İçeriğe atla

Derinkuyu

Derinkuyu
Derinkuyu'ya adını veren yeraltı şehrinin derin havalandırma kuyusu.
Derinkuyu'ya adını veren yeraltı şehrinin derin havalandırma kuyusu.
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri

Nevşehir İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 38°22′25″N 34°44′05″E / 38.3736°K 34.7347°D / 38.3736; 34.7347
ÜlkeTürkiye
İlNevşehir
Coğrafi bölgeİç Anadolu Bölgesi
İdare
 • KaymakamGöktuğ Muhsin YEĞİN[1]
 • Belediye başkanıTaner İnce (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam473 km²
Rakım1.354 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam20.786
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu50700
İl alan kodu0384
İl plaka kodu50

Derinkuyu, Nevşehir ilinin bir ilçesidir.

Tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, ilçenin eski bir yerleşim birimi olduğu, tarihinin M.Ö 3000 yıllarına kadar ulaştığı tahmin edilmektedir. İlçenin eski adı Malakopi'dir.[2] Derinkuyu'nun ilk yerlileri Asur kolonilerine kadar uzanır. İlçede Roma ve Bizans döneminden kalma kalıntılar vardır. İlçe Kapadokya bölgesinde yeralmaktadır.

Türkler 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra gelmeye başlamışlar, ilçenin doğusundaki Çekmi, Kızılören, Şemşili, Bölören, Topaleyüp ve Melizlik yaylalarına yerleşerek hayvancılıkla geçimlerini sağlamaya çalışmışlardır. İlçenin bugünkü adı olan "Derinkuyu" halkın içme suyunu 60-70 metre derinliğindeki kuyulardan temin etmesinden dolayı verilmiştir. Derinkuyu ilçesi, 27 Haziran 1957 tarih ve 9644 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Nisan 1960 tarihinde yürürlüğe giren kanun ile ilçe olmuştur. Kapadokya'nın 36 yeraltı şehrinin en büyük yeraltı şehri olan Derinkuyu yeraltı şehri 1967 yılında turizme açılmış olup, 8 katlıdır. Derinkuyu İlçesinde Bizans döneminden kalma Aya Maryeros Yeraltı Manastırı'nın dünyada akıl hastanesi olarak kullanılan ilk yer olduğu bilinmektedir. İlçede Osmanlı döneminden kalma Aziz Theodoros Trion Kilisesi (Üzümlü Kilise) ve Baş Melekler Kilisesi bulunmaktadır. Baş Melekler Kilisesi daha sonra 1924 yılında ibadete kapatılmış 1949 yılında Derinkuyulu Tahsin Ertaş tarafından satın alınarak Diyanet İşleri Başkanlığına bağışlanıp camiye dönüştürülmüştür. Günümüzde Derinkuyu Cumhuriyet Camii olarak kullanılmaktadır.[3]

Nevşehir ilinin güneyinde yer alan Derinkuyu ilçesinin güneyinde Niğde; doğusunda Kayseri, Yeşilhisar; kuzeydoğusunda Ürgüp; kuzeybatısında Acıgöl; kuzeyinde Nevşehir; batısında Aksaray ili bulunmaktadır.

Niğde-Nevşehir karayolu üzerinde bulunan ilçe Nevşehir'e 30 km, Niğde'ye 50 km, Kayseri'ye 110 km, Aksaray'a 80 km uzaklıkta olup bu illerin tümüne ilçenin direkt karayolu bağlantısı bulunmaktadır.

İlçenin yüzölçümü 473 km²dir.[4] Derinkuyu ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.354 metredir.[5]

İlçe; Erciyes, Hasan Dağı ve Melendiz Dağları arasında volkanik çanak şeklinde bulunan Misli Ovasının içinde yer alır. Toprak kumlu olup, volkanik faaliyetlerin sona ermesi, yağmur ve rüzgâr ile erozyon etkisi oldukça kuvvetlidir. Arazi genellikle düz olup, ormanlık alan bulunmamaktadır.

Akarsu ve gölü olmayan ilçede geniş yeraltı su kaynakları mevcuttur.

Bitki örtüsü, ilkbahar yağışları ile yeşeren yaz ortalarında kuruyan, cılız otlardan oluşan bozkırdır.

Türkiye'nin en ilginç koruluk ve sanatsal parklarından biri olan Hakkı Atamulu Kültür Parkı da buradadır. Devasa bir Atatürk heykeli bulunmaktadır. Turizm gelişmektedir, tarım ve hayvancılık en önemli geçim kaynağıdır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1960[6]13.9533.44410.509
1965[7]12.8804.0568.824
1970[8]15.1484.63710.511
1975[9]16.7955.61811.177
1980[10]18.0026.59111.411
1985[11]19.5877.38512.202
1990[12]20.0438.58011.463
2000[13]24.63111.09213.539
2007[14]21.88010.21111.669
2008[15]22.11810.39911.719
2009[16]22.17910.53811.641
2010[17]22.11410.67911.435
2011[18]21.95710.67811.279
2012[19]21.94510.80411.141
2013[20]21.42510.73110.694
2014[21]21.43210.84510.587
2015[22]21.10810.81410.294
2016[22]21.08110.87710.204
2017[22]20.90810.85310.055
2018[22]20.78610.7899.997
2019[22]20.77610.8399.937
2020[22]20.93810.9749.964

2023 [23] Yılı Derinkuyu İlçesi, köy ve belde nüfusları

Çakıllı Köyü 1.044
Derinkuyu İlçesi 11.000
Doğala Köyü 733
Güneyce Köyü 232
Kuyulutatlar Köyü 1.095
Özlüce Köyü 825
Suvermez Beldesi 1.565
Til Köyü 551
Yazıhüyük Beldesi 3.722
  1. ↑ {{Web https://www.fibhaber.com/derinkuyu-kaymakamligina-goktug-muhsin-yegin-atandi?fbclid=IwVERDUATBvNNleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR6he5b8znwmxGkElMgVSHJ9KQhUDtO2RsoNsJw3EabCkIWwwom8wWZ2nlyd1Q_aem_gUEK6c2DFzz07QkNxCVVOw Esra BOZAN|erişimtarihi=3 Ocak 2025|çalışma=derinkuyu.gov.tr|arşivurl=https://web.archive.org/web/20250103171246/http://www.derinkuyu.gov.tr/kaymakam-esra-bozan|arşivtarihi=3 Ocak 2025|ölüurl=hayır}}
  2. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2016.
  3. ↑ "CUMHURİYET(YENİ) CAMİİ". Kültür Portalı. 23 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2021.
  4. ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2025.
  5. ↑ "Derinkuyu Haritası Derinkuyu Nerede". www.haritatr.com. 24 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
  6. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  7. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  8. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  9. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  10. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  11. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  12. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  13. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  14. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  20. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  21. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  22. 1 2 3 4 5 6
  23. ↑ "Medas". biruni.tuik.gov.tr. 4 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2021.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]