Edukira joan

Saint-Amarin

Wikipedia, Entziklopedia askea
Saint-Amarin
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiThanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Amarin
Izen ofizialaSaint-Amarin
Posta kodea68550
Geografia
Koordenatuak47°52′20″N 7°01′51″E / 47.8722°N 7.0308°E / 47.8722; 7.0308
Mapa
Azalera11,61 km²
Altitudea393 m eta 1.347 m
MugakideakLautenbachzell, Ranspach, Mitzach, Malmerspach, Moosch eta Geishouse
Demografia
Biztanleria2.173 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.045 (%47,8) (%52,2) 1.140 alt_right
Dentsitatea187 bizt/km²
ville-saint-amarin.fr

Saint-Amarin Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.173 biztanle zituen 11,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lautenbachzell, Ranspach, Mitzach, Malmerspach, Moosch eta Geishouse.

Mapa
Saint-Amarin eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-AmarinSaint-Amarin
Població amb 524 habitants (2000)Malmerspach (1,2 km)
Població amb 853 habitants (2000)Ranspach (1,8 km)
Població amb 416 habitants (2000)Mitzach (2,0 km)
Població amb 1815 habitants (2000)Moosch (2,3 km)
Població amb 481 habitants (2000)Geishouse (2,3 km)
Població amb 1711 habitants (2000)Fellering (3,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1447 mm-koa da, urtarrilean 13,3 euri-egun eta uztailean 10,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bitschwiller-lès-Thann udalerrian dago, 6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1309,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2015ko abuztuaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,5 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,0 °C) eta hotzena urtarrila (1,0 °C). Urteko prezipitazioa 1391 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (172 mm) eta lehorrena apirila (84 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,6 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (10,5 °C) eta hotzena 1963 (6,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saint-Amarin)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.0 1.5 4.6 8.3 12.5 16.1 18.0 17.6 13.3 9.3 4.7 1.9 9.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 150 123 114 84 114 96 96 95 93 129 126 172 1391
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+2,1+1,2+1,4+1,5+1,5+1,8+1,4+1,6+0,3+0,9+1,6+1,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea10001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.140 gizon, 1.045 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.44
 
90-94
 
0.48
1.75
 
85-89
 
2.39
3.07
 
80-84
 
4.31
4.39
 
75-79
 
6.22
7.02
 
70-74
 
9.57
9.21
 
65-69
 
8.61
7.89
 
60-64
 
3.83
9.21
 
55-59
 
10.53
7.46
 
50-54
 
8.13
6.58
 
45-49
 
4.78
3.51
 
40-44
 
7.18
5.26
 
35-39
 
2.87
4.82
 
30-34
 
6.70
5.26
 
25-29
 
4.78
5.26
 
20-24
 
2.39
3.51
 
15-19
 
3.35
4.39
 
10-14
 
3.83
5.26
 
5-9
 
4.31
5.70
 
0-4
 
5.74
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Amarin udalerrian 2.173 biztanle zeuden eta 1.079 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.173biztanle
1.079elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
656familia
Udalerria
% 17
% 32
% 11
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 656 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (356). Guraso bakarreko 114 familietatik 89etan ama zen guraso bakarra. 396 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 134k seme-alaba bakarra zuten etxean, 88k bi, eta 38k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 186 bikoteetatik 24tan (% 12,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

356
186
114
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean396
Seme-alaba bat134
Bi seme-alaba88
Hiru seme-alaba29
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 1.874 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 16
40-54% 18
55-64% 22
65-79% 29
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 69
40-54% 66
55-64% 74
65-79% 69
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 5,0 PACS bidez lotuta). % 22,0 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 22,0
Izatezko bikotean% 10,2
Alarguna% 8,9
Dibortziatuta% 8,1
PACS bidez lotuta% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,1), eskulangileak (% 22,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,4), enplegatuak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,1) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 13
% 13
% 23
% 37
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.231 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.078 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 100 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (810), eta apartamentuak gutxi ziren (416). Egoitza nagusietatik 715 beren jabearen bizilekuak ziren, 339 alokairuan zeuden, 136 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 23 doan lagata.[11]

1.231etxebizitza
1.078egoitza nagusi
810etxe
416apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.078
100
Egoitza nagusia (1.078)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (100)

Etxe mota

810
416
Etxea (810)Apartamentua (416)

Jabetza egoera

715
339
136
Jabeak (715)Alokairuan (339)HLM (136)Doan lagata (23)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (369).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik135
1919-1945128
1946-1970222
1971-1990369
1991-2005175
2006-202049

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (502). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (471 etxebizitzatan). 870 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 501 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 451tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela108
3 gela206
4 gela253
5 gela edo gehiago502

Berogailu mota

471
134
201
254
Gas sarea (471)Fuel-olioa (134)Elektrizitatea (201)Gas botila (19)Bestelakoak (254)

Aparkalekua eta ibilgailuak

870aparkalekua
501ibilgailu 1
451ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.259 biztanleetatik 969 aktibo ziren (% 77,0), horietako 866 lanean (% 68,8) eta 104 langabezian (aktiboen % 10,7).

1.25915-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 68,8lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,7
25-54 urte% 91,5
55-64 urte% 58,8
Gizonak% 78,4
Emakumeak% 75,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,6
BEPC, brebeta% 21,4
CAP-BEP% 12,5
Batxilergoa% 9,6
Goi-mailako +2% 5,7
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 7,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

289 ez-aktibotik 81 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,0), 112 erretiraturik zeuden (% 38,8) eta 97 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,6).

Ez-aktiboak

% 28
% 39
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 10
% 21
% 25
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 846 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 866 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

846enplegu udalerrian
% 86,5soldatapeko
% 13,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.340 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.340 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 109 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 17 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Saint-Amarin udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Saint-Amarin udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 658 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2021ko azaroaren 30an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bits.-lès-Thann », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Amarin&oldid=11320407"(e)tik eskuratuta