سردریلی رحیم

پیر داغی مراسیمینن سونرابیچینه گئدردیلر
بیچین
قیلان التی،سحر ساعت 10 قیلان التی(صبحانه) وئریلردی ،سوت،قیماخ،چای،پنیرسوتلو کوکه سفره ده اولاردی،آخشام قویونلاری ساغاردیلار سوتون قیزدیریب سوت یاغلی اوز باغلاردی ،قیماغی کوکه نین اوزونه وئرردیلر سحر قیلان آلتی سفره سینده بیچینچیلر یئماخدا اولاردیلار
ناهار عیران و چورک(آبدوغ)  اولاردی ایتستینین قاباغیندا یاپیشاردی،عیرانا خیار،کالیش دوغرادیلار
آخشام اذانا ایکی-اوچ ساعت قالاندا نشدولوق nəşdoluq  وئریلردی.نشدولوخدا پنیر چورک و یا یاغلی کوکه اولاردی

گوز پایی

یوخسوللارین وارلیلارین مالیندا حقی وار(امام علی)

آذربایجانین بیر چوخ یئرلرینده گونده لیخ یاشامدا موختلف بهانه لرینن یوخسوللارا  یاردیم اولار و یاردیملار بیر حاق کیمی گوستریلیر،ویاشام سورجینده گلنک کیمین شهرلرده و کندلرده موختلف شکیللرده گوزه دییر.

اسکی ایللرده بیر آلیش-وئریش یئره گیرنده توکانچی مشتریه ساتیلان یئملی لردن تعارف ائدر مشتری آلیب یئینن سونرا ،ایستدیغین آلابیلر،حال حاضیرده تبریزده بوگلنجک  بعضی آلیش-وئریش یئرلرینده گوروشور(شیشه گرخانه بازاریندا حالوا ساتاننان سوروشدوم ندن مشتریه لاتیقوم و یا حالوا تعارف ائدیرسن ،دئدی : مشتری گرکدیر

رحیم قابل نژاد  15/3/96

كينه

بيرينجي گون اوخولدا معلم اوشاخلارا دئدي:

هر کسین نئچه نفر دن نفرتي وار هر بيرينه بير دانا يئرآلما بیر تلیسه دولدوروب گتيرين،اوشاخلارين هر بيري بير دانادان بئش داناياقدر كيسه‌لرينه يئر آلماقويوب گتيرديلر،معلم اولارا تكليف ايله‌دي بير هفته بويوندا هر گون کیسه نی بئلیزده دولانديريب  اوخولا گتيرين،يئرآلمالارين دولانديرماسي اوشاخلاري يوروردي خراب اولماسي داها يوروب شيكايت باشلادي،بير هفته‌دن سونرا معلم كيسه لري آلدي اوشاخلار راحات بير نفس آليب سوروشدولار بو نه تكليفدي بيزه وئردين؟

معلم دئدي:اوشاخلار هر بير يئرآلما اينسانين اورييندكي نفرته بنزير،نفرتي داشيماخ اينساني يورار زامان گئچديقچا اوركلري خراب ايلر. نفرت  ائللری داغيلار.

اوشاخلار، عاقيللي اينسانين وظيفه‌سيدير هر زامان هر مقامدا، هر سيننده اولسادا بير ايش گورمسين اوركلرده كينه و نيفرت يارانسين، هر كسين حاققي‌دير آزاد، ساليم، شاد ياشاسين.

ترجمه:رقيه تقي‌پور

سئوگی

یوخسول ار-آرواد یاشایشا دوزممیردیلر ،هر گون ایشلری ساواشماغیدی،نئچه گون کوسوب دانیشمادیلار،آخیرده کیشی دیله گلیب دئدی: گل اوتوراخ دانیشیب دردیمیزین علاجین تاپاخ،آرواد دئییر دردیم اوقدر چوخدی اوزوم گلمیر حاممی سیز دئییم،کیشی دئییر ایکیمیزده کاغازا یازاخ و ایکی گون وقت قویوللار،آرواد هر آرزیسین قیزیلدان پالتاردان مسافرتدن و...یازیر،ایکینجی گون آرواد نئچه صفحه ایستکلرین یازدیغی کاغازدا و کیشی بالاجا کاغذا یازدیغین کتیردی ،کیشی دئییر سن اوخی ،آرواد دئییر سنینکی آزدی اوخی من سونرا هاممیسین اوخیاجاغام،کیشی کاغازین وئریر آروادا ،آرواد اوخور اوز کاغازلارین جیریب زیبیلقابینا اتیر ،ارینین اوزونن اوپور ...کیشی اوکاغازا اوچ دفعه یامیشدی سنی سئویرم

