاپیه‌وان په‌رساش: دیسانه‌وه‌ چ پرسیارێوت هه‌ن؟ مڵوموشوو تۆ ته‌مامیش نیا.پیاکه‌ ماچۆ: گرذ که‌س ئینا شۆنوو به‌یابستیه‌وه‌. ئه‌ی چه‌نیا که‌ درێژه‌و ئی چن ساڵاره‌ بێجگه‌م من که‌سێو ته‌ر داواو چوه‌ریش نه‌که‌رذه‌ن؟ قاپیه‌وان میاڤۆنه‌ پیاکه‌ ئێتر ئاخرشا و ئاننه‌شه‌ نه‌مه‌نه‌ن،په‌ی ئانه‌یه‌ گوشێش هازوو ئێژنیه‌یش با به‌ هاواره‌وه‌ ماچۆ: بێجگه‌م وێت که‌سێو ته‌ر پی به‌ره‌نه‌ نه‌تاوێ بلۆ چوه‌ر. ئی به‌ره‌ ته‌نیا تایبه‌ت هینوو‌ تۆ بێ. ئیسه‌ ملوو و مژه‌نوو شه‌نه‌.

نویسه‌ر:فرانتێس کافکا(1883-1924)

هۆرگێڵن:بێهرووز حاجی

خه‌ڵاتێو په‌ی بابه‌ی

خه‌ڵاتێو په‌ی بابه‌ی

ده‌گه‌یوه‌نه‌ که دلێراسه‌و چن که‌شانه‌ بێ کورلێو که‌ نامش به‌کری بێ ژیوای ژیوێ. به‌ڵێ ده‌گه‌یوه‌ دووره‌،به‌ڵام ئۆڵگێو ئه‌هوه‌ن و بێ ده‌نگه‌.جوێوه‌ کرژه‌ دلێراسه‌و ده‌گاکێنه‌ ویه‌رێ.ساتێو که‌ خه‌ڵکوو ده‌گاکێ یاگه‌کێشانه‌ میژیاره‌ شڵپه‌و هۆڕه‌و ئاوه‌کێ ئێژنه‌وێنێ.  چه‌وسه‌ر ده‌نگێو ته‌ر که‌ ئاذیچ بیه‌بێ به‌شێو جه‌ ژیواو خه‌ڵکه‌که‌ی ئێژنه‌ویێ؛ده‌نگوو ته‌پڵێوی گه‌ورێ که‌ چه‌وذه‌سوو ڕۆخانه‌که‌ی ئێژنه‌وینی و شۆنیه‌ره‌ ده‌نگێو ته‌ر که‌ جه‌ مزگیه‌نه‌ به‌رز بێوه‌  و خه‌ڵکه‌که‌ی داوه‌ت که‌رێ په‌ی نماوانای.

باباو به‌کری بێ که‌ گرذ ڕوێو چه‌وسه‌ر ئی ده‌نگیشه‌ دلێ ده‌گاکێنه‌ وه‌ر دێ. باباش ده‌نگێوی زل و قۆڵش بێ،ده‌نگێو که‌ واچینی ئاسمانیچه‌نه‌ ده‌نگێ مذاوه‌. فره‌ به‌شه‌کارناس(وظیفه‌شناس)بێ و هیچ که‌یۆ بانگوو ساعبانه‌یش نه‌فۆتیێ. به‌ڵام ئا ساعبانه‌،ده‌نگوو ئاذی مزگیه‌نه‌ به‌رز نه‌بیه‌وه‌. به‌کری چی بابه‌ته‌وه‌ سه‌ره‌ش سڕ مه‌نه‌بێ. ناڕه‌حه‌ت بێ داخوم چێش قومیابۆ. داخوم بابام نه‌وه‌ش بۆ؟یام چوێو ته‌ر قومیابۆ؟ وه‌ڵێنه‌ به‌کری گه‌ره‌کش بێ یاگۆ ئانه‌یه‌ بلۆ په‌ی مزگی‌ سه‌رێو دۆ یانه‌و بابه‌یش تا بزانۆ چێش بیه‌ن؟به‌ڵام هه‌رچێش که‌رذ زێڵش ناما ڕۆکه‌ی ده‌س پنه‌ که‌رۆ بێ ئانه‌یه‌ بلۆ په‌ی مزگی و نماکش وانۆ. گاهه‌زیچ یۆ مزگیه‌نه‌ په‌یذا بۆ و هه‌واڵوو بابه‌یش بزانۆ. گرذله‌یوو مزگیه‌که‌ش ڤشکنا به‌ڵام شۆنه‌مه‌یوه‌ جه‌ ریش جه‌رمه‌که‌یش نه‌ئێستۆ و که‌سیچ نه‌زانێ چکۆوه‌ن:

کورله‌که‌ به‌ ناهه‌میذی جه‌ وێش په‌رسێ:بۆدیار نه‌وه‌شین که‌وته‌بۆنه‌ یاگێ؟ساتێو که‌ نما ده‌س پنه‌ کریا،به‌کری هه‌وڵش دا سامانه‌ دۆ ویراش تا بتاوو بێخوو دڵیه‌وه‌ نماکێش وانۆ،به‌ڵام هێشتار دڵوه‌ر بێ.

شۆنوو نماکێره‌،که‌وت ڕا په‌ی یانه‌و بابه‌یش.به‌ڵام ڵاذێو مدرا،لوا فێکرێنه‌. خه‌ڵاتێو نه‌به‌رۆ په‌ی بابه‌یش؟داخۆم واذه‌و گلێره‌وه‌ که‌رذه‌ی مانکه‌نگا(مێوێوا که‌ ئه‌جۆ وه‌زیه‌نه‌)نه‌یاوان وه‌رۆ که‌ باباش فره‌ ئی مێوه‌شه‌ گه‌ره‌کا؟به‌ڵێ،وه‌ڵێنه‌ مشۆم مانکه‌نگێ فرش په‌ی به‌روو. ته‌م و مژێژ که‌رذه‌ بێ، په‌له‌په‌ل که‌وت ڕا په‌ی کۆماو مانکه‌نگای. چانه‌ په‌ڕ بێ دارێ مانکه‌نگێ که‌ درۆسه‌ی بێنێ. هه‌وا سه‌رذ بێ،به‌ڵام به‌کری پاڵتاویوی گه‌رمش که‌رذه‌ بێنه‌ و هه‌ر پاسه‌ که‌ ئه‌وه‌ سه‌ره‌کۆیی لوه‌ی لوێ سه‌ر پاڵتاوه‌که‌ی پێچنێ ده‌وروو وێشه‌ره‌. هه‌ر پاسه‌ که‌ لوه‌ی لوێ سه‌ر وه‌روو وێشه‌ره‌ واچێ ئه‌گه‌ر بتاوو مانکه‌نگێ فرێ چنوه‌وه‌ بابام چن وه‌شحاڵ بۆنه‌و سه‌ره‌ش سڕ مه‌نۆ.

شۆنوو ئانه‌یره‌ که‌ باباش مه‌ژگه‌که‌شا وه‌رێ تاوێ جه‌ پۆسه‌که‌یشا که‌ فره‌ هێقم بێ،مله‌وانێ زه‌ریفێ وه‌شێ که‌رۆ. فره‌ جه‌ ده‌گه‌ی ئیله‌و ئۆله‌ی ئا مله‌وانێ که‌ باباش  به‌ پۆسوو مانکه‌نگا وه‌شێ که‌رێ، ئێژناسێنێ. هه‌ر یۆشا په‌نجا رووپیێ وره‌شیێ، وئه‌گه‌ر ئاذ تاوو ئاننه‌ مانکه‌نگێ گلێر که‌رۆوه‌ که‌ سه‌ذ ملوانش پنه‌ وه‌شێ با،ئاوه‌خته‌ باباش چن زه‌رێو به‌ ده‌س ئاذێ.ئه‌سێح وه‌شیێنه‌ کوک بێوه‌. به‌کری وه‌روو وێشه‌ره‌ واچێ:با بزانوو،ئه‌گه‌ر په‌نجا رووپیێ زه‌ربوو سه‌ذ مله‌وانا که‌ری چن که‌رۆ؟هه‌وڵش دا به‌ کلکش حه‌سێب که‌رۆ ،به‌ڵام هه‌رچیش که‌رذ نه‌تاواش داواچش بێزۆوه‌. ئاخۆر ئاذ هه‌ڵای مسیاروو که‌لاسوو یه‌رێ بێ. به‌هه‌ر حاڵ باباش فه‌رێحه‌ش گنێنه‌.

