Edukira joan

Arguisuelas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arguisuelas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaCuencako probintzia
Izen ofizialaArguisuelas
Posta kodea16360
INEk ezarritako kodea16024
HerriburuaArguisuelas
Geografia
Koordenatuak39°49′56″N 1°49′16″W / 39.8323°N 1.821°W / 39.8323; -1.821
Mapa
Azalera49,6 km²
Altitudea1.019 m
MugakideakYémeda, Monteagudo de las Salinas, Reíllo, Carboneras de Guadazaón eta Cardenete
Demografia
Biztanleria127 (2025)
alt_left 65 (%48,1) (%51,9) 70 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaCU

Arguisuelas Cuencako udalerria da, Serranía Media eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 127 biztanle zituen 49,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Yémeda, Monteagudo de las Salinas, Reíllo, Carboneras de Guadazaón eta Cardenete.

Mapa
Arguisuelas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea120130140150160170180190200200020052010201520202025ArguisuelasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 70 gizon, 65 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
3.08
4.29
 
90-94
 
1.54
2.86
 
85-89
 
7.69
4.29
 
80-84
 
4.62
5.71
 
75-79
 
3.08
7.14
 
70-74
 
3.08
10.00
 
65-69
 
6.15
11.43
 
60-64
 
16.92
10.00
 
55-59
 
3.08
7.14
 
50-54
 
7.69
7.14
 
45-49
 
6.15
8.57
 
40-44
 
3.08
7.14
 
35-39
 
6.15
1.43
 
30-34
 
1.54
2.86
 
25-29
 
3.08
4.29
 
20-24
 
6.15
0.00
 
15-19
 
9.23
5.71
 
10-14
 
6.15
0.00
 
5-9
 
1.54
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3 —probintzian % 16,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Cuencako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 47,4Probintzia berean · % 31,9Erkidegoan · % 3Beste erkidegoa · % 14,8Estatutik kanpo · % 3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 75)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia, Senegal, Bulgaria dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Afri
Europa · % 75Afrika · % 25
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Frantzia
2
1
Bulgaria
0
1
Senegal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 202 etxebizitza zeuden: 64 (% 31,7) nagusiak eta 138 (% 68,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 2 plazarekin (2 plaza etxebizitzako).[5]

202etxebizitza
64etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Cuencako mapa

Etxebizitza multzoa Cuencako mapa

64
138
Etxebizitza nagusia (64)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (138)

Guztira 64 etxegune zeuden, eta horietatik 29 (% 45,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 129
2 pertsona13
3 pertsona10
4 pertsona9
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 121 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 11,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,6 zen 2021ean eta % 18,2 2024an; beraz, 2,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 34,4 izatetik % 27,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 15,3 ziren, eta gizonen artean % 21,0; 5,7 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 37,3 eta gizonen % 17,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

121biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,2goi-mailako ikasketak+2,6 puntu 2021etik mapa
% 27,3lehen hezkuntza edo gutxiago−7,2 puntu 2021etik mapa
% 27,3
% 43,0
% 11,6
% 18,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 27,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 11,6Goi-mailako ikasketak · % 18,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Cuencako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Arguisuelas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak22% 18,213% 21,09% 15,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14% 11,68% 12,96% 10,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)52% 43,030% 48,422% 37,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago33% 27,311% 17,722% 37,3
Guztira121% 100,062% 100,059% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Arguisuelas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,6% 12,3% 37,7% 34,4122
2022% 15,0% 12,5% 40,0% 32,5120
2023% 17,2% 12,3% 41,0% 29,5122
2024% 18,2% 11,6% 43,0% 27,3121
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.762 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 26.907 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.624 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 15.383 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 43,9[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 39,2), beste diru-sarrerak (% 7,7), langabezia-prestazioak (% 3), beste prestazioak (% 6,1).

44%
39%
Soldata · % 43,9Pentsioak · % 39,2Langabezia · % 3Beste prestazioak · % 6,1Beste sarrerak · % 7,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 23,7 da, probintziakoaren (29,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Arguisuelas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 55 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 45,8; gainerako % 54,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,5 zen eta emakumezkoena % 34,5; langabezia-tasa, aldiz, % 5,7 eta % 20,0 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 49 zen 2023ean, 2021eko 44etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 32,7 osatzen dute, eta gizonek % 67,3.

49okupatu, 2023+% 11,4 2021etik
% 32,7emakumeak okupatuen artean
% 45,8jarduera-tasa, 2024
% 10,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,8
% 54,2
Okupatuak · % 40,8Langabeak · % 5,0Inaktiboak · % 54,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Arguisuelas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak49% 40,833% 53,216% 27,6
Langabeak6% 5,02% 3,24% 6,9
Inaktiboak65% 54,227% 43,538% 65,5
Guztira120% 100,062% 100,058% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 44,9), industria (% 22,4), eraikuntza (% 18,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,3).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Cuencako mapa
% 14,3
% 22,4
% 18,4
% 44,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,3Industria · % 22,4Eraikuntza · % 18,4Zerbitzuak · % 44,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,3; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 18,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 12,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,7 eta emakumeen % 56,3).

% 12,2
% 63,3
% 18,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 12,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,3Oinarrizko okupazioak · % 18,4Ez dago jasota · % 6,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Arguisuelas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak6% 12,22% 6,14% 25,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak31% 63,322% 66,79% 56,3
Oinarrizko okupazioak9% 18,47% 21,22% 12,5
Ez dago jasota3% 6,12% 6,11% 6,3
Guztira49% 100,033% 100,016% 100,0

Okupatuen % 81,6 besteren konturako langileak dira, eta % 18,4 norberaren konturakoak.[14]

% 18,4
% 81,6
Norberaren kontura · % 18,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 81,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Arguisuelas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura9% 18,46% 18,23% 18,8
Besteren kontura40% 81,627% 81,813% 81,3
Guztira49% 100,033% 100,016% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 687 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 49,6 km² denez, NAE lurraldearen % 13,8 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72,7 larre iraunkorrak (499 ha, ustiategi batean), % 27,1 lur goldagarria (186 ha, 8 ustiategitan) eta % 0,2 arbolak (1,3 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
14%
86%
NAE · 687 ha (% 13,8)Gainerako azalera · 4.273 ha (% 86,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
27%
73%
Lur goldagarria · 186 ha (% 27,1)Larre iraunkorrak · 499 ha (% 72,7)Arbolak · 1,3 ha (% 0,2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 89 gidari zeuden erroldatuta: 58 gizon (% 65,2) eta 31 emakume (% 34,8)[17]. Biztanleen % 65,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 151 ibilgailuk osatzen zuten: 86 turismo, 26 kamioi, 15 furgoneta, 11 ziklomotor eta 8 motozikleta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 637 turismokoa zen, probintziako (605) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,1 diesel zen eta % 30,9 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,3; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
32%
42%
0 etiketa · 3 (% 2)ECO · 3 (% 2)C etiketa · 32 (% 21,5)B etiketa · 48 (% 32,2)Etiketarik gabe · 63 (% 42,3)
Turismoak, adinaren arabera
15%
16%
49%
13%
< 4 urte · 6 (% 7)4–8 urte · 13 (% 15,1)8–15 urte · 14 (% 16,3)15–25 urte · 42 (% 48,8)≥ 25 urte · 11 (% 12,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cuenca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cuenca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cuenca.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cuenca.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1983155.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cuenca.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Arguisuelas&oldid=11797949"(e)tik eskuratuta