امام حسن عسکری علیه السلام:
عابدترین مردم، کسی است كه واجبات الهى را انجام دهد.
(بحارالانوار، 75/373)
در بخش پایانی کتاب شریف «تحف العقول»که به سخنان حضرات
معصومین علیهم السلام اختصاص دارد تعدادی از رهنمودهای امام حسن عسگری علیه
السلام آورده شده است که من چند نمونه از آن را به شما دوستان خوبم
تقدیم می کنم.
عابدترینِ مردم
امام حسن عسگری علیه السلام عابدترین مردم را کسی معرفی می کند که تمام واجباتش را انجام می دهد.
«أَعْبَدُ النَّاسِ مَنْ أَقَامَ عَلَى الْفَرَائِضِ»
درست
است که انجام مستحبات، کاری پسندیده و مورد سفارش خدا و اولیای اوست اما
مهمتر از مستحبات انجام واجبات است که در این کلام گوهربار، عابدترین مردم
کسی معرفی نشده که تمام مستحبات را انجام می دهد؛ بلکه از کسی به عنوان
عابدترین نام برده شده که واجباتش ترک نمی شود و این برای اهمیتی است که
واجبات در رشد و تکامل انسان دارند.
ممکن است شما هم افرادی را دیده باشید که صدقه مستحبی فراوانی را در طول سال می دهند اما دریغ از پرداختِ ریالی خمس!
کوشاترینِ مردم
در کلام
امام عسگری علیه السلام، کوشاترین فرد در راه خودسازی و رسیدن به کمالات،
کسی است که گناه را ترک می کند؛ نه کسی که از یک طرف، خود را با اذکار و
نمازهای مستحبی خسته می کند و از طرف دیگر هر کجا که گناه نقدی رخ نشان داد
بی درنگ مشغول آن می شود.
«أَشَدُّ النَّاسِ اجْتِهَاداً مَنْ تَرَكَ الذُّنُوبَ»
دو ویژگی که بالاتر ندارند
امام حسن عسگری علیه السلام از دو
ویژگی نام می برند که برتر از آنها کمالی برای انسان یافت نمی شود: یکی
ایمان به خدا است و دیگری فایده داشتن به حال دیگر مومنان.
«خَصْلَتَانِ لَیْسَ فَوْقَهُمَا شَیْءٌ الْإِیمَانُ بِاللَّهِ وَ نَفْعُ الْإِخْوَانِ»
قرار
گرفتن «نفع به برادران (دیگر مومنان)» در کنار «ایمان به خدا» بیانگر
اهمیت بالای این کار و داشتن مقامی در نزدیکی ایمان به خدا برای آن است.
اینکه برخی تمام ایمان و اسلام را در دینداری فردی خلاصه کرده و از رساندن
فایده ای به دیگر مومنان (با فرض اینکه برایشان ممکن است) دریغ می ورزند
بدانند که از مهمی در ردیف ایمان به خدا غفلت ورزیده اند و از فواید آن خود
را محروم ساخته اند.