XVI wiek
| XV wiek • XVI wiek • XVII wiek | ||||||||||
| Lata 1500–1509 | Lata 1510–1519 | lata 20. XVI wieku | lata 30. XVI wieku | lata 40. XVI wieku | lata 50. XVI wieku | lata 60. XVI wieku | lata 70. XVI wieku | lata 80. XVI wieku | lata 90. XVI wieku | Lata 1600–1609 |
| 1501 • 1502 • 1503 • 1504 • 1505 • 1506 • 1507 • 1508 • 1509 • 1510 • 1511 • 1512 • 1513 • 1514 • 1515 • 1516 • 1517 • 1518 • 1519 • 1520 • 1521 • 1522 • 1523 • 1524 • 1525 • 1526 • 1527 • 1528 • 1529 • 1530 • 1531 • 1532 • 1533 • 1534 • 1535 • 1536 • 1537 • 1538 • 1539 • 1540 • 1541 • 1542 • 1543 • 1544 • 1545 • 1546 • 1547 • 1548 • 1549 • 1550 • 1551 • 1552 • 1553 • 1554 • 1555 • 1556 • 1557 • 1558 • 1559 • 1560 • 1561 • 1562 • 1563 • 1564 • 1565 • 1566 • 1567 • 1568 • 1569 • 1570 • 1571 • 1572 • 1573 • 1574 • 1575 • 1576 • 1577 • 1578 • 1579 • 1580 • 1581 • 1582 • 1583 • 1584 • 1585 • 1586 • 1587 • 1588 • 1589 • 1590 • 1591 • 1592 • 1593 • 1594 • 1595 • 1596 • 1597 • 1598 • 1599 • 1600 | ||||||||||
Począwszy od roku 1492, od odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, nastaje wiek wielkich odkryć geograficznych i europejskiego kolonializmu.
Wydarzenia historyczne 1501-1510
[edytuj | edytuj kod]- 1500–1503 – II wojna litewsko-rosyjska
- 1501 – Amerigo Vespucci odkrył Zatokę Wszystkich Świętych i zszedł na ląd na terenie dzisiejszego brazylijskiego miasta Salvador (1 listopada)
- 1502
- Nakaz opuszczenia przez muzułmanów Hiszpanii
- Upadek złotej Ordy
- 1503 – podczas swej 4. i ostatniej podróży do Nowego Świata Krzysztof Kolumb odkrył Kajmany (10 maja); nadał archipelagowi nazwę Las Tortugas od zaobserwowanych tam licznie żółwi morskich
- 1504 – Francja scedowała Neapol na rzecz Hiszpanii (31 stycznia)
- 1505 – konstytucja Nihil novi (30 maja)
- 1506 – Turcy osmańscy opanowali ziemie albańskie
- 1507–1508 – III wojna litewsko-rosyjska
- 1508 – Wojny włoskie: z inicjatywy papieża Juliusza II zawarto w Cambrai sojusz przeciwko Republice Weneckiej (10 grudnia)
- 1509 – trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły w Stambule około 10 tys. osób (10 września)
- 1510 – Portugalczycy założyli faktorię handlową w Goa (15 sierpnia)
Wydarzenia historyczne 1511-1520
[edytuj | edytuj kod]- 1511 – Albrecht Hohenzollern został koronowany na wielkiego mistrza krzyżackiego (6 lipca)
- 1512 – zwycięstwo Francuzów nad Hiszpanią i wojskami papieskimi pod Rawenną (11 kwietnia)
- 1512–1522 – I wojna polsko-rosyjska
- 1513
- na przełomie marca i kwietnia pierwszy Europejczyk dociera do Ameryki Północnej (Hiszpan Ponce de Leon, Floryda)
- 25–26 września – Vasco Núñez de Balboa, pierwszy Europejczyk, który przedostał się przez Nowy Świat i zobaczył Ocean Spokojny
- Portugalczycy wylądowali/dopłynęli do wybrzeży Chin (Kanton)
- 1514 – założono miasto Santiago de Cuba (28 czerwca)
- 1515 – rozpoczął się Zjazd wiedeński (15 lipca)
- 1516 – Szwajcarzy i Francuzi podpisali tzw. Wieczny pokój (29 listopada)
- 1517