یازار :رقیه تقی پور

جین گیر

دوستوم ددمالینن بیر ائو دوزلدیب تازا اوتوروب-اوتورمامیشدی ائوی اوتوروب قارداشینین ائوینه قوناخلامیشدی ،تلفن آچدیم سوروشدوم نه خبر ائشیددیم قاچاخلارا قاریشمیسان،دئدی:بیلمیسن باشیما نه ایش گلیب،ائوده جین وار گئجه گوندوز چیغیر باغیر سالیر قونشولارین بیر دئییر جینلر هجوم چکیب،بیری دئییر ددوین روحی گلیب اونی اینجیتمیسن،منده قورخودان آتیب قاچمیشام.سن منیم ایشیمی حلل ائلیه بیلرسن، قولتوخلاریم قارپیز وئردی، قازا گلیب دئدیم،اوغلان ،جین –مین یوخدی ایشی سن منه تاپیشیر من بیللم نه ائیلییم،یاریم ساحات چکمدی ائوین آچارین تحویل وئریب گئددی.خانم دئدی هر ایشین قورتولدی قالدی جینلر، منی بو ایشه قاتما.

اسگو چوریی:

چورک اوچ جوره تندیرده یاپیلار:1- یئر تندیری  2- ساج اوسدی   3- دوار تندیری(فئر)

اسگو چوریی دوار تندیرینده یاپیلار،اسگی ایللرده یئر تندیرینده یاپبلاردی.تنديرين ايستيسي اسگي ايللرده اودون ،سونرا نفت حال حاضرده گاز ياناجاغيننان اولار،گاز ياناجاغين تميزليغي چوخدي،توسدوسي اولمور.

اسگو چوریی چوخ یئملی اولدوغونا گوره هر زامان ایستیه نی اولاردی،اوسگونون دیرلی سوقتی او شهرین چوریی دیر،دئمک قیرخ بئش ایل اونجه اسگولی حسینقلی عاشقی ایلک نفری دی آل-وئر دن اوتری چورک یاپیب ساتماغا باشلادی،اسگوده ایکینجی نفر محمد آشپزی چورک..........

توپلايان:رحيم قابل نژاد

قایناق شخص:اکبر مینایی 65 یاشیندا بایرام کندینده آنادان اولوب و اوردا یاشاییر

                   حسینقلی عاشقی 73 یاشیندا اسگوده آنادان اولوب و اورادا یاشاییر

قصابلار سردريده

پول اولماسیدی  بوغدا گیردکان  بادام  کیشمیش  وئریب  اَت آلاردلار قصابدا هفته دوردی بازارگونی ( سه‌شنبه )  آپاریب خسروشهر هفته بازاریندا ساتاردی      کاسیبلارین  حیوانی اولمازدی  آیلار دوزوب ایستردلر اَت آسینلار قصاب لار بولردیلر پول یوخلاری دیر  نیسیه وئرردیلر بوتون لَش-لوش باغلایب اولارا ساتاردلار  دئیردلر اولسون آپار  ناواخ پولون اولسا وئره‌سَه ن ...  بیر قصاب واریدی بیر- ایکی ساحات سونرا شاگیرده دئیردی گئت اولارین میبباخلارینین توستی یئرینه باخ گور توتستی چیخیر یا یوخ  توستی چیخسیدی بیلردیکی اَت پیشیب   ساباح شاگیردی یوللاردی اَتین پولون وئرسین  ، اَتی پیشیرمه‌میش ایسته‌سیدی له‌ش- لوشی قایتاراردی ....

توپلايان:رحيم قابل نژاد

قايناق شخص علي اكبر قابل نژاد

اصلان

ائوده منیم سوزوم گئچرلی دیر هر نه دئسم اولار چوخ زوربالی اولدوغوما گوره خانم منه اصلان دئیر منده خالا خاطرین قالماسین  اونا جیران دئیرم، جیران ائوین هر ایشین گورر منده فرمان وئریب اصلان اولدوغومی ثبوته یئتیررم هر گون ناهار یئییب یاستغی باش آلتینا سالب اوزانیب چای ایسترم دئمیشم یاتسام اویاتمایین  منی یوخودان اویاتمازلار، ائوده بیر یول چای حاضرلانار او بیر یولدا چای ایچیرسن ایچ ایچمیرسن ایچدیرجاخ، من یاتدقدان سونرا خانم ناهار قاب قاشغین یوغار آخیردا بیر آلمیون قابلاما وارکی یئره دوشر ،ایلک گونلر دئدیم بلکی قونشونون دوواری یخیلدی ایندی بیلرم آلمیون قاب یئره دوشور، بو اصلان یاتا بیلر یاتسین، جیران دئیر............

