دشت

در حاشيه مراسم بزرگداشت روز خبرنگار در گرگان، از فعالين مطبوعاتي استان و نفرات برتر دوره آموزشي استانداري تجليل شد. به مناسبت روز خبرنگار، طی مراسمی از تعدادی از فعالین مطبوعاتی و مدیران مسئول هفته‌نامه‌ها و خبرگزاری‌ها و هم‌چنین نفرات برتر دوره آموزشی استانداری گلستان تجلیل به عمل آمد.

مراسم روز خبرنگار در گرگان شامگاه روز چهارشنبه(16 مرداد) در تالار فخرالدین اسعد گرگانی در حالی برگزار شد که از فعالین این عرصه در استان تجلیل به عمل آمد. در این مراسم که با حضور استاندر گلستان، فرماندار گرگان، مدیرکل صدا و سیمای استان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان صورت گرفت از این افراد که طی یک سال گذشته همکاری خوبی در انعکاس اخبار و رویدادها و خلق حماسه سیاسی داشتند تقدیر و تشکر شد.

قرار شد در بخش اول که با اولویت انتخابات، اخلاق و عفاف و حجاب بود به 9 نفراز صاحبان امتیاز و مدیران‌مسوول نشریات در این زمینه هدایایی به رسم یادبود تعلق گیرد که عبارتند از: تاج‌محمد کاظمی(هفته‌نامه همزیستی)، محمدرضا بابایان(هفته‌نامه گلستان سلام)، اسماعیل تقی‌پور(هفته‌نامه التیام)، یوسف قوجق(هفته‌نامه یاپراق)، جعفر خاندوزی(ماهنامه جرجان)، سیدمهدی حسینی(هفته‌نامه پژواک سخن)، غلامرضا خارکوهی(ماهنامه‌ انقلاب)، علی منصوری رضی(هفته نامه گلستان مهر)، عبدالمجید مکتبی(روزنامه منطقه‌ای گلشن مهر). هم‌چنین چهار خبرگزاری شبستان(ربابه کابلی)، ایرنا(بهزاد طاهرپور)، فارس(غلامرضا رجایی) و مهر(علیرضا نوری کجوریان) نیز در این بخش تجلیل شدند.

در بخش دوم نفرات برتر دوره آموزشی استانداری که زمستان سال 91 در سایت اداری برگزار شد به ترتیب آقایان عبدالجواد عموزاد خلیلی نفر برتر در خبرنویسی، آنه‌محمد بیات نفر برتر در زمینه گزارش نویسی، منیره جندقی نفر برتر در مصاحبه و فاطمه عبدی نفر برتر در زمینه شناخت افکار عمومی انتخاب و تجلیل شدند.

گفتگوی انتقادی با یک روزنامه نگار گلستانی:

مطبوعات صدقه نمی خواهند حرمت می خواهند

این گفتگو در تاریخ چهارشنبه, 16 مرداد 1392 از پایگاه خبری «گلستان ما» منتشر شد.

یک بار دیگر هفده مرداد رسید و به مناسبت شهادت شهید صارمی، همه کشور و از جمله متولیان مطبوعات و رسانه‌های استان به تکافو افتاده‌اند از فعالان مطبوعاتی و رسانه‌ایی استان به قدر وسع خود تقدیر نمایند و دیگر بار بر این نکته تاکید داشته باشند که در نظام جمهوری اسلامی نیز همچون دیگر ممالک مترقی و توسعه یافته، مطبوعات و رسانه‌ها از اهمیت خاصی برخوردار هستند. اما مساله‌ای که هرساله در این ایام کمتر به آن توجه می‌شود آسیب‌شناسی و نگاه انتقادی به این حوزه است. پایگاه خبری «گلستان ما»، جهت جبران بخش‌هایی از این فقدان و خلا، ترتیب گفتگویی را با جعفر خاندوزی از فعالان حوزه ارتباطات و جزو روزنامه‌نگاران باسابقه استان داده است که ماحصل آن را با هم می‌خوانیم. گفتنی است خاندوزی هم اکنون صاحب‌امتیاز و مدیرمسوول ماهنامه فرهنگی جرجان است.