- 95 tez Marcina Lutra – w Kościele chrześcijańskim dochodzi do schizmy, kiedy przez Europę przetacza się fala reformacji i będącej odpowiedzią na nią kontrreformacji (31 października)
- pierwsze poselstwo portugalskie wyrusza do Chin
- 1518 – koronacja Bony Sforzy na królową Polski i jej zaślubiny z Zygmuntem I Starym w katedrze wawelskiej (18 kwietnia)
- 1519 – wystąpienie w Szwajcarii Ulryka Zwingliego
- 1519–1521 opanowanie przez Hernána Cortésa terytorium Meksyku i podbój państwa Azteckiego
- 1520 – wyprawa kierowana przez Ferdynanda Magellana wpłynęła na ocean, który Magellan nazwał później Morzem Spokojnym (28 listopada)
Wydarzenia historyczne 1521-1530
[edytuj | edytuj kod]- 1521 – Ferdynand Magellan odkrył Filipiny (16 marca)
- 1522 – Juan Sebastián Elcano, kapitan żaglowca Vittoria 6 września kończy pierwszy rejs dookoła świata (rozpoczęty przez Magellana w 1519)
- 1523 – koronacja Gustawa Wazy na króla Szwecji (6 czerwca). Ostateczny rozpad Unii kalmarskiej
- 1524–1525 Wojna chłopska w Niemczech
- 1525 – traktat krakowski (8 kwietnia) – hołd pruski (10 kwietnia) – sekularyzacja państwa zakonu krzyżackiego i powstanie Prus Książęcych jako księstwa lennego Polski
- 1526 – śmierć Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem (29 sierpnia)
- 1527
- Szwecja przechodzi na luteranizm
- złupienie Rzymu przez wojska Karola V (Sacco di Roma)
- 1528 – wyprawa Pánfilo de Narváeza dociera do Florydy
- 1529 – wydanie I statutu litewskiego
- 1530 – hiszpański król Karol V podpisał akt, na mocy którego Malta została przekazana zakonowi joannitów (23 marca)
Wydarzenia historyczne 1531-1540
[edytuj | edytuj kod]- 1531 – zawiązanie protestanckiego związku szmalkaldzkiego
- 1532–1533 – podbój Imperium Inków przez Francisca Pizarra
- 1533 – Francisco Pizarro w imieniu króla Hiszpanii ostatecznie złamał potęgę państwa Inków, zajmując ich stolicę Cuzco oraz zabijając ich ostatniego króla Atahualpę (15 listopada)
- 1534
- akt supremacji w Anglii (16 marca)
- powstanie zakonu Jezuitów (15 sierpnia)
- 1534–1537 – V wojna litewsko-moskiewska
- 1535 – hiszpański biskup Tomás de Berlanga odkrył wyspy Galapagos (10 marca)
- 1536 – Dania przechodzi na protestantyzm
- 1537 – wojna kokosza (lipiec)
- 1538 – w dzisiejszej stolicy Dominikany założono pierwszy uniwersytet na zachodniej półkuli – Universidad Autónoma de Santo Domingo (28 października)
- 1539 – Hiszpania zaanektowała Kubę (14 stycznia)
- 1540 – hiszpański oficer Francisco de Orellana odkrył i przepłynął Amazonkę z zachodu na wschód
Wydarzenia historyczne 1541-1550
[edytuj | edytuj kod]- 1541 – podział Węgier między Turcję i Habsburgów
- 1542 – Hiszpan Álvar Núñez Cabeza de Vaca jako pierwszy Europejczyk dotarł do wodospadów Iguaçu na granicy argentyńsko-brazylijskiej (31 stycznia)
- 1543 – Portugalczycy dopłynęli do Wysp Japońskich
- 1544 – założenie uniwersytetu luterańskiego w Królewcu
- 1545 – rozpoczął się Sobór trydencki (13 grudnia)
- 1546 – Hiszpania rozpoczęła podbój półwyspu Jukatan
