Fuentelcésped
| Fuentelcésped Fuentelcésped | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | María Ángeles Bayo Valderrama | ||||||||||
| Izen ofiziala | Fuentelcésped | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Fuentelcésped | ||||||||||
| Posta kodea | 09471 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 09137 | ||||||||||
| Herriburua | Fuentelcésped | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°35′28″N 3°38′26″W / 41.591111111111°N 3.6405555555556°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 22,424 km² | ||||||||||
| Altitudea | 892 m | ||||||||||
| Mugakideak | Milagros, Fuentespina, Fresnillo de las Dueñas, Vadocondes, Santa Cruz de la Salceda eta Montejo de la Vega de la Serrezuela | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 290 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 13 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | BU | ||||||||||
| fuentelcesped.burgos.es | |||||||||||
Fuentelcésped Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 199 biztanle zituen 22,42 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Milagros, Fuentespina, Fresnillo de las Dueñas, Vadocondes, Santa Cruz de la Salceda eta Montejo de la Vega de la Serrezuela.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 156 gizon, 132 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 29,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 21,9 —probintzian % 14,4—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 63 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 46)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Maroko, Errumania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 369 etxebizitza zeuden: 124 (% 33,6) nagusiak eta 245 (% 66,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Burgosko mapa
Guztira 124 etxegune zeuden, eta horietatik 54 (% 43,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 229 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 32,9 zen 2021ean eta % 36,7 2024an; beraz, 3,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,3 izatetik % 15,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 40,5 ziren, eta gizonen artean % 33,1; 7,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,7 eta gizonen % 11,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 84 | % 36,7 | 39 | % 33,1 | 45 | % 40,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 48 | % 21,0 | 28 | % 23,7 | 20 | % 18,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 61 | % 26,6 | 38 | % 32,2 | 23 | % 20,7 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 36 | % 15,7 | 13 | % 11,0 | 23 | % 20,7 |
| Guztira | 229 | % 100,0 | 118 | % 100,0 | 111 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 32,9 | % 20,1 | % 28,8 | % 18,3 | 219 |
| 2022 | % 33,3 | % 21,3 | % 27,8 | % 17,6 | 216 |
| 2023 | % 33,9 | % 22,8 | % 26,8 | % 16,5 | 224 |
| 2024 | % 36,7 | % 21,0 | % 26,6 | % 15,7 | 229 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.628 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 37.829 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.879 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.750 euro zen. Errenta gordina 20.306 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 59,2[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 25,6), beste diru-sarrerak (% 10,7), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 2,7).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 27,3 da, probintziakoaren (28,3;
Burgosko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,4;
Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Fuentelcésped udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 127 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,9; gainerako % 44,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,9 zen eta emakumezkoena % 56,0; langabezia-tasa, aldiz, % 4,5 eta % 9,8 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 115 zen 2023ean, 2021eko 108etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 46,1 osatzen dute, eta gizonek % 53,9.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 118 | % 52,0 | 63 | % 53,4 | 55 | % 50,5 |
| Langabeak | 9 | % 4,0 | 3 | % 2,5 | 6 | % 5,5 |
| Inaktiboak | 100 | % 44,1 | 52 | % 44,1 | 48 | % 44,0 |
| Guztira | 227 | % 100,0 | 118 | % 100,0 | 109 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 55,7), industria (% 33,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,7) eta eraikuntza (% 2,6).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,7), eta oinarrizko okupazioak % 11,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 61,3 eta emakumeen % 64,2).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 25 | % 21,7 | 12 | % 19,4 | 13 | % 24,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 72 | % 62,6 | 38 | % 61,3 | 34 | % 64,2 |
| Oinarrizko okupazioak | 13 | % 11,3 | 8 | % 12,9 | 5 | % 9,4 |
| Ez dago jasota | 5 | % 4,3 | 4 | % 6,5 | 1 | % 1,9 |
| Guztira | 115 | % 100,0 | 62 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Okupatuen % 86,1 besteren konturako langileak dira, eta % 13,9 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 16 | % 13,9 | 9 | % 14,5 | 7 | % 13,2 |
| Besteren kontura | 99 | % 86,1 | 53 | % 85,5 | 46 | % 86,8 |
| Guztira | 115 | % 100,0 | 62 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 83 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.564 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 22,4 km² denez, NAE lurraldearen % 69,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 74,3 lur goldagarria (1.162 ha, 21 ustiategitan), % 23,7 arbolak (370 ha, 79 ustiategitan), % 2 larre iraunkorrak (31,6 ha, 2 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,03 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 135 gidari zeuden erroldatuta: 82 gizon (% 60,7) eta 53 emakume (% 39,3)[17]. Biztanleen % 46,9 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 264 ibilgailuk osatzen zuten: 181 turismo, 26 motozikleta, 21 furgoneta, 16 kamioi eta 10 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 628 turismokoa zen, probintziako (555) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,6 urtekoa zen; turismoen % 5,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,1k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,6 diesel zen eta % 42,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,4k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1631194.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

