masnaw

بیچاره کسی که گرفتار عقل شد

خوشبخت آنکه کرخر آمد الاغ رفت...

جگه‌ له‌ کۆماری ده‌نگی تۆ

له‌ ناخی مندا

هیچ وشه‌ێک نه‌ماوه‌ته‌وه‌

ئه‌ی ڕفێق،ئه‌ی براده‌ر،ئه‌ی وه‌ته‌ن

بێ خه‌یاڵ

هه‌موومان ڕۆژێک

تێکڕایی ئه‌ڕۆینه‌ ژێر ئاو

ئیدی ته‌نیا بۆ

به‌له‌مه‌ کاغه‌زیه‌کان دڵم ته‌نگ بووه‌

که‌ قه‌د ناڕۆنه‌ ژێر ئاو

له‌ کاتی نووسیندا

له‌ په‌نجه‌کانم خوێن ده‌تکێ

نازانم چۆن بنووسم"ئاڵا"

که‌ له‌ ئاسمانی دڵما

له‌ گه‌ڵ شه‌ماڵسه‌ما بکات

هه‌ندێ جار بیر ئه‌که‌مه‌وه‌

که‌ ئه‌بێت ده‌نگی ئه‌م هه‌موو ده‌ریا بخنکێنم

تا جامه‌که‌ی خۆم پڕ ده‌بێت

بۆ ئازادی له‌م جه‌سته‌ کوچکینه‌

ئه‌بێت ده‌یان کوچک له‌ ناو به‌رم

به‌ڵام شایه‌د ئه‌م ژینه‌ ڕوو به‌ کۆتایی بێت

بیستوومه‌ جه‌ژنه‌...

بیستوومه‌ خه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی

که‌ له‌ شه‌وانی قه‌در

شه‌و نخوونیان کێشاوه‌ پیان ده‌درێت

یه‌ک شه‌و له‌ باتی هه‌زار

هه‌زار شه‌و نه‌خه‌وتن بۆ خه‌ڵات

به‌ڵام،به‌ڵام

بۆ یه‌ک جار ده‌نگی گریانی

هه‌زار هه‌تیویان نه‌بیست

نه‌ک له‌ به‌ر خه‌ڵات

له‌ به‌ر مرۆڤایه‌تی

جه‌ژنه‌،کۆڕه‌،شاییه‌

ئه‌ی خه‌ڵکینه‌...

ئه‌م هه‌موو مه‌ینه‌ته‌ خه‌ڵاتی خودایه‌ بۆ ئێوه‌

لێ وه‌ر بگرن، سه‌ری بۆ دانه‌وێنن

ئێوه‌ش له‌ شایی خودا به‌شدار بن

هه‌موو چتێک قازانجی ئێوه‌یه‌

شایی به‌ گریان...

خواردنی برسیه‌تی...

جامی تینوویی...

ئێوه‌ش له‌ شایی خودا به‌شدار بن

بڕۆن ببینن

کووره‌ی زکر و هه‌ڵپه‌ڕکێ

پۆلێک فریشته‌ له‌ به‌ر پای خوداوه‌

خودا پێده‌که‌نێت

قاقای پێکه‌نینی

ده‌نگی گریانی

منداڵه‌ هه‌ژاره‌کانی شاری سنه‌ ده‌خنکێنێت

ئێوه‌ش له‌ شایی خودا به‌شدار بن

به‌ڵکوو خه‌ڵاتێکتان ده‌ست که‌وێت

 

ئه‌ی شێعر...

یارمه‌تیمده‌ ، تا زمانم به‌ تۆ

تینوه‌تی بشکێت

تا بتوانێت باسی

سه‌دان شاعێری تینووی سه‌رده‌م بکات

تابتوانێت باسی

شێعره‌کانی په‌شێو و بێکه‌س بکات

یارمه‌تیمده‌ ئه‌ی شێعر...

تا بتوانم باسی

ڕۆحی سه‌دان شاعێری تینوو بکه‌م

تا بتوانم باسی

چاوانی شامی بکه‌م

که‌ له‌ جامی زوڵاڵی ڕووناکی قومێکیشیان نه‌خوارده‌وه‌

تا بتوانم باسی هه‌ژار بکه‌م

که‌ تینوه‌تی له‌ ئامێزی منه‌ماڵه‌ی قه‌د نه‌شکا

ئه‌ی شێعر یارمه‌تیمده‌...

با هاوار بکه‌م

که‌ شاعێرانی کورد هه‌میشه‌ تینوون

تینووی ئازادی...

