Duisburg
| Duisburg Duisburg | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hiri handia | |||||||||||||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||||||||||||
| Alemaniako estatua | |||||||||||||||||||||
| Eskualdea | Düsseldorf | ||||||||||||||||||||
| Alkatea | Sören Link | ||||||||||||||||||||
| Izen ofiziala | Duisburg | ||||||||||||||||||||
| Jatorrizko izena | Duisburg | ||||||||||||||||||||
| Posta kodea | 47279, 47001, 47051 eta 4100 | ||||||||||||||||||||
| Udalerri kodea | 05112000 | ||||||||||||||||||||
| Geografia | |||||||||||||||||||||
| Koordenatuak | 51°25′56″N 6°45′40″E / 51.4322°N 6.7611°E | ||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||
| Azalera | 232,8 km² | ||||||||||||||||||||
| Altitudea | 33 m | ||||||||||||||||||||
| Mugakideak | Düsseldorf, Wesel (en) | ||||||||||||||||||||
| Demografia | |||||||||||||||||||||
| Biztanleria | 500.810 (2025eko abenduaren 31) | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | 2.151 bizt/km² | ||||||||||||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||||||||||||
| Telefono aurrizkia | 02066, 02841, 02151, 0203, 02065 | ||||||||||||||||||||
| Hiri senidetuak | Gaziantep, Vilnius, Portsmouth, Calais, Lome, Wuhan, Perm, San Pedro Sula, Fort Lauderdale eta Kryvyi Rih | ||||||||||||||||||||
| Matrikula | DU | ||||||||||||||||||||
| duisburg.de | |||||||||||||||||||||
Duisburg[1] Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatu federaleko hiria da, Rhin eta Rhur ibaien artean kokatua. 2011eko abenduan 488.005 biztanle zituen.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Duisburgekoa munduko ibai porturik handiena da: 50 km-ko kaiak, 1.000 ha portu eraikuntzetan, eta 54.200.000 tonako sartu-irtena (1985). Hidrokarburoak esportatzen eta mineralak (nikela, kromoa, kobaltoa, wolframa, burdina) inportatzen dira bertatik. 500 km-ko burdinbideek lotzen dute hiria Ruhr arroarekin, eta Rhin-Herne ubideak Herne herriarekin lotzen du. Duisburg kimika eta metalurgia hiri garrantzitsua da.
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]XVI mendeko historiagilea zen Johannes Aventinusek jasotako kondaira baten arabera germaniarren asaba zen Tuistok sortu omen zuen hiria K.a. 2395 urte inguruan. Duisburg beraz "Tuistoren herria" litzateke. Egia esan ez dago inolako froga historikorik gertaera hau baieztatzen duenik.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Sorrera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erromatarrek Castrum Deutonis gotorlekua sortu zuten Rhin ibaiaren ibi edo pasabidea kontrolatzeko. Pixkanaka merkatal zentru garrantzitsua bihurtu zen Rhineko garraioaz gain orduko Hellweg merkatalbide garrantzitsua pasatzen baitziren bertatik. 420 urtean frankoek konkistatu zuten. 883an Normandiarrak bertan izan ziren eta hauek idatzi zuten lehenengo aldiz Diuspargum hiria.
Erdi Aroa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bere kokapen estrategikoagatik berehala lortu zuen hiri aske izan eta Hansa Ligan sartzea. Hala ere 1000 urtearen inguruan Rhin ibaiaren ibilbidea mendebalderantz desbideratu zen eta hiriaren garrantzia jeitsiz joan zen nekazal herri bihurtzeraino.

Aro modernoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1655ean Unibertsitatea sortzeak Duisburgi intelektual fama eman zion, Duisburgum Doctum ezizena jaso zuelarik. 1666an Brandenburgo-Prusiaren esku gelditu zen hiria.
XIX mendean industrializazioa iritsi zen Duisburgera. Hasieran tabako eta ehungintza izan ziren jarduera ekonomiko handienak baina laster iritsi ziren burdin eta altzairu konpainiak (Thyssen eta Krupp). Lantegien inguruan auzo erraldoiak sortu ziren langileak hartzeko eta hiriaren biztanleria nabarmen igo zen.