- 1547 – zwycięstwo Anglików nad Szkotami w bitwie pod Pinkie Cleugh (10 września)
- 1548 – Interim augsburskie: pokój narzucony protestantom przez cesarza Karola V, zakończył pierwszą wojnę Szmalkaldzką (15 maja)
- 1549 – zostało założone miasto Salvador, pierwsza stolica Brazylii (29 marca)
- 1550 – założono Helsinki (12 czerwca)
Wydarzenia historyczne 1551-1560
[edytuj | edytuj kod]- 1551 – założono obecny Narodowy Uniwersytet Autonomiczny Meksyku (22 września)
- 1552 – na zamku w Chambord niemieccy książęta protestanccy i król Francji Henryk II Walezjusz zawarli układ skierowany przeciw cesarzowi Karolowi V Habsburgowi (15 stycznia)
- 1553 – Indianie z plemienia Araukanów rozgromili Hiszpanów w bitwie pod chilijskim Tupacel (25 grudnia)
- 1554 – w londyńskiej Tower z rozkazu Marii I stracono Jane Grey, zwaną „dziewięciodniową królową” (12 lutego)
- 1555 – zawarcie pokoju w Augsburgu (25 września). Abdykacja cesarza Karola V (1556). Podział monarchii habsburskiej
- 1556 – trzęsienie ziemi w chińskiej prowincji Shaanxi, które spowodowało śmierć około 830 tys. osób (23 stycznia). Wstrząsy wywołały odkształcenia terenu, także w sąsiednich prowincjach Chin
- 1557 – mistrz zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg podpisał traktat pozwolski, w którym zakon zobowiązywał się do sprzyjania Litwie (14 września)
- 1558–1570 – III wojna polsko-rosyjska o Inflanty (VI wojna litewsko-rosyjska)
- 1559 – w Cateau-Cambrésis zawarto pokój hiszpańsko-francuski i osobny pokój francusko-angielski (3 kwietnia). Zakończyło to wojnę o hegemonię w Europie między Walezjuszami a Habsburgami
- 1560 – Anglia i Szkocja podpisały Traktat Edynburski (6 lipca)
Wydarzenia historyczne 1561-1570
[edytuj | edytuj kod]- 1561 – Sekularyzacja inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego (28 listopada)
- 1562 – biskup Jukatanu Diego de Landa spalił kilkadziesiąt zabytków pisma Majów i kilka tysięcy majańskich wizerunków sakralnych (12 lipca); do naszych czasów przetrwały zaledwie 4 kodeksy
- 1563 – podpisano w Kopenhadze sojusz polsko-duński na mocy którego oba państwa zobowiązały się wspólnie wystąpić przeciwko Szwecji i Rosji (5 października)
- 1564 – sprowadzenie Jezuitów do Polski
- 1565 – wyspa Cebu została pierwszą kolonią hiszpańską na Filipinach (27 kwietnia)
- 1566 – u wybrzeży Gotlandii sztorm zniszczył flotę duńsko-lubecką, powodując śmierć około 6 tys. marynarzy (28 lipca)
- 1567 – zostało założone Caracas (25 lipca)
- 1568 – został zawarty Pokój z Longjumeau kończący II francuską wojnę religijną (23 marca)
- 1569 – zawarcie unii lubelskiej (1 lipca)
- 1570 – Pokój w Szczecinie i zakończenie I wojny północnej (13 grudnia)
Wydarzenia historyczne 1571-1580
[edytuj | edytuj kod]- 1571 – Bitwa pod Lepanto (7 października)
- 1572 – Noc św. Bartłomieja (23/24 sierpnia)
- 1573 – Konfederacja Warszawska (28 stycznia)
- 1574 – ucieczka Henryka Walezego z Polski (18/19 czerwca)
- 1575 – założono Uniwersytet w Lejdzie (8 lutego)
