Edukira joan

Guardo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Guardo
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaPalentziako probintzia
AlkateaJuan Jesús Blanco Muñiz
Izen ofizialaGuardo
Posta kodea34880
INEk ezarritako kodea34080
HerriburuaGuardo
Geografia
Koordenatuak42°47′22″N 4°50′47″W / 42.7895°N 4.8463°W / 42.7895; -4.8463
Mapa
Azalera62,83 km²
Altitudea1.124 m
MugakideakVelilla del Río Carrión, Santibáñez de la Peña, Mantinos, Villalba de Guardo, Cea, Almanza eta Valderrueda
Demografia
Biztanleria5.502 (2025)
alt_left 2.783 (%50,6) (%49,4) 2.717 alt_right
Dentsitatea88 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRouillé
MatrikulaP
guardo.org

Guardo Palentziako udalerria da, Alto Carrión eskualdean dagoena. Azken erroldaren arabera 5.502 biztanle zituen 62,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Velilla del Río Carrión, Santibáñez de la Peña, Mantinos, Villalba de Guardo, Cea, Almanza eta Valderrueda.

Mapa
Guardo eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea55006000650070007500800085009000200020052010201520202025GuardoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 2.717 gizon, 2.783 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.07
 
100+
 
0.18
0.18
 
95-99
 
0.43
0.99
 
90-94
 
2.34
1.58
 
85-89
 
3.59
3.02
 
80-84
 
5.10
4.82
 
75-79
 
5.57
6.96
 
70-74
 
6.36
9.57
 
65-69
 
9.67
10.64
 
60-64
 
10.78
9.39
 
55-59
 
9.41
6.77
 
50-54
 
6.90
6.77
 
45-49
 
6.97
6.55
 
40-44
 
4.85
5.74
 
35-39
 
4.02
4.56
 
30-34
 
4.38
4.97
 
25-29
 
4.10
4.75
 
20-24
 
3.67
3.28
 
15-19
 
4.02
3.53
 
10-14
 
2.73
3.28
 
5-9
 
2.55
2.58
 
0-4
 
2.37
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 41,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 45,4) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,8 —probintzian % 9,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Palentziako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 41,1Probintzia berean · % 32,8Erkidegoan · % 12,5Beste erkidegoa · % 8,8Estatutik kanpo · % 4,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 264 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 64,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Venezuela, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 64,4Europa · % 23,1Afrika · % 6,8Asia · % 5,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
25
Kolonbia
49
3
Venezuela
12
5
Argentina
9
11
Portugal
3
6
Errumania
7
2
Dominikar Errepublika
9
6
Maroko
5
3
Brasil
7
3
Alemania
6
4
Kuba
5
4
Peru
4
2
Honduras
5
6
Pakistan
1
4
Txina
3
5
Ukraina
2
2
Mexiko
4
3
Uruguai
3
0
Frantzia
5
2
Bulgaria
2
3
Italia
1
0
Paraguai
3
0
Bolivia
2
2
Senegal
0
0
Suitza
2
1
Ekuador
0
1
Erresuma Batua
0
0
Errusia
1
0
Filipinak
1
1
Ginea Ekuatoriala
0
1
Mali
0
0
Nikaragua
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 4.327 etxebizitza zeuden: 2.629 (% 60,8) nagusiak eta 1.698 (% 39,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 621 (% 14,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 683 (% 15,8) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 36 plazarekin (5,14 plaza etxebizitzako).[6]

4.327etxebizitza
2.629etxegune
683hutsik (% 15,8)
7etxebizitza turistiko (2026) Palentziako mapa

Etxebizitza multzoa Palentziako mapa

2.629
1.698
Etxebizitza nagusia (2.629)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.698)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Palentziako mapa

3.023
621
683
Okupatuak (3.023)Noizbehinkakoak (621)Hutsik (683)

Guztira 2.629 etxegune zeuden, eta horietatik 909 (% 34,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1909
2 pertsona776
3 pertsona549
4 pertsona328
5 edo gehiago67

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 5.091 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,7.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,9 zen 2021ean eta % 24,7 2024an; beraz, 0,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,9 izatetik % 15,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,3 ziren, eta gizonen artean % 22,0; 5,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,0 eta gizonen % 12,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