به‌کری ده‌سش که‌رذ گۆرانیێ واته‌ی،به‌ڵام ناوامه‌ مدراره‌. ویرێ که‌رێوه‌، داخۆم زاوڵێ ده‌گاکێ زووته‌ر چاذی نامه‌ینێ و گرذوو مانکه‌نگه‌کا گلێرێ که‌راوه‌ که‌ هیزی شه‌وێ ڤای ڤسێننێره‌ زه‌مین؟ ئی ویره‌ بی دیارکه‌و ئانه‌یه‌ که‌ ڕانه‌ لوه‌یش کرژته‌ر که‌رۆوه‌.

تازه‌،ڕۆجیار زیابێ و ڕه‌نگیوی سووره‌ش ده‌ی بێ ئاسمانی که‌ به‌کری یاوا وه‌رۆ. به‌کری ئه‌وه‌سه‌ره‌کۆیی ڕه‌مما. واشێ فرێ که‌ په‌ی وه‌رمی ڕوانه‌ی گێڵه‌ی گێڵێنێوه‌ په‌ی لیانه‌کاشا به‌ سامی فره‌وه‌ پاڵشه‌نه‌ ویه‌رێنێ.ساتێو زاناش هه‌وه‌ڵین که‌سا یاوان وه‌رۆ وه‌شیش که‌وته‌نه‌،که‌س پانه‌ نه‌بێ. دارسانوو مانکه‌گانه‌ زه‌مین ته‌قه‌ڵبڕ بیه‌بێ چنی مانکه‌نگا. هیزی شه‌وێ ڤای تن که‌وته‌بێ مانکه‌نگێ فرێ ڕێزه‌ی بێنێره‌ زه‌مین.

به‌کری ساتێوه‌نه‌ که‌ گۆرانیێ واچێ ده‌سش که‌رذ گلێره‌وه‌ که‌رذه‌ی مانکه‌نگا. پاڵتاوه‌که‌ش که‌رذ به‌ تۆره‌که‌ که‌ مانکه‌نگێش ڤزونه‌.

به‌کری خاسته‌رین پالتاوش که‌رذه‌ بێنه‌،به‌ڵام ڕاچنش گێرت ساتێو گێڵۆوه‌ په‌ی یانه‌ی خاس شۆرۆش.

ناوامه‌ ورنگه‌ ورنگێوش ئێژنی. خه‌ریک بێ یۆ کۆماکه‌وه‌ ئه‌ی ئه‌ی سه‌ر. وه‌روو وێشه‌ره‌ واتش،مشۆم زاوڵێ ده‌گاکه‌ی با.ئه‌گه‌ر بزانا بێ ئینه‌یه‌ خه‌به‌رشا ده‌و پنه ‌چه‌وسه‌ر ئامانا په‌ی ئێگه‌یه‌ و گرذوو مانکه‌نگه‌کێم چنیێنێوه‌ تووڕێ با ده‌سمۆ و مانکه‌نگه‌کێم مسانا چنه‌. تاته‌ڕۆ،ئه‌گه‌ر وه‌روو ئی جه‌ریانیه‌ نه‌ذام ونه‌ شه‌مسم ئارذه‌ن. ته‌نیا شه‌مسش ئانه‌ بێ  که‌ وه‌ڵێ ئانه‌یه‌ ویناش ویش شاراشۆ. به‌رشی په‌ی دلێ دارسانه‌که‌ی و چیروو هه‌ژگێڤه‌‌نه‌ وێش شاراشۆ.به‌کری چیروو هه‌ژگه‌کێنه‌ نیشته‌بێره‌ و ڵاڵیێوه‌ خوه‌ی نه‌ویناش. هه‌وڵ دێ که‌ پاسه‌ ئه‌هوه‌ن و بێ ده‌نگ بۆ که‌ ته‌نانه‌ت ده‌نگوو هه‌ناسه‌یچش نه‌ی. ئاننه‌شه‌ پنه‌ نه‌شی په‌نج کۆرێش دیێ ئامه‌ی سه‌ر. گرذ گه‌ورێ بێنه‌ چنه‌ش. زاوڵه‌کێ پاڵوو دارسانه‌که‌ینه‌ مدره‌یره‌،و به‌ ناهه‌میذی دیه‌ی په‌ی زه‌مینی.یۆجه‌ زاوڵه‌کا واتش:فره‌ دێر ئامه‌ینمێ. یۆته‌رشا واتش:ته‌نانه‌ت یۆچ نیا زه‌مینه‌نه‌. یه‌رۆمین واتش:چ شه‌مسیوما هه‌ن!شۆنوو ئانه‌یره‌ ئاننه‌ ئامه‌ینمێ ڕانه‌. کۆرلێو که‌ جه‌ گرذی باڵا به‌رزته‌ر بێ،ئاماوه‌ ده‌نگێ:زووته‌ر جه‌ ئێمه‌ که‌سێو ته‌ر ئامان په‌ی ئێگه‌یه‌. زاوڵه‌کا گرذ پێوه‌ره‌ هاوارشا کێشا: به‌کری!مشۆم ئاذ ئامابۆ په‌ی ئێگه‌یه‌.یۆ جه‌ زاوڵه‌کا واتش: هه‌میشه‌ ئاذ ساعبانه‌ی چه‌وسه‌ر وه‌رمه‌نه‌ هۆرزۆوه‌ تا بلۆ په‌ی مزگی. به‌کری که‌ چیروو هه‌ژگه‌کێنه‌ گرذوو ئی قسا ئێژنه‌وێ فره‌ته‌ر تۆقا و  پسه‌و چیشی ڵاڵیێوه‌ خوه‌ی نه‌ویناش. یۆ جه‌ زاوڵه‌کا که‌ به‌ کلکه‌ش چیروو دارێوی نیشانوو ڕه‌فێقه‌کاش دێ واتش:بذیه‌یدێ!هێشتار یاگۆ په‌یاش مه‌حوه‌ نه‌بیێنه‌وه‌ ئاننه‌ نیا ئاذ ئێگه‌شه‌ ئاسه‌ن جێگا. یۆته‌رشا واتش:کرژێ بیدێ،ئه‌گه‌ر زوو جێممێوه‌، تاومێ بیاومش پنه‌ و مانکه‌نگه‌کاش چنه‌ بسانمێ. زاوڵه‌که‌ که‌ جه‌ گرذیشا به‌رزته‌ر بێ سه‌ره‌ش ڤسه‌بێره‌و ویرێ که‌رێوه‌. ئاخرش واتش:نا،ئی هه‌رمانێ درووسه‌ نیه‌نه‌. مه‌گه‌ر به‌کری ئاننه‌ زوو نه‌هۆرسه‌ن و که‌ هه‌م لوان په‌ی مزگی و هه‌میچ کرژ ئامان په‌ی ئێگه‌یه‌،ساتێوه‌نه‌ که‌ ئێمه‌ چیروو لێفیه‌نه‌ تسێما که‌نێنێ!؟ده‌ی سا گرذوو ئا مانکه‌نگا حه‌قوو وێشا و ئێمه‌ هیچ حه‌قێوما نیا. ئه‌گه‌ر ئێمه‌یچ یاگۆ ئانه‌یه‌ مانکه‌نگه‌کێش چنه‌ بڕفانمێ ساعبێ زوو هۆرزمێوه‌. و هه‌رپاسه‌ خاسته‌را ئێمه‌یچ په‌ی نماو ساعبی بلمێ په‌ی مزگی. زاوڵه‌کێ گرذ ته‌رێقێ بیێوه‌. هه‌ڵبه‌ت،ئاذێ زانێنێ که‌ حه‌ق پاذیا. ئه‌گه‌ر ئاذێچێ ئاننه‌ سراڵێ نه‌با،تاوا پسه‌و به‌کری په‌ی وێشا مانکه‌نگێ چێناوه‌. زاوڵه‌کێ بێ ئینه‌یه‌ که‌ قسێوه‌ ته‌ره‌ که‌را،گێڵه‌یوه‌ و ئه‌سه‌م ڤه‌سێره‌ وار. به‌کری که‌ چیروو هه‌ژگه‌کێنه‌ دیه‌ی دیێشا په‌ی، ته‌مام دڵوه‌ر بی. به‌لام وه‌شیش بێ دۆعه‌یش قه‌بووڵێ بیێبێنێ و ئاذشا نه‌ذیه‌بێ. به‌ڵام به‌زه‌یش ئاما زاوڵه‌کاره‌ که‌ مات و مه‌لوول گنێنێ وه‌روو چه‌ما. ناوامه‌ هۆرسته‌وه‌ و هاوارێوش کێشا و ڕه‌مما په‌ی له‌یشا. زاوڵه‌کێ مات مدره‌یره‌ و به‌ سه‌مه‌ره‌وه‌و دیه‌یش په‌ی.

