Sunday, December 31, 2017

拧alamounovy 艡ezy czyli salomonowe ciasto



i zrozumia艂em, 偶e nadzwyczajno艣膰 miejsc trwa tak d艂ugo, jak d艂ugo za takie je uwa偶amy.
i 偶e gdyby nie by艂o Pragi, nale偶a艂oby j膮 wymy艣li膰.
str. 17, Aleksander Kaczorowski, "Praski elementarz", wyd. Czarne 2012

jesieni膮 w艂a艣nie min臋艂o nasze 10 lat w Pradze. 2+8. 

Zacz臋li艣my mieszka膰 w Pradze 1.10.2005. Po dw贸ch latach wyjechali艣my na dwa lata do Jerozolimy. I w roku 2009 wr贸cili艣my. Jak to cz臋sto t艂umacz臋, wr贸cili艣my do Pragi w ucieczce przed Warszaw膮. To troch臋 jednak 偶art. Po prostu Prag臋 ju偶 troch臋 znali艣my, lubili艣my, bardzo dobrze si臋 nam tu mieszka艂o i pracowa艂o. W sumie nadal tak jest. Nie spodziewali艣my si臋 jednak, 偶e zmiany w polskiej nauce b臋d膮 tak powolne, 偶e zostaniemy w Pradze na d艂ugo. Nie spodziewali艣my sie chyba, 偶e to b臋dzie nasz dom.

A by艂o tak. Z pierwszych dni po naszym przyje藕dzie do Pragi zapami臋ta艂am kupowanie mebli (kiedy to oczywi艣cie si臋 z 艁ukaszem posprzeczali艣my) i ciasto na os艂od臋. To by艂o wyj膮tkowo mokre i s艂odkie ciasto, kt贸re upiek艂a Marcelka, gdy szli艣my na powitaln膮 kolacj臋 do Ivki i Pavla. By艂o p艂askie, czekoladowe i posypanie kokosem (cho膰 wydawa艂o mi si臋, 偶e br膮zowym cukrem). Upiek艂am wi臋c niedawno, by 艣wi臋towa膰 dziesi臋ciolecie naszego w Pradze pobytu.

艩alamounovy 艡ezy czyli w dos艂ownym t艂umaczeniu salomonowa krajanka (od Salomona, biblijnego kr贸la Salomona), to ciasto cz臋sto zwane r贸wnie偶 "ciastem na szklanki", czyli ciastem szybkim i nieskomplikowanym (zapewne salomonowe, bo takie pomyslowe a zarazem proste). U mnie zwanym "ciastem na ostatnia chwil臋". Takie ciasta te偶 warto mie膰 w repertuarze.


Przepis na 拧alamounovy 艡ezy, czyli salomonowe wilgotne czekoladowe ciasto (od Marcelki):
  
ciasto: 
1 szklanka wody (mo偶na z dodatkiem 艂y偶ki kawy)
2 szklanki cukru
1/2 kostki mas艂a
3 jajka
2 szlanki m膮ki (300g)
1 proszek do pieczenia (2 艂y偶eczki)
3 wielkie 艂y偶ki ciemnego kakao

wierzch: kokos, orzechy, lub ulubiona posypka

+ 2 艂y偶ki rumu do ponczu

W rondelku ogrza膰 mas艂o z cukrem i wod膮 (nie zagotowywa膰). Po艂ow臋 "p艂ynu" odla膰 (na poncz) i zostawi膰 na p贸藕niej. Do pozosta艂ej cz臋sci doda膰 jajka, wymiesza膰. Nast臋pnie doda膰 porcjami m膮k臋 wymieszan膮 z kakao i proszkiem do pieczenia. Ciasto wyla膰 na wylo偶on膮 papierem form臋 (~24x36cm). Piec 20 minut w temp.180st.C. Do zimnego ponczu dola膰 2 艂y偶ki rumu. Upieczone ciasto pola膰 stopniowo ponczem, a nastepnie posypa膰 orzechami lub kokosem. Idealne letnie. S艂odkie, mokre, na 10 lat.

PS. U Marcelki (i Ivo) wynajmowali艣my pierwsze w Pradze mieszkanie, przyja藕nimy sie do dzi艣 :-)
.