5.091biztanle 15 urte edo +, 2024
% 24,7goi-mailako ikasketak+0,8 puntu 2021etik mapa
% 15,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,2 puntu 2021etik mapa
% 8,4ikasten ari dira, 2024
% 15,7
% 38,0
% 21,6
% 24,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,6Goi-mailako ikasketak · % 24,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Palentziako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 59,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 40,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 12 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 49,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 50,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,7
Lehen hezkuntza
% 14,0
DBH eta antzekoak
% 38,0
Batxilergoa
% 10,7
Erdi-mailako LH
% 10,9
Goi-mailako LH
% 10,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 8,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,1
Masterrak eta espezialitateak
% 2,1
Doktoretzak
% 0,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Guardo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.257% 24,7547% 22,0710% 27,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa1.101% 21,6595% 23,9506% 19,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.934% 38,01.042% 41,8892% 34,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago799% 15,7306% 12,3493% 19,0
Guztira5.091% 100,02.490% 100,02.601% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Guardo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 23,9% 20,9% 37,3% 17,95.308
2022% 24,5% 21,1% 37,5% 16,95.217
2023% 25,1% 20,9% 37,8% 16,15.177
2024% 24,7% 21,6% 38,0% 15,75.091

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,4 ikasten ari zen (429 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 43,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 22,1 batxilergoan, % 15,9 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 8,4 lehen hezkuntzan edo beheragoko mailetan eta % 4,0 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 39,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 49,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,2 eta emakumeen % 12,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,7 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 40,6 eta 25–29 urtekoen % 15,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,5 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 39,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 27,9.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,7
20–24 urte
% 40,6
25–29 urte
% 15,5
30–34 urte
% 5,3
35–39 urte
% 4,1
40–44 urte
% 2,4
45–49 urte
% 1,9
50–54 urte
% 1,0
55 urte edo +
% 2,4
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 6,3
Goi-mailako ikasketak
% 43,4
Erdi-mailako LH
% 15,9
Batxilergoa
% 22,1
DBH eta antzekoak
% 4,0
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 8,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,7 estatuan jaio zen, eta % 4,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 20,2 eta % 20,2, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 22,5 eta % 26,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 22,0
Goi-mailakoak
% 20,2
% 24,0
Batx. / erdi LH
% 21,3
% 42,0
DBH
% 38,2
% 12,0
Lehen H. edo gutx.
% 20,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,5
Goi-mailakoak
% 22,5
% 19,2
Batx. / erdi LH
% 24,0
% 34,7
DBH
% 27,1
% 18,6
Lehen H. edo gutx.
% 26,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,5 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,3.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 44,6 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 12,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.475 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 32.533 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.095 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 18.282 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,1[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 39), beste diru-sarrerak (% 8,7), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 6,4).

44%
39%
9%
Soldata · % 44,1Pentsioak · % 39Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 6,4Beste sarrerak · % 8,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 24,8 da, probintziakoaren (27,6; Palentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,4; Palentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Guardo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 2.260 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 44,7; gainerako % 55,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 50,2, beste inaktiboak % 40,8 eta ikasleak % 9,0).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 47,1 zen eta emakumezkoena % 42,4; langabezia-tasa, aldiz, % 10,0 eta % 16,3 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.984 zen 2023ean, 2021eko 1.925etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 46,7 osatzen dute, eta gizonek % 53,3.

1.984okupatu, 2023+% 3,1 2021etik
% 46,7emakumeak okupatuen artean
% 44,7jarduera-tasa, 2024
% 13,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 38,8
% 27,8
% 22,6
Okupatuak · % 38,8Langabeak · % 5,8Ikasleak · % 5,0Erretiratuak · % 27,8Beste inaktiboak · % 22,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Guardo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.965% 38,81.049% 42,4916% 35,4
Langabeak295% 5,8116% 4,7179% 6,9
Inaktiboak2.800% 55,31.310% 52,91.490% 57,6
Guztira5.060% 100,02.475% 100,02.585% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 67,6), industria (% 19,4), eraikuntza (% 8,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,7).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 17,1), ondoren merkataritza (% 15,0) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 11,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Palentziako mapa
% 19,4
% 8,3
% 67,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,7Industria · % 19,4Eraikuntza · % 8,3Zerbitzuak · % 67,6
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 17,1
Merkataritza
% 15,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 11,0
Administrazio publikoa
% 8,7
Eraikuntza
% 8,3
Ostalaritza
% 6,5
Hezkuntza
% 6,4
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,7
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 4,7
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 4,2
Jarduera profesionalak
% 3,1
Beste zerbitzu batzuk
% 2,6
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,5
Etxeetako jarduerak
% 1,5
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 1,0
Informazioa eta komunikazioak
% 0,9
Higiezinen jarduerak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,3
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 61,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,2), eta oinarrizko okupazioak % 12,2.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,2 eta emakumeen % 57,0).

