Edukira joan

Yuncos

Yuncos
Yuncos
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaToledoko probintzia
AlkateaMaría José Gallego Ruiz (en) Itzuli
Izen ofizialaYuncos
Jatorrizko izenaYuncos
Posta kodea45210
INEk ezarritako kodea45205
HerriburuaYuncos
Geografia
Koordenatuak40°05′12″N 3°52′20″W / 40.086666666667°N 3.8722222222222°W / 40.086666666667; -3.8722222222222
Mapa
Azalera15 km²
Altitudea551 m
MugakideakCedillo del Condado, Illescas, Numancia de la Sagra eta Yuncler
Demografia
Biztanleria13.189 (2025)
alt_left 6.565 (%48,9) (%51,1) 6.870 alt_right
Dentsitatea879 bizt/km²
MatrikulaTO
yuncos.es

Yuncos Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 13.189 biztanle zituen 15 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cedillo del Condado, Illescas, Numancia de la Sagra eta Yuncler.

Biztanleriaren tamainaUrtea200040006000800010.00012.00014.000200020052010201520202025YuncosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 6.870 gizon, 6.565 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
100+
 
0.03
0.04
 
95-99
 
0.09
0.19
 
90-94
 
0.67
0.60
 
85-89
 
1.11
0.90
 
80-84
 
1.57
1.97
 
75-79
 
2.06
2.36
 
70-74
 
2.57
3.62
 
65-69
 
3.88
5.01
 
60-64
 
5.18
7.02
 
55-59
 
5.93
8.91
 
50-54
 
8.53
10.54
 
45-49
 
9.64
8.43
 
40-44
 
9.32
6.84
 
35-39
 
7.42
6.30
 
30-34
 
5.85
5.49
 
25-29
 
5.22
6.46
 
20-24
 
5.86
7.80
 
15-19
 
7.69
6.94
 
10-14
 
7.16
6.35
 
5-9
 
5.93
4.19
 
0-4
 
4.28
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 18,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 36,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 42,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 25,1 —probintzian % 17,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Toledoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 18,9Probintzia berean · % 11,7Erkidegoan · % 1,8Beste erkidegoa · % 42,5Estatutik kanpo · % 25,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 3.368 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 50,2Europa · % 14,8Afrika · % 31Asia · % 3,9Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 5.415 etxebizitza zeuden: 3.907 (% 72,2) nagusiak eta 1.508 (% 27,8) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 275 (% 5,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 903 (% 16,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 36 plazarekin (5,14 plaza etxebizitzako).[6]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.028 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 319 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 800-1.000 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 170 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 7,3 igo zen (958 €/m²). Balio hori Toledoko udalerrien medianaren (539 €/m²) % 90,7 gainetik zegoen.[7]

5.415etxebizitza
3.907etxegune
903hutsik (% 16,7)
7etxebizitza turistiko (2026) Toledoko mapa
1.028€/m² batez beste (2023) Toledoko mapa

Etxebizitza multzoa Toledoko mapa

3.907
1.508
Etxebizitza nagusia (3.907)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.508)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Toledoko mapa

4.237
903
Okupatuak (4.237)Noizbehinkakoak (275)Hutsik (903)

Guztira 3.907 etxegune zeuden, eta horietatik 787 (% 20,1) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1787
2 pertsona934
3 pertsona926
4 pertsona846
5 edo gehiago414

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 10.816 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,6.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,8 zen 2021ean eta % 16,8 2024an; beraz, 1,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,9 izatetik % 15,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 18,9 ziren, eta gizonen artean % 14,8; 4,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 18,0 eta gizonen % 13,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

10.816biztanle 15 urte edo +, 2024
% 16,8goi-mailako ikasketak+1,0 puntu 2021etik mapa
% 15,6lehen hezkuntza edo gutxiago−2,3 puntu 2021etik mapa
% 11,5ikasten ari dira, 2024
% 15,6
% 43,8
% 23,8
% 16,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 23,8Goi-mailako ikasketak · % 16,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Toledoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 50,0 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 50,0 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 21 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 53,4 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 46,6. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,1 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 2,1
DBH eta antzekoak
% 43,8
Erdi-mailako LH
% 11,1
Goi-mailako LH
% 8,4
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 4,4
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,8
Masterrak eta espezialitateak
% 0,9
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Yuncos, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.816% 16,8816% 14,81.000% 18,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa2.574% 23,81.283% 23,21.291% 24,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)4.735% 43,82.690% 48,62.045% 38,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.691% 15,6742% 13,4949% 18,0
Guztira10.816% 100,05.531% 100,05.285% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Yuncos, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,8% 22,5% 43,8% 17,98.883
2022% 16,2% 23,7% 43,2% 16,99.249
2023% 16,7% 23,9% 43,3% 16,29.788
2024% 16,8% 23,8% 43,8% 15,610.816