- 1576–1577 – Wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem
- 1577–1582 – IV wojna polsko-rosyjska zakończona rozejmem w Jamie Zapolskim
- 1578 – król Henryk III ustanowił Order Ducha Świętego, najwyższe odznaczenie w królestwie Francji (31 grudnia)
- 1579 – południowe prowincje Niderlandów podpisały traktat arraski (6 stycznia)
- 1580 – galeon Złota Łania, flagowy okręt Francisa Drake’a, zawinęła do portu Plymouth, kończąc podróż dookoła świata (26 września)
Wydarzenia historyczne 1581-1590
[edytuj | edytuj kod]- 1581 – ogłoszono niepodległość konfederacji północnych prowincji Niderlandów od Hiszpanii (26 lipca)
- 1582 – papież Grzegorz XIII wydał bullę Inter gravissimas wprowadzającą kalendarz gregoriański (24 lutego)
- 1583 – sir Humphrey Gilbert oficjalnie ogłosił Nową Fundlandię kolonią angielską, pierwszą na kontynencie północnoamerykańskim (5 sierpnia)
- 1584 – zakończono budowę pałacu Escorial pod Madrytem (13 września)
- 1585 – francuska Liga Katolicka zawarła traktat sojuszniczy z Hiszpanią (2 stycznia)
- 1586 – został założony Tiumeń, pierwsze rosyjskie miasto na Syberii (29 lipca)
- 1587 – Francis Drake zniszczył flotę hiszpańską w Kadyksie, opóźniając w ten sposób przygotowania Hiszpanii do inwazji na Anglię (19 kwietnia)
- 1588 – klęska Wielkiej Armady (8 sierpnia)
- 1589 – król Francji i były król Polski Henryk III Walezy został śmiertelnie zraniony nożem przez dominikanina Jacques’a Clémenta (1 sierpnia)
- 1590 – trzęsienie ziemi o sile 6,0° w skali Richtera w Wiedniu i Dolnej Austrii (15 września)
Wydarzenia historyczne 1591-1600
[edytuj | edytuj kod]- 1591 – 101 piwowarów z Hamburga podpisało pierwsze w świecie ubezpieczenie majątkowe (3 grudnia)
- 1592 – wybór Hipolit Aldobrandini na papieża, przyjął imię Klemens VIII (30 stycznia)
- 1593 – Habsburgowie pokonali Turków w bitwie pod Sziszakiem (22 czerwca)
- 1594 – w katedrze w Uppsali król Polski Zygmunt III Waza został koronowany na króla Szwecji (19 lutego)
- 1595 – hiszpański żeglarz Álvaro de Mendaña de Neyra odkrył wyspy Markizy (21 lipca)
- 1596 – Unia brzeska
- 1597 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: bitwa pod Carrickfergus (4 listopada)
- 1598 – (karnawał) powstanie opery – w pałacu Jacopa Corsiego we Florencji Jacopo Peri wystawił swoją favola drammatica z tekstem Ottavia Rinucciniego – Dafne
- 1598 – Edykt nantejski (13 kwietnia)
- 1599 – książę Wirtembergii Fryderyk I założył miasto Freudenstadt (22 marca)
- 1599/1600 – powstała Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska
- 1600 – na rzymskim placu Campo di Fiori na stosie spłonął skazany przez inkwizycję Giordano Bruno (17 lutego)
Władcy Anglii w XVI wieku
[edytuj | edytuj kod]| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 43 | Henryk VII | 28 stycznia 1457 Pembroke | 21 kwietnia 1509 Richmond | 1485-1509 | Edmund Tudor (ok. 1430-1456), 1 hrabia Richmond Małgorzata Beaufort (1443-1509), c. Jan Beauforta, 1 księcia Somerset | |
