Edukira joan

Teulat

Wikipedia, Entziklopedia askea
Teulat
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiCastreseko barrutia
Kantonamenducanton of Lavaur
Izen ofizialaTeulat
Posta kodea81500
Geografia
Koordenatuak43°38′08″N 1°41′55″E / 43.6356°N 1.6986°E / 43.6356; 1.6986
Mapa
Azalera10,07 km²
Altitudea180 m, 156 m, 245 m eta 193 m
MugakideakBourg-Saint-Bernard, Verfeil, Belcastel eta Montcabrier
Demografia
Biztanleria495 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 247 (%51,2) (%48,8) 235 alt_right
Dentsitatea49 bizt/km²
mairie-teulat.fr

Teulat (frantsesez eta ofizialki: Teulat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 495 biztanle zituen 10,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bourg-Saint-Bernard, Verfeil, Belcastel eta Montcabrier.

Mapa
Teulat eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TeulatTeulat
Població amb 217 habitants (2000)Montcabrier (2,9 km)
Població amb 250 habitants (2000)Saint-Pierre (3,6 km)
Població amb 2969 habitants (2000)Verfeil (3,9 km)
Població amb 152 habitants (2000)Bannières (4,4 km)
Població amb 189 habitants (2000)Belcastel (5,0 km)
Població amb 256 habitants (2000)Saussens (5,5 km)
Població amb 493 habitants (2000)Gauré (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 743 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lavaur_(Tarn) udalerrian dago, 14,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 773 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (85 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,5 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,2 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Teulat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 6.2 9.2 11.8 15.8 19.7 21.9 21.7 17.7 14.0 9.1 6.3 13.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 52 60 82 85 65 45 51 61 67 72 68 773
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+1,2+1,1+1,4+1,4+0,6+1,3−0,1+0,4+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea200250300350400450500550600180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 235 gizon, 247 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
2.13
 
75-79
 
6.88
2.13
 
70-74
 
0.00
16.17
 
65-69
 
10.93
6.81
 
60-64
 
15.38
13.62
 
55-59
 
12.96
9.36
 
50-54
 
8.50
6.81
 
45-49
 
2.02
8.51
 
40-44
 
8.10
4.26
 
35-39
 
8.50
8.94
 
30-34
 
0.00
4.26
 
25-29
 
2.02
0.00
 
20-24
 
0.00
12.77
 
15-19
 
4.45
0.00
 
10-14
 
6.07
2.13
 
5-9
 
6.07
2.13
 
0-4
 
8.10
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Teulat udalerrian 495 biztanle zeuden eta 211 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

495biztanle
211elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
151familia
Udalerria
% 32
% 32
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 151 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (68). Guraso bakarreko 16 familietatik 6etan ama zen guraso bakarra. 100 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 16k seme-alaba bakarra zuten etxean, 26k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[8]

68
67
16
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean100
Seme-alaba bat16
Bi seme-alaba26
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,2), goi-mailako langileak (% 22,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 18,0), enplegatuak (% 8,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,2) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 11 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,2).[8]

Udalerria
% 18
% 23
% 8
% 33
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 241 etxebizitza zeuden. Horietatik 208 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (237), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 171 beren jabearen bizilekuak ziren, 33 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[9]

241etxebizitza
208egoitza nagusi
237etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

208
20
Egoitza nagusia (208)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (20)

Etxe mota

237
Etxea (237)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

171
33
Jabeak (171)Alokairuan (33)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (60).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik51
1919-19459
1946-19709
1971-199037
1991-200560
2006-202043

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (134). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (100 etxebizitzatan). 177 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 74 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 130tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela24
4 gela46
5 gela edo gehiago134

Berogailu mota

44
100
55
Fuel-olioa (44)Elektrizitatea (100)Gas botila (9)Bestelakoak (55)

Aparkalekua eta ibilgailuak

177aparkalekua
74ibilgailu 1
130ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 342 biztanleetatik 269 aktibo ziren (% 78,7), horietako 248 lanean (% 72,5) eta 20 langabezian (aktiboen % 7,4).

34215-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 72,5lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 26,1
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 68,1
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 77,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,1
BEPC, brebeta% 21,4
CAP-BEP% 7,8
Batxilergoa% 14,0
Goi-mailako +2% 7,4
Goi-mailako +3/4% 4,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

73 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,8), 22 erretiraturik zeuden (% 30,1) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,7).

Ez-aktiboak

% 44
% 30
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 19
% 31
% 16
% 17
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 43 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 248 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

43enplegu udalerrian
% 34,9soldatapeko
% 65,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.680 eurokoa zen.

29.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.420 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.[11]

2000. urtean Teulat udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 603 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Monumentuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lavaur », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Teulat&oldid=11338474"(e)tik eskuratuta