يازار: رحيم قابل نژاد

بناب  كبابي

توپلايانلار:احد فرهمندي-رحيم قابل نژاد

شرح مختصر

کباب یکی از غذاهای اصیل ایرانی است که به شیوه های مختلف طبخ می شود و مشتری های فراوانی هم دارد. یکی از آنها کباب بناب است؛ کبابی که اگرچه در شهرهای مختلف ایران از کیش تا تهران برای خود، صاحب دم و دستگاه و اسم و رسمی است، اما اصالتش برمی‌گردد به شهری به اسم بناب که در جنوب غربی تبریز واقع شده است.

بنا به گفته مورخان، کباب بناب، قدمتی تقریبا 75 ساله دارد و برای اولین بار مش صمد آشپزباشي که آن زمان در راسته بازار شهرستان بناب مغازه داشته، از این نوع کباب‌ها طبخ می‌کرده است. یکی از مهم‌ترین ویژگی های این کباب، ساطوری بودن آن است؛ اما ظاهراً این مساله فقط در گذشته اجرا می‌شد و اکنون به دلایل مختلف این مقوله کمرنگ و حتی منسوخ شده است.

در گذشته برای پخت کباب بناب از ذغال چوب و بادبزن دستی استفاده می شد که این امر باعث لذیذتر شدن آن می گرديد، اما امروزه با ورود تکنولوژی به زندگی مردم به جای بادبزن دستی از سیستم برقی استفاده می شود.

كباب بناب انواع مختلفي دارد كه در جاي خود توضيح داده خواهد شد.

 

ارزيابي

ماوازخانين كيوي كندينده بايرام آيي

قايناق شخص:صغرا وظيفه شناس كيوي كندي

توپلايان :رحيم قابل نژاد

ایلین آخیر آیی دورد چرشنبه سی وار:

1-گول چرشنبه   2-خبرچی چرشنبه   3-بالا چرشنبه    4-آخیر چرشنبه

آخیر چرشنبه آخشاما بیر ساحات قالاندا هر کس اوز دامیندا اوت یاندیرار،اوتون اوستونن آتیلیب دئیر:آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل  چرشنبه

علامت:کندین شمالیندا اوجا تپه وار آدینا قالا دئیللر. قالانین قجرینده(قلله سینده)نئچه گنج پارچا_تلیسی 20 سانتی متر قطروندا توپلایب ایکی مترلیک ایپه باغلاللار ، اونا اوت ویریب ایپین باشیننان یاپیشیب باش اوستوندن فیررادیب گویه آتاللار.

اهن آوا: بستان آباد -تيكمه داش-الخلج-احمد آباد(اهن آوا)

بايرام آيي :

بايرام آيي ائولرين دورد بوجاغينا سارماشيق گولونه اوخشار ناخيش چكللر

سيمني :يازليق بوغداسينان سيمني پيشيرللر

بايرام آيينين گونلري

1-بيرينجي گون كورد اوغلو كونو(بايرام آيين بيرينجي گونو كورد اوغلو چولده قالميشدي ،آناسي ميبباخدا به‌زير كوپونه باخير گورور ترلييب ،اوز-اوزونه دئيير داها سويوقدان اولمز ،شاختانين كسري گئديب):

بوگونون هاواسي خوش اولسا دئيلير گلن ايل ايل واختيندا گليب ايل خوش اولار ،اوگون هاوا سويوخ اولسا دئيلير ايل كورپه قالارجاق....هاوانين هر نه وضعيتي اولسا گلن ايلي وضعيتينه تعبير اولار.