منتشر شده در پایگاه خبری گلستان ما- یکشنبه 15 ارديبهشت 1392 

ما که آن سال‌ها تنها پنج سال داشتیم انقلاب شد به‌ تبع بخشی از دوران کودکی و نوجوانی ما در دوران جنگ گذشت و مارش‌هایی گذشت که کارتون‌های مورد علاقه‌ی ما را برای دقایقی قطع می‌کرد و خبر انجام عملیات غرور‌آفرین دیگری را توسط «رزمندگان جان برکف اسلام بر علیه‌ی دشمن بعثی» با صدای محمود کریمی در گوش ما طنین‌انداز می‌شد.

ما که آن سال‌ها در روستایی زندگی می‌کردیم- که مسافت آن جا تا اولین شهر، خان‌ببین را طی یک ربع تا بیست دقیقه طی می‌کردیم- برای خرید نان در شیفت مخالف که مدرسه نداشتیم من و برادرم به شهر می‌آمدیم و پس از دو تا چهار ساعت چندتایی نان می‌خریدم و دوباره به روستا برمی‌گشتیم. چون به علت ورود مدرنیسم دیگر در روستا کمتر نان سنتی و محلی می پختند.

ما که آن سال‌ها تازه وارد دوره راهنمایی شده بودیم در همین رفت و آمدهای گاه هر روزه به خان‌‌‌‌‌‌‌‌ببین بود که با یک مغازه کوچک آشنا شدیم که نمایندگی روزنامه‌ها و نشریات زیادی به ویژه اطلاعات و کیهان را داشت.

من و برادرم در همین مغازه برای اولین بار هفته‌نامه «کیهان بچه ها» را دیدم که آن موقع 25 ریال بود. این پول برای خانواده‌ایی از قشر کارگر و لو حقوق بگیر و مادری که در نبود پدر که به جبهه می‌رفت سخت بود. اما ما مثل همین حالا کله‌شق بودیم و هر هفته کیهان بچه‌ها می خریدم.

ما که آن سال‌ها تازه شروع کردیم به خریدن کیهان بچه‌ها، شهید شاهچراغی تازه شهید شده بود و آن کوچه کیهان بچه‌ها را تازه به نام شهید شاهچراغی نامگذاری کرده بودند.

آن سال‌ها از شاعران، داستان نویسان، تصویرگران کودک و... ملکه‌ی ذهن ما شدند. مصطفی رحمان‌دوست- شکوه قاسم‌نیا - فریدون عموزاده خلیلی- وحيد نيك‌ خواه آزاد - خسرو باباخاني- افشین علا- افسانه شعبان‌نژاد- بیوک ملکی- محمود کیانوش- مهری ماهوتی- جعفر ابراهیمی (شاهد)- هوشنگ مرادی کرمانی- سوسن طاقدیس- حسین فتاحی- نادر ابراهیمی- محمدعلی بنی‌اسدی- و... کسانی دیگر. و چه می‌دانستیم در پس همه‌ی این آدم‌ها و صفحات نشریه ، امیرحسین فردی است که عاشقانه عمر و عشق خویش را پای درخت برومند کیهان بچه‌ها گذاشته است. وچه می‌دانستیم امیر حسین فردیکه از اوایل دهه‌ی 60 مدیر مسوولی و سردبیری کیهان بچه‌ها را توأمان با مسوولیت در کیهان علمی پذیرفته از همان زمان بود که تربیت نسل تازه‌ی شاعران و نویسندگان در جلسات قصه و شعر این نشریه آغاز شد. وی راه مرحوم جعفر بدیعی - بنیانگذار کیهان بچه‌ها به عنوان اولین فردی در ایران که مجله‌ ای تخصصی برای کودکان منتشر کرد - ادامه داد.

ما که آن سال‌ها با کیهان بچه‌ها تا ابتدای دبیرستان آمدیم و خانواده دیگر این عضو جدید را پذیرفته بودند؛ و حالا در آستانه‌ی اربعین زندگی، هم‌چنان با مطبوعات مانوس هستم و برای فرزندانم هم، کیهان بچه‌ها می‌خرم.

صاحب‌امتیازی و مدیر مسوولی ماهنامه‌ی جرجان از پس این دهه‌ای که گذشت و درگیر شغل و دغدغه‌ی شریف روزنامه‌نگاری بودم ایامی است که حال و هوای کیهان بچه‌ها را تداعی می‌کند. بگذریم...

