1946

1946. urtea
Kronologia
Mendeak	XIX.a • XX.a • XXI.a
Hamarkadak	1920(e)koa • 1930(e)koa • 1940(e)koa • 1950(e)koa • 1960(e)koa
Urteak	1943  • 1944  • 1945 • 1946 • 1947 • 1948 • 1949
Beste egutegi batzuetan
Gregoriotar egutegia	1946 MCMXLVI
Ab urbe condita	2699
Armeniar egutegia	1395 ԹՎ ՌՅՂԵ
Bahá'í egutegia	102 – 103
Bengaliar egutegia	1353
Berber egutegia	2896
Egutegi budista	2490
Myanmarko egutegia	1308
Bizantziar egutegia	7454 – 7455
Koptoen egutegia	1662 – 1663
Etiopiar egutegia	1938 – 1939
Hebrear egutegia	5706 – 5707
Egutegi hinduak
Bikram Samwat	2002 – 2003
Shaka Samvat	1868 – 1869
Kali Yuga	5047 – 5048
Iraniar egutegia	1324 – 1325
Islamiar egutegia	1365 – 1366
Japoniar egutegia	Shōwa 21 (昭和21年)
Korear egutegia	4279
Thailandiar eguzki egutegia	2489
Holozeniar egutegia	11946

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

---

Gertaerak

• Urtarrilaren 11 – Albaniako errepublika sortu zuten.
• Urtarrilaren 22a – Mahabadeko Errepublikaren sorreraren aldarrikapena Rojhilaten (Iraneko edo Ekialdeko Kurdistan).
• Otsailaren 24a – Juan Peron izendatu zuten Argentinako presidente.
• Maiatzaren 11a – Alcalako espetxetik ihes egin zuen Asensio Arriolabengoa donostiarrak, beste lagun batekin. Espainiako Alderdi Komunistako kideak ziren.
• Uztailaren 4a – Estatu Batuek Filipina Uharteen independentzia onartu zuten.
• Uztailaren 22a – King David hoteleko atentatuan 92 hildako (terrorista bat barne) izan ziren.
• Urriaren 17a – Nurenbergeko epaiketetan zigortutako buruzagi naziak ahorkatuak izan ziren.
• Azaroaren 4a- UNESCO erakunde nazioartekoa sortu zuten.
• Abenduaren 5a – NBEk egoitza New Yorken ipini zuen.
• Abenduaren 19a – Indotxinako Gerra hasi zen, ia 8 urtez luzatu zena.

Arte eta kultura

• Otsailaren 8a – "Sinfonia Pirenaica" jo zuten lehen aldiz, Jesus Guridi musikagilearen lana.

Zientzia eta teknologia

• Otsailaren 14ean Pennsylvanian ENIAC ordenagailua aurkeztu zen. Bere programazioa sei emakume matematikariz osatutako ENIAC six lantaldeak eratu zuen.

