Edukira joan

Cañamares

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cañamares
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaCuencako probintzia
AlkateaArturo Guijarro Vindel
Izen ofizialaCañamares
INEk ezarritako kodea16048
HerriburuaCañamares
Geografia
Koordenatuak40°27′01″N 2°14′24″W / 40.4502°N 2.2401°W / 40.4502; -2.2401
Mapa
Azalera40,52 km²
Altitudea908 m
MugakideakAlbalate de las Nogueras, Fuertescusa, Priego, Cañizares eta La Frontera
Demografia
Biztanleria457 (2025)
alt_left 207 (%45,2) (%54,8) 251 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
MatrikulaCU

Cañamares Cuencako udalerria da, Serranía media eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 457 biztanle zituen 40,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Albalate de las Nogueras, Fuertescusa, Priego, Cañizares eta La Frontera.

Mapa
Cañamares eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea420450480510540570600630200020052010201520202025CañamaresBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 251 gizon, 207 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.48
0.40
 
95-99
 
1.45
1.59
 
90-94
 
1.45
1.59
 
85-89
 
3.38
5.18
 
80-84
 
4.35
3.98
 
75-79
 
5.80
7.17
 
70-74
 
5.80
9.56
 
65-69
 
5.31
10.76
 
60-64
 
12.08
7.57
 
55-59
 
3.86
7.57
 
50-54
 
8.70
4.78
 
45-49
 
5.80
9.96
 
40-44
 
4.35
7.57
 
35-39
 
8.70
2.79
 
30-34
 
6.28
4.78
 
25-29
 
3.38
3.98
 
20-24
 
5.80
2.79
 
15-19
 
4.35
3.59
 
10-14
 
2.42
2.79
 
5-9
 
3.86
1.59
 
0-4
 
2.42
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,4 —probintzian % 16,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Cuencako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 48Probintzia berean · % 31Erkidegoan · % 2,4Beste erkidegoa · % 11,1Estatutik kanpo · % 7,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 34 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 55,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Bulgaria, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 55,9Europa · % 35,3Afrika · % 8,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Venezuela
4
5
Bulgaria
2
2
Frantzia
1
1
Maroko
2
0
Dominikar Errepublika
2
2
Kolonbia
0
1
Paraguai
1
1
Peru
1
0
Alemania
1
1
Argentina
0
0
Ekuador
1
0
Errumania
1
0
Mexiko
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 529 etxebizitza zeuden: 191 (% 36,1) nagusiak eta 338 (% 63,9) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 6 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 33 plazarekin (5,5 plaza etxebizitzako).[5]

529etxebizitza
191etxegune
6etxebizitza turistiko (2026) Cuencako mapa

Etxebizitza multzoa Cuencako mapa

191
338
Etxebizitza nagusia (191)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (338)

Guztira 191 etxegune zeuden, eta horietatik 54 (% 28,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 154
2 pertsona58
3 pertsona45
4 pertsona21
5 edo gehiago13

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 422 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,8 zen 2021ean eta % 20,4 2024an; beraz, 4,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,7 izatetik % 23,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,7 ziren, eta gizonen artean % 19,3; 2,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,5 eta gizonen % 20,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

422biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,4goi-mailako ikasketak+4,5 puntu 2021etik mapa
% 23,7lehen hezkuntza edo gutxiago−3,0 puntu 2021etik mapa
% 23,7
% 38,4
% 17,5
% 20,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,5Goi-mailako ikasketak · % 20,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Cuencako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cañamares, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak86% 20,445% 19,341% 21,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa74% 17,538% 16,336% 19,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)162% 38,4102% 43,860% 31,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago100% 23,748% 20,652% 27,5
Guztira422% 100,0233% 100,0189% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cañamares, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,8% 17,7% 39,7% 26,7423
2022% 16,2% 16,9% 40,4% 26,5408
2023% 19,3% 16,6% 40,0% 24,1410
2024% 20,4% 17,5% 38,4% 23,7422
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.871 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 35.659 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.624 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.250 euro zen. Errenta gordina 17.438 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,4), beste diru-sarrerak (% 13,8), langabezia-prestazioak (% 1,9), beste prestazioak (% 3,8).