ساتێو به‌کری یاواشا پۆره‌ واتش:به‌خشدێ  گرذوو مانکه‌نگه‌کێم چنیێنێوه‌. به‌یدێ و به‌شوو وێتا هۆر گێردێ. ئێمه‌ مشۆم ڕه‌فێقێ عالێ بیمێ په‌ی هه‌نترینی و به‌شه‌ما رێکه‌ بۆ. په‌نج کۆرله‌که‌ هه‌رپاسه‌ مدره‌ی بێنێره‌ و ئه‌وه‌ڵ دیه‌ی په‌ی به‌کری و شۆنیه‌ره‌ دیه‌ی په‌ی هه‌نترینی. زاوڵێو که‌ جه‌ گرذی باڵا به‌رزته‌ر بێ واتش: نا،نا، ده‌س وه‌ش. به‌کری گیان. ئانێ هینوو وێته‌نێ،چوونکه‌تی زوو هۆرسه‌نیه‌وه‌ و ئامانی په‌ی ئێگه‌یه‌ و چنیێنێته‌وه‌. به‌کری هێقم نه‌مانێ ده‌سوو کورله‌که‌ی و داواچش داوه‌: شێته‌شێت،به‌ ڕاسی حه‌ز که‌روو شمه‌یچ پسه‌و من مانکه‌نگێتا با. گه‌ره‌کم بێ به‌رووشا په‌ی بابه‌یم. چوون ئارۆ ساعبێ دیارش نه‌بێ بانگ دۆ واتم ڕه‌نگا نه‌وه‌ش که‌وته‌بۆ. به‌ڵام ئیسه‌ ئه‌گه‌ر ته‌نیا به‌شوو وێم به‌روو وه‌شحاڵ بۆ.

یۆ جه‌ زاوڵه‌کا واتش:به‌ڵێ،ئارۆ ساعبێو چه‌مم پنه‌ که‌وت که‌ چنی یۆ جه‌ هامساکاش قسێ که‌رێ و ئێژنیم واتش خراب سه‌رذش بیه‌ن،به‌ڵام تا چن ڕوێ ته‌ر وه‌ش بۆوه‌ و دیسانه‌وه‌ متاوو بلۆ په‌ی مزگی. هه‌ر ئا کورله‌ که‌ باڵا به‌رزته‌ر بێ،واتش:به‌کری به‌شه‌ما مانکه‌نگێ مذۆ و شۆنیه‌ره‌ گرذێما ملمێ و گرذی به‌رمێ په‌ی بابه‌یش.پی جۆره‌ کرژ وه‌ش بۆوه‌،و ئێمه‌یچ که‌ڕه‌تێو ته‌ر متاومێ بانگش بژنه‌ومێ که‌ ده‌گانه‌ ده‌نگێ مذۆوه‌.

پی جۆره‌ ڕاچنشا گێرت.وه‌ره‌تاو بێ.زاوڵه‌کێ هه‌ر پاسه‌ که‌ ده‌سشا سه‌روو شاناو هه‌نترینیه‌وه‌ بێ و گۆرانیێ واچێنێ ڤه‌سێره‌ وار و که‌وتێ ڕا په‌ی یانه‌و باباو به‌کری.  

 

نویسه‌ر:جۆسران سافانۆ(ئه‌ندوونزی)

هۆرگێڵن:بێهرووز حاجی

 

دووچه‌رخه‌

دووچه‌رخه‌

چی مشۆم ساکارته‌رین چێوێ شی که‌رذه‌ یشا جه‌ گرذ چێوی نکوونی ته‌ر بۆ.ئێمه‌ ته‌نیا متاومێ  به‌ یارمه‌تی وێنه‌ ی ئی چێوا واچمێ؛و وێنه‌ یچ ئێژاو باوه‌رکه‌رذه‌یش نیا. ئاخرێش نمانایۆ ده‌سباریما که‌رۆ؟ڕازێوه‌ کۆڵه‌؟

ده‌ساڵه‌ که‌ بێنێ،ئه‌وه‌ده‌ر دڵم دووچه‌رخه‌یوه بێ.به‌ڵام تاته‌م واچێ:فره‌ بێ زه‌ڕو هه‌ژارێنمێ.پا دیارکه‌و ئاذیه‌ ئێتر باسوو دووچه‌رخه‌یم نه‌که‌رذ.تا ڕوێو بازارووکه‌ل و په‌ل ئه‌رمانه‌ینه‌ به‌ ڕه‌مه‌ی ئامانێوه‌  په‌ ی یانه‌ی و به وه‌شحاڵی فره‌وه‌ یاونام که‌ چاگه‌نه‌،ده‌که‌و تاڵه‌ ئه‌زموونیه‌نه‌،خه‌ڵاتی ئه‌وه‌ڵ دووچه‌رخێوا!و نرخوو هه‌ر لاتارێویچ(قر‌‌‌عه‌)ویس فنیکا!تاته‌م خوا.به‌ڵام تکام چنه‌ که‌رذ:ئیسه‌ مه‌بۆ دوێ،یام ته‌نانه‌ت یه‌رێ لاپه‌ڕێ لاتارێ بسانمێ؟تاته‌م داواچش داوه‌:خه‌ڵکی داماگ شه‌مس و تاڵه‌شا نیا.ڵاڵیانێوه‌،به‌ڵام تاته‌م سه‌ره‌ له‌قنێ.ده‌سم که‌رذ گره‌وایی ، ئاخرێش تاته‌م کۆتا ئاما.واتش:خاسا، سه‌وای دماونیمه‌ڕۆی ملمێ په‌ی له‌یش.وه‌شیم ئه‌وپه‌ڕش نه‌بێ.

سه‌وای دماونیمه‌ڕۆی یاوا وه‌رۆ و دووچه‌رخه‌که‌،شۆکروو خوای،هێشتار سه‌روو یاگۆ وێشه‌وه‌ بێ و من تاوێنێ لاتارێو بسانوو.چه‌رخه‌که‌ جیڕه‌ جیر خۆلیاوه‌ و لاپه‌ڕوو من پووچ ئاما به‌ر. به‌ڵام قه‌ذێش نه‌بێ، هێشتار دووچه‌رخه‌که‌ سه‌روو یاگۆ وێشه‌وه‌ بێ...