Saturday, December 23, 2017

piernik przek艂adany





dobrych 艢wiat,
pachn膮cych piernikiem,
pachn膮cych spokojem,
偶ycz膮
Basia i 艁ukasz + Emil 


Zesz艂ej zimy odkry艂am w Pradze, oczywi艣cie przez ca艂kowity przypadek (pojacha艂am ogl膮da膰 zabawki dla Milka) jedno jedyne miejsce gdzie mo偶na naby膰 lody znanej polskiej firmy (znanej r贸wnie偶 z Grycanek;). Oczywiscie wr贸ci艂am z orzechowymi, kawowymi i malag膮. P贸藕niej podczas ktorej艣 z kolejnych wizt skusi艂am si臋 na ich bakaliowy piernik przek艂adany (a Emil odkry艂 sorbet truskawkowy i uczynili艣my z tych wyjazd贸w rytua艂 poci膮gowo-lodowy). I przepad艂am - musia艂am spr贸bowa膰 taki piernik upiec. A skoro piek艂am go ju偶 z pi臋膰 razy i ci膮gle si臋 nad nim rozp艂ywamy, to postanowi艂am przepis zapisa膰. Wi臋c pisz臋, co nast臋puje: 


Przepis na piernik przek艂adany (proba odtworzenia ulubionych smak贸w): 

ciasto (na podstawie przepisu na miodowe ciasto lekach): 
250g m膮ki 
艂y偶eczka proszku do pieczenia
1/2 艂y偶eczki sody
du偶a szczypta soli
1/4 艂y偶eczki czarnego 艣wie偶o mielonego pieprzu
1 艂y偶ka cukru z wanili膮
1 szkl. trzcinowego cukru
1/2 szkl. miodu
1/2 szkl. dobrego oleju
2 jajka
1/2 szkl. ciep艂ej kawy (z 2 fili偶anek espresso lub z 2 艂y偶ek kawy)
1/4 szkl. soku z pomara艅czy
1/4 szkl. rumu
250g bakalii (orzechy, ciemne rodzynki, morele, figi, wi艣nie)

150g 艣liwkowego powid艂a
150 gruszkowego powid艂a
150g czarnej czekolady + 1 艂y偶ka mas艂a

Wymiesza膰 suche skladniki (m膮k臋, proszek, sod臋, s贸l, pieprz, cukry). W wi臋kszym naczyniu wymiesza膰 mi贸d, olej, jajka, ciep艂膮 kaw臋, sok z pomara艅czy i rum. Nast臋pnie do "mokrej" masy dodawa膰 porcjami such膮 frakcj臋, wymiesza膰. Bakalie posieka膰 i wmiesza膰 do masy. Ciasto wyla膰 na wy艂o偶on膮 papierem blach臋 30x40cm. Ciasto piec w temp. 170st.C do "suchego patyczka" (30-40minut).
Gdy ciasto przestygnie, przekroi膰 wszerz na p贸艂 i nast臋pnie ka偶d膮 po艂贸wk臋 na 3 d艂ugie paski. Jeden pasek posmarowa膰 艣liwkowym powid艂em, przy艂o偶y膰 ciastem, posmarowa膰 gruszkowym powid艂em i zn贸w przykry膰 ciastem (tak samo post膮pi膰 z trzema pozosta艂ymi kawa艂kami ciasta). Nast臋pnie prze艂o偶one pierniki pola膰 dok艂adnie roztopi膮n膮 na male艅kim ogniu czekolad膮 (mo偶na doda膰 艂y偶k臋 mas艂a, czekolada wtedy jest by艂yszcz膮ca). Przybra膰 orzechami. Odczeka膰 dzie艅, dwa i 艣wi臋towa膰. Ostanio nasze naj.


PS. Dzi臋kuj臋 wszystkim za pami臋膰, za odwiedziny, za dobre my艣li!
.
.

Monday, October 23, 2017

nalewka na owocach pigwowca





ka偶dej jesieni, zwyk艂am dostawa膰 od wujka Ry艣ka, kilka b膮d藕 kilkana艣cie wielkich owoc贸w pigwy, zreszt膮 tak wielkich, jak poka藕nych rozmiar贸w jab艂ko, wystarcza艂o na p艂atki kandyzowanej pigwy, galaretki membrillo i pigw贸wk臋. A 偶e pigwowe drzewo wujka by艂o jedynym jakie kiedykolwiek spotka艂am, to d艂ugie lata my艣lalam, 偶e pigwa jest lepsza od do艣膰 popularnego pigwowca, a co za tym idzie, 偶e pigw贸wka lepsz膮 od pigwowc贸wki jest. Nic bardziej mylnego, okazuje si臋, 偶e nie zawsze trudniej dost臋pne znaczy lepsze.

Dwa lata temu dosta艂am papierow膮 torb臋 pe艂n膮 owoc贸w pigwowca, ze s艂owami mniej wi臋cej  takiej tre艣ci "prezent, Piotrek nie da rady w tym roku z pigowca zrobi膰 nic, prezent". Jak szybko zacz臋艂am, tak szybko si臋 podda艂am. Spr贸bowa艂am pigwowiec kroi膰 na cienkie p艂atki i zrobi膰 wzorem pigwy - pigwowiec kandyzowany - po cieniutkim pokrojeniu 7 owoc贸w, da艂am sobie spok贸j, takie twarde (i wyj膮tkowo niewdzi臋czne do krojenia). 