54%
26%
14%
Soldata · % 54,1Pentsioak · % 26,4Langabezia · % 1,9Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 13,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29 da, probintziakoaren (29,5; Cuencako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cañamares udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 206 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,3; gainerako % 50,7 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,7 zen eta emakumezkoena % 43,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,9 eta % 26,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 170 zen 2023ean, 2021eko 160etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,1 osatzen dute, eta gizonek % 65,9.

170okupatu, 2023+% 6,3 2021etik
% 34,1emakumeak okupatuen artean
% 49,3jarduera-tasa, 2024
% 16,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 41,4
% 50,7
Okupatuak · % 41,4Langabeak · % 7,9Inaktiboak · % 50,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cañamares, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak173% 41,4113% 48,960% 32,1
Langabeak33% 7,911% 4,822% 11,8
Inaktiboak212% 50,7107% 46,3105% 56,1
Guztira418% 100,0231% 100,0187% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 45,9), industria (% 34,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,4) eta eraikuntza (% 7,1).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Cuencako mapa
% 12,4
% 34,7
% 45,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 12,4Industria · % 34,7Eraikuntza · % 7,1Zerbitzuak · % 45,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 61,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,5), eta oinarrizko okupazioak % 11,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 69,6 eta emakumeen % 46,6).

% 23,5
% 61,8
% 11,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 61,8Oinarrizko okupazioak · % 11,2Ez dago jasota · % 3,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cañamares, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak40% 23,518% 16,122% 37,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak105% 61,878% 69,627% 46,6
Oinarrizko okupazioak19% 11,213% 11,66% 10,3
Ez dago jasota6% 3,53% 2,73% 5,2
Guztira170% 100,0112% 100,058% 100,0

Okupatuen % 77,1 besteren konturako langileak dira, eta % 22,9 norberaren konturakoak.[14]

% 22,9
% 77,1
Norberaren kontura · % 22,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 77,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cañamares, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura39% 22,928% 25,011% 19,0
Besteren kontura131% 77,184% 75,047% 81,0
Guztira170% 100,0112% 100,058% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 966 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 40,5 km² denez, NAE lurraldearen % 23,8 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 73,4 lur goldagarria (709 ha, 18 ustiategitan), % 23,8 larre iraunkorrak (230 ha, ustiategi batean), % 2,8 arbolak (27,3 ha, 6 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
24%
76%
NAE · 966 ha (% 23,8)Gainerako azalera · 3.086 ha (% 76,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
73%
24%
Lur goldagarria · 709 ha (% 73,4)Larre iraunkorrak · 230 ha (% 23,8)Arbolak · 27,3 ha (% 2,8)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 292 gidari zeuden erroldatuta: 193 gizon (% 66,1) eta 99 emakume (% 33,9)[17]. Biztanleen % 63,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 565 ibilgailuk osatzen zuten: 315 turismo, 76 kamioi, 59 furgoneta, 49 ziklomotor eta 38 motozikleta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 688 turismokoa zen, probintziako (605) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,9k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,7 diesel zen eta % 33,1 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
31%
46%
0 etiketa · 2 (% 0,4)ECO · 8 (% 1,4)C etiketa · 117 (% 20,9)B etiketa · 173 (% 30,9)Etiketarik gabe · 259 (% 46,3)
Turismoak, adinaren arabera
10%
22%
48%
16%
< 4 urte · 17 (% 5,4)4–8 urte · 30 (% 9,5)8–15 urte · 68 (% 21,6)15–25 urte · 150 (% 47,6)≥ 25 urte · 50 (% 15,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cuenca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cuenca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cuenca.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cuenca.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q2269620.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cuenca.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cañamares&oldid=11797994"(e)tik eskuratuta