lengte

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  lengte    (hulp, bestand)
• IPA: /ˈlɛŋktə/

Woordafbreking

• leng·te

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘langste afmeting’ voor het eerst aangetroffen in 1350
• Afgeleid van lang (+ umlaut) met het achtervoegsel -te.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	lengte	lengten lengtes
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

de lengte v

1. (natuurkunde), (wiskunde) de grootste afmeting van een voorwerp

   ▸ Een afgezaagd, maar daarom misschien toch helder voorbeeld: de lengte van een rok verwijst niet in eerste instantie naar warmte of koude, gemakkelijk of ongemakkelijk, ook niet naar zedig- of onzedigheid, zelfs niet naar elegant of onelegant, maar naar: gelijk aan of anders dan de lengte die juist 'in', helemaal in, niet meer helemaal in of helemaal niet meer in is.

   • Die vrachtwagen heeft een enorme lengte. 

   ▸ In hoofdletters was de lengte van de trail erin gegraveerd: ‘MEXICO TO CANADA 2.627 MILES’, oftewel 4.286 kilometer.

   ▸ De Zweedse bossen konden kant-en-klare stammen van twintig meter leveren, maar voor het werk met de palen in de rivier hadden ze de dubbele lengte nodig.

2. de tijdsduur van iets

   ▸ Zo wordt lichtenergie door planten gebruikt als informatie over de lengte van de dag en daarmee over het seizoen, en ook voor fotosynthese (het maken van bladgroen onder invloed van licht).

   ▸ Dit werk in jambische trimeters, met de lengte van een tragedie, bestaat uit één lang bodeverhaal aan koning Priamus, waarin de bode Alexandra's duistere orakeltaal onophoudelijk uitstort over de toehoorder.

   • Wat is de lengte van deze film? 

3. (aardrijkskunde) op welke meridiaan een plaats ligt

   • Op welke lengte ligt Amsterdam? 

Hyponiemen

   

armlengte armslengte booglengte bootlengte daglengte fietslengte golflengte halslengte kabellengte knielengte lichaamslengte manslengte oosterlengte (3) scheepslengte scheurlengte schutlengte slingerlengte straatlengte verslengte weglengte westerlengte (3)

Afgeleide begrippen

• lengteas, lengtecirkel, lengtedal, lengtedraad, lengtegraad, lengtegroei, lengtemaat, lengtemeting, lengteprofiel, lengterichting, lengteverschil

eenheden van lengte (afstand) in het Nederlands (nld)
yoctometer • zeptometer • attometer • femtometer • picometer • nanometer • micrometer • millimeter • centimeter • decimeter • meter • decameter • hectometer • kilometer • megameter • gigameter • terameter • petameter • exameter • zettameter • yottameter
parsec • kiloparsec • megaparsec • gigaparsec astronomische eenheid (AE) • lichtjaar • lichtminuut • lichtseconde • lichtuur • mijl • zeemijl buiten gebruik: duim • el • roede • uur gaans • voet

Vertalingen

    1. afmeting van een voorwerp   

Duits: Länge (de) v Engels: length (en) Frans: longueur (fr) v Pools: długość (pl) v

Russisch: длина (ru) v Slowaaks: dĺžka (sk) v Spaans: longitud (es) v Tsjechisch: délka (cs) v

    2. tijdsduur   

Duits: Länge (de) v, Dauer (de) Engels: length (en), duration (en)

Russisch: продолжительность (ru) v Tsjechisch: délka (cs) v, doba (cs) v, trvání (cs) o

    1. op welke meridiaan een plaats ligt   

Duits: Länge (de) v, Längengrad (de) Engels: longitude (en) Russisch: долгота (ru) v

Spaans: longitud (es) v Tsjechisch: délka (cs) v, zeměpisná délka (cs) v

Gangbaarheid

• Het woord lengte staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "lengte" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.