ساتێو که‌ خه‌ڵاتی ئه‌وه‌ڵ په‌ی جاری دووهه‌م نریا لاتار،لاپه‌ڕه‌ سیاوه‌که‌م ده‌سۆ بێ،دڵم به‌ تنی ده‌ی دێ ونه‌.چه‌رخه‌که‌ به‌ ناڵێوی یه‌ واش مدرا. ژماره‌و ویس و حه‌وتی-و من به‌رذه‌ بێمه‌وه‌....

ته‌نیا ماوێوی فره‌ شۆنوو مه‌رذه‌و تاته‌یمه‌ره‌ بێ که‌ ئه‌ذام ڕاسه‌و سه‌رئاماکه‌یش گێڵناوه‌ په‌یم ..تاته‌م شه‌وی ڤه‌ڵینه‌ش لوابێ لاو ساحیب یانه‌که‌یما و سه‌ذوپه‌نجا مارکش ئارذه‌ بێ لاوه‌.شۆنیه‌ره‌  چه‌مش که‌وته‌بێ خاوه‌نوو ده‌که‌وتاڵه‌ ئه‌زموونیه‌که‌ی و دووچه‌رخه‌که‌ش به‌ نرخه‌و دووکانه‌که‌ی ئه‌سابێ لاوه‌ و واته‌ بێش:من سه‌وای چنی کۆڕه‌ گۆلاله‌که‌یم مه‌و،تۆ بازی ئاذ ده‌وری دووهه‌موو قۆڕه‌کێشیه‌که‌ی  به‌رۆ‌وه‌.به‌ یاگێنه‌ کۆڕه‌که‌م باوه‌ر به‌ شه‌مسی جه‌ من خاسته‌ر مسۆنه‌. پیاکه‌ که‌ وێش چه‌رخوو لاتاری گێڵنێ، دلێ ئی هه‌رمانێنه‌ هۆرده‌س بێ زانێ کام شماره‌ی هۆر گێرۆ....

تاته‌م زه‌ڕه‌که‌ش  به‌ ورذه‌ قیستێ فرێ داشه‌وه‌ ... به‌ڵام من که‌یف که‌رێنێ  ته‌نیا کارێوا كه زاوڵێ مزانا که‌راش.چوونکه‌تی دووچه‌رخه‌که‌م چه‌م پێک به‌ چل فنیکێ که‌وته‌بێ مشته‌م....

 

 

نویسه‌ر:ئێریش کستنێر(ئاڵمانی)

هۆر گێڵن:بێهرووزحاجی      

 

سواڵکه‌ر

سواڵکه‌ر

 

