هلول بهشت گمشده   

ثلاث باباجانی براساس آخرین تقسیمات کشوری در تاریخ 1381/3/22 با انتزاع از شهرستان جوانرود از بخش به شهرستان ارتقاء یافت این شهرستان با مساحت 1920 کیلومتر مربع در شمال غربی استان کرمانشاه واقع گردیده که از سمت شمال و شرق به شهرستان جوانرود وپاوه و از سمت جنوب به شهرستانهای دالاهو و سرپل ذهاب و از طرف غرب به کشور عراق ( با مرز مشترک 75 کیلومتری ) محدود است .

این شهرستان براساس سرشماری سال 1385 دارای جمعیت 38605 نفر جمعیت می باشد که مشتمل بر دو شهر تازه آباد (مرکز شهرستان ) و ازگله (مرکز بخش ازگله) می باشد . این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و ازگله است که بخش مرکزی شامل دهستانهای زمکان – دشت حر و خانه شور است.

شهرستان دارای 282 روستا بوده که 207 روستای آن دارای سکنه و 75 روستای خالی از سکنه می باشد .این شهرستان دارای دو نوع آب و هوای سردسیر و گرمسیری است که بخش ازگله و قسمتی از دهستان خانه شور آب و هوای گرمسیری و بقیه شهرستان آب و هوای سردسیری را دارد . این شهرستان از موقعیت استراتژیکی خاصی برخوردار بوده و با قرار گرفتن در حد فاصل فلات ایران و جلگه بین النهرین بعنوان پل ارتباطی بین تمدنهای ایران و تمدنهای بین النهرین بوده است که به علت وجود جنگل و مراتع از دیرباز مورد توجه خاص دامداران ماد بوده است و همواره ایلات و طوایف کرد به آن توجه داشته اند . در بیان وجه تسمیه ثلاث باباجانی بیشتر به این علت اشاره گردیده که منطقه مورد استفاده چراگاه و قلمرو سه طایفه بزرگ باباجانی ، ولدیبگی و قبادی بوده است.

منابع درآمد اهالی منطقه عمدتاً بر پایه کشاورزی ، دامداری ، باغداری و سقزچینی قرار دارد.همچنین دولت ازمحل تسهیلات بنگاههای زودبازده ونیز افتتاح بازارچه موقت مرزی شیخ صالح اقدامات خوبی درراستای اشتغالزایی وبهبود وضع معیشتی مردم انجام داده است که نیاز به استمرار وتداوم وتوجه ویژه دارد

این شهرستان دارای 36250 هکتار اراضی کشاورزی بوده که 4/33409 هکتار آن زراعی دیم و آبی و 6/2840 هکتار آن اراضی باغی دیم و آبی می باشد

و مساحت اراضی جنگلی و مرتع این شهرستان191000 هکتار می باشد.

شهرستان ثلاث باباجانی دارای فضای بکر طبیعی و چشمه سارهای زیبا و آثار باستانی و گردشگری می باشد . از جمله شهر تاریخی درنه –سراب کانی صفر - چشمه شفا بخش ریزه – سراب شیان میرآباد –سراب هوله – آبشار شیخ صالح – باغ صید خان – آثار و بقایایی قلعه ای در روستای نگره و ده شیخ و قلعه میرآباد و ... است . برخی از کوههای زیبا منطقه عبارتند از دالاهو – بنی گز – سارون – گاری و ... واقع در سلسله جبال زاگرس است .این شهرستان دارای رودخانه های زمکان – چم زرشک – می باشد که عمدتا" از طریق رودخانه سیروان وارد خاک عراق می شوند .

دلم گرفته اي دوست! هواي گريه با من
گر از قفس گريزم، كجا روم، كجا من؟
كجا روم؟ كه راهي به گلشني ندانم
كه ديده برگشودم به كنج تنگنا، من
نه بسته‌ام به كس دل، نه بسته دل به من كس
چو تخته پاره بر موج، رها، رها، رها، من
ز من هر آن‌كه او دور، چو دل به سينه نزديك
به من هر آن‌كه نزديك، ازو جدا، جدا، من!
نه چشم دل به سويي، نه باده در سبويي
كه تر كنم گلويي به ياد آشنا، من
ز بودنم چه افزود؟ نبودنم چه كاهد؟
كه گويدم به پاسخ كه زنده‌ام چرا من؟
ستاره‌ها نهفتم در آسمان ابري -
دلم گرفته اي دوست! هواي گريه با من...

سيمين بهبهاني

http://s3.picofile.com/file/7950983759/%C3%99_%C3%98_%C3%99_%C3%98_%C3%99_%C3%98_%C3%98_%C3%99_%C3%98_%C3%99_%C3%98_%C3%98_%C3%98_%C3%98_%C3%99_%C3%99_%C3%98_.xls.html

اين شهرستان مشتمل بر دو بخش مركزي شامل دهستانهاي زمكان ، دشت حر و خانه شور و بخش ازگله شامل دهستانهاي ازگله ، سرقلعه و جيگران با ?252? روستا داراي سكنه و 56 روستاي خالي از سكنه است.

ثلاث باباجاني در منطقه قشلاقي استان كرمانشاه واقع شده و داراي زمستاني ملايم و تابستاني گرم و خشك است.

اين شهرستان در ناهمواريهاي زاگرس واقع شده، به همين دليل بسياري از ويژگيهاي طبيعي اين محدوده از ويژگيهاي سلسله جبال زاگرس تبعيت مي‌كند.