XX mendea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lehen Mundu Gerra bukatzean frantziarrek eta belgikarrek okupatu zuten hiria 1921 eta 1925 artean.
Bigarren Mundu Gerran gogoz bonbakatua izan zen, hainbesteraino ezen historiagile batzuek benetan gogorki bonbakaturiko hiri alemaniar bakarra izan zela esaten duten bonbek berdin kaltetu baitzituzten lantegiak eta etxebizitzak. 299 bonbaketa jasan zituen Duisburgek eta hiriaren %80a erabat suntsituta gelditu zen. 1945ean estatubatuarrek ia trabarik gabe eskuratu zuten hiria. Gerra ostean berreraikuntzari ekin behar izan zitzaion.
XXI mendea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2010an Loveparade jaialdiko sarraskia gertatu zen. Jendeolde baten ondorioz 21 pertsona hil ziren eta 500 pertsonatik gora zauritu.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4 | 5 | 8 | 12 | 17 | 20 | 22 | 22 | 18 | 14 | 8 | 5 | 12.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 16 | 17 | 17 | 14 | 11 | 6 | 3 | 9.6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0 | 0 | 2 | 5 | 9 | 12 | 13 | 13 | 11 | 8 | 3 | 1 | 6.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 81.3 | 55.9 | 76.2 | 68.6 | 73.7 | 96.5 | 88.9 | 76.2 | 73.7 | 71.1 | 83.8 | 88.9 | 934.8 |
| Iturria: [2] | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko zentsuaren arabera 501.415 biztanle zituen: 248.272 gizonezko (% 49,5) eta 253.143 emakumezko (% 50,5); 100 emakumeko 98,1 gizonezko zeuden. Biztanleen % 17,9 18 urtetik beherakoak ziren eta % 20,3 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 22,5 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 41,7 ezkongabeak ziren eta % 40,5 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[3]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 248.268 gizon, 253.145 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 66,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 30,9k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,6k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 84,8 beraiek etorritakoak ziren eta % 15,2 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[4]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian 258.348 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (182.482, % 70,6) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 77,56 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 5,84 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 4,2 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 26,6 jabeak okupatzen zituzten.[5]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (85.822). Etxebizitza gehienak 1950-1959 artean eraiki ziren (66.729); eraikin guztien % 94,3 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (147.951 etxebizitza).[5]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 82.785 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (43.459, % 52,5). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (41.190).[5] Guztira 244.650 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (115.109, % 47,1).[6]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bonbaketen ondorioz ia ez da eraikin historikorik gelditzen. Hala ere aipagarria da XIII. mendeko eliza gotikoa.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Duisburgok ia milioi erdi biztanle ditu eta honek Ipar Renania-Westfaliako hiri handienetakoa bihurtzen du. Inmigrazio tasa handienetakoa duena ere bada izan ere 83.232 turkiar bizi dira bertan, zeinak populazio guztiaren %17a egiten duen. Hauetaz gain Europako beste herrialdeetako 41.617 biztanle ere badaude, batez ere Jugoslavia ohikoak.
Turkiarren presentzia nabaria da beraz eta aipatzekoa da Duisburgeko Merkez mezkita herrialde ez-musulman batean dagoen munduko mezkitarik handiena dela.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Duisburg ondorengo hiriekin senidetuta dago:[7][8]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- ↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .
- ↑ https://web.archive.org/web/20121023051221/http://www.weather.com/outlook/travel/businesstraveler/wxclimatology/monthly/GMXX0027 The Weather Channel
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 4 5 6 7 Duisburgen hiri senidetuak. www.duisburg.de (kontsulta data: 2009-05-07).
- 1 2 3 4 5 6 Ruhr barrutiko hiri senidetuak. © 2009 Twins2010.com (kontsulta data: 2009-10-28).
- ↑ Portsmoutheko Udala. Senidetzea. 2007ko abuztuaren 22a.
- ↑ Portsmouth Duisburg Anglo-Germaniar Lagunak
- ↑ Duisburger Portsmouthfreunde
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
| Ipar Renania-Westfalia estatuko hiriak | ||
|---|---|---|
|
| ||
