Paljanska Miljacka
| Paljanska Miljacka | |
|---|---|
 | |
 | |
| Države |  Bosna i Hercegovina |
| Gradovi kroz koje protiče | Pale |
| Dužina | 13 km |
| Izvor | Vrelo Paljanske Miljacke, Gornje Pale, podnožje Jahorine i sjeverni obronci Ravne planine |
| NV izvora | 1010 m |
| Ušće | Miljacka, sastavom s Mokranjskom Miljackom kod sela Bulozi / Dovlići |
| Progresija | Miljacka → Bosna → Sava → Dunav → Crno more |
| Sliv | crnomorski |
| Površina sliva | 58 km2 |
| Pritoke | Jahorinski potok, Manjača, Repašnica, Kaloviti potok |
Paljanska Miljacka jest rijeka u istočnoj Bosni i Hercegovini i jedan od dva izvorna kraka Miljacke. Izvire na Vrelu Paljanske Miljacke u Gornjim Palama, Republika Srpska, na sjevernim obroncima Ravne planine u masivu Jahorine, a sa Mokranjskom Miljackom se spaja u području sela Bulozi i Dovlići, gdje nastaje Miljacka.[1][2] Duga je oko 13–15 km, zavisno od načina mjerenja izvorišnog dijela, a pripada slivu Bosne, Save, Dunava i Crnog mora.[1][2]
Tok
[uredi | uredi izvor]Paljanska Miljacka izvire jugoistočno od centra Pala, u području Gornjih Pala, na nadmorskoj visini od oko 1010 m.[1][3] Izvorište se nalazi ispod ostataka srednjovjekovne Gradine Pavlovića, u blizini izletišta i ribnjaka poznatog kao Vrelo Miljacke.[1]
Od izvorišta rijeka teče kroz područje Pala, prima više manjih pritoka i nastavlja prema zapadu i sjeverozapadu. U području Buloza, odnosno Dovlića, sastaje se s Mokranjskom Miljackom; od tog mjesta tok se naziva Miljacka i nastavlja prema Sarajevu, gdje se na području Butila ulijeva u Bosnu.[2]
Hidrologija
[uredi | uredi izvor]Izvorišni dio Paljanske Miljacke čine jači kraški izvori gravitacionog tipa. Voda izvire iz krečnjačke podloge Ravne planine, a temperatura vode na vrelu gotovo je stalna i kreće se oko 6–6,5 °C.[3] U gornjem toku rijeka ima izražen pad i planinski karakter, sa manjim kaskadama i sedrenim oblicima u okolini izvorišta.[1]
Prema hidrološkim podacima korištenim u studijama za područje Pala, površina sliva Paljanske Miljacke iznosi oko 58 km², dužina toka od izvorišta do ušća približno 15 km, a ukupni pad oko 425 m.[2] Kao pritoke se navode Jahorinski potok, Manjača, Repašnica i Kaloviti potok, uz nekoliko manjih i povremenih vodotokova.[2]
Vrelo Paljanske Miljacke
[uredi | uredi izvor]Vrelo Paljanske Miljacke jedno je od poznatijih prirodnih izletišta na području Pala. Nalazi se oko 20 km jugoistočno od centra Sarajeva i nekoliko kilometara od središta Pala, u podnožju Jahorine.[1] Lokalitet je značajan kao izvor jednog od dvaju krakova Miljacke i kao dio šire prirodne i historijske cjeline, jer se neposredno iznad izvora nalaze ostaci Gradine Pavlovića.[1]
Turistička organizacija općine Pale opisuje vrelo kao grupu kraških izvora na sjevernim obroncima Ravne planine. Okolina izvora obrasla je šumom, a tok u izvorišnoj zoni formira manje slapove preko sedrenih blokova, naročito u periodima većeg vodostaja.[3]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 4 5 6 7 "Vrelo Paljanske Miljacke". Destination Sarajevo. Pristupljeno 18. 5. 2026.
- 1 2 3 4 5 "Konačna studija uticaja na životnu sredinu za površinski kop Rogoušići, Pale" (PDF). Vlada Republike Srpske. Pristupljeno 18. 5. 2026.
- 1 2 3 "Vrelo Miljacke". Turistička organizacija opštine Pale. Arhivirano s originala, 15. 6. 2026. Pristupljeno 18. 5. 2026.