% 23,2
% 61,9
% 12,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 61,9Oinarrizko okupazioak · % 12,2Ez dago jasota · % 2,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Guardo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak460% 23,2212% 20,1248% 26,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.228% 61,9700% 66,2528% 57,0
Oinarrizko okupazioak242% 12,2112% 10,6130% 14,0
Ez dago jasota54% 2,733% 3,121% 2,3
Guztira1.984% 100,01.057% 100,0927% 100,0

Okupatuen % 82,2 besteren konturako langileak dira, eta % 17,8 norberaren konturakoak.[17]

% 13,6
% 60,8
% 21,3
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 13,6Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 60,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 21,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Guardo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura354% 17,8215% 20,3139% 15,0
Besteren kontura1.630% 82,2842% 79,7788% 85,0
Guztira1.984% 100,01.057% 100,0927% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 96,4 estatuan jaio zen, eta % 3,6 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 41,7 okupatuak dira, % 40,7 erretiratuak, % 7,2 bestelako inaktiboak, % 5,9 langabeak eta % 4,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,0 okupatuak dira, % 29,3 bestelako inaktiboak, % 14,7 erretiratuak eta % 2,7 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 35,8 bestelako inaktiboak dira, % 35,1 okupatuak, % 15,2 erretiratuak, % 8,5 langabeak eta % 5,4 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,3 okupatuak dira, % 41,4 bestelako inaktiboak, % 10,8 langabeak eta % 3,6 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 41,7
Okupatuak
% 52,0
% 5,9
Langabeak
% 2,7
% 4,5
Ikasleak
% 1,3
% 40,7
Erretiratuak
% 14,7
% 7,2
Beste inakt.
% 29,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 35,1
Okupatuak
% 42,3
% 8,5
Langabeak
% 10,8
% 5,4
Ikasleak
% 1,8
% 15,2
Erretiratuak
% 3,6
% 35,8
Beste inakt.
% 41,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 95,7 estatuan jaio zen, eta % 4,3 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,4 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 13,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 17,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,8
Goi eta erdi maila
% 25,6
% 66,7
Langile kualifikatuak
% 53,8
% 10,4
Oinarrizko okup.
% 15,4
% 3,0
Ez dago jasota
% 5,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,3
Goi eta erdi maila
% 17,0
% 56,7
Langile kualifikatuak
% 61,7
% 13,8
Oinarrizko okup.
% 19,1
% 2,3
Ez dago jasota
% 2,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,4 zerbitzuetan ari dira, % 27,0 industrian, % 14,7 eraikuntzan eta % 5,9 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,4 zerbitzuetan ari dira, % 20,5 industrian, % 12,8 nekazaritzan eta % 10,3 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 84,7 zerbitzuetan ari dira, % 11,1 industrian eta % 3,1 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 89,4 zerbitzuetan ari dira, % 8,5 industrian eta % 2,1 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 5,9
Nekazaritza
% 12,8
% 27,0
Industria
% 20,5
% 14,7
Eraikuntza
% 10,3
% 52,4
Zerbitzuak
% 56,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 3,1
Nekazaritza
% 2,1
% 11,1
Industria
% 8,5
% 1,1
Eraikuntza
% 0,0
% 84,7
Zerbitzuak
% 89,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.199 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 62,8 km² denez, NAE lurraldearen % 35 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 66,1 larre iraunkorrak (1.453 ha, 17 ustiategitan), % 33,9 lur goldagarria (745 ha, 21 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
35%
65%
NAE · 2.199 ha (% 35)Gainerako azalera · 4.084 ha (% 65)
NAE, lur-erabileraren arabera
34%
66%
Lur goldagarria · 745 ha (% 33,9)Larre iraunkorrak · 1.453 ha (% 66,1)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 370 behi, 3.253 ardi eta ahuntz eta 88.776 txerri (probintziako kopururik handiena) zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 3.866 gidari zeuden erroldatuta: 2.290 gizon (% 59,2) eta 1.576 emakume (% 40,8)[22]. Biztanleen % 70,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 5.600 ibilgailuk osatzen zuten: 3.732 turismo, 532 motozikleta, 492 furgoneta, 347 kamioi eta 151 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 679 turismokoa zen, probintziako (597) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 4,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,6k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,5 diesel zen eta % 39,2 gasolinazko; 9 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
29%
42%
0 etiketa · 22 (% 0,4)ECO · 138 (% 2,5)C etiketa · 1.383 (% 25,4)B etiketa · 1.601 (% 29,4)Etiketarik gabe · 2.308 (% 42,3)
Turismoak, adinaren arabera
9%
19%
45%
23%
< 4 urte · 164 (% 4,4)4–8 urte · 321 (% 8,6)8–15 urte · 714 (% 19,1)15–25 urte · 1.689 (% 45,3)≥ 25 urte · 844 (% 22,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Herriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriguneaz gain Guardo honako herri txikiagoek osatzen dute:

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren bilakaera
190019101920193019401950196019701981199120012009
1.2161.5061.8012.3432.4273.7577.5319.0128.6369.1368.5487.400

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Palentzia.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Palentzia.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Palentzia.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Palentzia.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Palentzia.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1771104.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Palentzia.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Palentzia.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Guardo&oldid=11791145"(e)tik eskuratuta