Guimerà
| Guimerà | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Lleidako probintzia | ||||||||||
| Eremu funtzionala | Ponent | ||||||||||
| Eskualdea | Urgell | ||||||||||
| Alkatea | Salvador Balcells Busquets | ||||||||||
| Izen ofiziala | Guimerà | ||||||||||
| Posta kodea | 25341 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 25109 | ||||||||||
| Herriburua | Guimerà | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°33′52″N 1°11′07″E / 41.564537°N 1.185395°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 25,8 km² | ||||||||||
| Altitudea | 555 m | ||||||||||
| Mugakideak | Montornès de Segarra, Montoliu de Segarra, Vallfogona de Riucorb, Passanant i Belltall, Ciutadilla eta Verdú | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 250 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 10 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 128 | ||||||||||
| Matrikula | L | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| guimera.cat | |||||||||||
Guimerà Kataluniako udalerria da, Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. Azken erroldaren arabera 250 biztanle zituen 25,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montornès de Segarra, Montoliu de Segarra, Vallfogona de Riucorb, Passanant i Belltall, Ciutadilla eta Verdú.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 135 gizon, 118 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17,8 —probintzian % 24,6—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 45 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 62,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Errumania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 457 etxebizitza zeuden: 116 (% 25,4) nagusiak eta 341 (% 74,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 47 plazarekin (9,4 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Lleidako mapa
Guztira 116 etxegune zeuden, eta horietatik 43 (% 37,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 228 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 26,6 zen 2021ean eta % 28,5 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,5 izatetik % 19,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,7 ziren, eta gizonen artean % 27,6; 2,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,8 eta gizonen % 16,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 65 | % 28,5 | 35 | % 27,6 | 30 | % 29,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 50 | % 21,9 | 31 | % 24,4 | 19 | % 18,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 68 | % 29,8 | 40 | % 31,5 | 28 | % 27,7 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 45 | % 19,7 | 21 | % 16,5 | 24 | % 23,8 |
| Guztira | 228 | % 100,0 | 127 | % 100,0 | 101 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 26,6 | % 19,5 | % 29,5 | % 24,5 | 241 |
| 2022 | % 26,6 | % 19,9 | % 29,5 | % 24,1 | 241 |
| 2023 | % 27,2 | % 21,7 | % 28,5 | % 22,6 | 235 |
| 2024 | % 28,5 | % 21,9 | % 29,8 | % 19,7 | 228 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.941 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 29.445 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.608 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 16.379 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,7), beste diru-sarrerak (% 19,7), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 6,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 30,9 da, probintziakoaren (30,4;
Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,6;
Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) parean.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Guimerà udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 106 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,7; gainerako % 53,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,3 zen eta emakumezkoena % 37,0; langabezia-tasa, aldiz, % 5,8 eta % 10,8 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 95 zen 2023ean, 2021eko 102etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 34,7 osatzen dute, eta gizonek % 65,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 98 | % 43,2 | 65 | % 51,2 | 33 | % 33,0 |
| Langabeak | 8 | % 3,5 | 4 | % 3,1 | 4 | % 4,0 |
| Inaktiboak | 121 | % 53,3 | 58 | % 45,7 | 63 | % 63,0 |
| Guztira | 227 | % 100,0 | 127 | % 100,0 | 100 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 56,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 25,3), industria (% 9,5) eta eraikuntza (% 8,4).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 29,5), eta oinarrizko okupazioak % 4,2.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 59,7), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 45,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 28 | % 29,5 | 13 | % 21,0 | 15 | % 45,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 51 | % 53,7 | 37 | % 59,7 | 14 | % 42,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 4 | % 4,2 | 2 | % 3,2 | 2 | % 6,1 |
| Ez dago jasota | 12 | % 12,6 | 10 | % 16,1 | 2 | % 6,1 |
| Guztira | 95 | % 100,0 | 62 | % 100,0 | 33 | % 100,0 |
Okupatuen % 55,8 besteren konturako langileak dira, eta % 44,2 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 42 | % 44,2 | 34 | % 54,8 | 8 | % 24,2 |
| Besteren kontura | 53 | % 55,8 | 28 | % 45,2 | 25 | % 75,8 |
| Guztira | 95 | % 100,0 | 62 | % 100,0 | 33 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 57 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.004 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 25,8 km² denez, NAE lurraldearen % 77,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 84,7 lur goldagarria (1.697 ha, 53 ustiategitan), % 15,3 arbolak (307 ha, 42 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,43 ha, 17 ustiategitan) eta larre iraunkorrak (0,33 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 10.161 txerri eta 55.500 hegazti zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 158 gidari zeuden erroldatuta: 101 gizon (% 63,9) eta 57 emakume (% 36,1)[18]. Biztanleen % 62,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 294 ibilgailuk osatzen zuten: 192 turismo, 27 kamioi, 23 motozikleta, 22 furgoneta eta 15 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 759 turismokoa zen, probintziako (527) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14 urtekoa zen; turismoen % 7,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,3k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,1 diesel zen eta % 41,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,4k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1902128.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Udalaren webgunea
- (Katalanez) Guimeràri buruzko informazioa
| Urgelleko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Agramunt • Anglesola • Belianes • Bellpuig • Castellserà • Ciutadilla • la Fuliola • Guimerà • Maldà • Nalec • els Omells de na Gaia • Ossó de Sió • Preixana • Puigverd d'Agramunt • Sant Martí de Riucorb • Tàrrega • Tornabous • Vallbona de les Monges • Verdú • Vilagrassa | ||