نه‌بیه‌بێ مانگێوه‌،یه‌رێ جارێ لوانێ قۆم و ئامانێوه‌،که‌ڕه‌تی دمایین ئه‌جێ دڵم خه‌به‌رش پنه‌دریان که‌ هه‌رمانه‌کێ وڕاره‌.به‌ڵام نیمه‌و شه‌وێ به‌ ماشینێوی شه‌ق و شڕ که‌وتانێ ڕا و ساحبێ شه‌به‌ق نه‌ده‌منابێش یاوانێ یانه‌و سه‌یێذ ئه‌سه‌دۆلڵای.ته‌قه‌و به‌ره‌یم دا عه‌زیزخاتوونه‌ ئاما و تا چه‌مش  پنه‌که‌وتا جۆرێوێش سه‌رئاما و کرژ وارشێوێش گێرت. هه‌ر پاسه‌ که‌ وێش لادێ بلوو چوه‌ر وڕوڕ دیه‌ی دیێم په‌ی و واتش:-مه‌تی مه‌گه‌ر نه‌له‌ی بینی؟ ناذێم ڕوه‌مه‌ره‌، وه‌شی تشیم که‌رذو لوانێ چوه‌ر.داڵانه‌نه‌ که‌ ویه‌رذا،حه‌وشه‌نه‌،زاوڵێ که‌ تازه‌ وه‌رمه‌نه‌ هۆرستێ بێنێوه‌ و قه‌ڕاخوو حه‌وزی خه‌ریکوو ده‌سو پل شته‌ی بێنێ،هۆرستێوه‌ و دیه‌ی دیێنێ په‌یم.پالوو دیواره‌که‌ی نیشتاره‌ و تۆشه‌به‌ره‌کێم نیا پاڵوو وێم و چاگه‌نه‌ مه‌نانێوه‌. عه‌زیزخاتوونه‌ هه‌مته‌ر په‌رساشه‌وه‌:-مه‌تی راسی نه‌له‌ی بینی؟ واتم:-لوه‌ی بێنێ،به‌ڵام دیسانه‌وه‌ گێڵانێوه‌. عه‌زیز خاتوونێ وات:-ئیسه‌ که‌ قه‌رار بێ گێڵیه‌وه‌ سا چی لوه‌ی؟ چیه‌نه‌ مه‌نێنیه‌وه‌و،ئێمه‌یچ بێ خه‌مێ بێنمێ. خوانێ و واتم:-ده‌ی منیچ ئامانا که‌ بێ خه‌مێ بیدێ،به‌ڵام ئی که‌ڕه‌ته‌ په‌ی ته‌وافی نامه‌ینا،هه‌رمانێوه‌ ته‌ره‌م هه‌نه‌. زاوڵه‌کێ ئامه‌ی ده‌ورم و عه‌زیزخاتوونه‌ که‌ هه‌رڤه‌ره‌نه‌ ده‌ی دێ پێوه‌ره‌،دالێو دوورته‌ر،پاڵوو کووزله‌کێ نیشته‌ره‌و په‌رساش:-چ هه‌رمانێوه‌؟ واتم:-ئامه‌ینا په‌ی وێم یه‌سێوه‌ خاک بسانوو،مزانی وه‌رمم دیه‌ن؟یه‌رێ شه‌وێ چیه‌وه‌ڵته‌ر وه‌رمه‌نه‌ مه‌رذێ بێنێ. عه‌زیز خاتوونه‌ پڕانه‌ دلێ قسام و واتش:ویرێ خرابێ نمه‌که‌ره‌. واتم:-ئتر ته‌مام،پنه‌واز بێ که‌.... عه‌‌زیز خاتوونه‌ یاگه‌کێشه‌نه‌ فاڕیاوه‌ و واتش:-تۆ کێ زه‌ڕت نه‌بێ؟ واتم:-بێم،و تۆشه‌به‌ره‌کێم نیشانه‌دا. تووڕێ بیه‌و هۆرسته‌وه‌ و واتش:-ده‌ی سا ئیسه‌ که‌ زه‌ڕت هه‌ن چی ده‌یمه‌ده‌ره‌ جه‌ سه‌یێذی داماگ زه‌ڕ مسانی و وه‌خت و ناوه‌خت کێشیشه‌ره‌ چنه‌؟سه‌یێذ ساحبێ تا وره‌گا ڕه‌مای ڕه‌مۆ و نمه‌تاڤۆ له‌مۆ زاوڵه‌کاش تێر که‌رۆنه‌،تۆجێ که‌ وێڵ کۆنه‌ نیه‌نی،هه‌ر مه‌ی و ملی.شۆنیه‌ره‌ هه‌ر پاسه‌،واق واق دیا دلێ چه‌مامه‌ره‌ داواچش ده‌ووه‌،به‌ڵام منیچ دیانێ دلێ چه‌ماشه‌ره‌ و داواچم نه‌ذاوه‌. عه‌زیزه‌ بۆڵناش و پله‌کانێره‌ لوه‌ی لوێ سه‌ر و زاوڵه‌کێچ شۆنیشه‌ره‌،من هه‌ر چانه‌ پاڵوو دیواره‌که‌ینه‌ مه‌نانێوه‌ و چه‌مێم قووجنه‌ی و وێتا. وه‌رمه‌نه‌ ئه‌جێم سه‌یێذ دووکانه‌نه‌ ئامانه‌وه‌ و چنی ژه‌نه‌کێش چیروو داروو حه‌وشه‌کێنه‌ مدرانه‌ره‌ و خه‌ریکێنێ باسوو من که‌را،سه‌یێذ خه‌ریک بێ وه‌رێسه‌ بینێ داره‌که‌یوه‌ و ژه‌نه‌کێش کرژکرژ قسێ که‌رێ.وه‌رمه‌نه‌ چڵه‌کیانێره‌ و دیم که‌ به‌ ڕاسێ سه‌یێذ ئامانه‌وه‌ و داڵانه‌کێنه‌ به‌رزبه‌رز چنی ژه‌نه‌کێش قسێ که‌رۆ،سه‌یێذی وات:-چێشش چنی که‌روو،هه‌رچی بۆ ئه‌ذامه‌نه‌،تۆ ڕه‌یوه‌م په‌ی بێزه‌وه‌. ئه‌زیز خاتوونێ وات:-نمه‌زانوو،ئی جاره‌ ئامه‌ینه‌ په‌ی وێش یاگێ بسانۆ،لوه‌ینه‌ په‌ی "خاکوو فه‌ره‌جی"و مامه‌ڵه‌ش که‌رذه‌ن، به‌ تۆشه‌به‌رێوه‌ زه‌ڕۆ ئامه‌ینه‌،وه‌روو چیشیا مه‌لۆ لائه‌و زاوڵکاش، ئی گرذ کۆڕو کناچشه‌ هه‌ن،مه‌گه‌ر تۆ جه‌ گرذیشا لاژاوته‌ره‌نی،که‌ ئامه‌ینه‌ زۆرش ئاذێنمێ ونه‌،سه‌یێذ عه‌ودڵا، سه‌یێذ مۆرتێزا،کاک جه‌واد،سه‌یێذ عه‌لی،سه‌فیه‌،حۆریه‌،ئامینێ،مه‌گه‌ر ئینێ کۆڕ و کناچه‌ش نیه‌نێ؟زه‌مه‌ی ده‌ڵه‌مه‌نێش با مدرا؟ سه‌یێذ دالێو ماتش که‌رذ و واتش:خاسا،هه‌ر کارێو که‌ دڵت پوه‌ن که‌رذه‌ من ئتر بێ هاز که‌وته‌نا. شۆنیه‌ره‌ ئامه‌ی وه‌ره‌وه‌.من چه‌مم قووجنه‌ی،سه‌یێذ ئه‌هوه‌ن ئاما و لوا سه‌ر،هه‌مته‌ربێ ده‌نگێو ئاماره‌ وار و زیاره‌.ده‌نگوو به‌ره‌که‌یم ئێژنی.شۆنیه‌ره‌ گرذوو ڕۆکه‌ی هه‌ر چا یاگۆ وێمه‌نه‌ پاڵوو دیواره‌که‌ینه‌ نیشتاره‌،ونه‌وزی که‌رذێنێ.ساتێو که‌ هایم بیه‌وه‌ دالێو تۆشه‌به‌ره‌کێنه‌ نانه‌ وێشکێم به‌رذ ئارذه‌ و وارذه‌م و ئه‌یزه‌نۆ وێتاوه‌.کاتێو که‌ چه‌مم که‌رذێوه‌ هه‌وا تاریک نابێشه‌ره‌،هۆذه‌نه‌ چراویشا گیسنابێنه،ئه‌سێح ئه‌زیزخاتوونه‌ چنی زاوڵه‌کا گلێرێ بیێنێوه‌.چن جارێ قۆزانێ،شۆنیه‌ره‌ لوانێ پاڵوو حه‌وزه‌که‌ی،ده‌سم دا دلێ ئاوه‌کێ،که‌سێو نه‌زیاره‌،فره‌ ویارام دا به‌ وێم پله‌کانه‌کاوه‌ لوانێ سه‌ر و دیم که‌ گرذێشا ده‌وروو چراوه‌کێنه‌ نیشتێنێره‌ و په‌شۆکیه‌نێ. هه‌ر چانه‌ دلێ تاریکیێنه‌ دیانێشا په‌ی.خه‌ریکێ بێنێ وره‌گانه‌ وه‌رێنێ.نانه‌شا که‌ ته‌مانا،سه‌ره‌م به‌رذه‌نه‌ چوه‌ر،چراوه‌کێ گرذوو هۆذه‌که‌ی نه‌گیسنێنه‌،په‌وکه‌تی هیچ که‌س نه‌ذیانێش،شۆنیه‌ره‌ یه‌واشێو واتم-عه‌زیز خاتوون،عه‌زیز عه‌زیز خاتوون؟ ماهرۆخه‌ کناچه‌ گه‌وره‌کێو ئه‌سه‌دۆڵڵایی به‌رزه‌ په‌ی ڕاسه‌ بیه‌وه‌و چێقناش،گرذێ هۆرستێوه‌،عه‌زیزخاتوونه‌ فتێڵه‌و چراوه‌کێش دا سه‌ر و شۆنیه‌ره‌ هۆرسته‌وه‌ و ئاما وه‌ره‌وه‌ واتش:گه‌ره‌کتا چێش که‌ری؟گه‌ره‌کتا زاوڵه‌کێم زاڵه‌ تره‌کێ با؟ من یه‌واشێو لوانێ دماره‌ و واتم:سه‌یێذ نامانه‌وه‌؟ عه‌زیز خاتوونێ وات:-ئێشه‌و نمه‌یوه‌. واتم:-چکۆ بۆسوو؟ واتش:-چووزانوو،هه‌ر یاگێوێت دڵ پوه‌ن بیژیه‌ره‌. هه‌ر چا هه‌یوانه‌کێنه‌ ئیژیانێره‌ و وه‌رمم پۆره‌ که‌وت. سه‌وایی ساحبێو په‌ی نمه‌ی هۆرستاوه‌،زانێنێ که‌ عه‌زیزخاتوونه‌ چێوێوێم نمه‌ذۆ پنه‌،په‌وکه‌تی تا نماکێم وانا  تۆشه‌به‌ره‌کێم هۆره‌ گێرته‌ و زیانێره‌ و لوانێ په‌ی حه‌ره‌مێ. شۆنیه‌ره‌ لوانێ په‌ی شه‌بێستانی و پاڵوو به‌ره‌که‌ی نیشتاره‌،به‌ ده‌سم ڕوه‌م گێرته‌مه‌ره‌ و ئه‌یزه‌ن وێتانێوه‌.