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,5 ikasten ari zen (1.247 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 35,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 34,6 batxilergoan, % 13,9 DBHn edo antzekoetan eta % 13,8 erdi-mailako lanbide-heziketan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 39,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 30,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,6 eta emakumeen % 11,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 83,3 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 28,6 eta 25–29 urtekoen % 8,7; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,6 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 30,4 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 18,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 83,3
20–24 urte
% 28,6
25–29 urte
% 8,7
30–34 urte
% 4,7
35–39 urte
% 2,1
40–44 urte
% 2,2
45–49 urte
% 2,3
50–54 urte
% 0,7
55 urte edo +
% 0,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,3
Goi-mailako ikasketak
% 35,4
Erdi-mailako LH
% 13,8
Batxilergoa
% 34,6
DBH eta antzekoak
% 13,9
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 72,5 estatuan jaio zen, eta % 27,5 atzerrian.[9] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 11,3 eta % 21,4, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 14,4 eta % 27,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,0
Goi-mailakoak
% 11,3
% 23,4
Batx. / erdi LH
% 22,7
% 50,1
DBH
% 44,6
% 10,5
Lehen H. edo gutx.
% 21,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 20,7
Goi-mailakoak
% 14,4
% 23,2
Batx. / erdi LH
% 27,6
% 42,0
DBH
% 30,4
% 14,1
Lehen H. edo gutx.
% 27,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 14,0 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 5,1.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 35,6 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 34,2 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.647 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 34.522 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.208 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 13.796 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 72,8[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 11,7), beste diru-sarrerak (% 8,8), langabezia-prestazioak (% 2,7), beste prestazioak (% 3,9).

73%
12%
9%
Soldata · % 72,8Pentsioak · % 11,7Langabezia · % 2,7Beste prestazioak · % 3,9Beste sarrerak · % 8,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 28 da, probintziakoaren (29,7; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Yuncos udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 6.732 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 63,5; gainerako % 36,5 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 54,1, erretiratuak % 26,9 eta ikasleak % 19,0).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 68,5 zen eta emakumezkoena % 58,2; langabezia-tasa, aldiz, % 8,6 eta % 18,6 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 5.195 zen 2023ean, 2021eko 4.537etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 41,9 osatzen dute, eta gizonek % 58,1.

5.195okupatu, 2023+% 14,5 2021etik
% 41,9emakumeak okupatuen artean
% 63,5jarduera-tasa, 2024
% 13,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 55,2
% 8,3
% 9,8
% 19,7
Okupatuak · % 55,2Langabeak · % 8,3Ikasleak · % 6,9Erretiratuak · % 9,8Beste inaktiboak · % 19,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Yuncos, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak5.853% 55,23.392% 62,62.461% 47,4
Langabeak879% 8,3318% 5,9561% 10,8
Inaktiboak3.876% 36,51.709% 31,52.167% 41,8
Guztira10.608% 100,05.419% 100,05.189% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 73,2), industria (% 16,6), eraikuntza (% 9,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,8).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 20,4), ondoren manufaktura-industria (% 15,8) eta garraioa eta biltegiratzea (% 13,1) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Toledoko mapa
% 16,6
% 9,4
% 73,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,8Industria · % 16,6Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 73,2
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 20,4
Manufaktura-industria
% 15,8
Garraioa eta biltegiratzea
% 13,1
Eraikuntza
% 9,4
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 8,5
Ostalaritza
% 7,3
Administrazio publikoa
% 5,2
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 4,4
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 2,9
Beste zerbitzu batzuk
% 2,9
Informazioa eta komunikazioak
% 2,2
Hezkuntza
% 2,1
Etxeetako jarduerak
% 1,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,2), eta oinarrizko okupazioak % 16,2.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,9 eta emakumeen % 57,5).