Potem pigwowcem bawi艂 si臋 Emil, rozrzucaj膮c po mieszkaniu na przemian z orzechami, lub ze 艣miechem raczkuj膮c z dwoma owocami pigwowca, po jednym w ka偶dej r臋ce. Ale w papierowej torbie ci膮gle co艣 by艂o...  a spirytusu jak na lekarstwo. Troch臋 zrezygnowana pokroi艂am pigowowiec w du偶e kawa艂ki, zala艂am w贸dk膮** (tu przypomina si臋 rzecz jasna odwieczny problem niedost臋pnosci spirytusu w Czeskiej Republice). Po kilku miesi臋cach probowali艣my nalewk臋, kt贸r膮 艁ukasz nazwa艂 "kr贸low膮 nalewek, zaraz po bakali贸wce"!


Przepis na nalewk臋 na owocach pigwowca* (radosna tw贸rczo艣膰 w艂asna):

1kg dojrza艂ych owoc贸w pigwowca
1 litr w贸dki
1/3 kg cukru

Owoce pigwowca umy膰 dok艂adnie (cz臋sto s膮 pokryte jakby woskow膮 pow艂oczk膮), przekroi膰 na 膰wiartki, usun膮膰 gniazda nasienne, nast臋pnie 膰wiartki owoc贸w pokroi膰 na p贸艂. Owocowe 贸semki wrzuci膰 do s艂oja, zala膰 w贸dk膮 i odstawi膰 na 2 tygodnie. Potrz膮sn膮膰 s艂ojem raz na par臋 dni. Nast臋pnie zla膰 znad owoc贸w p艂yn, a pigwowiec zasypa膰 cukrem, potrz膮sn膮膰 co pare dni, po tygodniu cukier powinien sie rozpu艣ci膰. Po tym czasie zla膰 znad owoc贸w syrop i po艂膮czy膰 z wczesniej zlanym alkoholem (owoce mo偶na zala膰 ponownie butelk膮 alkoholu). Nalewk臋 odstawi膰 na 3 miesi膮ce. Po tym czasie zla膰 znad osodu i pr贸bowa膰. Kwa艣na, przyjemnie kwa艣na, lekko pieprzowa, niezwykle aromatyczna.



* nalewka na owocach pigwowca cz臋sto jest zwana pigw贸wka, wg. mnie nazwa "pigwowc贸wka" jest bardziej poprawn
** pigwowiec jest ma艂o soczysty, soku wiele w nim nie ma, wystarczy zalewa膰 w贸dk膮, nalewka szybciej dojrzewa, nie ma ostrego posmaku spirytusu.
.

Monday, September 04, 2017

d偶em z papryki




w Czechch istnieje specyficzne podej艣cie do warzyw. Zauwa偶a to praktycznie ka偶dy obcokrajowiec, kt贸ry nawiedza Czechy na okres dlu偶szy ni偶 tydzie艅 i po tym czasie skosztowa艂 ju偶 kilka razy sma偶onego sera, wo艂owiny w 艣mietanowym sosie, gulaszu, pieczonej kark贸wki, grilowanej golonki, duszonych 偶eberek itd. 

A wi臋c w Czechach istniej膮 tylko dwa warzywa: ziemniak i kapusta. Oczywi艣cie mo偶na w sklepach napotka膰 pomidory, og贸rki, pory i takie tam. Mo偶na zobaczy膰 nawet przer贸偶n膮 sa艂at臋 i bak艂a偶any oraz zielony groszek. Przez okr膮g艂y rok mo偶na kupi膰 pod艂u偶n膮, 偶贸艂taw膮 papryk臋. Nie wiem, kto to je (chyba ci obcokrajowcy), bo wszystkiego z tej listy poza ziemniakiem i kapust膮 na pr贸偶no wygl膮da膰 w czeskim menu. Czasem kawa艂eczek marchewki b艂y艣nie w rosole, czasem listek roszponki zago艣ci ko艂o kotleta. O wi臋ksz膮 ilo艣膰 nieprzetworzonych warzyw na talerzu do艣膰 trudno. W Czechach bowiem, powt贸rzy膰 nale偶y, powa偶aniem ciesz膮 si臋 tylko dwa warzywa: ziemniak i kapusta, kapusta rzecz jasna tylko d艂ugo duszona, a ziemniaki niesk膮po omaszczone.

Prawd臋, 偶e "w Czechach warzyw to si臋 je bardzo ma艂o" przekaza艂a nam nasza pierwsza praska przyjaci贸艂ka-obockrajowiec, Hayd茅e (rodem z hiszpa艅skiego Asturias). Ta prawda w przeci膮gu dziesi臋ciu z g贸r膮 lat nieznacznie si臋 zmieni艂a. Nadal nasi nie-czescy znajomi s膮 zawiedzeni czesk膮 warzywn膮 diet膮 ubog膮 w warzywa. R贸偶ne proponuj膮 rozwi膮zania, niekt贸re bardzo reformatorskie - jednym z nich jest propozycja samej Hayd茅e: omlet z ziemniakami* i d偶em z papryki.