| 44 | Henryk VIII | 28 czerwca 1491 Greenwich | 28 stycznia 1547 Whitehall | 1509-1547 | Henryk VII Tudor (1457-1509), król Anglii Elżbieta (1466-1503), c. Edwarda IV | |
| 45 | Edward VI | 12 października 1537 Hampton Court | 6 lipca 1553 Greenwich | 1547-1553 | Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii Jane Seymour (1507-1537), c. sir. Johna Seymoura | |
| 46 | Joanna Grey | 12 października 1537 | 12 lutego 1554 Tower | 1553 | Henry Grey (ok. 1515-1554), 1 książę Suffolk Frances Brandon (1517-1559), c. Charles Brandona, 1 ks. Suffolk | |
| 47 | Maria I Krwawa | 18 lutego 1516 Greenwich | 17 listopada 1558 St. James’s Palace | 1553-1558 | Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii Katarzyna (1485-1536), c. Ferdynanda II Katolickiego, króla Aragonii | |
| 48 | Elżbieta I Wielka | 7 września 1533 Greenwich | 24 marca 1603 Richmond | 1558-1603 | Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii Anna Boleyn (1501-1536), c. Tomasza Boleyna, 1 hrabiego Wiltshire |
Władcy Francji w XVI wieku
[edytuj | edytuj kod]| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 39 | Ludwik XII | 27 czerwca 1462 Chateau de Blois | 1 stycznia 1515 Paryż | 1498-1515 | Karol de Valois (1394-1465), książę Orleanu Maria von Kleve, c. Adolfa I, księcia Kleve | |
| 40 | Franciszek I | 12 września 1494 Cognac | 31 lipca 1547 Chateau de Rambouillet | 1515-1547 | Karol de Valois (1459-1496), hrabia Angoulême Ludwika (1476-1531), c. Filipa II, księcia Sabaudii | |
| 41 | Henryk II | 31 marca 1519 Saint-Germain-en-Laye | 10 lipca 1559 Paryż | 1547-1559 | Franciszek I (1494-1547), król Francji Klaudia de Valois (1499-1524), c. Ludwika XII, króla Francji | |
| 42 | Franciszek II | 19 stycznia 1544 Fontainebleau | 5 grudnia 1560 Orlean | 1559-1560 | Henryk II (1519-1559), król Francji Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino | |
| 43 | Karol IX | 27 czerwca 1550 Saint-Germain-en-Laye | 30 maja 1574 Vincennes | 1560-1574 | Henryk II (1519-1559), król Francji Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino | |
| 44 | Henryk III | 19 września 1551 Fontainebleau | 2 sierpnia 1589 Saint-Cloud | 1574-1589 | Henryk II (1519-1559), król Francji Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino | |
| 45 | Henryk IV Wielki | 13 grudnia 1553 Pau | 14 maja 1610 Paryż | 1589-1610 | Antoni de Bourbon (1518-1562), król Nawarry Joanna III d’Albert (1528-1572), królowa Nawarry, c. Henryka II, króla Nawarry |
Władcy Hiszpanii w XVI wieku
[edytuj | edytuj kod]| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Izabela I Katolicka | 22 kwietnia 1451
Madrigal de las Altas Torres |
26 listopada 1504
Medina del Campo |
1474-1504 | Jan II Kastylijski (1405-1454), król Kastylii i Leónu
Izabela Aviz (1428-1496), c. Jana Aviza, księcia Aveiro | |
| 2 | Ferdynand V (II) | 10 marca 1452
Sos del Rey Católico |
23 stycznia 1516
Madrigalejo |
1475-1516 | Jan II Aragoński (1398-1479), król Aragonii