Jaiotzak

Urtarrila

• Urtarrilaren 1a – Michel Gbezera-Bria, Afrika Erdiko Errepublikako lehen ministro ohia.
• Urtarrilaren 1a – Roberto Rivelino, brasildar futbolari ohia.
• Urtarrilaren 3a – José Amedo, espainiar polizia ohia, GALeko kidea.
• Urtarrilaren 3a – John Paul Jones, ingeles musikaria, Led Zeppelin taldeko kidea.
• Urtarrilaren 5a – Diane Keaton, estatubatuar aktore, zinema zuzendari eta ekoizlea (h. 2025).
• Urtarrilaren 6a – Anton Arieta, Arieta II.a, bizkaitar futbolaria (h. 2022).
• Urtarrilaren 6a – Syd Barrett, ingeles abeslari, egile abeslari eta musikaria, Pink Floyd taldeko kide sortzailea (h. 2006).
• Urtarrilaren 6a – Javier Pagola, nafar kazetari eta idazlea (h. 2020).
• Urtarrilaren 7a – Federico Garraus, nafar pilotari ohia.
• Urtarrilaren 8a – Juan Antonio Deusto, euskal herritar futbolaria (h. 2011).
• Urtarrilaren 8a – Miguel Ángel Félix Gallardo, mexikar droga trafikatzailea, 1980ko hamarkadan Mexikoko droga trafiko ia guztia kontrolatzen zuena.
• Urtarrilaren 9a – Fred Hemmings, hawaiiar surflari eta politikaria.
• Urtarrilaren 9a – Jean-Pierre Lux, frantziar errugbilaria (h. 2020).
• Urtarrilaren 9a – Levon Ter-Petrosian, lehendabiziko Armeniako presidentea.
• Urtarrilaren 13a – Tevita Momoedonu, Fijiko lehen ministroa (h. 2020).
• Urtarrilaren 14a – Jesús María Pajares, nafar politikaria.
• Urtarrilaren 15a – Emilio Lopez, Beltza, arabar medikua eta euskal idazlea.
• Urtarrilaren 16a – Marja Leinonen, finlandiar hizkuntzalari, itzultzaile eta irakaslea (h. 2019).
• Urtarrilaren 17a – Blanca Jeannette Kawas, ingurumenaren aldeko aktibista hondurastarra (h. 1995).
• Urtarrilaren 18a – Joseph Deiss, Suitzako Konfederazioko presidentea.
• Urtarrilaren 18a – Henrique Rosa, Ginea-Bissauko behin-behineko presidentea (h. 2013).
• Urtarrilaren 19a – Julian Barnes, ingeles idazlea.
• Urtarrilaren 19a – Dolly Parton, estatubatuar kantaria eta antzezlea, country musikaren historiako kantari onenetakoa (h. 2026).
• Urtarrilaren 20a – David Lynch, estatubatuar zinema zuzendaria (h. 2025).
• Urtarrilaren 21a – Ichiro Hosotani, japoniar futbolari ohia.
• Urtarrilaren 22a – Malcolm McLaren, ingeles enpresaburu, artista bisual, abeslari, egile abeslari, musikari, jostun diseinatzaile eta denda jabea (h. 2010).
• Urtarrilaren 23a – Arnoldo Alemán, Nikaraguako presidente ohia.
• Urtarrilaren 24a – Michael Ontkean, estatubatuar aktorea.
• Urtarrilaren 24a – Juan José Txoperena, Txoperena I.a, nafar pilotari ohia.
• Urtarrilaren 26a – Michel Delpech, frantziar kantautorea (h. 2016).
• Urtarrilaren 27a – Nedra Talley, estatubatuar abeslaria, The Ronettes taldeko kidea (h. 2026).
• Urtarrilaren 28a – Carlos Cano, espainiar egile abeslari eta poeta (h. 2000).
• Urtarrilaren 29a – Bettye LaVette, estatubatuar soul-abeslaria.
• Urtarrilaren 30a – Bixente Ameztoi, euskal herritar margolari surrealista (h. 2001).
• Urtarrilaren 31 – Sylvia Hitchcock, estatubatuar aktorea eta modeloa, Miss Unibertso 1967 (h. 2015).
• Urtarrilaren 31 – María Eugenia Ibáñez, kataluniar kazetaria.
• Urtarrilaren 31 – Terry Kath, estatubatuar gotarra-jotzaile eta abeslaria, Chicago taldeko gitarra-jotzaile eta abeslaria (h. 1978).
• Urtarrilaren 31 – Juan José Millás, espainiar idazle eta kazetaria.