ترسه

نئچه يوز ايل قاباغيدي، سيز يوخيديز  هئچ من اوزومده يوخيديم ،گئتميشديم كنديميزه، سحر يوخي منن دوردي ، باخديم صبحانه‌يه گوردوم ساحاتا تين واختي گئچيبدير، دئديم گئديم مالداوارا گوروم طوله نه‌قئيرير، گيرديم قاپيه طوله‌ني آشديم، چراغي ويرديم كليد ياندي، باخديم گوردوم يونجا اوتوروب آتي نئجه يئيير ، من كيشنه‌ديم آت قوخدي، باخديم توفه‌يه گوردوم دوار يئرينده‌دي، توفه‌يي مينديم ،آتا آتي آدديم چينيمه، سورةتينن گئديرديم آوا طرف، گوردوم بير قره پيشيك اوستونده دوار يئريري، يئتيشديم چايا  چايي چيرمالاديم گيرديم تومانا ،اورداندا گئشديم دئديم گئديم مشه‌محمد باققالدان بير دولچا يوقورت آليم، گيرديم توكانا دئديم سالام ،دوار دئدي سالام،دئديم منه بير دولچا مشه‌محمدباققال وئر،يخچل دونبالدي مشه محمد باققالي يغدي دولچايا وئردي منه،‌توفه‌يي مينديم آتي آدديم چينيمه سوره‌تينن گئديرديم آوار طرف،من زوولده‌ديم آت يخيلدي،دولچا جالاندي يوقوردا،دولچاني يغديم يوقوردا،‌توفه‌يي مينديم آتي آدديم چينيمه سوره‌تينن گئديرديم آوار طرف،قورتولي گئده-گئده.

توپلايان :رحيم قابل نژاد

دونيانين لاپ بويوك بوغداسي

گونلرين بير گونو شاه ايستر خزانه‌دن گوروش ايله‌سين،خزانه‌ده يومورتا يئكليغيندا بير بوغدا واريدي،شاه حيرت اديب وزيري حضورونا چاغيريب بوغدانين سيررين سوروشور ،وزير دئيير آتازين زامانيننان بوغداني خزانده گوموشوك،بوغدانين يومورتا يئكليغينين سيررين ،هارادان گلمسين بيلميريك. شاه غضبلي اولوب وزيره قيرخ گون مهلت وئردي بوغدانين سيررين تاپسين،وزير باشين آشاغاساليب دئدي باش اوستونه قربان. وزير يولا دوشور اوكند-بوكند گزير هر كسدن سوروشور جواب آلانمير،يورولوب بير چشمه‌نين.......

توپلايان رقيه تقي پور

 

گئنه آغلاتدي مني،خان چوبانين آغلاماسي

سارانين سئل‌لره بئل باغلاماسي

يوخ ،قئييد شهريار اصلاح ائله، شعري بئله ياز:

بتر آغلاتدي مني ،ورزقانين لاخلاماسي

آلوار آلتيندا ازيلميش ،اوشاغين آغلاماسي

خسته يورقون مريضين،يوللارا بئل باغلاماسي

دوزدي هر بير يارانين درماني وار،اولسا طبيب

نئجه آرام اولار اؤلسه آنانين تك بالاسي!

20/4/1391 پير سققا مراسمي

قايناق شخصلر:حيدرعلي حيدريان 51 ياشيندا سيغايدا  آنادان اولوب وياشايير  آز ساوادلي

             مقصود مهري زاده  30ياشلي  سيغايدا دوغولوب و ياشاير (چوبان) آز ساوالي

              لطف‌اله داد جويان 50 ياشيندا سيغايدا آنادان اولوب ياشايير  آز ساوادلي

 سيغاي

سيغاي كندي  خوجا-ورزقان يولوننان 136 كيلومتر  تبريزه  يولووار ،200 ائوليدير  دئمك اولار  1000 نفر اورادا ياشادير ،بو كندين ايفتخارلاريننان علامه استاد محمد تقي جعفري دير،پير سقا داغي بوكندين شماليندا دير،سيغاي  اوجا داغلارين و ايكي آخار چايين اورتاسيندا دير، دوغودان(شرق)باغ-باغاتلار اكيلب. ميوه‌لردن:آلما گيردكان،آرمود(آمرود)،آلچا ،گيلاس،گيلانار،آلي،هيوا،بادام،اريك و...اله گلن ميوه‌لردندير

توپلایان:رحیم قابل نژاد

قيرخ اوشاق سفره‌سي

قايناق شخص:بتول يعقوبي  55 ياشيندا بايرام كندينده آنادان اولوب و ياشاير

توپلايان:رحيم قابل نژاد  9/5/1391 اينجي گونش ايلي

بايرام كندي تبريزين جنوب يونونده 10 كيلو متر آراسي وار،كندين بوتون يئرلري باغ-باغات دير،باغلاردان مختلف ميوه‌لر او جمله‌دن اوزوم،آلچا،امرود،گيلاس،گيلانار،بادام،گيردكان،آلي،هلو،شافدالي........ اله گلير،كند نئچه محلله‌دن تشكيل تاپيب:تازا باغ،حوض باغي،چاي لاق،آشاغا چوچه،كند ايچي،شئددي، مسگر آباد.