Joanna Enríquez (1425-1468), c. Fadrique Enríqueza, hrabiego Melgar i Rueda | |
| 3 | Joanna I | 6 listopada 1479
Toledo |
12 kwietnia 1555
Tordesillas |
1504-1555 | Ferdynand V (II) Aragoński (1452-1516), król Aragonii
Izabela I Katolicka (1451-1504), królowa Kastylii i Leónu, c. Jana II, króla Kastylii i Leónu | |
| 4 | Filip I Piękny | 22 lipca 1478
Brugia |
25 września 1506
Burgos |
1504-1506 | Maksymilian I Habsburg (1459-1519), cesarz rzymsko-niemiecki
Maria Burgundzka (1457-1482), księżna Burgundii, c. Karola Śmiałego, księcia Burgundii | |
| 5 | Karol I | 24 lutego 1500
Gandawa |
21 września 1558
Yuste |
1516-1556 | Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii
Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii | |
| 6 | Filip II | 21 maja 1527
Valladolid |
13 września 1598
Escorial |
1556-1598 | Karol I (V) Habsburg (1500-1558), cesarz rzymsko-niemiecki, król Hiszpanii
Izabela Aviz (1503-1539), królowa Hiszpanii, cesarzowa rzymsko-niemiecka, c. Manuela I, króla Portugalii | |
| 7 | Filip III | 14 kwietnia 1578Madryt | 31 marca 1621
Madryt |
1598-1621 | Filip II Habsburg (1527-1598), król Hiszpanii
Anna Habsburg (1549-1580), królowa Hiszpanii, c. Maksymiliana II, cesarza rzymsko-niemieckiego |
Cesarze Świętego Cesarstwa Rzymskiego w XVI wieku
[edytuj | edytuj kod]| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 39 | Maksymilian I | 22 marca 1459 Wiener Neustadt | 12 stycznia 1519 Wels | 1493-1519 | Fryderyk III Habsburg (1415-1493), cesarz rzymski Eleonora d’Aviz (1434-1467), c. Edwarda I, króla Portugalii | |
| 40 | Karol V | 24 lutego 1500 Gandawa | 21 września 1558 Yuste | 1519-1556 | Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii
Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii | |
| 41 | Ferdynand I | 10 marca 1503 Madryt | 25 lipca 1564 Wiedeń | 1556-1564 | Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii
Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii | |
| 42 | Maksymilian II | 31 lipca 1527 Wiedeń | 12 października 1576 Regensburg | 1564-1576 | Ferdynand I Habsburg (1503-1564), cesarz rzymski Anna Jagiellonka (1503–1547), c. Władysława II Jagiellończyka, króla Czech i Węgier | |
| 43 | Rudolf II | 18 lipca 1552 Wiedeń | 20 stycznia 1612 Praga | 1576-1612 | Maksymilian II Habsburg (1527-1576), cesarz rzymski Maria Habsburg (1528-1603), c. Karola V, cesarza rzymsko-niemieckiego |
Władcy Polski w XVI wieku
[edytuj | edytuj kod]| Okres panowania | Imię władcy | Portret władcy | Rodzice | Data urodzin | Data śmierci | Data koronacji | Wybrany równolegle | Informacje dodatkowe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1492-1501 | Jan I Olbracht | Kazimierz IV Jagiellończyk, Elżbieta Rakuszanka |
27 grudnia 1459 | 17 czerwca 1501 | 23 września 1492 | |||
| 1501-1506 | Aleksander Jagiellończyk | Kazimierz IV Jagiellończyk, Elżbieta Rakuszanka |
5 sierpnia 1461 | 19 sierpnia 1506 | 12 grudnia 1501 | Wielki książę litewski 1492-1506. | ||
