Edukira joan

Fellering

Wikipedia, Entziklopedia askea
Fellering
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiThanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Amarin
Izen ofizialaFellering
Posta kodea68470
Geografia
Koordenatuak47°53′46″N 6°59′11″E / 47.8961°N 6.9864°E / 47.8961; 6.9864
Mapa
Azalera21,29 km²
Altitudea426 m, 1.265 m eta 833 m
MugakideakKruth, Oderen, Urbès, Husseren-Wesserling, Ranspach, Ventron, Lautenbachzell, Linthal eta Bussang
Demografia
Biztanleria1.569 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 799 (%50,4) (%49,6) 785 alt_right
Dentsitatea74 bizt/km²
fellering.com

Fellering Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.569 biztanle zituen 21,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Kruth, Oderen, Urbès, Husseren-Wesserling, Ranspach, Ventron, Lautenbachzell, Linthal eta Bussang.

Mapa
Fellering eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FelleringFellering
Població amb 853 habitants (2000)Ranspach (1,8 km)
Població amb 1320 habitants (2000)Oderen (2,0 km)
Població amb 425 habitants (2000)Mollau (2,7 km)
Població amb 416 habitants (2000)Mitzach (2,8 km)
Població amb 253 habitants (2000)Storckensohn (2,8 km)
Població amb 480 habitants (2000)Urbès (2,9 km)
Població amb 2464 habitants (2000)Saint-Amarin (3,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1498 mm-koa da, urtarrilean 13,7 euri-egun eta uztailean 10,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oderen udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 6,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1489,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 31,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,1 °C) eta hotzena urtarrila (−0,2 °C). Urteko prezipitazioa 1587 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (183 mm) eta lehorrena apirila (94 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,4 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (9,0 °C) eta hotzena 1963 (5,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Fellering)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.2 0.0 2.9 6.5 10.7 14.2 16.1 15.8 11.7 8.0 3.5 0.7 7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 160 130 128 94 133 114 124 116 114 149 143 183 1587
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,6+0,8+1,1+1,3+1,3+1,6+1,1+1,40,0+0,5+1,3+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000120014001600180020002200180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 785 gizon, 799 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.25
1.27
 
85-89
 
1.38
3.95
 
80-84
 
5.88
4.59
 
75-79
 
5.13
6.50
 
70-74
 
7.13
3.31
 
65-69
 
9.64
7.13
 
60-64
 
9.01
9.81
 
55-59
 
9.51
9.55
 
50-54
 
6.38
6.11
 
45-49
 
5.51
5.73
 
40-44
 
4.88
5.73
 
35-39
 
4.38
4.46
 
30-34
 
6.76
5.10
 
25-29
 
5.63
4.46
 
20-24
 
1.88
7.26
 
15-19
 
3.63
6.50
 
10-14
 
7.88
4.20
 
5-9
 
1.13
4.33
 
0-4
 
3.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fellering udalerrian 1.569 biztanle zeuden eta 765 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.569biztanle
765elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
469familia
Udalerria
% 23
% 31
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 469 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (235). Guraso bakarreko 55 familietatik 40etan ama zen guraso bakarra. 276 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 98k seme-alaba bakarra zuten etxean, 74k bi, eta 21k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 179 bikoteetatik 28tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

235
179
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean276
Seme-alaba bat98
Bi seme-alaba74
Hiru seme-alaba17
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.349 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 14
40-54% 15
55-64% 23
65-79% 26
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 69
40-54% 77
55-64% 71
65-79% 72
80 +% 54

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 19,0 ezkongabeak ziren, % 7,1 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 52,2
Ezkongabea% 19,0
Izatezko bikotean% 9,3
Alarguna% 7,1
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,2), eskulangileak (% 20,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,6), enplegatuak (% 12,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,2) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 17
% 12
% 21
% 36
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 900 etxebizitza zeuden. Horietatik 758 egoitza nagusi ziren, 79 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 63 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (640), eta apartamentuak gutxi ziren (258). Egoitza nagusietatik 561 beren jabearen bizilekuak ziren, 171 alokairuan zeuden, 56 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 26 doan lagata.[11]

900etxebizitza
758egoitza nagusi
640etxe
258apartamentu

Etxebizitza multzoa

758
79
Egoitza nagusia (758)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (79)Hutsik (63)

Etxe mota

640
258
Etxea (640)Apartamentua (258)

Jabetza egoera

561
171
Jabeak (561)Alokairuan (171)HLM (56)Doan lagata (26)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (235).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik117
1919-194584
1946-1970118
1971-1990235
1991-2005117
2006-202087

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (394). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (290 etxebizitzatan). 655 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 344 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 343tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela64
3 gela128
4 gela164
5 gela edo gehiago394

Berogailu mota

290
115
121
224
Gas sarea (290)Fuel-olioa (115)Elektrizitatea (121)Gas botila (9)Bestelakoak (224)

Aparkalekua eta ibilgailuak

655aparkalekua
344ibilgailu 1
343ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 917 biztanleetatik 701 aktibo ziren (% 76,4), horietako 630 lanean (% 68,7) eta 71 langabezian (aktiboen % 10,1).

91715-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 68,7lanean
% 10,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,8
25-54 urte% 92,1
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 74,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,2
BEPC, brebeta% 18,8
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 4,9
Goi-mailako +2% 5,6
Goi-mailako +3/4% 9,0
Goi-mailako +5% 16,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

216 ez-aktibotik 59 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 77 erretiraturik zeuden (% 35,6) eta 80 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,0).

Ez-aktiboak

% 27
% 36
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 31
% 30
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 361 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 630 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

361enplegu udalerrian
% 72,0soldatapeko
% 28,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.020 eurokoa zen.

27.020 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 84 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 ile apaindegiak, 6 jatetxeak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Fellering udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 344 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Markstein Crete », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Fellering&oldid=11320220"(e)tik eskuratuta