Lixoze

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 56 gizon, 76 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Lixoze
	Zuberoa, Euskal Herria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Zuberoa
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Oloroe-Donamaria
Kantonamendua	Euskal Mendialdea
Izen ofiziala
Posta kodea	64130
INSEE kodea	64341
Herritarra	lichosien eta lixozear
Kokapena
Koordenatuak	43°18′14″N 0°52′33″W / 43.3039°N 0.8758°W
Azalera	3,38 km²
Garaiera	97 m
Demografia
Biztanleria	(2018: −6)
Dentsitatea	ERROREA: ezin izan da automatikoki kalkulatu, arazoa konpontzeko egin klik hemen biztanle/km²
Zahartzea	%
Ugalkortasuna	‰
Ekonomia
Jarduera	% (2011)
Desberdintasuna	% (2011)
Langabezia	% (2013)
Euskara
Euskaldunak	% (2010)
Erabilera	% (2011)

Lixoze^[2] (okzitanieraz: Lishòs; frantsesez eta ofizialki Lichos, liʃɔs ahoskatua) Zuberoako ipar-ekialdeko udalerri bat da.

Historikoki Ipar Euskal Herriko mugetatik kanpo egon den arren (gutxienez Frantziako Iraultzaz geroztik administratiboki Bearnokoa izan baitzen), herrian badira euskaldunak,^[3] eta indar handia du zuberotar nortasunak. Indar horrengatik bertako Herri Kontseiluak 2012an erabaki zuen Zuberoako Herri Elkargoan sartzea.^[4] Hori dela eta, 2017ko urtarrilaren 1az geroztik Euskal Hirigune Elkargoan dago.

Hala ere, azkenekoz 2011n argitaratu zen Euskaltzaindiaren «Euskal Herriko Udalen Izendegia» lanaren arabera (gaur egun Euskal Herriko lurgunea zehazten duen autoritate mailako iturri bakarra) Lixoze Euskal Herritik kanpo dago.^[5] Horregatik, euskal exonimoak zerrendatzen dituen Euskaltzaindiaren 149. arauan ageri da.^[2]

Geografia

Udalerria Ühaitzak- Oloroeko uhaitzaren ibaiadar nagusia-, Oihanako erreka edo Borlasek, Ühaitzaren ibaiadar batek eta hainbat ur-ibilgu txikik drainatzen dute, guztira 6 kilometroko luzera duen sare hidrografikoa osatzen dutenak.^[6]

Udalerri mugakideak

Nabarzi iparraldean.
Arüe-Ithorrotze-Olhaibi mendebaldean.
Sarrikotapea hegoaldean.
Xarra ekialdean.

Mapa — Lixoze eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Etxeak eta auzoak

Honan hemen IGN erakundearen mapetan agertzen diren auzoak:

Artichondou^[7]
Bordaguère^[7] ;
Brousta (Le)^[7] ;
Camouères (Les)^[7] ;
Haritçague^[7] ;
Lagalupe^[7] ;
Loustau^[7] ;
Papillon^[7] ;
Plane (La)^[7] ;
Pradouils (Les)^[7] ;
Saint-Grat^[7] ;
Tourtous^[7] ;
Village (Le)^[7].

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[8]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[9]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[10]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[11].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1316 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik^[8]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sengladia-Arriba-Muneiñe udalerrian dago, 9,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1323,1 mm-koa delarik^[12]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2004ko abuztuaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua^{[oh 1]}^[12].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2013	2014	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	1	−1	3	1	−1	−1	0	−1	0	−1	−2	−1	−2	−1	1
Jaiotzak	3	1	4	1	0	1	2	1	1	1	0	0	0	0	1
Heriotzak	2	2	1	0	1	2	2	2	1	2	2	1	2	1	0

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[14] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Lichos udalerrian 117 biztanle zeuden eta 49 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 10 kide bakarrekoak ziren, 24 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 15 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[15]

117biztanle

49elkarbizitza-unitate

2,39lagun elkarbizitza-unitateko

39familia

15Bikotea seme-alabekin

24Bikotea seme-alabarik gabe etxean

10Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 39 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (24). 29 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[15]

24

15

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	15
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	24
Guraso bakarrekoak	0
Kide bakarrekoak	10
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	24
Seme-alabadun bikoteak	15
Guraso bakarrekoak	0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	29
Seme-alaba bat	0
Bi seme-alaba	5
Hiru seme-alaba	5
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	60
Izatezko bikotean	9
PACS bidez lotuta	8
Ezkongabea	14
Alarguna	7
Dibortziatuta	6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0
Goi-mailako langileak	10
Erdi-mailako lanbideak	5
Enplegatuak	5
Eskulangileak	10
Erretiratuak	20
Bestelakoak	0
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 71 etxebizitza zeuden. Horietatik 53 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (67), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 48 beren jabearen bizilekuak ziren, 2 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.^[16]