ساتێو که‌ چڵه‌کیانێره‌ ڕۆجیار دلێراسه‌و ئاسمانیه‌وه‌ بێ زه‌ڕ که‌ چیلاو چۆلامه‌وه‌ بێ گڵێرێم که‌رذێوه‌ لکه‌یم ده‌ی گۆشه‌و تۆشه‌به‌ره‌کێم و که‌وتانێ ڕا. نزیکوو نمه‌ڕۆیی ئامانێوه‌ یانه‌،په‌ی زاوڵه‌کا که‌ڵه‌شیر قه‌نی و سۆهانێم ئه‌سابێ،ته‌قه‌و به‌ره‌یم که‌ دا، ماهڕۆخه‌ ئاما،تا به‌ره‌که‌ش لاتره‌ک که‌رذوو چه‌مش پنه‌ که‌وتا ده‌مووله‌حاز به‌ره‌که‌ش داوه‌پوه‌ و لوا،دیسانه‌وه‌ ده‌سم که‌رذ ته‌قه‌دای،ژه‌نێوه‌ ئاما په‌شتوو به‌ره‌ی و واتش که‌ سه‌یێذ ئه‌سه‌دۆڵڵا یه‌رێ مانگێ هه‌ن که‌ چی یانه‌نه‌ لوان،شۆنیه‌ره‌ ئتر خه‌به‌رێوێش نه‌بی،هه‌مته‌ر ته‌قه‌م دا،هه‌ر ئا ژه‌نێ ئاما و واتش نمه‌زانۆ ئاذێ په‌ی کۆگه‌ی لوه‌ینێ. هه‌رمانێوه‌م که‌ نه‌بێ تا ده‌می عه‌سر پاڵوو یانه‌که‌ینه‌ په‌ڕ بێ زاوڵێ. واڵێ زلام م ناشێرینوو ڕه‌خشه‌نده‌یچ دلێراسه‌و بانجڵه‌که‌ینه‌ نیشتێبێره‌و په‌ی زاوڵه‌کا چێو ورازێ.منش که‌ دیا فه‌ره‌حه‌ش که‌وته‌نه‌.زاوڵه‌کێچ وه‌شیشا بێ.ڕه‌خشه‌نده‌ و سه‌یێذ عه‌ودڵڵا که‌ لوه‌ی بێنێ په‌ی ده‌گایی،قه‌راریچ نه‌بێ پی زوویه‌ گێڵاوه‌. نان و چاشت،هه‌رچیوێت دڵ پوه‌ن فره‌ بێ. زاوڵه‌کێ ده‌یمه‌ده‌ره‌ پڕای پڕێنێم پۆر،حه‌وشه‌نه‌ که‌وتێ بێنێ شۆنیم،گه‌ره‌کشا بێ بزانا تۆشه‌به‌ره‌کێمه‌نه‌ چێش هه‌ن. به‌ڵام نه‌تاوێنێ،ئاذێچێ پسه‌و ئه‌ذاو تاته‌یشا گه‌ره‌کشا بێ بزانا تۆشه‌به‌ره‌نه‌ چێشێم هه‌ن. واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی که‌ بانجڵه‌که‌نه‌‌ نیشتێ بێره‌ قلیه‌ی قلیێوه‌،قژێش که‌ ئه‌جۆ هه‌نگه‌وێن بێ دیێشاوه‌ په‌شتوو گۆشاش و واچێ:-مه‌تی دلێ تۆشه‌به‌ره‌کێته‌نه‌ چێش هه‌ن؟من که نه‌تاوێنێ واچوو ته‌نیا واچێنێ:-هیچ،چێش دلێشه‌نه‌ بۆ؟ گه‌ره‌کم بێ  بزیه‌وره‌ بلوو،زاوڵه‌کێ گه‌ره‌کشا بێ به‌یا چنیم. به‌ڵام من هه‌ر جۆر بی خه‌ڵه‌تنێنێشا لوێنێ په‌ی خیابانی.چوار ڕه‌یو بێ که‌ ئه‌وه‌ مه‌یذانێ شێ که‌ دلێراسه‌ش خرت و قووڵ بێ،کۆنجێوێش نیشێنێره‌. به‌ڵام ئانزانێ که‌مێ بێنێ پاشا یاوێ ئا حه‌ننا. په‌وکه‌تی سواڵکه‌ر چانه‌ هیچێش نه‌بێ، ته‌نیا سواڵکه‌رێو بێ خه‌یره‌ش. ساتێو که‌ گێڵێنێوه‌ په‌ی یانه‌ی واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی واچێ:-مه‌تیه‌ لوه‌ینه‌ لاو شوه‌که‌یش. زاوڵه‌ کێ خوێنێ و واچێنێ:؛لوه‌ینه‌ لا شوه‌که‌یش،لوه‌ینه‌ لا شوه‌که‌یش. شۆنیه‌ره‌ هه‌رکامشا چێوانێو په‌رسێنێ که‌ من خوه‌ گێرێم و نه‌تاوێنێ داواچشا ده‌وه‌.واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی منش گه‌ره‌که‌ بێنێ و فره‌یچ گه‌ره‌که‌ش بێنێ. من پینه‌یه‌ زانێنێ، وێچێش واچێ،هه‌ر گه‌ره‌کش بێ هه‌رمانێم په‌ی که‌رۆ،من واچێنێش پنه‌ سه‌لتێوێم په‌ی ورازۆ. ئاذێجه‌ سه‌لتێوێش په‌ی ورازتا چن گه‌وره‌ بێ. سه‌لته‌که‌ش که‌ وراست واتش:سه‌لته‌ ورازته‌ی به‌ذیه‌ومنا.من لوانێنه‌ فێکرێ تاڤۆ چ به‌ذیۆمنێوێش بۆ، به‌ڵام ئه‌جێ ڕاس ماچۆ سه‌وایش چه‌وسه‌ر سه‌یێذ عه‌ودڵڵا و ڕه‌خشه‌نده‌ ئامه‌یوه‌. ڕه‌خشه‌نده‌ تا چه‌مش پنه‌ که‌وتا پسه‌و عه‌زیزێ ئاذێچه‌ جۆرێوێش سه‌ر ئاما. سه‌یێذ عه‌ودڵڵا چاخ بیه‌بێوه‌،سوور بیه‌بێوه‌،نه‌کریێ پسه‌و ئه‌و ڕوه‌کا ته‌ری چنی زاوڵکا قسێ که‌ری و خوی. واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌یچ ئتر نه‌خوێ. سه‌یێذ دالێو لوا فێکرێره‌ و شۆنیه‌ره‌ واتش:ئه‌ذا گیان بۆ پی ماشینیه‌ که‌ ئێمه‌ ئاماینمێوه‌ پنه‌ش لوه‌وه‌ ده‌گا،زمسانێ وێم مه‌وه‌ شۆنیت. زاوڵه‌کێ نان و په‌نیره‌شا ئاذا په‌ی،من تۆشه‌به‌ره‌کێم هۆرگێرته‌،سه‌لته‌که‌و واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌یچم هۆرگێرت و نه‌مانێنه‌ گۆچانه‌ که‌ سه‌یێذ وێش دابێنێ پنه‌ و واتم قسێوه‌م نیه‌نه‌ ملوو. زاوڵه‌کێم ماچێ که‌رذێ و زیانێره‌. ماشینه‌که‌ وه‌روو به‌ره‌ینه‌ بێ که‌ سوار بیا. به‌ڵام زاوڵه‌کێ شۆنیمه‌ره‌ ئامه‌ی تا پاڵوو ماشینه‌که‌ی. ڕه‌خشه‌نده‌ و واڵه‌کێش نامه‌ی. سه‌یێذ دوێ تمه‌نێش کیاست و واته‌ بێش که‌ ده‌گانه‌ مه‌نوه‌‌وه‌ و نه‌ۆوه‌.ده‌نگوو گره‌وه‌وو واڵۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی که‌ بانجڵه‌نه‌ گره‌وه‌ی گره‌وێ ئێژنیم. کناچه‌ گه‌وره‌کۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی وات که‌ مه‌تیه‌ش ته‌رسای ته‌رسۆ،ته‌رسۆنه‌ تاته‌ش بزنۆشه‌ره‌. نزیکوو نیمه‌ڕۆیی یاوانێ دلێ ده‌گه‌ی. ڤه‌سانێره‌ به‌رذاشا هۆذێو که‌ دووده‌ریش نه‌بێ و هه‌ر کۆنخێوێش تاقێوێش بێ. به‌ره‌که‌م دا پوه‌ و ويتانێ. قاچێم، ده‌سێم،گرذوو لاشه‌یم چڵ که‌رێ. شه‌وێ نان و ماسشا ئاذا په‌ی. من که‌ په‌ی نمه‌ی هۆرستاوه‌ به‌ره‌و هه‌وذه‌که‌یم که‌رذه‌وه‌. ڤه‌روو یانه‌که‌ی ده‌ره‌ بێ،مانگه‌ شه‌وه‌ بێ و به‌ تریفه‌ش گرذ له‌یوێش ڕۆشن که‌رذه‌بێ،ده‌نگوو ڤه‌رگی، دووره‌وه‌ ئه‌ی،هه‌رچن که‌ زمسان نه‌بێ.چێوێو پسه‌و که‌رگێ بانه‌وه‌ ده‌نگێش ئه‌ی.سه‌وای لا یانه‌نه‌ زیێنێره‌.ساتێو که‌ هۆذه‌که‌نه‌ بێنێ ویروو زاوڵه‌کام گنێنێوه‌ که‌ هه‌رکامشا که‌وته‌ بێ حه‌ننه‌یۆ،بێ تاقه‌تشا بێنێ.جه‌ گرذی فره‌ته‌ر  ویروو سه‌فیێنه‌ بێنێ که‌ شوه‌که‌ش جه‌واد پا وارششه‌،ده‌یمه‌ده‌ره‌ مۆقچێش ديڤنه‌ و ته‌شه‌رو تان.ئتر خاسا،خیاڵێ بێنێ. خیاڵێ هیچ که‌یۆ ئانزانی ته‌نیای نمازا جێگا. خرابته‌ر چنیشا نه‌تاوێنێ خه‌یروخه‌یرات گلێر که‌روه‌وه‌. وه‌ختوو عه‌سری گۆچان به‌ ده‌س لوێنێ سه‌وه‌رێنوو مه‌یذانه‌که‌ی،و حه‌تا شه‌وێ چا نیشێنێره‌،پاڵه‌یکێم یۆستێوه‌ و ئتر تاوو سه‌روو دڕه‌یاوه‌ بلوو ڕانه‌. فره‌و شه‌وا وێم پیس که‌رێنێ،پیریا و هزار عه‌‌یب و عار. ناکۆکه‌ بێنێ. ئۆسا که‌س و کار بێ یاڤۆم پۆره‌،به‌ڵام دێهاتیێ کارشا نه‌بێ کاروو هیچ که‌سیه‌وه‌. شه‌وێوه‌ دڵم ته‌میابێره‌.ئه‌جێ چڕه‌یم چڕا،زاوڵه‌کێم،زاوڵه‌زاکێم،کناچه‌کێم،گرذێشا چڕه‌یم چڕا ونه‌. گرذ په‌شتوو که‌شه‌که‌یوه‌ چڕه‌یم چڕا. زیانێره‌. وه‌ختوو نمای ویه‌رذه‌ بێ. چن لاقۆرێ که‌ لوانێ ڤه‌ره‌وه‌ و گۆشم شل که‌رذ دیم ئه‌رێ،چڕه‌یم چڕا ونه‌. زاوڵێ سه‌فیه‌ی گره‌وه‌ی گره‌وێنێ و منشا گه‌ره‌که‌ بێنێ. کناچۆ ڕه‌خشه‌نده‌ی منش گه‌ره‌که‌ بێنێ.  به‌ ده‌نگێوی به‌رزه‌وه‌ واتم:-ئێتر ئیسه‌ مه‌و... 

