Edukira joan

Navalcán

Navalcán
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaToledoko probintzia
AlkateaManuel Arroyo Domínguez
Izen ofizialaNavalcán
Posta kodea45610
INEk ezarritako kodea45110
HerriburuaNavalcán
Geografia
Koordenatuak40°04′05″N 5°05′34″W / 40.068055555556°N 5.0927777777778°W / 40.068055555556; -5.0927777777778
Mapa
Azalera60 km²
Altitudea394 m
MugakideakArenas de San Pedro, Parrillas eta Oropesa
Demografia
Biztanleria1.859 (2025)
alt_left 892 (%48) (%52) 967 alt_right
Dentsitatea31 bizt/km²
MatrikulaTO
navalcan.com

Navalcán Toledoko udalerria da, Sagra eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 1.859 biztanle zituen 60 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arenas de San Pedro, Parrillas eta Oropesa.

Biztanleriaren tamainaUrtea18001900200021002200230024002500200020052010201520202025NavalcánBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 967 gizon, 892 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.22
0.41
 
95-99
 
1.35
2.79
 
90-94
 
3.81
3.93
 
85-89
 
5.72
5.79
 
80-84
 
7.74
5.79
 
75-79
 
8.30
6.31
 
70-74
 
5.49
6.83
 
65-69
 
6.95
8.58
 
60-64
 
6.28
8.89
 
55-59
 
6.50
7.65
 
50-54
 
7.40
7.14
 
45-49
 
6.17
4.65
 
40-44
 
5.04
4.65
 
35-39
 
4.04
4.65
 
30-34
 
3.92
4.55
 
25-29
 
4.26
4.45
 
20-24
 
5.16
4.76
 
15-19
 
4.26
3.83
 
10-14
 
3.14
2.59
 
5-9
 
2.24
1.76
 
0-4
 
2.02
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 60,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 36,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 10,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,9 —probintzian % 17,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Toledoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 60,5Probintzia berean · % 18,2Erkidegoan · % 0,6Beste erkidegoa · % 10,8Estatutik kanpo · % 9,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 184 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 65,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kuba, Venezuela, Nikaragua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 65,8Europa · % 27,2Afrika · % 3,3Asia · % 2,2Ozeania · % 1,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 2.287 etxebizitza zeuden: 878 (% 38,4) nagusiak eta 1.409 (% 61,6) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 302 (% 13,2) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 748 (% 32,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 64 plazarekin (12,8 plaza etxebizitzako).[6]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 438 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 212 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 200-400 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 170 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 16,3 jaitsi zen (523 €/m²). Balio hori Toledoko udalerrien medianaren (539 €/m²) % 18,7 azpitik zegoen.[7]

2.287etxebizitza
878etxegune
748hutsik (% 32,7)
5etxebizitza turistiko (2026) Toledoko mapa
438€/m² batez beste (2023) Toledoko mapa

Etxebizitza multzoa Toledoko mapa

878
1.409
Etxebizitza nagusia (878)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.409)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Toledoko mapa

1.237
302
748
Okupatuak (1.237)Noizbehinkakoak (302)Hutsik (748)

Guztira 878 etxegune zeuden, eta horietatik 353 (% 40,2) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1353
2 pertsona221
3 pertsona147
4 pertsona113
5 edo gehiago44

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.717 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,2.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 12,5 zen 2021ean eta % 13,3 2024an; beraz, 0,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 31,7 izatetik % 29,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 14,7 ziren, eta gizonen artean % 12,1; 2,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,2 eta gizonen % 24,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

1.717biztanle 15 urte edo +, 2024
% 13,3goi-mailako ikasketak+0,8 puntu 2021etik mapa
% 29,2lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 8,6ikasten ari dira, 2024
% 29,2
% 43,0
% 14,4
% 13,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 29,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 14,4Goi-mailako ikasketak · % 13,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Toledoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 58,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 41,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Pertsona batek zuen doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 51,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 17,9 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 17,9
DBH eta antzekoak
% 43,0
Erdi-mailako LH
% 7,0
Goi-mailako LH
% 5,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 4,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,0
Masterrak eta espezialitateak
% 1,4
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Navalcán, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak229% 13,3107% 12,1122% 14,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa247% 14,4123% 13,9124% 14,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)739% 43,0439% 49,5300% 36,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago502% 29,2218% 24,6284% 34,2
Guztira1.717% 100,0887% 100,0830% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Navalcán, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 12,5% 13,7% 42,1% 31,71.762
2022% 13,2% 14,0% 42,7% 30,11.730
2023% 12,8% 14,2% 42,8% 30,21.700
2024% 13,3% 14,4% 43,0% 29,21.717