 

Przepis na d偶em z papryki (za Hayde):

wersja 1:
s艂oik grilowanej marynowanej czerwonej papryki (ok. 200g ods膮czonej papryki)
3-4 艂y偶ki cukru (ok. 50g)
czarny pieprz 艣wie偶o mielony


wersja 2:
kilogram czerwonej papryki

200g cukru
5 艂y偶ek octu winnego
p贸艂 艂y偶eczki czarnego 艣wie偶o mielonego pieprzu

wykonanie wersja 2:
Papryk臋 upiec, a w zasadzie opali膰 nad ognisiekm (co uczyni艂am w艂asnor臋cznie) lub w piekarniku. Papryka powinna troche zmi臋kn膮膰, a jej sk贸rka ma by膰 spalona, czarna. Nast臋pnie papryki na kilkana艣cie minut szczelnie przykry膰. Gdy przestygn膮 zdja膰 dok艂adnie spalon膮 sk贸rke, wyci膮膰 gniaza nasienne, pokroi膰 w cienkie paseczki. Wrzuci膰 do rondelka, doda膰 cukier i ocet, a nast臋pnie gotowa膰 na 艣rednim ogniu, a偶 nadmiar p艂ynu odparuje i sos stworzy co艣 na kszta艂t syropu (trwa to +/- 15minut). D偶em zas艂oikowa膰, mo偶na przechowywa膰 par臋 tygodni w lod贸wce, cho膰 zazwyczaj nie ma potrzeby. Podawa膰 ze 艣mietakowym serkiem i s 膷erstv媒m pe膷ivem. Paprykowy, s艂odki.

wykonanie wersja 1:
Papryk臋 ods膮czy膰 z zalewy, poci膮膰 w 0.5cm paseczki, prze艂o偶y膰 do rondelka, wla膰 po艂ow臋 marynaty, w kt贸rej marynowane by艂y papryki, doda膰 cukier, pieprz, a nast臋pnie gotowa膰 na 艣rednim ogniu, a偶 nadmiar p艂ynu odparuje i sos stworzy co艣 na kszta艂t syropu (trwa to +/- 15minut). D偶em zas艂oikowa膰, mo偶na przechowywa膰 par臋 tygodni w lod贸wce, cho膰 zazwyczaj nie ma potrzeby. Podawa膰 ze 艣mietakowym serkiem i s 膷erstv媒m pe膷ivem. Paprykowy, s艂odki.


PS. 1. Po raz pierwszy etykietk臋 na d偶em samodzielnie narysowa艂a dla mnie dzisiejsza pierwszoklasistka 艁ucja :-)
PS. 2. O dziwo d偶em ten jest lekkostrawny, nie wiem czy dlatego, 偶e papryka pozbawiona jest sk贸rki? Lub 偶e jest pieczona-spalona?
* taaa, w p贸艂nocnej Hiszpanii ziemniaki te偶 plasuj膮 si臋 bardzo wysoko na warzywnej li艣cie!
.

Wednesday, August 16, 2017

placki na sodzie z ogniska



Lis tych s艂贸w uwa偶nie s艂ucha艂, 
Po czym rzek艂 zdejmuj膮c z ucha 
Sw贸j kapelusz zawadiacki: 
- Umiem piec ze 艣niegu placki. 
Mam do tego obok, w lasku, 
Piec w艂asnego wynalazku. 
Kto dostarczy kup臋 艣niegu 
I dorzuci mi do tego 
Po艂e膰 sad艂a lub s艂oniny, 
Ten w niespe艂na p贸艂 godziny 
Prosto z pieca na 艣niadanie 
Plack贸w t艂ustych nies艂ychanie 
Pe艂ny taki w贸r dostanie. 
M贸wi膮c to potrz膮sn膮艂 worem, 
呕e a偶 z wora nad otworem 
Buchn膮艂, mile 艂echc膮c w chrapach, 
Pieczonego ciasta zapach. 
strona 11, Jan Brzechwa, "Szelmostwa Lisa Witalisa", wyd. Glob 1987


lat temu osiem pisa艂am, 偶e "od kilku lat je偶d偶臋 na Kajaki, na kilkudniowe sp艂ywy kajakowe, dok艂adnie". W tym roku to ju偶 17. sp艂yw. Nadal aktualnym jest, 偶e bez Kajak贸w nie wyobra偶am sobie wakacji. Ku mojej ogromnej rado艣ci nie wyobra偶a sobie wakacji bez kajak贸w r贸wnie偶 艁ukasz, Emil i kilku naszych przyjaci贸艂 i ich pociech.