 

نویسه‌ر:غۆڵام حسه‌ین ساعێدی

هۆرگێڵن:بێهرووز حاجی ‌

کوچوو ناوه ختوو روجیاروو هورامانی

دمایین قسه‌م چنی دۆسی نازاریم کاکه‌ محه‌مه‌دی مسته‌فازاده‌

برا گیان!ته‌میاناره‌ و ڤزه‌م چنیان،ئی ئه‌ره‌ته‌میایه‌ ته‌موتواڵیوی سه‌مه‌ره‌ن و جیاکار مرمانۆ!، ده‌س و دڵم هیچ مه‌گێرۆ، گێڕوکاسه‌نا، خولێوه‌ ئه‌ره‌کاسیه‌یم نیا، نه‌ هه‌رسی چه‌مام یاوه‌ری ورینێوێم مذا و نه‌ ویرێ وه‌شێ پێوه‌ره‌ بیه‌یما! ئای دڵه‌که‌م گلاراویشه‌نه‌ و سه‌رذێوه‌ش پنه‌ مه‌واچوو، هیچ عادزش مه‌که‌روو، مه‌واچوو دا وه‌سێشا ئاخر سوور مزانوو حه‌قه‌شه‌نه‌، حه‌قه‌شه‌نه‌ ناڵۆ و حه‌قوو وێشا هاوارێش سه‌رکه‌شه‌ چه‌رمه‌کاو هه‌ورامانی تووڕێ که‌رۆ. هه‌ناسه‌م سوار بیه‌ن و هه‌ناکنه‌ی هه‌ناکنوو. کاک محه‌مه‌د ئارۆ ساعبێو زه‌نگه‌شا په‌ی دانێ، هه‌واڵوو لوایت دانێشا پنه‌، گرذوو لاشه‌یم چیا بیه‌وه‌، به‌ گیانت قه‌سه‌م ئاوه‌خته‌ سه‌رذاوسۆڵه‌و زمسانیم فاما،هاره‌قیوی چیام به‌ر دا ئه‌جێم چه‌نی چه‌قنا دڵمه‌ره‌، ئه‌جێم هه‌رچی قۆرسی جه‌ دنیانه‌ هه‌ن نریان سه‌روو شانام، وه‌رووچه‌مام سیاو بی، بێ ده‌نگ که‌وتا،ده‌سوو وێم نه‌بێ،ده‌نگم نه‌یوه‌ به‌ر،گڵوێزه‌قووتێم پنه‌ ئامه‌ی بێ.کابرا ماچۆ ئۆمید.....ئۆمید.....ئۆمید!، ئه‌واڕه‌م ئاذ چڕێ و منیچ پنه‌م وه‌ش نه‌بێ چڵه‌کیه‌وره‌،پنه‌م وه‌ش نه‌بێ بژنه‌ڤوو، وه‌روو ویمه‌ره واچێنێ ئی کابرا جۆڕیان! محه‌مه‌د لوا؟ ده‌خۆ په‌رێ قسێ وه‌رچه‌موو زوان و ئه‌ده‌بیاته‌که‌یما که‌رذێنێ و قه‌رار پاسه‌نه‌ نۆدشه‌نه‌ ماوێوته‌ر هه‌نترینی ڤینمێوه‌! ده‌خۆ ئاذ قه‌وڵوو نویسته‌ی ڕۆمانێوێ هه‌ورامیێش پنه‌ دانا یانێو هه‌رپاسه‌ ناته‌مام!!!. یانێو محه‌مه‌دی پا سووک و ئاسانیه‌ ئاستانێش جگا؟ ده‌خۆ ئاذ واچێ مشیۆم پێوه‌ره‌ هه‌رمانه‌ که‌رمێ تا زوانه‌که‌یما جه‌ فه‌وتیای گل ده‌یمێوه‌ و چی تووڵه‌ڕاچه‌نه‌ مه‌بۆ هیچ که‌س ده‌ره‌قه‌تما به‌ی! تۆ خوا واچه‌م پنه‌ ڕاسا؟ خه‌ڵک ڕاس ماچا؟ کۆچت ڕاسا؟ یامکه‌تی وه‌رمیوی تاڵ ده‌سێش ئاستێنێنه‌ ناقڕێم و خه‌ریکا تاسنۆم؟ ئا خنیکیایه‌ هه‌زار کاوڕه‌مه‌ی مێژۆ! تۆ گیانوو شاهانی! شێت و لێوه‌م مه‌که‌ره‌ کاک محه‌مه‌د، واچه‌م پنه‌، ده‌خۆ تۆ لاوێشه‌وه‌ ئاخروو به‌ینه‌تی و وه‌فای بینی؟! ئای برا گیان هه‌رسی کانه‌و چه‌مه‌کام گێرته‌نشاره‌ و نمازا په‌له‌که‌و وه‌روو ده‌میم ڤینوو، دڵیچم هه‌وازه‌ش هۆرئارذه‌ن،ده‌نگش مژنه‌ڤوو که‌ ماچۆ:

مه‌ر ئاوه‌خت تۆم بشۆ نه‌ویر    کانه‌و چه‌مه‌کام گیڤاو که‌رۆ گیر   

ئای ڕه‌فێقه‌ نازاره‌که‌م هه‌ر ئه‌جۆم ڕاسا! هیچ مه‌واچی! زه‌رذه‌خوه‌کات مه‌ڤینوو! هازۆ قسه‌کات گه‌رمم مه‌که‌راوه‌! ویرت نه‌شۆوه‌ بێ خواحافێزی ئاستانێت جگا،بێ خواحافێزی!! هه‌ر گله‌ییت بانێ!. ده‌خۆ تۆ چامنه‌ نه‌بینی، پات پاوننه‌وه‌ بیه‌بۆ هه‌ر هه‌واڵت په‌رسانا ئیسه‌ چی پاسه‌ بێ ده‌نگێو پێسه‌ په‌له‌وریوی غه‌ریبی من و هه‌ورامانت ته‌رکێ که‌رذیمێ؟!