بايرام كندينده هر ايل اوروجلوق آيين اونوندا حوض باغي محلله‌سينده بوتون قونشولار اوز نذير لرين بير يئره يغيب او محلله‌نين مچيدينده  ايفطار زاماني سفره آچيب آزي 40 اوغلان و قيز اوشاقلارينا ايفطار يئميي وئرللر.

 فاطمانين ناغيلي

قايناق شخص:بتول يعقوبي  55 ياشيندا بايرام كندينده آنادان اولوب و ياشاير

توپلايان رحيم قابل نژاد         

بير گون واريدي بير گون يوخيدي بير آروادين فاطمه آديندا قيزي واريدي قیزین چوخ سئوردی ،ننه‌سي فاطمه‌يه بير اوزوك وئريب دئميشدي:من اولنن سونرا بو اوزوك كيمسه‌نين بارماغينا اولسا اوني دده‌وه آرواد آل، بير اينيي واريدي انسانين ايلين بيلردي، بيرده چوچويو(تولا-ايت بالاسي) و خوروزي واريدي، ننه‌سي اولور ،قیرخی چیخاننان سونرا فاطما كندين بو باشينان دوشور اوباشيننان چيخير اوزويو بارماغينا اولان بير  آروادي دده‌سينه آلير،اووئي ننه‌نين اديجه(ədicə) آديندا كيفير قيزي واريدي، ،آرواد قيزيندا اوزينن گتيرير.

نئچه دئييم

زیانلق =اوزگه حاقنا تجاوز ایتمک

گوز باخيم حاققي: بيراز يئمكدير هر باخانا وئرللر اوممايسن باققاللار بو ايشي گورللر

خرکان ائشگین گولابتین نوخداسی )او آدامکی عهده سینن خارج ایش گورور که اونون یاشایشنا یاراشمیر

قلمه یین ایشگین    قابخ گمیرن قودوغی اولار  )خلافكار آدامین اوشاغی خلافكار اولار(

 ياريم آلما  گويول آلما       آلما( سيب )

اصلاننان تولكيه قالار تولكي دن اصلانا قالماز

 توپلایان:علیرضا خانعلی  تبریز۱۳۸۹ اینجی گونش ایلی

شكر-پنير اويونو

اوشاقلار دوره باغلايب ال –اله وئريب ، بير اوشاق آورتادا دورار، دوره ده كيلر گيرده دولانا-دولانا  اونون آدين گتيريب دئيللر:

1-آراز بيين اغاجانسی شکرپنیر پیشیريب        

اوحالدا اللريني قوزاللار آورتادكي اوتورار : 2- اوجالیغی بو بویدا   

 دوره ده كيلر اوتورار آراداكي آياقا قالخار : 3- ائننلغی  بو بویدا    

   هاميسي آياقادا دوراللار: قالخ آیاغا قالخ ، اندامووا باخ ، کیمی سویوسن  آل یانيوا باخ

    آورتاداكي بير نفري سئچر ،او بير نفر آرايا گلر،  اويونون داوامي اولار...

توپلايان:رحيم قابل نژاد ۱۳۹۰ اينجي گونش ايلي

قوشباز لار بيلير

یول آتما = قوشلاری شرط قويماغینان بیر اوزاخ مسافتنن مثلا اهر یا بوستان آباددان بوراغیللار،قايديب گَلن

قوش یاخشی قوش اولار . اوجالیق = قوش اوبیری قوشلاردان اوجا اوچسا

ایاقلارینا = کیمین قوشونون آیاقلاری گوزلدیر . گوزل‌لیقینا = کیمین قوشی اوبیری قولاردان گوزلدیر

قیچی‌له‌ماخ = قوشون قانادلارینین معین له‌له‌کلرین قیچینن که‌سه‌للر اوچماسين،يوواسينا اورگنسين،   و یا چوخ باهالی اولدوغو اوچوب گئت مَسین

یولماق = قیچی له‌نن قوشون قیچی اولموش قانادلارین چَکَللر یئرینه تازا له‌له‌ک چیخسین تا اوچابیله

 پول باغلاما = ایکی قوشون آیاخلارینا پول باغلاللار  ایکی‌سینده معین مسافتدن بوراخاللار  هر بیری تئز

قايديب گَلسه،قوشون صاحبي اوتوب(برنده)  ایکی قوشون پولی اوتانا یئتیشر

توپلايان:رحيم قابل نژاد  ۱۳۹۰ اینجی گونش ایلی