Serdinyà
- Artikulu hau herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Cerdanya».
| Serdinyà | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | Ekialdeko Pirinioak | ||||||||||
| Barruti | Pradeseko barrutia | ||||||||||
| Alkatea | Jean-Marie Maydat (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Serdinya | ||||||||||
| Posta kodea | 66360 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°34′05″N 2°19′18″E / 42.5681°N 2.3217°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 16,91 km² | ||||||||||
| Altitudea | 449 m, 1.792 m eta 937 m | ||||||||||
| Mugakideak | Conat, Vilafranca de Conflent, Fullà, Escaró, Oleta i Èvol, Jújols eta Noedes | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 236 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 14 bizt/km² | ||||||||||

Serdinyà (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Serdinya) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 236 biztanle zituen 16,9 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerrian zenbait herriska daude:
- Flaçà.
- els Horts.
- Joncet. Tren geltokia du eta bi auzo garrantzitsu, Tet ibaiaren bi aldeetan: el Bac de Joncet eta el Solà de Joncet.
- Serdinyà. Tren geralekua du eta bi auzo garrantzitsu, aurrekoaren moduan ibaiaren bi aldeetan: el Bac de Serdinyà eta el Solà de Serdinyà, non udaletxea dagoen.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Conat, Vilafranca de Conflent, Fullà, Escaró, Oleta i Èvol, Jújols eta Noedes.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 794 mm-koa da, urtarrilean 6,1 euri-egun eta uztailean 5,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 12,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C). Urteko prezipitazioa 791 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (11,5 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.2 | 3.4 | 6.0 | 8.1 | 11.8 | 15.7 | 18.1 | 17.9 | 14.0 | 10.7 | 6.2 | 3.9 | 9.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 69 | 44 | 61 | 81 | 86 | 63 | 48 | 57 | 66 | 72 | 77 | 67 | 791 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 98 gizon, 132 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Serdinya udalerrian 229 biztanle zeuden eta 116 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 44 kide bakarrekoak ziren, 33 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 12 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 78 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (33). Guraso bakarreko 33 familietatik 22etan ama zen guraso bakarra. 33 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 252 etxebizitza zeuden. Horietatik 111 egoitza nagusi ziren, 108 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 32 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (232), eta apartamentuak gutxi ziren (19). Egoitza nagusietatik 88 beren jabearen bizilekuak ziren, 20 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (37). 48 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 53 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 50 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 44tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 113 biztanleetatik 78 aktibo ziren (% 69,0), horietako 61 lanean (% 54,0) eta 17 langabezian (aktiboen % 21,8).
35 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 10 erretiraturik zeuden (% 28,6) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,4).
Ez-aktiboak
Udalerrian 40 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 61 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.330 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 49,1, ez-soldatapekoen errenta % 6,0, langabezia-sariak % 3,0. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak argiketaria ziren.[13]
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]
2000. urtean Serdinyà udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
| Conflenteko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Aiguatèbia i Talau · Arboçols · Campome · Canavelles · Castell de Vernet · Catllà · Cauders de Conflent · Censà · Clarà i Villerac · Codalet · Conat · Cornellà de Conflent · Escaró · Espirà de Conflent · Estoer · Eus · Fillols · Finestret · Fontpedrosa · Fullà · Glorianes · Jóc · Jújols · Marqueixanes · els Masos · Mentet · Molig · Mosset · Noedes · Nyer · Oleta i Èvol · Orbanyà · Orellà · Pi de Conflent · Prada (hiriburua) · Ralleu · Rià i Cirac · Rigardà · Rodès · Saorra · Sautó · Serdinyà · Soanyes · Tarerac · Taurinyà · Toès i Entrevalls · Vallestàvia · Vallmanya · Vernet · Vilafranca de Conflent · Vinça | ||