Otsaila

• Otsailaren 1a – José Pesarrodona, espainiar txirrindulari ohia.
• Otsailaren 2a – Isaias Afewerki, Eritreako presidentea.
• Otsailaren 2a – Blake Clark, estatubatuar aktorea.
• Otsailaren 2a – Fernando Colomo, espainiar arkitekto, zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizlea.
• Otsailaren 2a – Alpha Oumar Konaré, Maliko presidentea.
• Otsailaren 3a – Ricardo Ansotegi, bizkaitar politikaria.
• Otsailaren 5a – María Durán, Televisión Españolako kantari eta aurkezlea.
• Otsailaren 5a – Xabier Erro, nafar mendigoizalea (h. 2018).
• Otsailaren 5a – Mauro Pagani, italiar egile abeslari eta musikaria.
• Otsailaren 5a – Charlotte Rampling, britainiar aktorea.
• Otsailaren 6a – Kate McGarrigle, quebectar folk musikari eta abeslaria (h. 2010).
• Otsailaren 6a – Mattin Partarrieu, Hazparnen jaiotako frantziar margolaria.
• Otsailaren 7a – Pete Postlethwaite, ingeles aktorea (h. 2011).
• Otsailaren 8a – Maria McBane, 1965eko maiatzean Playboy aldizkarirako posatu zen eusko-estatubatuar modelo eta aktorea.
• Otsailaren 9a – Marie France, frantziar abeslari eta aktore transexuala.
• Otsailaren 12a – Ajda Pekkan, turkiar pop abeslari eta aktorea.
• Otsailaren 14a – Tina Aumont, estatubatuar-frantses aktorea (h. 2006).
• Otsailaren 14a – Emilio Barberá Gillem, valentziar irakaslea eta ikertzailea, Euskal Herriko Unibertsitateko errektore ohia.
• Otsailaren 15a – Joaquín Sukuntza, nafar-argentinar apaiz eta gotzaina, Buenos Airesko gotzain laguntzailea.
• Otsailaren 18a – Camilo Azuquita, panamar abeslaria eta musikagilea (h. 2022).
• Otsailaren 18a – Abdul Qadir Bajamal, Yemengo lehen ministroa (h. 2020).
• Otsailaren 18a – Segundo Goikoetxea, nafar txirrindulari ohia.
• Otsailaren 18a – Angéla Németh, xabalina jaurtiketan espezializatutako hungariar atleta (h. 2014).
• Otsailaren 19a – Luis Puenzo, argentinar zinema zuzendari, ekoizle eta antzerkigilea (h. 2026).
• Otsailaren 21a – Anthony Daniels, britainiar aktorea.
• Otsailaren 21a – Arantxa Madariaga Iragorri, gipuzkoar irakaslea eta euskaltzalea.
• Otsailaren 21a – Pantxo Purroy, nafar zoologia doktorea, katedratikoa, idazlea eta kazetaria.
• Otsailaren 21a – Alan Rickman, britainiar aktore eta zinema zuzendaria (h. 2016).
• Otsailaren 22a – Cristina Alberdi, sevillar abokatu eta politikaria (h. 2024).
• Otsailaren 22a – Fred Halliday, irlandar historialari eta Britainiar Akademiako kidea (h. 2010).
• Otsailaren 24a – Gérard Longuet, frantziar politikaria.
• Otsailaren 24a – Gregori Margulis, errusiar matematikaria.
• Otsailaren 24a – Michael Radford, britainiar zinema zuzendari eta gidoigilea.
• Otsailaren 25a – José Antonio González Linares, espainiar txirrindulari ohia, 4 aldiz Euskal Herriko Itzuliaren irabazle.
• Otsailaren 25a – Franz Xaver Kroetz, alemaniar antzerkigilea.
• Otsailaren 26a – Ahmed Zewail, egiptoar-estatubatuar kimikaria, 1999ko Kimikako Nobel Saria (h. 2016).
• Otsailaren 27a – Mary-Claire King, estatubatuar genetista.
• Otsailaren 28a – Robin Cook, eskoziar politikaria (h. 2005).
• Otsailaren 28a – Hiroshi Ochiai, japoniar futbolari ohia.

Martxoa

• Martxoaren 1a – Jan Kodeš, txekiar tenislari ohia.
• Martxoaren 2a – Cañita Brava, galiziar abeslari eta umorista.
• Martxoaren 3a – James Craig Adamson, estatubatuar astronauta eta koronel ohia.
• Martxoaren 4a – Antxon Agirre Sorondo, donostiar etnografoa (h. 2014).
• Martxoaren 4a – Márcio Souza, brasildar eleberrigile, antzerkigile eta zinemagilea (h. 2024).
• Martxoaren 5a – Javier Ziaurriz, nafar futbolari ohia.
• Martxoaren 6a – David Gilmour, britainiar musikari, konpositore eta multiinstrumentista.
• Martxoaren 6a – Martin Kove, estatubatuar zinema eta telebistako aktorea.
• Martxoaren 7a – Daniel Goleman, estatubatuar psikologo eta idazlea, Emotional Intelligence liburuaren egilea.
• Martxoaren 8a – Randy Meisner, estatubatuar musikaria, Eagles taldeko kide sortzaile eta baxu-jotzailea (h. 2023).
• Martxoaren 9a – André Engel, frantziar antzerki-zuzendaria.