ساخت توپوگرافي اين شهرستان مبتني بر ارتفاعات شاهو - دالاهو است. بخش وسيعي از اراضي شهرستان ثلاث باباجاني منطبق بر كوهها و تپه ماهورها است كه از مهمترين كوههاي آن «بمو»  بنی گز را مي‌توان نام برد كه به عنوان مرز محسوب مي‌شود.

اين شهرستان داراي رودخانه‌هاي فصلي و دايمي زيادي است كه مهمترين آنها ليله ، آب سفيد ، برگ ، آب هواسان ، آب زرشك ، آب كوته ، رود دشت حر و رود زمكان است.

شهرستان ثلاث باباجاني به دليل برخورداري از توپوگرافي متنوع شاهد انواع رويشگاههاي جنگلي مرتعي است.

اين جنگلها عموما از بلوط ايراني تشكيل شده كه شامل گونه‌هاي مختلف پسته وحشي (بنه)، بادام كوهي (ارژن) ، آلبالوي وحشي، گلابي وحشي، بلوط ، مازو ، زالزالك ، ارغوان ، انار و گردو است.

در كنار مسير رودخانه‌هاي اين شهرستان انواع درخت بيد ، صنوبر ، چنار، توت ، گردو و درختان ميوه ديده مي‌شود.

سقز چيني از درختان جنگلي ون (پسته وحشي) كه مصرف دارويي و صنعتي دارد، در نواحي غربي اين شهرستان صورت مي‌گيرد.

اين شهرستان با برخورداري از منابع غني‌آب، پوشش گياهي متنوع، چمنزارها- ي سرسبز داراي سرابهاي زيبا و ديدني است كه توجه هر گردشگري را به خود جلب مي‌كند.

از جمله مهمترين اين سرابها مي‌توان به سراب ماميشان اشاره كرد كه در دهستان مرزي سه قلعه و در فاصله سه كيلومتري مرز واقع شده و در جوار آن قبرستاني قديمي وجود دارد.

سراب كاني سفر نيز در دامنه ارتفاعات سرسبز دالاهو و داراي آب و هواي سرد و گوارايي است.

سراب هوله خانه شور از ديگر سرابهاي اين شهرستان است كه مناظر زيباي طبيعي، آب و هواي دلپذير خصوصا در موسم بهار فضاي اين سراب را دلنشين كرده است.

يكي ديگر از جاذبه‌هاي ديدني ثلاث باباجاني بخصوص براي گردشگران آب شفا بخش ريزه است، چشمه شفابخشي كه در درمان بيماريهاي كليوي بسيار مفيد است و روزانه بويژه در ايام نوروز پذيراي گردشگران زيادي از نقاط مختلف است.

سراب هلول در نزديكي روستاي هلول هم از ديگر جاذبه‌ها است.

آبشار زيباي شيخ صله در كنار رودخانه قاليچه و باغ ديدني سيدخان در منطقه ازگله شهرستان ثلاث را در زمره نقاط ديدني استان كرمانشاه قرار داده است.

جاذبه‌هاي فرهنگي شهرستان ثلاث هم براي گردشگران ديدني و جذاب است.

مردم اين شهرستان بيشتر كرد هستند كه به زبان كردي و گويش جافي سخن مي- گويند.

از انواع غذاهاي اين منطقه مي‌توان خورش قسوان (پسته كوهي)، پلاو قسوان، پلاو كشمش ، پلاو شويد ، بوراني كنگر، بوراني گل گاو زبان و خورش هه لو را نام برد.

پوشاك سنتي مردان اين شهرستان كراس، شوال، كلاو دسمال است و زنان كراس، ژير كراس، سخمه ، پاپوش ، كلاو فس مي‌پوشند و لچك روي دوش مي‌اندازند.

اين شهرستان داراي جاذبه‌هاي زيارتي هم هست كه مهمترين آنها زيارتگاه شيخ رسول در منطقه خانه شور است كه همواره زائران بسياري از داخل استان و استانهاي همجوار را پذيرا مي‌باشد.

شهرستان ثلاث باباجاني مملو از مناطقي با چشم‌اندازهاي زيباي روستايي است كه طبيعت بكر آن چشم هر بيننده را خيره مي‌كند.

از جمله منطقه دولي دره كه در عمق دره زيبايي با 28 روستا واقع شده است اين روستاها در عمق دره و مابين ارتفاعات قرار گرفته‌اند و داراي مناظر زيباي طبيعي‌اند.

اكثر اين روستاها در جوار رودخانه زمكان استقرار يافته‌اند و داراي پوشش جنگلي مناسب از نوع درختان ون و بلوط مي‌باشد.

از جمله جاذبه‌هاي تاريخي اين شهرستان هم مي‌توان به شهر تاريخي درنه كه بقاياي شهر تاريخي است كه به زمان پيش از اسلام بر مي‌گردد و قلعه تاريخي ميرآباد در روستاي ميرآباد كه اكنون به صورت تپه‌اي بزرگ در آمده است اشاره كرد.

شهرستان ثلاث باباجاني علاوه بر چشم‌اندازهاي بكر طبيعي و آثار تاريخي ، از نظر صنايع دستي و هنرهاي بومي هم از تنوع زيادي برخوردار است و هنرمندان چيره‌دستي در اين خطه پرورش يافته‌اند و اغلب روستاييان در خلق آنها سهيم‌اند.

صنايع دستي آنها شامل قالي، گليم ، گيوه، موج (چادر شب) ، سياه چادر ، نمد ، دستكش ، جانماز و جوراب است كه نزد مسافران و گردشگران زبانزد است.