I od lat nieprzerwanie towarzyszy nam niepewno艣膰 "czy zn贸w b臋dzie 艂adnie, a 艂adnie na kajakach przesta艂o by膰 w roku 2004". Z艂a passa pogodowa w roku 2011 osiagn臋艂a apogeum - na Wieprzu la艂o nam podczas kajakowania nieprzerwanie, a temperatura powietrza nie przekroczy艂a... 12st.C! Tamtego pami臋tnego lipcowego dnia grzali艣my si臋 jedyny raz w czasie kajakowania przy kominku miast przy ognisku (a ziemniaki piekli, o zgrozo, przy brykietach)! Odmnieni艂o si臋 rok po藕niej na niemal upa艂y, a wr贸ci艂o niepweno艣ci膮 w tym roku.

Z kajak贸w zwyk艂am przywozi膰 mniejsz膮 lub wi臋ksz膮 ciekawostk臋 kulinarn膮. By艂y w艣r贸d nich powid艂a wi艣niowe, galaretki porzeczkowe, mrowiska, 艂upcie. W tym roku powt贸rzyli艣my zesz艂oroczny przeb贸j, czyli ze 艣niegu placki* pieczone na ognisku, nad ogniskiem. Bo gdy na Kajakach nie p艂yniemy, to dobre 90% czasu poza snem sp臋dzamy w艂a艣nie przy ognisku :-)

Przepis na pro艂zioki, podp艂omyki, placki na sodzie z ogniska (ze wspomnie艅 + za An-n膮):

1/2kg m膮ki 
1 i 1/2 szklanki kwa艣nego mleka  
1 solidna 艂y偶eczka sody oczyszczonej 
1 ly偶eczka soli   
1 艂y偶ka cukru  

M膮k臋 wsypa膰 do misy. Kwa艣ne mleko wymiesza膰 z sol膮, cukrem i sod膮 oczyszczon膮, a nast臋pnie wla膰 do m膮ki i do艣膰 szybko zarobi膰 g艂adkie ciasto. Podzieli膰 na 12-15 porcji. Posypa膰 m膮k膮 i rozwa艂kowa膰 na placuszki 1cm grubo艣ci. Piec na bardziej ni偶 rumiano na 偶eliwnej patelni umieszczonej nad ogniskiem, lub jeszcze lepiej u艂o偶onej na rozgrzanych w臋glach na skraju ogniska. Znikaj膮, jakby to by艂y ze 艣niegu placki.


* m贸j ulubiony 10-letni kajakarz Albert zastrzeli艂 mnie "to z Lisa Witalisa!". Autorem kajakowej nazwy ze 艣niegu placki (czyli placki z niczego) jest zapewne 艁ukasz, d艂ugodystansowy wielbiciel Witalisa. Niekt贸rzy z nas m贸wi膮 na nie podp艂omyki, niekt贸rzy proziaki, niekt贸rzy "te Basi placki".

Thursday, July 13, 2017

trufle z bia艂ej czekolady, truskawkowe




pani Aniu, pisze do pani :-) 
Pisz臋 dla Pani i dla Ani od Truskawek.
I dla Toni, dla Agi te偶. 
Dla Moni i 艁ukasza, Andrzeja kt贸ry jest po drugiej stronie.
Dla Wszystkich kt贸rzy t臋skni膮 i wszystkich za kt贸rymi t臋skni臋 ja!
13 to m贸j szczesliwy dzie艅.

Mam nadziej臋, 偶e w tym pisaniu (chocia偶 ju偶 dzi艣 wiem, 偶e zapewne nieregularnym) wytrwam d艂u偶sz膮 chwil臋. Nie lubi臋 zaczyna膰 czego艣 tak na chwil臋, tym bardziej, 偶e zaczynam od nowa, a przecie偶 jakby od stara. Oj, ale mialy by膰 trufle i truskawki!

Bo z owoc贸w truskawki s膮 naj. Znaczy si臋 truskawki s膮 naj dla Emila, kt贸ry nie tyle truskawki lubi co truskawki po prostu uwielbia. Ka偶de s膮 dobre: swie偶e, te prosto z krzaczka (notabene ogo艂oci艂 ca艂y krzaczek na balkonie nim jeszcze porz膮dnie zd膮偶y艂y dojrze膰), te w d偶emie i te suszone. I te le艣ne czyli poziomki. Jednak najwi臋kszy hit to truskawki mro偶one, zjadane prosto z zamra偶alnika, takie lodowate. Takie s膮 oto gusta tego, kt贸ry ma "cy latka, prawie cy" znaczy si臋 dwa i p贸艂.

Kiedy艣 Aga wspomnia艂a mi o jakich艣 kulkach obtaczanych w truskawkach. Chyba m贸wi艂a, 偶e z bia艂ej czekolady. Lubi臋 smak mleka w proszku, wiec do czekolady i 艣mietanki musia艂am doda膰 mleko. Okaza艂o sie niedawno, 偶e wspominane trufle by艂y w truskawkowym cukrze pudrze, ale co tam, z moich przeb艂ysk贸w pami臋ci wysz艂y bia艂e trufle w truskawkach. I oto nasze naj czekoladki ostatnio.