           تینووی ئازادی...

                      تینووی ئازادی...

ئه‌ی په‌نجه‌ره‌

 

کاتێ بۆ یه‌که‌م جار له‌ تۆ ڕوانیم

 

دیوارێک ڕه‌شم ده‌بینی

 

ئه‌ی په‌نجه‌ره‌

 

جار به‌ جار له‌ تۆ ئه‌مڕوانی

 

به‌ڵکوو دیمه‌نێک جوان ببینم

 

به‌ڵام هه‌مووکات منداڵێکم ئه‌بینی

 

که‌ به‌ چاوی گریانه‌وه‌ چاوه‌ڕێ ئامێزی دایکی ئه‌کرد

 

ئه‌ی په‌نجه‌ره‌

 

ئێستاش که‌ له‌ تۆ ئه‌ڕوانم

 

هه‌مووکات به‌ هیوام که‌ دیمه‌نێک جوان ببینم

 

به‌ڵام پێم وایه‌ که‌ په‌نجه‌ره‌که‌ی من هه‌مووکات

 

تاریکی و ناحه‌زی و زڵمی تێدا ده‌بینرێ

 

هه‌مووکات کوڕێک و کچێک ده‌بینم

 

که‌ له‌ جێ ژوانه‌که‌یان تیان هه‌ڵ ئه‌ده‌ن

 

ئه‌ی په‌نجه‌ره‌

 

به‌ هیوای بینینی دیمه‌نی کوێستان له‌ تۆ ئه‌ڕوانم

 

به‌ڵام هه‌مووکات بازێک ده‌بینم

 

که‌ له‌ سه‌ر هێلانه‌که‌ی کۆترێکی ده‌س نیشان کردوه‌

 

ئه‌ی په‌نجه‌ره‌

 

ئه‌مڕۆیش که‌ له‌ تۆ ئه‌ڕوانم

 

سیمای چه‌ن لاوی هه‌ژار ده‌بینم

که‌ چاوه‌ڕێ سێداره‌ ده‌که‌ن

 

جارجار بیر ئه‌که‌مه‌و

 

که‌ په‌نجه‌ره‌که‌م قه‌د باز نه‌که‌م

 

به‌ڵام دڵم بڕواییم پێ نادات

 

هه‌مووکات به‌ هیوای بینینی

 

وڵاتێکی بێ زڵم و زۆر بازی ده‌که‌م

که‌ چی ئه‌بینم

 