71etxebizitza

53egoitza nagusi

67etxe

4apartamentu

Etxebizitza multzoa

53

9

Egoitza nagusia (53)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (9)

Etxe mota

67

Etxea (67)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

48

Jabeak (48)Alokairuan (2)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik6

1919-19450

1946-19706

1971-199032

1991-20055

2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (28). 26 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 48 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 16 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 35tan bi edo gehiago.^[16]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela0

3 gela8

4 gela17

5 gela edo gehiago28

Berogailu mota

23

26

Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (23)Gas botila (1)Bestelakoak (26)

Aparkalekua eta ibilgailuak

48aparkalekua

16ibilgailu 1

35ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	53
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	9
Hutsik	9
Etxe mota
Etxeak	67
Apartamentuak	4
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0
2 gela	0
3 gela	8
4 gela	17
5 gela edo gehiago	28
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	6
1919-1945	0
1946-1970	6
1971-1990	32
1991-2005	5
2006-2020	3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	48
Alokairuan	2
HLM	0
Doan lagata	3
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0
Fuel-olioa	3
Elektrizitatea	23
Gas botila	1
Bestelakoak	26
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	48
Ibilgailu bat	16
Bi ibilgailu edo gehiago	35
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 65 biztanleetatik 54 aktibo ziren (% 83,1), horietako 51 lanean (% 78,5) eta 3 langabezian (aktiboen % 5,6).

6515-64 urteko biztanle

% 83,1aktibo

% 78,5lanean

% 5,6langabezia-tasa

11 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,4), 3 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,4).

Ez-aktiboak

% 36

% 27

% 36

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 50 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 51 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

50enplegu udalerrian

% 72,0soldatapeko

% 28,0ez-soldatapeko

Historia

Paul Raymondek 1385ean Lixozek eta gertuko Hautak, 20 su zituztela eta Salbaterrako bailegoaren mende zeudela zioen.^[17] XVI. mendean, Lixozek, Xarrak eta Hautak parrokia bakarra osatzen zuten.

Alkateak

Alkatea	Agintaldia	Alderdia
Emmanuel Crohare	1995-2001
Emmanuel Crohare	2001-2008
Emmanuel Crohare	2008-2014
Marie-Pierre Vernassière	2014-2020
Marie-Pierre Vernassière	2020-2026
Marie-Pierre Vernassière	2026-2032

Herritar ospetsuak

Grat Lixozekoa, santua eta Oloroeko lehen apezpikua.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
1 2 Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
↑ https://ahotsak.eus/sarrikotapea/pasarteak/skp-001-009/
↑ «Lixoze Zuberoako Herri Elkargoan sartu da urtarril hasiera honetan» iparraldekohitza.eus (kontsulta data: 2026-04-30).
↑ Gale, Euskaltzaindia Arauak Prestatzaileak: Andres Iñigo-Patxi. (2011). «Euskal Herriko Udalen Izendegia» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2026-04-30).
↑ (Frantsesez) «Fiche communale de Lichos» le système d’information pour la gestion des eaux souterraines..
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 (Frantsesez) Géoportail - IGN. (2019). Géoportail. .
1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gladie », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque

Kanpo estekak

Datuak: Q195082
Multimedia: Lichos / Q195082

[13] Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[16] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[19] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Udalbiltza-1] 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.

[:1-2] 1 2 Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak

[3] ttps://ahotsak.eus/sarrikotapea/pasarteak/skp-001-009/

[4] «Lixoze Zuberoako Herri Elkargoan sartu da urtarril hasiera honetan» iparraldekohitza.eus (kontsulta data: 2026-04-30).

[:0-5] Gale, Euskaltzaindia Arauak Prestatzaileak: Andres Iñigo-Patxi. (2011). «Euskal Herriko Udalen Izendegia» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2026-04-30).

[Fiche_Siges-6] (Frantsesez) «Fiche communale de Lichos» le système d’information pour la gestion des eaux souterraines..

[geo-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 (Frantsesez) Géoportail - IGN. (2019). Géoportail. .

[Joly-8] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-9] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-10] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-11] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64480001-12] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gladie », fiche climatologique. .

[14] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[15] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-17] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-18] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[Raymond-20] Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[oh 1]

[13]

[14]

[oh 2]

[15]

[16]

[oh 3]

[17]