Przepis na trufle truskawkowe z zewn膮trz, w 艣rodku mleczne (radosna tw贸rczo艣膰 w艂asna):

200g bia艂ej czekolady 
150ml 艣mietanki 30% 
200g mleka w proszku

liofiliozowane truskawki* (oko艂o 2 艂y偶ek)


W ulubionym rondelku z d艂uga r膮czk膮 zagotowuj臋 艣mietank臋. Skr臋cam gaz i do gor膮cej 艣mietanki wrzucam pokruszon膮 czekolad臋, mieszam by powsta艂a g艂adka masa. Ca艂o艣膰 troch臋 studz臋 i 'wmieszuj臋' porcjami mleko  (tak ze 2-3 porcje po 60-70g). Mas臋 ch艂odz臋 przez noc w lod贸wce.
Liofiliozowane truskawki 艣cieram na tarce o drobnych oczkach, przesiewam przez drobne sitko i otrzymuj臋 truskawkowy proszek. 
Z zimnej czekoladowo-mlecznej masy odrywam kawa艂ki wielko艣ci ma艂ej truskawki, formuj臋 kulki, wrzucam po kilka do miseczki z proszkiem z mielonych truskawek i obtaczam, potrz膮sam miseczk臋, by obklei艂y si臋 dok艂adnie. Jeszcze raz dobrze sch艂adzam i ju偶. Truskawkowe, mleczne.


* naj艂atwiej liofiliozowane truskawki zakupi膰 w "drogeri innej ni偶 wszystkie" pod nazw膮 "truskawka chips".
.

Monday, March 21, 2016

mazurek orzechowy makagigi



偶e za艣 go艣cie je艣膰 nie mogli 
owych pysznych smako艂yk贸w,
wi臋c im dali makagigi 
i pi臋膰dziesi膮t pi臋膰 piernik贸w.
str. 16, Kornel Makuszy艅ski, “Awantury i wybryki ma艂ej ma艂pki Fiki-Miki", Wydawnicto Literackie 1978


pierwszego kwietnia blog makagigi sko艅czy 10 lat, rany jak ten czas leci. Podaruj臋 sobie wi臋c odrobin臋 luksusu, smako艂yki, inaczej makagigi*. A dok艂adniej mazurek makagigi, czyli najlepsze warstwy placka z orzechmi: cieniutka krucha warstwa, a na niej du偶ooooo orzech贸w w karmelu. Mamo, poczytaj mi o Awanturym.

A opr贸cz czytania, piek艂a ta moja Mama placek, kt贸ry nazywa艂 si臋 "placek z orzechami". Sk艂ada艂 si臋 z trzech warstw kruchego ciasta prze艂o偶onych powid艂em i mas膮 czekoladow膮. Na wierzchu by艂a warstwa zapieczonych s艂odkich orzech贸w. Oczywi艣cie ta g贸rna warstwa by艂a najlepsza i zawsze jej by艂o za ma艂o, tak jak w cie艣cie z kruszonk膮 zawsze za ma艂o jest kruszonki!

Life is good, b膮d藕my dla siebie dobrzy, z horrou jakim s膮 "Awantury i wybryki..." (w ko艅cu na pierwszych stronach ksi膮偶ki ginie ma艂pia mama) wybierzmy dobre, a wr臋cz najlepsze fragmenty, przecie偶 偶ycie mo偶e by膰 troch臋 s艂odkie jak makagigi
Dobrych 艢wi膮t!


Przepis na mazurek makagigi - czyli orzechy w karmelu (ze wspomnie艅): 

ciasto: 
100g cuku
200g mas艂a 
300g m膮ki 
2 du偶e 偶贸艂tka

wierzch:

300g orzech贸w (mo偶e by膰 i 400g)
150g cukru
100g mas艂a 
2 艂y偶ki miodu

Mas艂o (ch艂odne, ale bez przesady) utrze膰 z cukrem, doda膰 偶贸艂tka i ponownie utrze膰. Potem dodawa膰 m膮k臋 porcjami, ciasto zarobi膰 i w艂o偶y膰 na 1-2 godziny do lod贸wki. Nast臋pnie ciasto rozwa艂kowa膰 na wielko艣膰 du偶ej blachy (~24x36cm), lub ciastem wy艂o偶y膰 blach臋 przy u偶yciu r膮k w艂asnych. Ciasto popiec przez 15 minut w 170 st.C.
Orzechy posieka膰 i w rondlu podgrza膰 z cukrem, mas艂em i miodem. Upieczony sp贸d wyj膮膰 z piekarnika, na gor膮cym roz艂o偶y膰 warstw臋 orzechowej masy, ca艂o艣膰 piec kolejne 7-10  minut, orzechy maj膮 si臋 jedynie delikatnie zrumieni膰. Orzechowy, s艂odki smako艂yk, po prostu makagigi!