| 1506-1548 | Zygmunt I Stary | Kazimierz IV Jagiellończyk, Elżbieta Rakuszanka |
1 stycznia 1467 | 1 kwietnia 1548 | 24 stycznia 1507 | Wielki książę litewski 1506-1548. | ||
| 1548-1572 | Zygmunt II August | Zygmunt I Stary, Bona Sforza |
1 sierpnia 1520 | 7 lipca 1572 | 20 lutego 1530 | Wielki książę litewski. Koregent Zygmunta I na tronie litewskim od 1529 roku oraz w królestwie Polskim od koronacji w 1530 roku (vivente rege). Władzę przejął po śmierci Zygmunta I Starego w 1548 roku. | ||
| 1573–1575 | Henryk Walezy | Henryk II Walezjusz, Katarzyna Medycejska |
19 września 1551 | 2 sierpnia 1589 | 11 maja 1573
21 lutego 1574 |
Walezjusze (linia boczna Kapetyngów)
Król Francji 1574-1589. | ||
| 1575–1586 (Formalnie do 1596) |
Anna Jagiellonka | Zygmunt I Stary, Bona Sforza |
18 października 1523 | 9 września 1596 | 13 grudnia 1575
1 maja 1576 |
Maksymilian II Habsburg | Jagiellonowie
Współrządziła z mężem (Stefanem Batorym), po jego śmierci i koronacji jej siostrzeńca (Zygmunta III) wpływała na politykę państwa. | |
| 1576–1586 | Stefan Batory | Stefan Batory, Katarzyna Telegdi |
27 września 1533 | 12 grudnia 1586 | 15 grudnia 1575
1 maja 1576 |
Batory
Książę Siedmiogrodu 1571-1586. | ||
| 1587–1632 | Zygmunt III Waza | Jan III Waza, Katarzyna Jagiellonka |
20 czerwca 1566 | 30 kwietnia 1632 | 19 sierpnia 1587
27 grudnia 1587 |
Maksymilian III Habsburg | Wazowie
Król Szwecji 1592-1599. |
A
[edytuj | edytuj kod]
- Martin Agricola – niemiecki teoretyk muzyki.
- Thoinot Arbeau – (1519–1595), francuski pisarz i kompozytor.
- Jakob Arcadelt – kompozytor pochodzenia flamandzko-francuskiego.
- Pietro Aretino – pisarz włoski.
B
[edytuj | edytuj kod]
- Pierre Bayard – francuski bohater wojenny.
- Francis Beaumont – dramaturg angielski.
- Bernal Díaz del Castillo – hiszpański konkwistador i pamiętnikarz.
- Teodor de Bèze – francuski protestancki reformator religijny i teolog, następca Kalwina.
- Jean Bodin (1530–1596) – francuski prawnik, teoretyk państwa.
- Giovanni Botero – włoski pisarz polityczny.
- Tycho Brahe – duński astronom.
- William Byrd – angielski kompozytor i organista.
- Anna Boleyn – jedna z żon Henryka VIII Tudora, stracona jako czarownica.
C
[edytuj | edytuj kod]
- Sebastiano Caboto – odkrywca wenecki w służbie angielskiej. syn Giovanniego-Johna.
- Girolamo Cardano – włoski matematyk, astrolog i lekarz epoki renesansu.
- Jacques Cartier – francuski podróżnik i odkrywca.
- Miguel de Cervantes – prozaik hiszpański.
- John Colet – angielski uczony.
- Ludwik I Burbon-Condé – wódz francuski, pierwszy książę de Condé – założyciel domu Kondeuszy.
- Thomas Cranmer – duchowny i polityk angielski.
D
[edytuj | edytuj kod]
- John Dee – astrolog królowej Anglii Elżbiety I.
- John Dowland – renesansowy kompozytor angielski.
- Francis Drake – angielski żeglarz, korsarz i żołnierz.
- Robert Dudley, 1. hrabia Leicester – faworyt królowej Elżbiety I Tudor.
E
[edytuj | edytuj kod]
- Erazm z Rotterdamu – holenderski uczony, prekursor Reformacji.
