Edukira joan

Laspuña

Wikipedia, Entziklopedia askea
Laspuña
Laspuña
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Huescako probintzia
AlkateaAgapito Antonio Castillo Mur
Izen ofizialaLaspuña
Jatorrizko izenaLaspuña
Posta kodea22361
INEk ezarritako kodea22144
HerriburuaLaspuña
Geografia
Koordenatuak42°30′15″N 0°09′19″E / 42.504166666667°N 0.15527777777778°E / 42.504166666667; 0.15527777777778
Mapa
Azalera45,290305 km²
Altitudea725 m
MugakideakPlan, El Pueyo de Araguas-O Pueyo d'Araguas, La Fueva-A Fueba, Puértolas eta Tella-Sin
Demografia
Biztanleria277 (2025)
alt_left 122 (%43,7) (%56,3) 157 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaHU
Hizkuntza ofizialaaragoiera
laspuna.com

Laspuña (gaztelaniaz eta ofizialki Laspuña eta aragoieraz A Espuña) Huescako Sobrarbe eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 277 biztanle zituen 45,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Plan, El Pueyo de Araguas-O Pueyo d'Araguas, La Fueva-A Fueba, Puértolas eta Tella-Sin.

Mapa
Laspuña eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea270280290300310320200020052010201520202025LaspuñaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 157 gizon, 122 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.64
 
95-99
 
0.82
1.91
 
90-94
 
2.46
3.82
 
85-89
 
4.10
0.64
 
80-84
 
6.56
11.46
 
75-79
 
4.10
8.92
 
70-74
 
8.20
5.73
 
65-69
 
6.56
7.01
 
60-64
 
8.20
5.10
 
55-59
 
5.74
8.92
 
50-54
 
8.20
7.01
 
45-49
 
8.20
7.64
 
40-44
 
7.38
5.73
 
35-39
 
5.74
6.37
 
30-34
 
4.10
3.82
 
25-29
 
4.92
1.91
 
20-24
 
4.10
3.18
 
15-19
 
4.10
3.82
 
10-14
 
3.28
3.82
 
5-9
 
2.46
2.55
 
0-4
 
0.82
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 16,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10 —probintzian % 19,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Huescako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 38,4Probintzia berean · % 28Erkidegoan · % 7,2Beste erkidegoa · % 16,5Estatutik kanpo · % 10
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 28 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 57,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia, Errumania, Txile dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 42,9Europa · % 57,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Frantzia
2
1
Errumania
4
3
Txile
1
1
Kolonbia
2
2
Ukraina
1
2
Alemania
0
1
Argentina
1
0
Ekuador
2
0
Brasil
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 290 etxebizitza zeuden: 119 (% 41,0) nagusiak eta 171 (% 59,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 11 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 42 plazarekin (3,82 plaza etxebizitzako).[5]

290etxebizitza
119etxegune
11etxebizitza turistiko (2026) Huescako mapa

Etxebizitza multzoa Huescako mapa

119
171
Etxebizitza nagusia (119)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (171)

Guztira 119 etxegune zeuden, eta horietatik 46 (% 38,7) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 146
2 pertsona31
3 pertsona14
4 pertsona12
5 edo gehiago16

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 255 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 38,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 27,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,4 zen 2021ean eta % 38,4 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,6 izatetik % 14,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,9 ziren, eta gizonen artean % 39,6; 2,6 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,1 eta gizonen % 13,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

255biztanle 15 urte edo +, 2024
% 38,4goi-mailako ikasketak+2,0 puntu 2021etik mapa
% 14,9lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 14,9
% 27,8
% 18,8
% 38,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 27,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,8Goi-mailako ikasketak · % 38,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Huescako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Laspuña, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak98% 38,457% 39,641% 36,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa48% 18,827% 18,821% 18,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)71% 27,841% 28,530% 27,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago38% 14,919% 13,219% 17,1
Guztira255% 100,0144% 100,0111% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Laspuña, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 36,4% 19,9% 26,1% 17,6261
2022% 38,2% 19,7% 27,4% 14,7259
2023% 38,5% 20,6% 26,6% 14,3252
2024% 38,4% 18,8% 27,8% 14,9255
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

2007an 276 biztanle zituen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.698 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 33.868 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.090 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 18.753 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,4), beste diru-sarrerak (% 9,8), langabezia-prestazioak (% 0,6), beste prestazioak (% 4,8).