PS. Mazurek piek艂am w sprawdzonym i ulubionym towarzystwie mazurkowych bab, czyli Anitki, Alinki, Majanki i Moniki, dzi臋ki wielkie dziewczyny!

* MAKAGIGI to deser z miodu, cukru i orzech贸w, wzgl臋dnie maku (takie orzechowe sezamki). Dla mnie, z dzieci臋cych wyobra偶e艅, makagigi to nie lada smako艂yk, absolut, co艣 skrajnie dobrego.
.

Tuesday, March 15, 2016

likier z granat贸w



nie s艂ysza艂am, by w Izraelu kto艣 sam domowym sposobem wytwarza艂 jakie艣 trunki, a ju偶 na pewno nie likiery czy nalewki. Jednak w Izraelu produkuje si臋 likiery, cho膰 chyba g艂贸wnie pomara艅czowe i kawowe - par臋 razy widzia艂m takowe na w艂asne oczy. Ich smaki wyda艂y mi si臋 jednak troch臋 ma艂o oryginalne i chyba dlatego nigdy ich nawet nie spr贸bowalismy. Fakt, Izrael s艂ynie z pomara艅czy, ale mnie jako艣 bardziej kojarzy si臋 z granatami czy owocami opuncji*.

Granaty s膮 wa偶ne nie tylko w izraelskiej kuchni, w 偶ydowskiej tradycji granat symbolizuje pomy艣lno艣膰, dobrobyt, prawo艣膰. Sama uwielbiam kszta艂t owoc贸w granatu, a szczeg贸lnie tych cermaicznych, kt贸re stoj臋 przede mn膮 na p贸艂ce w biblioteczce i kt贸re pieczo艂owicie owini臋te w foli臋 babelkow臋 wioz艂am z Izraela w plecaku (ku ogromnemu zdziwieniu 艁uakasza i jeszcze wi臋kszemu naszej przyjaci贸艂ki - radiowej korespondentki Kasi).

Po d艂ugich latach od pobytu w Izraelu, i gdy te偶 przesta艂am ju偶 eksperymentowa膰 z nalewkami by robi膰 jedynie te, kt贸rych smaki uwa偶am za najlepsze (porzeczka, wi艣nia, bakalia) pomy艣la艂am, 偶e mo偶e jednak skusz臋 si臋 na jak膮艣 "nowo艣膰". I tak oto powsta艂 likier z granat贸w.

 

Przepis na likier z granat贸w (radosna tw贸rczo艣膰 w艂asna):

1 litr w贸dki
4 du偶e granaty (min. 1kg wagowo)
1,5 szklanki cukru

Sk贸rk臋 granat贸w nakroi膰 delikatnie, tak jak obiera si臋 pomara艅cze. Nast臋pnie roz艂ama膰 ka偶dy granat na 4 cz膮stki i wy艂uska膰 z nich ziarenka. Ziarenka zala膰 w贸dk膮, doda膰 cukier. Macerowa膰 oko艂o tygodnia. Nast臋pnie p艂yn zla膰 znad ziarenek (mo偶na dola膰 do ziarenek szklank臋 wody, po dniu p艂yn doda膰 do uprzednio ju偶 zlanego). Likier jest dobry prawie natychmiast, 艂agodny, o jasno karminowej barwie i delikatnym smaku granat贸w.


* podobno pierwsza wersja smkowa likieru "Sabra", o kt贸rym mowa w pierwszym akapicie, to w艂a艣nie smak opuncji (sabra po hebrajsku znaczy opuncja, terminem sabra okresla si臋 rownie偶 呕yd贸w urodzonych na ziemi Izraela).

Thursday, February 04, 2016

oponki, czy p膮czki twarogowe



wyszam dzi艣 przed po艂udniem z domu z misj膮 "bez p膮czk贸w mi nie wracaj" :-) To cytat z 艁ukasza, kt贸ry stwierdzi艂, 偶e mo偶e lepiej 偶ebym dzisiaj sama p膮czk贸w nie sma偶y艂a (powodu nie poda艂) tylko naby艂a jakie艣 "dobre" drog膮 kupna. 

W Czechach nie istnieje jednak tradycja T艂ustego Czwartku. P膮czki s膮 znane, ale nie stoj膮 po nie kolejki, nie ma rankingu najlepszych p膮czkowych cukierni, a sama nigdy nie jad艂am tutaj bardzo dobrych i lata temu w og贸le przesta艂am je kupowa膰. Kupi艂am pi臋膰 rodzaj贸w, w czterech r贸偶nych przybytkach. Jak to tutaj m贸wi膮 - by艂y "nic moc", czyli nic specjalnego. No i jednak by艂oby lepiej, gdybym sama co艣 usma偶y艂a, chocia偶by p膮czki twarogowe. Na szcz臋艣cie jeszcze przed nami Ostatki! 