من برای اولین بار با مرحوم امیرحسین فردی به جهت آن که مسوول انجمن ادبیات داستانی سازمان بسیج هنرمندان کشور هم بود در کسوت مسوولان انجمن ادبیات داستانی سازمان بسیج هنرمندان استان گلستان در مشهد با ایشان رو در رو شدم و کلی از تاثیرات کیهان بچه ها بر نسل خودم و داستان متعهد گفتیم. ایشان را انسانی شریف، پردرد ، نجیب ، دوست داشتنی و مهربان دیدم؛ روحیاتی که در لابه‌لای سطور کیهان بچه‌ها ساری و جاری بود .

به جز این گونه جلسات مربوط به سازمان، دیگر بار ایشان را در جلسه انتخاب نمایندگان مدیر مسوولان کشور در سال گذشته زیارت کردم و آن‌جا هم، همان دغدغه‌ها و واهمه‌های بی‌نام و نشان این بار اما در حوزه مطبوعات بین ما رد و بدل شد.

به هر حال کیهان بچه‌ها گیریم که این اواخر شاید جان و توش آن سال‌ها را نداشت اما هم‌چون سالکی سختکوش، آهسته و پیوسته به راه خویش ادامه می‌دهد و در تلاطم سیاست هیچ‌گاه درگیر نشد و هم‌چنان کیهان بچه‌ها باقی مانده و ان‌شاءالله خواهد ماند. یاد مرحوم امیرحسین فردی گرامی باد.

این یادداشت در ویژه نامه استان گلستان روزنامه همشهری روز سه شنبه 7 شهریور 91 به چاپ رسید.

هرچند انسان فطرتاً موجودی ارتباطی است و اجتماعی بودن او، موید همین نکته است اما نظریه «جهان به مثابه ارتباطات» در دهه های اخیر ظهور و انتشار یافته و اکنون این نظریه که دنیای امروز، جهان ارتباطات است امری پذیرفته شده و در میان اقشار مختلف جوامع و از جمله جامعه ایرانی دارای مقبولیت می باشد.

در این میان اما رشته روابط عمومی در عین حال که یکی از رشته های علمی علوم ارتباطات اجتماعی بشمار می رود که فعالان این رشته در همه نهادها و ادارات دولتی و غیر دولتی مشغول به فعالیت هستند. رشته و حوزه ایی که با ورود دیجیتال به این عرصه، آن را با تحولات و پیشرفت های چشمگیری نموده است. تا جایی که روابط عمومی منهای ابزار دیجیتالی برای نوجوانان و حتی جوانان که روابط عمومی سنتی را درک نکرده اند امری محال می نماید.

پرسش اساسی اما این جاست که در عصر ارتباطات فعالان و مدیران روابط عمومی واقعاً بایستی چه ویژگی هایی داشته باشند تا روابط عمومی موفقی باشند؟!! اگر بخواهیم از منظر انسان ایرانی به آن پاسخ بدهیم، تقریباً به مواردی از این دست می رسیم:

1- اخلاقگرایی:

در دوران مدرنیسم و پسامدرنیسم بر اساس آموزه های یونانی کشورهای توسعه یافته، همه امور را نسبی فرض می کنند از جمله معنویت و اخلاق را. اما به نظر می رسد این نظریه حتی در جهان غرب هم با چالش های جدی روبروست به ویژه در ایران که ساحت انسان ایرانی، دینی و وحیانی است. بنابراین با دارا بودن رویکرد اخلاقگرایانه در روابط عمومی می توان بر آسیب ها و بزه های احتمالی از جمله ارتشا، کم کاری، فرصت طلبی، سیاسی کاری و... فائق آمد و بر مدار درستکاری بود. هرچند ممکن است در مسیر تعالی شما خلل ایجاد شود و دیرتر به آن دست یابید.

2- پاسخگویی به مردم:

در دنیایی که رسانه ها و ارتباطات آن را فراگرفته است یک فعال روابط عمومی(اعم از مدیر و کارکنان این واحد) در حیطه دستگاه اجرایی خود در هر ساعت از شبانه روز می بایستی به تمام مردم حتی به یک راننده تاکسی و به ویژه جامعه مخاطبین و یا به اصطلاح اداری آن، ارباب رجوع ها پاسخگو باشد و توضیح داده و تبیین نماید. این مورد با بحث های کلیشه ایی و نخ نما شده طرح تکریم ارباب رجوع متفاوت است. هرچند طرفه این که در هیچ کجای این طرح و شاخص های عمومی و اختصاصی ادارات در جشنواره شهید رجایی جایی برای روابط عمومی و عملکرد آن دیده نشده است.