خه‌یاڵاتم هه‌موو هه‌ڵه‌یه‌

ڕۆژێ له‌ ڕۆژان

له‌ وه‌رزی زستان

له‌ نێو ئه‌شکه‌رتێک ، به‌ تاریکی مێژووی کورد

پیره‌ گورگێک که‌ له‌ باوشی دێوه‌زمه‌ی مه‌رگ دانیشتبوو

وه‌سیه‌تی ئه‌کرد

ئه‌ی ڕۆڵه‌کانم

له‌ پاش مه‌رگی من هه‌ر له‌م ئه‌شکه‌وته‌ زڵماویا

جه‌سته‌ی بێ گیانم بسپێرنه‌ ده‌ستی مێژوو

که‌ پاش مه‌رگم جه‌سته‌م نه‌بێت به‌ به‌ردڵی سه‌گان

پێشه‌م نه‌بێت به‌ چیلکه‌ی دیانیان

ئه‌م ئه‌شکه‌وته‌ ماڵی منه‌

ماڵه‌که‌ی من بپارێزن

مه‌هێلن مێژوومان له‌ ناو به‌رن

له‌ لووتکه‌ی کێوان به‌ جێ لووره‌ی گورگ

قێڕه‌ی شوان و حه‌په‌ی سه‌گ

دڵی کوێستان بێنێته‌ جۆش

ئێمه‌ گورگین

به‌ درێژایی مێژوو نه‌ته‌وه‌مان درێژه‌

پاش ماوه‌ێک

تووله‌ گورگه‌کان که‌ وه‌سیه‌تی باوکیان گردوه‌ گوێ

باوکیان له‌ نێو ئه‌ستێره‌کانی ئاسماندا

بزه‌ی پێکه‌نینی به‌ گوێ ده‌شتا ئه‌هاته‌وه‌

ڕانه‌نده‌ تاکسی له‌ناو ئه‌م شاره‌

لات یا ئێخراجی،دیپلۆم بێ کاره‌

ئه‌غڵه‌ب به‌عزێکیان ئێنسان خاسێکن

بێ شه‌ڕوداواو قسه‌و باسێکن

کراسی به‌ریان ژۆرژێت و په‌شمه‌

ناوچاویان بۆ پیاگ غه‌زه‌ب و خه‌شمه‌

به‌ڵام بۆ کچ گه‌ل لووس و مامانی

به‌تایبه‌ت له‌ بۆ کچه‌ شالمانی

ئه‌خه‌نه‌ سه‌ر نه‌وار هایده‌ گووگووش

ئه‌ڵبه‌ت ناسریش ناکه‌ن فه‌راموش

ئه‌خه‌نه‌ سه‌ر بێ ترس و حاشا

ئێژن ئاخ له‌ بۆ ده‌ورانه‌که‌ی شا

له‌ به‌ر داشبۆرده‌و ئه‌نوسن به‌ خه‌تی چه‌رمگ

یه‌کێ ئه‌نوسێت نه‌میر ماده‌ر جان

یه‌کێ نووسیگیه‌ قه‌لبه‌م کۆردێستان

جواو دێهاتی هه‌ر نادرگێته‌و

درگا بۆ ئه‌وان هه‌ر ناکرگێته‌و

پیاگ دێهاتی ئێژێت ده‌ور مه‌یان

ئێژن شا ڕه‌شتی و جامانه‌که‌یان

(هۆنراوه‌ی باوکم)

په‌یکه‌ری ئازادی ئامریکا

به‌پشتی شکاوی په‌یکه‌ری ئازادیت سوێندت ئه‌دات

سنه‌مه‌گری

ئاڵپ و ئێڤێرێست

به‌عزه‌مه‌تی ئاویه‌ر سوێندت ئه‌دات

سنه‌مه‌گری

کلیسای سه‌ن نیکۆلاسی مۆسکۆ

به‌گه‌وره‌ی خه‌یرزنه‌ت سوێندت ئه‌دات

سنه‌مه‌گری

پێڕلاشزی پاریس

به‌هه‌ژاری عه‌باساوات سوێندت ئه‌دات

سنه‌مه‌گری

لۆرکا شێعری بۆ ڕۆم ئه‌وت

سنه‌کارۆ بۆ تۆ ئه‌نوسێت

تۆ خوا مه‌گری

در زندان ذهن مخشوشم

در حالی که‌ به‌ زنجیر کشیده‌ بودنم

در فکر قدم زدن بودم

سایه‌ هایی بر روی دیوار بود

که‌ خبر از گذشته‌ سیاهم می دادن

زندان بان خسته‌ای را می دیدم

که‌ افکارم را کلمه‌به‌کلمه‌ باز گو می کرد

که‌ مبادا از یادم برود

عقربه‌های ساعت به‌ سرعت می چرخیدن

گویی که‌ از دست زمان فرار می کنند

ساعت چهار بود

نمی دانستم صبح است یا عصر

شب است یا روز

زندان بان در را باز کرد

اعمالم مرا از زندان خارج کردند

وقتی به‌ در خروجی سیاه چاله‌ رسیدیم

وجدانم را دیدم

که‌ به‌ عنوان وکیل مدافع نمی توانست کاری بکند

در خروجی سیاه‌ چاله‌ باز شد

طناب دار را دیدم

که‌ مشتاق خفه‌ کردن من بود

اعمالم طناب را در گردنم آویختن

داشتم خفه‌ می شدم

صدای دوستم به‌ گوش میرسید

که‌ می گفت:

(لا مه‌سه‌ب قه‌ی که‌ره‌و)

 

شبی تاریک بود

در ناکجا آباد غم

در حال جنگ با خودم

سر نیزه‌ هایی از جنس حقارت

بر سراسر وجودم فرو می رفت

خونی از جنس اشک به‌ رنگ شب

از دل شرمندگی سرازیر میشد

واژه‌ هایی چون جنگ نرم

از زبانی به‌ سختی سنگ بیون پرت میشد

جیغ سردی

سکوت سرتاسر صحرای ذهنم را دزدید

که‌ می گفت:

طاقت بیار ای جنگ جو

شه‌و بوو گرمه‌ی هه‌وره‌ ترێشقه‌

دڵی ئاویه‌ر و کوچکه‌ڕه‌شی ده‌له‌رزاند

شه‌و بوو له‌ به‌ر ئه‌میریه‌

چه‌ند سه‌گێکی خۆێڕی و

دوو په‌یکانی سوور ده‌بینرا

هه‌ر له‌و شه‌وه‌ له‌ سیرووس دا

حه‌فت هه‌شت موعتادی به‌ره‌ڵا

باریکه‌ڵه‌ وه‌ک چڵی دار

ڕه‌قه‌ڵ  به‌ چه‌شنی کاژی مار

به‌شۆن سوچێک دا ده‌گه‌ڕیان

که‌ به‌ ده‌رزی و تریاک نه‌شه‌ بکه‌نه‌وه‌ خۆیان

هه‌ر له‌و شه‌وه‌ له‌ مه‌یان گاز

لاوێکی کورد هه‌ر وه‌کوو باز

قاوی ئه‌کرد به‌ له‌شی سۆک

شۆرمه‌زه‌ نۆک،شۆرمه‌زه‌ نۆک

هه‌ر له‌و شه‌وه‌ له‌ قه‌ره‌یان

له‌ جێ ژوانی کۆنی یاران

لاوێکی کورد به‌ ناو عه‌لی

بۆ په‌ند وعیبره‌ت کلکی چه‌ن لاتێکی بڕی

هه‌ر له‌و شه‌وه‌ منی بێکار

وه‌یلان ئه‌گه‌ڕیام له‌ ناو شار

چومه‌و له‌ ناو پارک ئێستقلال

دانیشتبووم له‌ سه‌ر کورسی

به‌ده‌م جگه‌ره‌ کێشانه‌وه‌

ئه‌م چه‌ن به‌یته‌ شێعره‌م نووسی

 

کورده‌ دوای کار و ده‌رست بکه‌وه‌

وه‌ک شێر به‌ وه‌لێ تۆ خوێڕی مه‌وه‌

مه‌ڵێ چۆن کوردی ئیتر تۆ دیلی

به‌م مه‌به‌ستانه‌س که‌ تۆ زه‌لیلی

ژیان بۆ تۆ وه‌ک به‌ندیل خانه‌یه‌

تۆ قه‌د دیل نه‌بوی هه‌موو به‌هانه‌یه‌

مه‌گه‌ر ده‌بێ کێو بکێشنه‌ زه‌نجیره‌وه‌؟

بڕوای تۆ وا بێت هه‌رگیز دیل مه‌وه‌

ئه‌یوبی هه‌سته‌ ببینه‌ دیسان

میله‌ته‌که‌ی تۆ بوه‌ته‌ په‌رێشان

نازانم من چۆن بیکه‌مه‌و به‌یان

له‌ده‌س که‌س به‌ر نایت جگه‌ له‌ خۆیان

 

چه ساده است ـ

          تراوش نگاره های ادبی ...

     برای نمایش پوسته ی یک شعر .

و ساده تر ـ

          وقتی حروف ...

     سیاهی لشکر نوشته می شود .

آب - سبزه - آدامس - قانون - اگر - باید - شاید

تمام عمرم را در فکرم ...

     برای پی بردن به حال ـ

          و عبرت گذشته ـ

               و امید آینده .

اما پس آینده را نمی فهمم .

کویر می بارد در مغزم .

آسمان قلمبه هایتان ...

          رجز بیهوده اند برای جنگ ادوار .

        من فرزند شعرم .

خانم محترم

آقای موقشنگ

با شعر شما ارتباط برقرار نکردم .

          اجازه بدهبد دوستانتان کف بزنند .

 

سه‌رده‌مێک بوو

که‌ قه‌ومی یه‌هوود

وه‌کوو هه‌موو ئێنسانێک بوون

که‌چی ئێسته‌ وه‌کوو سه‌گ

سکی برسی و هه‌ژاری لاوانی غه‌زه‌ ده‌دڕێنن

بۆچی وایان لێ هات؟

من ده‌زانم

له‌و کاته‌و که‌ هیتلێر نه‌ما

که‌ چی دوای کۆچی، نێویان نیا

دیکتاتۆر و ناسیۆناڵیسم

ئه‌و ده‌یزانی زه‌مانێک دێت

که‌ یه‌هوود دنیا هه‌ڵده‌دڕێت

ئێسته‌ له‌م سه‌رده‌ما

هه‌موو وڵاتانی دنیا

هه‌موو شارانی دنیا

هه‌موو شه‌قامانی دنیا

بست به‌ بست بگه‌ڕه‌ یه‌کێ وه‌کوو هیتلێری تیا نیه‌

با هه‌موومان به‌ یه‌ک دانگ هاوار بکه‌ین

کوانێ هیتلێر؟

کوانێ هیتلێر؟