54%
30%
10%
Soldata · % 54,4Pentsioak · % 30,4Langabezia · % 0,6Beste prestazioak · % 4,8Beste sarrerak · % 9,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (28,1; Huescako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Huescako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Laspuña udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 126 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 50,4; gainerako % 49,6 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,4 zen eta emakumezkoena % 50,5; langabezia-tasa, aldiz, % 5,6 eta % 1,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 115 zen 2023ean, 2021eko 100etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 44,3 osatzen dute, eta gizonek % 55,7.

115okupatu, 2023+% 15,0 2021etik
% 44,3emakumeak okupatuen artean
% 50,4jarduera-tasa, 2024
% 4,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,4
% 49,6
Okupatuak · % 48,4Langabeak · % 2,0Inaktiboak · % 49,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Laspuña, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak121% 48,467% 47,554% 49,5
Langabeak5% 2,04% 2,81% 0,9
Inaktiboak124% 49,670% 49,654% 49,5
Guztira250% 100,0141% 100,0109% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 67,8), eraikuntza (% 15,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,0) eta industria (% 3,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Huescako mapa
% 13,0
% 15,7
% 67,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,0Industria · % 3,5Eraikuntza · % 15,7Zerbitzuak · % 67,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,3), eta oinarrizko okupazioak % 13,0.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,8 eta emakumeen % 58,8).

% 24,3
% 58,3
% 13,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 58,3Oinarrizko okupazioak · % 13,0Ez dago jasota · % 4,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Laspuña, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak28% 24,314% 21,914% 27,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak67% 58,337% 57,830% 58,8
Oinarrizko okupazioak15% 13,08% 12,57% 13,7
Ez dago jasota5% 4,35% 7,80% 0,0
Guztira115% 100,064% 100,051% 100,0

Okupatuen % 67,8 besteren konturako langileak dira, eta % 32,2 norberaren konturakoak.[14]

% 32,2
% 67,8
Norberaren kontura · % 32,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 67,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Laspuña, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura37% 32,222% 34,415% 29,4
Besteren kontura78% 67,842% 65,636% 70,6
Guztira115% 100,064% 100,051% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.359 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 45,3 km² denez, NAE lurraldearen % 96,2 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,5 larre iraunkorrak (4.207 ha, 16 ustiategitan), % 3,5 lur goldagarria (151 ha, 14 ustiategitan), arbolak (0,35 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,19 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
96%
NAE · 4.359 ha (% 96,2)Gainerako azalera · 170 ha (% 3,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 151 ha (% 3,5)Larre iraunkorrak · 4.207 ha (% 96,5)Arbolak · 0,35 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,19 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.610 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 156 gidari zeuden erroldatuta: 92 gizon (% 59) eta 64 emakume (% 41)[18]. Biztanleen % 55,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 322 ibilgailuk osatzen zuten: 160 turismo, 65 furgoneta, 37 kamioi, 28 motozikleta eta 9 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 573 turismokoa zen, probintziako (556) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,6k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,6 diesel zen eta % 32,5 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
27%
45%
0 etiketa · 3 (% 1)ECO · 5 (% 1,6)C etiketa · 79 (% 25,2)B etiketa · 85 (% 27,1)Etiketarik gabe · 142 (% 45,2)
Turismoak, adinaren arabera
13%
18%
49%
16%
< 4 urte · 8 (% 5)4–8 urte · 20 (% 12,5)8–15 urte · 28 (% 17,5)15–25 urte · 79 (% 49,4)≥ 25 urte · 25 (% 15,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Biztanle-guneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko biztanleria gune hauetan banatzen da:

  • Ceresa
  • El Casal
  • Laspuña (herriburua)
  • Socastiello

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Huesca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Huesca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Huesca.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Huesca.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Huesca.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1649569.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Huesca.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Huesca.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Laspuña&oldid=11788477"(e)tik eskuratuta