Maharaştra

Maharaştra महाराष्ट्र
Eyalet
Ajanta Mağaraları'nın görüntüsü
Maharaştra'nın amblemi
Koordinatlar: 19°45′05″N 75°42′50″E
Ülke	Hindistan
Bölge	Batı Hindistan
Başkent	Mumbai
İdare
• Organ	Maharashtra Hükûmeti
• Vali	Jishnu Dev Varma (Hindistan Halk Partisi)
Yüzölçümü
• Toplam	307.713 km²
Rakım	100 m
Nüfus  (2025)
• Toplam	128,659,000
• Sıra	3.
• Yoğunluk	370/km²
Demonim	Maharaştralı
Resmî site maharashtra.gov.in

Maharaştra (Marathice: महाराष्ट्र, romanize: Mahārāṣṭra), Hindistan'ın batısındaki yarımada bölgesinde yer alan ve Dekken Platosu'nun önemli bir bölümünü kaplayan bir eyalettir. Batısında Umman Denizi, güneyinde Karnataka ve Goa, güneydoğusunda Telangana, doğusunda Çatisgar, kuzeyinde Gucerât ve Madhya Pradeş eyaletleri, kuzeybatısında ise Dadra ve Nagar Haveli ile Daman ve Diu birlik toprağı bulunur. Maharaştra, Hindistan'ın en kalabalık ikinci eyaleti, Güney Asya'nın en kalabalık üçüncü birinci düzey idari bölgesi ve dünyanın en kalabalık dördüncü birinci düzey idari bölgesidir.

Günümüzde Maharaştra eyaletini kapsayan bölgenin tarihi binlerce yıl öncesine uzanmaktadır. Bölge tarih boyunca Asmakalar, Mauryalar, Satavahanalar, Batı Satrapları, Abhiralar, Vakatakalar, Çalukyalar, Raştrakutalar, Batı Çalukyaları, Seuna Yadavaları, Halaciler, Tuğluklar, Behmeni Sultanlığı ve Babür İmparatorluğu gibi birçok önemli hanedan ve devlet tarafından yönetildi. 19. yüzyılın başlarında ise bölge, Maratha İmparatorluğu'na bağlı Peşvaların hâkimiyetindeki topraklar ile Haydarabad Nizamlığı arasında bölünmüş durumdaydı. Aynı dönemde Britanya Doğu Hindistan Şirketi, Marathaları yenilgiye uğratarak günümüz Maharaştra'sının büyük bölümünü, hem doğrudan hem de çok sayıdaki prenslik devleti aracılığıyla dolaylı olarak kontrolü altına aldı. 1858'den sonra bölgenin yönetimi şirketten Britanya Kraliyeti'ne geçti. Şirket ve Britanya yönetimi dönemlerinde bölge; Bombay Başkanlığı, Merkez Eyaletleri, Berar ve Haydarabad da dâhil olmak üzere çok sayıda prenslik devleti arasında bölünmüş durumdaydı.

1947'de Hindistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından Bombay Başkanlığı, Hindistan Birliği içinde Bombay Eyaleti'ne dönüştürüldü. 1950-1956 yılları arasında Berar, Dekkan eyaletleri ve Gujarat eyaletleri Bombay Eyaleti'ne katıldı. Marathi dilini konuşan halklar için ayrı bir eyalet kurulması talebi Birleşik Maharashtra Hareketi tarafından savunuldu ve bu girişimler, 1 Mayıs 1960'ta Bombay Eyaleti'nin ikiye ayrılarak günümüz Maharaştra ve Gucerât eyaletlerinin kurulmasıyla sonuçlandı. Eyalet, 6 idari bölüm ve 36 ilçeye ayrıldı. Maharaştra'nın başkenti Mumbai olup, aynı zamanda Hindistan'ın en kalabalık kentsel alanıdır. Nagpur ise eyaletin kış başkenti olarak hizmet vermektedir. Godavari ve Krişna, eyaletin iki büyük nehri olup, ormanlar Maharaştra'nın coğrafi alanının %16,47'sini kaplamaktadır.

En büyük şehirler

Şehir	Nüfus
Mumbai	11.914.398
Pune	2.540.069
Nagpur	2.051.320
Thane	1.261.517
Kalyan-Dombivli	1.193.266
Nashik	1.076.967
Pimpri-Chinchwad	1.006.417
Sholapur	873.037
Aurangabad	872.667
Navi Mumbai	703.947
Bhiwandi	598.703
Amravati	549.370
Mira-Bhayandar	520.301
Kolhapur	485.183
Ulhasnagar	472.943
Sangli-Miraj	436.639
Nanded-Waghala	430.598
Malegaon	409.190
Akola	399.978
Jalgaon	368.579
Dhule	341.473
Ahmadnagar	307.455