3- زبان و ادبیات روابط عمومی:

زبان و ادبیات روابط عمومی، مهمترین شیوه پاسخگویی به مردم و مخاطبین است. بدین معنی که فعالان این حوزه می بایستی از سواد عمومی و فرهنگی برخوردار بوده و زبان لیّن داشته باشند. و صد البته ابزار نوین ارتباطی را نه تنها بشناسد بلکه با آن آشنایی کامل داشته تا بتوانند تاثیرگذاری مطلوب ایجاد نمایند. خطابه و فن بیان جزو زبان و ادبیات روابط عمومی است؛ فردی که نتواند حرف بزند و سخنرانی کند نمی تواند مدافع و حتی فوروارد خوبی باشد.

آگاهی کامل به حوزه های فعالیتی دستگاه اجرایی و داشتن آمار و ارقام به روز از دیگر جنبه های زبان و ادبیات روابط عمومی است. بدین معنا که پیش از آن که زبان و ادبیات روابط عمومی را بشناسد به زبان و ادبیات حوزه فعالیت خود احاطه داشته باشد. 

4- غالیگری:

پاشنه آشیل کشورهای در حال توسعه، افتادن در دام انتشار آمار و عملکرد غلو شده و بیانات شبهه آمیز است. هرچند «روزنامه نگاری توسعه» تلاش دارد سد و مانع روحیات غالیگرانه کارگزاران دولتی باشد اما روا نیست فعالان روابط عمومی خود به فضای غالیگری دامن بزنند و عملکردها را آن چنان و این چنین نشان دهند. بلکه ظرافت و خط باریکی میان غالیگری و بیان عملکرد وجود دارد. بزرگ نمایی و مدیریت رسانه ایی آن چه که شایسته است گفته شود امری متفاوت با غالیگری می باشد.

از سوی دیگر باید توجه داشت برخی رسانه ها در مقام انتقاد و به نقد کشیدن کاستی های حوزه یک دستگاه اجرایی ممکن است مطالبی را منتشر نمایند اما این امر دلیل نخواهد شد تا برای جلوگیری از هرگونه نقد در ورطه غالیگری بیفتم بلکه در مقابل جریان های رسانه ایی واکنش های رسانه ایی نشان دهیم.

اگر گروه علوم اجتماعي دانشگاه آزاد اسلامي قوچان قبول كنند موضوع پايان‌نامه‌ام با عنوان «بررسي انتقادی نظریات و دیدگاه‌های ارتباطی مکتب فرانکفورت» است. كه در اين‌جا خوب ديدم بخش «بيان مسئله» آن را بياورم. از اين پس بخشي از مطالب وبلاگ در مورد نبرد خونين من با اين پايان‌نامه خواهد بود.

در پي ناكارآمدن مطالعات تجربي‌، مطالعات انتقادي از اهميت فراواني برخوردار شده است‌. بخش قابل توجهي از انديشمندان و محققان جهان به مطالعات انتقادي روي آورده‌اند. در ادبيات روشنگري، نقد به معناي «داوري‌كردن اثر فكري يا پديده‌هاي اجتماعي‌» به كار مي‌رفت كه ريشه در واژة يوناني Ksites به معناي جداسازي يا داوري دارد. در حوزة ارتباطات‌، مطالعات انتقادي پديده‌اي جديد است كه ريشه در نقد ماركس از نظام سرمايه‌داري دارد؛ يعني بررسي نقش ارتباطات در پيشرفتهاي سرمايه‌داري و گسترش استعمارگري آن نظام و تبيين همبستگي ميان توسعه‌يافتگي و توسعه‌نيافتگي‌. در حقيقت اساس مطالعات انتقادي ارتباطي‌، نقد مطالعات تجربي و پوزيتويستي ارتباطي است كه از سوي بزرگاني هم‌چون هارولد لاسول‌، پل لازارسفلد، ويلبر شرام و برنارد برسلون ارائه شده بودند كه به شاخه‌هايي هم‌چون نقد تاريخي‌، نقد ايدئولوژيك‌، مكتب فلسفی فرانكفورت  Frankfurt School، مطالعات فرهنگي(كه به شاخه‌هايي هم‌چون مكتب مطالعات فرهنگي بيرمنگام انگليس‌، مكتب مطالعات فرهنگي امريكا، شاخة ساختارگرايي فراسوي تقسيم مي‌شود و اقتصاد سياسي ارتباطات‌ كه بسيار به ماركسيسم ارتدوكس نزديك است)، و... مي‌شود.