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,6 ikasten ari zen (148 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 48,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 22,3 batxilergoan, % 16,2 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 10,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 43,5; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,3 eta emakumeen % 12,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 43,5 eta 25–29 urtekoen % 17,4; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,4 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 40,9 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 26,8.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,2
20–24 urte
% 43,5
25–29 urte
% 17,4
30–34 urte
% 7,5
35–39 urte
% 6,3
40–44 urte
% 1,9
45–49 urte
% 4,9
50–54 urte
% 1,4
55 urte edo +
% 0,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,0
Goi-mailako ikasketak
% 48,6
Erdi-mailako LH
% 16,2
Batxilergoa
% 22,3
DBH eta antzekoak
% 10,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,7
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 90,9 estatuan jaio zen, eta % 9,1 atzerrian.[9] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 12,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 6,5 eta % 42,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 10,0 eta % 43,8, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 12,6
Goi-mailakoak
% 6,5
% 13,6
Batx. / erdi LH
% 16,9
% 51,0
DBH
% 33,8
% 22,8
Lehen H. edo gutx.
% 42,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 15,2
Goi-mailakoak
% 10,0
% 13,9
Batx. / erdi LH
% 25,0
% 37,7
DBH
% 21,3
% 33,2
Lehen H. edo gutx.
% 43,8
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,4.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 51,4 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 10,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.597 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 26.634 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.208 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 14.347 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,3[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,2), beste diru-sarrerak (% 10,9), langabezia-prestazioak (% 3), beste prestazioak (% 4,7).

48%
33%
11%
Soldata · % 48,3Pentsioak · % 33,2Langabezia · % 3Beste prestazioak · % 4,7Beste sarrerak · % 10,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 28,9 da, probintziakoaren (29,7; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Navalcán udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 809 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,7; gainerako % 52,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 47,6, beste inaktiboak % 43,8 eta ikasleak % 8,6).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 24,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,8 zen eta emakumezkoena % 44,5; langabezia-tasa, aldiz, % 18,5 eta % 32,1 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 609 zen 2023ean, 2021eko 597etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 41,2 osatzen dute, eta gizonek % 58,8.

609okupatu, 2023+% 2,0 2021etik
% 41,2emakumeak okupatuen artean
% 47,7jarduera-tasa, 2024
% 24,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 36,0
% 11,7
% 24,9
% 22,9
Okupatuak · % 36,0Langabeak · % 11,7Ikasleak · % 4,5Erretiratuak · % 24,9Beste inaktiboak · % 22,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Navalcán, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak610% 36,0362% 41,4248% 30,2
Langabeak199% 11,782% 9,4117% 14,3
Inaktiboak886% 52,3430% 49,2456% 55,5
Guztira1.695% 100,0874% 100,0821% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 63,1), eraikuntza (% 14,6), industria (% 11,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,5).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena eraikuntza da (% 14,6), ondoren merkataritza (% 12,6) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 12,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Toledoko mapa
% 10,5
% 11,3
% 14,6
% 63,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,5Industria · % 11,3Eraikuntza · % 14,6Zerbitzuak · % 63,1
Jarduera-adar zehatzak
Eraikuntza
% 14,6
Merkataritza
% 12,6
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 12,3
Administrazio publikoa
% 11,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 10,5
Manufaktura-industria
% 9,7
Hezkuntza
% 5,1
Ostalaritza
% 4,8
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,4
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,0
Etxeetako jarduerak
% 2,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 2,1
Beste zerbitzu batzuk
% 1,8
Informazioa eta komunikazioak
% 1,8
Jarduera profesionalak
% 1,6
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,5
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,9), eta oinarrizko okupazioak % 12,5.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 69,6 eta emakumeen % 57,4).

% 17,9
% 64,5
% 12,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,5Oinarrizko okupazioak · % 12,5Ez dago jasota · % 5,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Navalcán, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak109% 17,953% 14,856% 22,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak393% 64,5249% 69,6144% 57,4
Oinarrizko okupazioak76% 12,545% 12,631% 12,4
Ez dago jasota31% 5,111% 3,120% 8,0
Guztira609% 100,0358% 100,0251% 100,0

Okupatuen % 77,2 besteren konturako langileak dira, eta % 22,8 norberaren konturakoak.[18]