Przepis na oponki lub p膮czki twarogowe, r贸偶ni膮 si臋 tyko kszta艂tem (z zeszytu Mamy):

1/2 kg bia艂ego sera
oko艂o 1 i 1/2 szklanki m膮ki
2 du偶e jajka
2-3 艂y偶ki 艣mietany
1/4 szklanki cukru
1/2 艂y偶eczki proszku do pieczenia
1/2 艂y偶eczki sody
szczypta soli

Jajka utrze膰 z cukrem, 艣mietan膮. Doda膰 cukier, s贸l. Doda膰 bia艂y ser i dok艂adnie rozgnie艣膰 za pomoc膮 widelca (maj膮 pozosta膰 ma艂e grudki, sera nie miel臋). Porcjami doda膰 m膮ke z proszkiem i sod膮. Zagnie艣膰 ciasto, wa艂kowa膰 na grubo艣膰 7-8 mm, wykrawa膰 k贸艂ka (a w przypadku p膮czk贸w formowa膰 kulki wielko艣ci w艂oskiego orzecha). Sma偶y膰 w g艂臋bokim t艂uszczu na z艂oto. Po usma偶eniu posypa膰 cukrem pudrem. Jedno z karnawa艂owych wspomnie艅 dzieci艅stwa.


PS. Oponki/p膮czki twarogowe sma偶y艂am z Alci膮, Anit膮, Majan膮, Monik膮 (a w艂a艣ciwie - za kochanych dziewczyn namow膮!).
.

Monday, January 18, 2016

ciastko dla doros艂ych



napisa艂a Monika tak "w艂a艣nie wysiad艂am w Warszawie, id臋 po 艂akocie i 艣migam na lotnisko, do zobaczenia ju偶 nied艂ugo :-)". My艣l臋 sobie jakie znowu 艂akocie w Warszawie? Przecie偶 kie艂basy i boczki mia艂a Monika wie藕膰 z Mazur! 

Zapomnia艂am bowiem, 偶e wymienia艂y艣my na Kajakach opinie o cukierniach, 偶e oczywi艣cie trudno o dobr膮, z prawdziwymi ciastkami, z prawdziwego mas艂a i cukru, 偶e a偶 chce si臋 powiedzie膰, 偶e przez te s艂abe cukiernie te biedne blogerki same musz膮 piec ciasteczka, ciastka, ciasta ;-)

Zapomnia艂am, 偶e Moni wspomina艂a o pewnej warszawskiej cukierni, kt贸ra ma ciastka takie jak maj膮 by膰.  Tak wi臋c przyby艂y z Monik膮: szarlotka, p膮czki i... ciastko dla doros艂ych. Cukiernia Lukullus ma naprawde 艣wietne wypieki! A my mamy kilka ulubionych cukierni, w ko艅cu czasem trzeba gdzie艣 czerpa膰 inspiracje.


Przepis na ciastko dla doros艂ych, czyli kruche z kr贸wk膮 i 艣liwkami w rumie (pr贸ba odtworzenia ciastka z cukierni Lukkulus):
  
ciasto: 
50g cukru
100g mas艂a 
150g m膮ki 
50g mielonych orzech贸w (opcjonalnie)

wierzch:

s艂oiczek dobrego w臋gierkowego powid艂a
dwie gar艣ci suszonych 艣liwek namoczonych w rumie
kajmak ugotowany z 1/2kg cukru i szklanki mleka
1-2 艂y偶ki rumu
100g czarnej czekolady

 
Po pierwsze: suszone 艣liwki zala膰 rumem i odstawi膰 na par臋/kilka dni.
Po drugie: 1/2kg cukru zala膰 w rondlu szklank膮 mleka, doda膰 艂y偶k臋 mas艂a i gotowa膰 oko艂o godziny-p贸艂torej, by powsta艂 艂adny kajmak.
Po trzecie: mas艂o utrze膰 z cukrem. Doda膰 gar艣膰 mielonych orzech贸w (wedle uznania). Potem dodawa膰 m膮k臋 porcjami, ciasto zarobi膰 i w艂o偶y膰 na p贸艂 godziny do lod贸wki. Nast臋pnie ciastem wylepi膰 du偶膮 blach臋 (24x36cm), piec 15 min w temp. 180st.C. 
Przestudzone ciasto posmarowa膰 powid艂em, posypa膰 艣liwkami namoczonymi w rumie, zala膰 kajmakiem, skropi膰 kajmak 1-2 艂y偶kami rumu, pozostawi膰 na kilkana艣cie minut by rum "wsi膮kn膮艂" w kajmak i ca艂o艣膰 pola膰 roztopion膮 w k膮pieli wodnej czekolad膮. Lekko rumowy, s艂odki, w臋gierkowy - 艂akocie!

PS. Ogromne dzieki Moni!
.