از زمان انتخابات دوم خرداد 76 بود که رسماً پا به جهان سیاست نهادیم و شدیم چریک‌هایی که می‌خواهند تمام حباب خاک را بر شانه‌های خود بشانند تا باورشان کنند. به گرگان که مهاجرت کردم فقط به خاطر روزنامه‌نگاری بود. این جا مقیم شدم و شدم یک روزنامه‌نگار سیاسی. اما در آن سال‌ها از همه سیاست، به دنبال روزنامه‌نگاریِ سیاسی بودم همین؛ مثل بسیاری از همه قطاران و همسالان خودم حداقل در استان. و صد البته نخواستیم که از نمد روزنامه‌نگاری برای خود کلاهی بدوزیم، که دوختند و دارند می‌دوزند.

دنیای امروز برخلاف آن که برای خطاب آن اصطلاحات و عبارات خاص و حتا غامضی نظیر مدرنیسم، پست مدرنیسم، عصر انفجار اطلاعات و... بکار می برند اما هم چنان همان دنیای ساده و بسیطی است که پدران و اجداد ما داشته اند و طول و عرض آن، پیدا. به شرط آن که چند ویژگی و شروط را رعایت نماییم. یکی از ویژگی های مهم دنیای متاخر، گردشگری و یا به معنای اخص آن جهانگردی است. هرچند این پدیده ی انسانی عمری به درازای عمر آدمیزاد دارد. طی قرون گذشته ابن خلدون- ابوریحان بیرونی- سعدی- هرودوت- ناصرخسرو- مارکوپولو- و... بسیار کسان از اندیشمندان، بزرگان و همه مردم می توان نام برد و اشاره کرد که به گردشگری شهره هستند. تا جایی که در قرآن کریم نیزآمده است: قل سیروا فی الارض.

 Postpr: semantics public relations

مقدمه

با انتشار کتاب «موج سوم» آلوین تافلر، زبان و ادبیات بشر رنگ و بوی دیگری یافت. شاید بتوان گفت که این کتاب نمایانگر مهم‌ترین نظریه‌ تافلر است که موج سوم را به دو موج بزرگ دیگر در توسعه‌ بشر افزوده است1. البته «تئوری دهکده جهانی» مارشال مک لوهان2 و «تئوری کومه های شخصی» مانوئل کاستلز 3 را نیز باید به آن افزود. مک لوهان، که غالباً به عنوان پیشگوی عصر الکترونیک از او یاد می شود، بیان داشت: «رسانه خود پیام است»، همه فقط گوش کردند. اما نمی دانستند که آن چه در عرصه تکنولوژی و ارتباطات از پی می آید نه یک بار، بلکه صدها بار صحت گفته او را اثبات می نماید.

چند ماه پیش می خواستم مطلبی در مورد چت chat گفتگوی اینترنتی بنویسم که متاسفانه نشد و تنها چند یادداشت کوچک از آن فکر، باقی ماند که همان چند خط را برایتان می آورم. به نظرم تاکنون از این جهت به چت نگاه نشده بود. در مورد مینی مالیسم یا کمینه گرایی هم بگویم: مکتب هنری است که اساس آثار و بیان خود را بر پایه سادگی بیان و روش‌های ساده و خالی از پیچیدگی معمول فلسفی و یا شبه فلسفی بنیان گذاشته‌است.

پیش شماره سوم. چهارم مهر هفتاد و هشت بود که اولین مطلب من در روزنامه گلشن مهر چاپ شد. آن موقع دانشجوی ادبیات بودم و در وادی داستان و شعر. از طریق برادرم احمد و دوستم سید مهدی جلیلی با آقای جهانگیری آشنا شدم. ایشان در آن زمان مسئول بازرسی بانک ملی استان گلستان بود و مشاور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در امور انجمن های ادبی. آقای قلیشلی که خود در وادی شعر و ادب بود. آقای جهانگیری دوست احسان مکتبی و مسئولیت صفحه ادبی گلشن مهر را بر عهده داشت. پس از آن بود که با یک تک زنگ آقای جهانگیری به گرگان آمدیم و در گلشن مهر ماندگار شدیم.