% 17,2
% 62,4
% 16,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 62,4Oinarrizko okupazioak · % 16,2Ez dago jasota · % 4,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Yuncos, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak895% 17,2501% 16,6394% 18,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak3.242% 62,41.989% 65,91.253% 57,5
Oinarrizko okupazioak844% 16,2397% 13,2447% 20,5
Ez dago jasota214% 4,1129% 4,385% 3,9
Guztira5.195% 100,03.016% 100,02.179% 100,0

Okupatuen % 84,7 besteren konturako langileak dira, eta % 15,3 norberaren konturakoak.[18]

% 12,4
% 74,1
% 10,6
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,9Norberaren kontura, langilerik gabe · % 12,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 74,1Besteren kontura, aldi baterakoa · % 10,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Yuncos, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura796% 15,3565% 18,7231% 10,6
Besteren kontura4.399% 84,72.451% 81,31.948% 89,4
Guztira5.195% 100,03.016% 100,02.179% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 74,6 estatuan jaio zen, eta % 25,4 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,2 okupatuak dira, % 17,1 erretiratuak, % 7,3 bestelako inaktiboak, % 6,3 langabeak eta % 6,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,4 okupatuak dira, % 28,1 bestelako inaktiboak, % 8,4 langabeak, % 4,8 erretiratuak eta % 2,5 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 47,8 okupatuak dira, % 26,6 bestelako inaktiboak, % 10,6 langabeak, % 8,1 ikasleak eta % 6,8 erretiratuak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,3 okupatuak dira, % 36,7 bestelako inaktiboak, % 15,1 langabeak, % 3,0 ikasleak eta % 2,9 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 63,2
Okupatuak
% 56,4
% 6,3
Langabeak
% 8,4
% 6,2
Ikasleak
% 2,5
% 17,1
Erretiratuak
% 4,8
% 7,3
Beste inakt.
% 28,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 47,8
Okupatuak
% 42,3
% 10,6
Langabeak
% 15,1
% 8,1
Ikasleak
% 3,0
% 6,8
Erretiratuak
% 2,9
% 26,6
Beste inakt.
% 36,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 76,8 estatuan jaio zen, eta % 23,2 atzerrian.[17] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 65,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 58,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 17,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 18,3
Goi eta erdi maila
% 10,8
% 66,2
Langile kualifikatuak
% 65,1
% 11,7
Oinarrizko okup.
% 18,2
% 3,8
Ez dago jasota
% 6,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 20,5
Goi eta erdi maila
% 10,4
% 58,2
Langile kualifikatuak
% 55,3
% 17,8
Oinarrizko okup.
% 29,2
% 3,5
Ez dago jasota
% 5,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,5 zerbitzuetan ari dira, % 22,6 industrian eta % 13,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,6 zerbitzuetan ari dira, % 19,7 eraikuntzan, % 17,3 industrian eta % 2,5 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 87,7 zerbitzuetan ari dira, % 10,1 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 87,4 zerbitzuetan ari dira, % 9,7 industrian eta % 2,3 eraikuntzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,6
Nekazaritza
% 2,5
% 22,6
Industria
% 17,3
% 13,2
Eraikuntza
% 19,7
% 63,5
Zerbitzuak
% 60,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,3
Nekazaritza
% 0,6
% 10,1
Industria
% 9,7
% 1,9
Eraikuntza
% 2,3
% 87,7
Zerbitzuak
% 87,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 669 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 15 km² denez, NAE lurraldearen % 44,6 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 68,6 lur goldagarria (459 ha, 10 ustiategitan) eta % 31,4 arbolak (210 ha, 36 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
45%
55%
NAE · 669 ha (% 44,6)Gainerako azalera · 831 ha (% 55,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
69%
31%
Lur goldagarria · 459 ha (% 68,6)Arbolak · 210 ha (% 31,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 7.953 gidari zeuden erroldatuta: 4.612 gizon (% 58) eta 3.341 emakume (% 42)[22]. Biztanleen % 59,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 10.686 ibilgailuk osatzen zuten: 7.737 turismo, 783 motozikleta, 748 furgoneta, 724 kamioi eta 197 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 576 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (602) azpitik eta Espainiakoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 9,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,3k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,6 diesel zen eta % 33,9 gasolinazko; 108 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 26,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
33%
33%
27%
0 etiketa · 174 (% 1,7)ECO · 523 (% 5)C etiketa · 3.512 (% 33,4)B etiketa · 3.487 (% 33,1)Etiketarik gabe · 2.834 (% 26,9)
Turismoak, adinaren arabera
9%
14%
25%
42%
10%
< 4 urte · 710 (% 9,2)4–8 urte · 1.105 (% 14,3)8–15 urte · 1.912 (% 24,7)15–25 urte · 3.216 (% 41,6)≥ 25 urte · 794 (% 10,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz) (kontsulta data: 2026ko uztailaren 31a).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Toledo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Toledo.tab.
  4. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  5. ↑ «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  6. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  7. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  8. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  9. 1 2 3 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  10. 1 2 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  11. ↑ «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Toledo.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Toledo.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  16. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  17. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  18. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  19. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q963019.
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Toledo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.