Xàtiva

Xàtiva
Nome orixinal     Xàtiva (ca)  Nome oficial     Xàtiva (ca) dende 1980  Xentilicio xativina (ca) xativí (ca)
Instancia de concello de España concello da Comunidade Valenciana
Características  Lingua oficial lingua catalá lingua castelá
Implicados  Xefe do goberno Cargo: alcalde de Xátiva Roger Cerdà i Boluda (en)
Historia  Substitúe Saetabis (en)
Localización  Situado en  Costera, provincia de Valencia, Comunidade Valenciana, España  Continente Europa  Capital Xàtiva  Comparte fronteira con L'Alcúdia de Crespins Manuel Rafelguaraf L'Ènova Carcaixent Càrcer Beneixida Sellent Anna Guadasséquies Castelló Benigànim Enguera Bellús L'Olleria Alcàntera de Xúquer Torrella Estubeny Genovés Cerdà Barxeta Canals Vallés La Granja de la Costera Llanera de Ranes Rotglà i Corberà Llocnou d'en Fenollet Novetlè La Llosa de Ranes Montesa Simat de la Valldigna  Contén núcleo de poboación Xàtiva  OpenStreetMap  Mapas  Coordenadas 38°59′19″N 0°31′09″O
Cifras e dimensións  Poboación 25.996 (2001) rexistro civil 26.520 (2002) rexistro civil 27.679 (2004) rexistro civil 28.222 (2005) rexistro civil 28.474 (2006) rexistro civil 28.597 (2007) rexistro civil 29.363 (2008) rexistro civil 29.386 (2009) rexistro civil 29.361 (2010) rexistro civil 29.469 (2011) rexistro civil 29.196 (2012) rexistro civil 29.400 (2013) rexistro civil 29.343 (2014) rexistro civil 29.095 (2015) rexistro civil 28.973 (2016) rexistro civil 29.070 (2017) rexistro civil 29.045 (2018) rexistro civil 29.231 (2019) rexistro civil 29.623 (2020) rexistro civil 29.459 (2021) rexistro civil 29.637 (2022) rexistro civil 30.072 (2023) rexistro civil 30.378 (2024) rexistro civil 31.008 (2025) rexistro civil  Poboación feminina    14.943 (2019)  Poboación masculina    14.288 (2019)  Superficie    76,56 km²  Altitude    115 m
Fontes e ligazóns Código postal 46800 Código INE 46145 OpenStreetMap 343332 VIAF 159510769 Freebase /m/0bdn36  Páxina WEB xativa.es  Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron  Tema: Q24469536 Реальный словарь классических древностей по Любкеру  Tema: Q45255451 Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron  Tema: Q24922829 Dicionario Enciclopédico de Escritorio  Tema: Q86851294 Encyclopædia Britannica  Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Játiva (en)
Wikidata G:Commons C:Commons

Xàtiva é unha cidade da Comunidade Valenciana, capital da comarca da Costera. Historicamente, Xàtiva foi unha das poboacións máis importantes do Reino de Valencia, rivalizando ata con Valencia e Orihuela, as outras dúas cidades máis importantes na época foral. Así, como Orihuela e Segorbe tiñan a súa sede episcopal, Xàtiva era a segunda cidade en votar en cortes.

Actualmente ten 30.334 habitantes, incluíndo as pequenas pedanías integradas de Annauir, Sorió e Torre d'En Lloris. Malia o seu peso demográfico actual ser menor, continua a ser unha da cidade de referentes históricos e culturais.

Os habitantes de Xàtiva chámanse xativans, aínda que popularmente son coñecidos por socarrats, porque as tropas de Filipe V queimaron a cidade durante a Guerra de Sucesión Española. O ensañamento do rei foi tal con esta cidade que lle chegou a muda-lo nome polo de Nueva Colonia de San Felipe e os seus habitantes deportados cara á Mancha. Por este motivo o retrato deste rei esta cara a abaixo no Museu de L'Almodí da cidade.

Xeografía

Filipe V no Museu de l'Almodí de Xàtiva

Sitúase entre as cuncas do río Albaida e do seu afluente o río Cànyoles. O seu termo ten perímetro moi desigual, xa que fóra del ten varios enclaves territoriais, dos que destaca pola súa extensión o Realeng.

A cidade está enclavada aos pés do cerro do castelo (Castell). As súas ladeiras chegan a ocupar algunhas casas e esténdense ata a parte máis chá da veiga.

Vista de Xàtiva

Acceso

Dende Valencia accédese a través da A-7 e a N-340. Tamén enlaza coa autovía A-35 ata Almansa e o centro peninsular. Tamén ten estación de ferrocarril da liña C-2 da rede de Proximidades de Valencia.

Barrios e pedanías

No termo municipal de Xàtiva atópanse tamén os seguintes núcleos de poboación:

• Annauir
• El Realenc
• Sorió
• Torre d'En Lloris

Clima

O clima en Xàtiva é mediterráneo. Porén, pola súa situación relativamente afastada da costa e entre vales, os veráns son máis calorosos que noutras zonas da Comunidade Valenciana. Rexistra frecuentemente as máximas de toda a zona e de toda a península no verán.

Demografía

Xàtiva ten 29.459 habitantes (INE 2021) dos que un 9,0% son inmigrantes.

Evolución demográfica de Xàtiva
1707	1708	1787	1808	1814	1829	1857	1887	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2000	2006	2007
12.000	400	12.665	12.000	10.872	12.596	15.747	14.099	12.600	12.737	14.148	15.087	18.263	18.092	19.896	21.578	23.755	24.586	25.478	28.474	30.334

Entre o censo de 1887 e o anterior, Xàtiva recibiu un incremento de poboación ao incorporarse o municipio desaparecido de Annauir.

Gastronomía e festas

Castelo de Xàtiva

Vista nocturna da catedral

Son pratos moi coñecidos o arroz ao forno e o arnadí. Dende 1250 celébrase por privilexio real de Jaume I a Fira de Xàtiva.

A celebración da Semana Santa tamén se vive con grande intensidade, así como a celebración do Corpus Christi, coa típica procesión de xigantes e cabezudos.