% 19,4
% 60,6
% 16,6
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,4Norberaren kontura, langilerik gabe · % 19,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 60,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 16,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Navalcán, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura139% 22,885% 23,754% 21,5
Besteren kontura470% 77,2273% 76,3197% 78,5
Guztira609% 100,0358% 100,0251% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 92,2 estatuan jaio zen, eta % 7,8 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 41,4 okupatuak dira, % 39,5 erretiratuak, % 10,0 langabeak, % 5,2 bestelako inaktiboak eta % 3,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,6 bestelako inaktiboak dira, % 34,9 okupatuak, % 12,7 langabeak eta % 3,2 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 37,7 bestelako inaktiboak dira, % 30,1 okupatuak, % 13,4 erretiratuak, % 13,4 langabeak eta % 5,4 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 39,7 okupatuak dira, % 36,8 bestelako inaktiboak eta % 22,1 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 41,4
Okupatuak
% 34,9
% 10,0
Langabeak
% 12,7
% 3,9
Ikasleak
% 1,6
% 39,5
Erretiratuak
% 3,2
% 5,2
Beste inakt.
% 47,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,1
Okupatuak
% 39,7
% 13,4
Langabeak
% 22,1
% 5,4
Ikasleak
% 1,5
% 13,4
Erretiratuak
% 0,0
% 37,7
Beste inakt.
% 36,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,0 estatuan jaio zen, eta % 8,0 atzerrian.[17] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 70,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 14,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,6 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 13,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,6 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,9
Goi eta erdi maila
% 13,6
% 70,5
Langile kualifikatuak
% 54,5
% 11,6
Oinarrizko okup.
% 27,3
% 3,0
Ez dago jasota
% 4,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 24,1
Goi eta erdi maila
% 7,4
% 56,7
Langile kualifikatuak
% 63,0
% 10,3
Oinarrizko okup.
% 29,6
% 8,9
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,0 zerbitzuetan ari dira, % 23,8 eraikuntzan, % 14,9 industrian eta % 14,3 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,9 zerbitzuetan ari dira, % 36,4 nekazaritzan, % 18,2 eraikuntzan eta % 4,5 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 85,7 zerbitzuetan ari dira, % 7,6 industrian eta % 3,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 92,6 zerbitzuetan ari dira, % 3,7 eraikuntzan eta % 3,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,3
Nekazaritza
% 36,4
% 14,9
Industria
% 4,5
% 23,8
Eraikuntza
% 18,2
% 47,0
Zerbitzuak
% 40,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 3,6
Nekazaritza
% 0,0
% 7,6
Industria
% 3,7
% 1,8
Eraikuntza
% 3,7
% 85,7
Zerbitzuak
% 92,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 105 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.982 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 60 km² denez, NAE lurraldearen % 33 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78 larre iraunkorrak (1.546 ha, 53 ustiategitan), % 15,7 lur goldagarria (311 ha, 34 ustiategitan), % 6,3 arbolak (125 ha, 73 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,44 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
33%
67%
NAE · 1.982 ha (% 33)Gainerako azalera · 4.018 ha (% 67)
NAE, lur-erabileraren arabera
16%
78%
Lur goldagarria · 311 ha (% 15,7)Larre iraunkorrak · 1.546 ha (% 78)Arbolak · 125 ha (% 6,3)Baratzeak · 0,44 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.362 behi, 4.907 ardi eta ahuntz, 3.406 txerri eta 15.655 hegazti zeuden[22].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.072 gidari zeuden erroldatuta: 707 gizon (% 66) eta 365 emakume (% 34)[23]. Biztanleen % 57,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.081 ibilgailuk osatzen zuten: 1.159 turismo, 327 ziklomotor, 190 motozikleta, 174 furgoneta eta 158 kamioi[23]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 623 turismokoa zen, probintziako (602) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,7 urtekoa zen; turismoen % 6,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,2k 25 urte baino gehiago[23]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,5 diesel zen eta % 44,1 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (< % 0,1; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
31%
45%
0 etiketa · 4 (% 0,2)ECO · 47 (% 2,3)C etiketa · 464 (% 22,5)B etiketa · 631 (% 30,6)Etiketarik gabe · 919 (% 44,5)
Turismoak, adinaren arabera
12%
20%
46%
16%
< 4 urte · 74 (% 6,4)4–8 urte · 138 (% 11,9)8–15 urte · 227 (% 19,6)15–25 urte · 532 (% 45,9)≥ 25 urte · 188 (% 16,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz) (kontsulta data: 2026ko uztailaren 31a).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Toledo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Toledo.tab.
  4. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  5. ↑ «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  6. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  7. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  8. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  9. 1 2 3 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  10. 1 2 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  11. ↑ «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Toledo.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Toledo.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  16. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  17. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  18. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  19. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1628839.
  22. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  23. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Toledo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.