- Erazm Gliczner – przywódca luteran wielkopolskich.
F
[edytuj | edytuj kod]- Wilhelm Farel – francuski protestancki reformator religijny.
- John Fletcher – angielski dramaturg.
- Prospero Fontana – malarz włoski.
- Martin Frobisher – angielski żeglarz i odkrywca.
- Leonhart Fuchs – lekarz i botanik niemiecki.
G
[edytuj | edytuj kod]- Mikołaj Gomółka – polski kompozytor renesansowy.
- El Greco – malarz hiszpański greckiego pochodzenia.
H
[edytuj | edytuj kod]
- Hans Holbein – malarz niemiecki w Anglii.
- Hans Holbein starszy – malarz niemiecki, ojciec poprzedniego.
- Katarzyna Howard – V żona Henryka VIII, ścięta.
- Hernan Cortez – konkwistador, zdobywca Meksyku, przez starożytnych Azteków był uważany za wcielenie Quetzalcoatla.
J
[edytuj | edytuj kod]
- Ben Jonson – dramaturg angielski.
K
[edytuj | edytuj kod]
- Kalwin właściwie Jean Calvin – francuski reformator religijny osiadły w Szwajcarii.
- Katarzyna Aragońska – I żona Henryka VIII.
- Johannes Keppler – niemiecki astronom.
- Mikołaj Kopernik – polski astronom z Torunia.
- Jan Kochanowski – polski poeta.
L
[edytuj | edytuj kod]
- Orlando di Lasso – belgijski kompozytor.
- Marcin Luter – niemiecki reformator religijny.
- Ruy López – hiszpański ksiądz, jeden z najsilniejszych szachistów XVI wieku.
- Św. Ignacy Loyola – hiszpański żołnierz i założyciel Jezuitów.
Ł
[edytuj | edytuj kod]M
[edytuj | edytuj kod]
- Niccolò Machiavelli włoski pisarz polityczny.
- Christopher Marlowe – dramaturg angielski.
- Filip Melanchton – reformator luterański.
- Michał Anioł Buonarroti – włoski rzeźbiarz i malarz.
- Andrzej Frycz Modrzewski – polski pisarz polityczny.
- Św. Thomas More – uczony angielski, katolicki święty-męczennik.
N
[edytuj | edytuj kod]- Hans Neusiedler – niemiecki kompozytor renesansowy.
- Nostradamus – francuski okultysta.
P
[edytuj | edytuj kod]
- Paracelsus – słynny lekarz.
- Giovanni Pierluigi da Palestrina – kompozytor włoski epoki Renesansu.
- Katarzyna Parr – ostatnia z sześciu żon Henryka VIII.
- Francisco Pizarro – hiszpański zdobywca – konkwistador.
- Jacopo Pontormo – włoski malarz.
- Michael Prätorius – kompozytor niemiecki, jeden z prekursorów baroku.
R
[edytuj | edytuj kod]- Mikołaj Rej – poeta polski.
S
[edytuj | edytuj kod]- Claude de la Sengle – 48. mistrz zakonu Joannitów.
- William Szekspir – dramaturg angielski.
- Johannes Sleidan – humanista niemiecki.
T
[edytuj | edytuj kod]- Jacopo Tintoretto – włoski malarz.
- Tycjan – włoski malarz.
U
[edytuj | edytuj kod]- Jakub Uchański – arcybiskup Gniezna i sekretarz i zarządca dóbr królowej Bony.
V
[edytuj | edytuj kod]
- Amerigo Vespucci – włoski odkrywca.
- François Viète (1540–1603) – francuski matematyk
W
[edytuj | edytuj kod]- Wacław z Szamotuł – polski kompozytor.
- Józef Wereszczyński (1530–1598) – pisarz polityczny i kaznodzieja, biskup kijowski.
Z
[edytuj | edytuj kod]- Huldrych Zwingli – szwajcarski reformator religijny.