کاکه‌ ئه‌ی زوانه‌که‌ما؟،ئه‌ی فه‌رهه‌نگه‌که‌ما؟.ئه‌ی خه‌ڵکه‌ چه‌مه‌ڕاکه‌، ئه‌ی وێم و دۆسه‌کێما

تۆخوا گێڵه‌وه‌، مه‌له‌، مه‌له‌ تاقه‌تما نیا، تارسه‌ما کریانی کاک محه‌مه‌د ئاخر به‌ حه‌وت ئاسمانه‌ی قه‌سه‌م:

ده‌رذۆ دووریه‌که‌یت بوانووش په‌ی سه‌نگ        سه‌نگ سییاو مه‌بۆ مه‌گێڵۆ جه‌ ڕه‌نگ

                                                برای ئازیزم: کاکه ئۆمیدحه بیبی

 

کوچوو ناوه ختوو روجیاروو هورامانی

دمایین قسه‌م چنی دۆسی نازاریم کاکه‌ محه‌مه‌دی مسته‌فازاده‌

برا گیان!ته‌میاناره‌ و ڤزه‌م چنیان،ئی ئه‌ره‌ته‌میایه‌ ته‌موتواڵیوی سه‌مه‌ره‌ن و جیاکار مرمانۆ!، ده‌س و دڵم هیچ مه‌گێرۆ، گێڕوکاسه‌نا، خولێوه‌ ئه‌ره‌کاسیه‌یم نیا، نه‌ هه‌رسی چه‌مام یاوه‌ری ورینێوێم مذا و نه‌ ویرێ وه‌شێ پێوه‌ره‌ بیه‌یما! ئای دڵه‌که‌م گلاراویشه‌نه‌ و سه‌رذێوه‌ش پنه‌ مه‌واچوو، هیچ عادزش مه‌که‌روو، مه‌واچوو دا وه‌سێشا ئاخر سوور مزانوو حه‌قه‌شه‌نه‌، حه‌قه‌شه‌نه‌ ناڵۆ و حه‌قوو وێشا هاوارێش سه‌رکه‌شه‌ چه‌رمه‌کاو هه‌ورامانی تووڕێ که‌رۆ. هه‌ناسه‌م سوار بیه‌ن و هه‌ناکنه‌ی هه‌ناکنوو. کاک محه‌مه‌د ئارۆ ساعبێو زه‌نگه‌شا په‌ی دانێ، هه‌واڵوو لوایت دانێشا پنه‌، گرذوو لاشه‌یم چیا بیه‌وه‌، به‌ گیانت قه‌سه‌م ئاوه‌خته‌ سه‌رذاوسۆڵه‌و زمسانیم فاما،هاره‌قیوی چیام به‌ر دا ئه‌جێم چه‌نی چه‌قنا دڵمه‌ره‌، ئه‌جێم هه‌رچی قۆرسی جه‌ دنیانه‌ هه‌ن نریان سه‌روو شانام، وه‌رووچه‌مام سیاو بی، بێ ده‌نگ که‌وتا،ده‌سوو وێم نه‌بێ،ده‌نگم نه‌یوه‌ به‌ر،گڵوێزه‌قووتێم پنه‌ ئامه‌ی بێ.کابرا ماچۆ ئۆمید.....ئۆمید.....ئۆمید!، ئه‌واڕه‌م ئاذ چڕێ و منیچ پنه‌م وه‌ش نه‌بێ چڵه‌کیه‌وره‌،پنه‌م وه‌ش نه‌بێ بژنه‌ڤوو، وه‌روو ویمه‌ره واچێنێ ئی کابرا جۆڕیان! محه‌مه‌د لوا؟ ده‌خۆ په‌رێ قسێ وه‌رچه‌موو زوان و ئه‌ده‌بیاته‌که‌یما که‌رذێنێ و قه‌رار پاسه‌نه‌ نۆدشه‌نه‌ ماوێوته‌ر هه‌نترینی ڤینمێوه‌! ده‌خۆ ئاذ قه‌وڵوو نویسته‌ی ڕۆمانێوێ هه‌ورامیێش پنه‌ دانا یانێو هه‌رپاسه‌ ناته‌مام!!!. یانێو محه‌مه‌دی پا سووک و ئاسانیه‌ ئاستانێش جگا؟ ده‌خۆ ئاذ واچێ مشیۆم پێوه‌ره‌ هه‌رمانه‌ که‌رمێ تا زوانه‌که‌یما جه‌ فه‌وتیای گل ده‌یمێوه‌ و چی تووڵه‌ڕاچه‌نه‌ مه‌بۆ هیچ که‌س ده‌ره‌قه‌تما به‌ی! تۆ خوا واچه‌م پنه‌ ڕاسا؟ خه‌ڵک ڕاس ماچا؟ کۆچت ڕاسا؟ یامکه‌تی وه‌رمیوی تاڵ ده‌سێش ئاستێنێنه‌ ناقڕێم و خه‌ریکا تاسنۆم؟ ئا خنیکیایه‌ هه‌زار کاوڕه‌مه‌ی مێژۆ! تۆ گیانوو شاهانی! شێت و لێوه‌م مه‌که‌ره‌ کاک محه‌مه‌د، واچه‌م پنه‌، ده‌خۆ تۆ لاوێشه‌وه‌ ئاخروو به‌ینه‌تی و وه‌فای بینی؟! ئای برا گیان هه‌رسی کانه‌و چه‌مه‌کام گێرته‌نشاره‌ و نمازا په‌له‌که‌و وه‌روو ده‌میم ڤینوو، دڵیچم هه‌وازه‌ش هۆرئارذه‌ن،ده‌نگش مژنه‌ڤوو که‌ ماچۆ:

مه‌ر ئاوه‌خت تۆم بشۆ نه‌ویر    کانه‌و چه‌مه‌کام گیڤاو که‌رۆ گیر   

ئای ڕه‌فێقه‌ نازاره‌که‌م هه‌ر ئه‌جۆم ڕاسا! هیچ مه‌واچی! زه‌رذه‌خوه‌کات مه‌ڤینوو! هازۆ قسه‌کات گه‌رمم مه‌که‌راوه‌! ویرت نه‌شۆوه‌ بێ خواحافێزی ئاستانێت جگا،بێ خواحافێزی!! هه‌ر گله‌ییت بانێ!. ده‌خۆ تۆ چامنه‌ نه‌بینی، پات پاوننه‌وه‌ بیه‌بۆ هه‌ر هه‌واڵت په‌رسانا ئیسه‌ چی پاسه‌ بێ ده‌نگێو پێسه‌ په‌له‌وریوی غه‌ریبی من و هه‌ورامانت ته‌رکێ که‌رذیمێ؟!

کاکه‌ ئه‌ی زوانه‌که‌ما؟،ئه‌ی فه‌رهه‌نگه‌که‌ما؟.ئه‌ی خه‌ڵکه‌ چه‌مه‌ڕاکه‌، ئه‌ی وێم و دۆسه‌کێما

تۆخوا گێڵه‌وه‌، مه‌له‌، مه‌له‌ تاقه‌تما نیا، تارسه‌ما کریانی کاک محه‌مه‌د ئاخر به‌ حه‌وت ئاسمانه‌ی قه‌سه‌م:

ده‌رذۆ دووریه‌که‌یت بوانووش په‌ی سه‌نگ        سه‌نگ سییاو مه‌بۆ مه‌گێڵۆ جه‌ ڕه‌نگ

                                                برای ئازیزم: کاکه ئۆمیدحه بیبی