Edukira joan

Villar del Río

Wikipedia, Entziklopedia askea
Villar del Río
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaSoriako probintzia
AlkateaPedro Enrique Sanz Cordón (PP)
Izen ofizialaVillar del Río
Posta kodea42173 y 42174 (Huérteles y Montaves)
INEk ezarritako kodea42209
HerriburuaVillar del Río
Geografia
Koordenatuak42°04′32″N 2°21′00″W / 42.0756°N 2.3499°W / 42.0756; -2.3499
Mapa
Azalera127,03 km²
Altitudea1.008 m
MugakideakYanguas, San Pedro Manrique, Oncala, Las Aldehuelas, Vizmanos, La Póveda de Soria, Santa Cruz de Yanguas, Lumbreras de Cameros, Laguna de Cameros, Ajamil de Cameros, Munilla eta Sierra de Urbión (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria155 (2025)
alt_left 63 (%39,9) (%60,1) 95 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaSO
villardelrio.es

Villar del Río Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 43 kilometrora dago. Azken erroldaren arabera 155 biztanle zituen 127 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Yanguas, San Pedro Manrique, Oncala, Las Aldehuelas, Vizmanos, La Póveda de Soria, Santa Cruz de Yanguas, Lumbreras de Cameros, Laguna de Cameros, Ajamil de Cameros, Munilla eta Sierra de Urbión (en) Itzuli.

Mapa
Villar del Río eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea130140150160170180190200210200020052010201520202025Villar del RíoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 95 gizon, 63 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.59
1.05
 
95-99
 
1.59
1.05
 
90-94
 
6.35
4.21
 
85-89
 
4.76
2.11
 
80-84
 
3.17
6.32
 
75-79
 
6.35
11.58
 
70-74
 
6.35
13.68
 
65-69
 
11.11
13.68
 
60-64
 
15.87
7.37
 
55-59
 
7.94
8.42
 
50-54
 
6.35
5.26
 
45-49
 
3.17
5.26
 
40-44
 
4.76
5.26
 
35-39
 
0.00
5.26
 
30-34
 
4.76
4.21
 
25-29
 
4.76
1.05
 
20-24
 
1.59
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
4.21
 
5-9
 
4.76
0.00
 
0-4
 
4.76
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 27,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7 —probintzian % 17,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Soriako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 38,6Probintzia berean · % 21,5Erkidegoan · % 5,1Beste erkidegoa · % 27,8Estatutik kanpo · % 7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 11 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 54,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Argentina, Bulgaria, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 54,5Europa · % 27,3Afrika · % 18,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Argentina
2
2
Bulgaria
1
1
Maroko
1
0
Nikaragua
1
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 489 etxebizitza zeuden: 75 (% 15,3) nagusiak eta 414 (% 84,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 24 plazarekin (3,43 plaza etxebizitzako).[5]

489etxebizitza
75etxegune
7etxebizitza turistiko (2026) Soriako mapa

Etxebizitza multzoa Soriako mapa

75
414
Etxebizitza nagusia (75)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (414)

Guztira 75 etxegune zeuden, eta horietatik 41 (% 54,7) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 141
2 pertsona11
3 pertsona7
4 pertsona11
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 149 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 27,9 zen 2021ean eta % 28,2 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,7 izatetik % 20,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,8 ziren, eta gizonen artean % 22,8; 14,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,1 eta gizonen % 16,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

149biztanle 15 urte edo +, 2024
% 28,2goi-mailako ikasketak+0,3 puntu 2021etik mapa
% 20,8lehen hezkuntza edo gutxiago+1,1 puntu 2021etik mapa
% 20,8
% 31,5
% 19,5
% 28,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 20,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 31,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,5Goi-mailako ikasketak · % 28,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Soriako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villar del Río, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak42% 28,221% 22,821% 36,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa29% 19,519% 20,710% 17,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)47% 31,537% 40,210% 17,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago31% 20,815% 16,316% 28,1
Guztira149% 100,092% 100,057% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villar del Río, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 27,9% 19,7% 32,7% 19,7147
2022% 27,6% 19,7% 32,2% 20,4152
2023% 27,8% 19,9% 31,8% 20,5151
2024% 28,2% 19,5% 31,5% 20,8149
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.632 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 38.775 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.589 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.500 euro zen. Errenta gordina 22.003 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,8), beste diru-sarrerak (% 25), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 3,1).

40%
31%
25%
Soldata · % 39,6Pentsioak · % 30,8Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 3,1Beste sarrerak · % 25
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 26 da, probintziakoaren (28,3; Soriako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,8 da, probintziakoaren (2,5; Soriako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villar del Río udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 73 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,0; gainerako % 51,0 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,1 zen eta emakumezkoena % 45,6; langabezia-tasa, aldiz, % 8,5 eta % 11,5 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 68 zen 2023ean, 2021eko 65etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 36,8 osatzen dute, eta gizonek % 63,2.

68okupatu, 2023+% 4,6 2021etik
% 36,8emakumeak okupatuen artean
% 49,0jarduera-tasa, 2024
% 9,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,3
% 51,0
Okupatuak · % 44,3Langabeak · % 4,7Inaktiboak · % 51,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villar del Río, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak66% 44,343% 46,723% 40,4
Langabeak7% 4,74% 4,33% 5,3
Inaktiboak76% 51,045% 48,931% 54,4
Guztira149% 100,092% 100,057% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 55,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,5), industria (% 11,8) eta eraikuntza (% 8,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Soriako mapa
% 23,5
% 11,8
% 8,8
% 55,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 23,5Industria · % 11,8Eraikuntza · % 8,8Zerbitzuak · % 55,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,1), eta oinarrizko okupazioak % 7,4.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 55,8 eta emakumeen % 56,0).

% 22,1
% 55,9
% 14,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,9Oinarrizko okupazioak · % 7,4Ez dago jasota · % 14,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villar del Río, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak15% 22,16% 14,09% 36,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak38% 55,924% 55,814% 56,0
Oinarrizko okupazioak5% 7,43% 7,02% 8,0
Ez dago jasota10% 14,710% 23,30% 0,0
Guztira68% 100,043% 100,025% 100,0

Okupatuen % 61,8 besteren konturako langileak dira, eta % 38,2 norberaren konturakoak.[14]

% 38,2
% 61,8
Norberaren kontura · % 38,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 61,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villar del Río, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura26% 38,223% 53,53% 12,0
Besteren kontura42% 61,820% 46,522% 88,0
Guztira68% 100,043% 100,025% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 6.761 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 127 km² denez, NAE lurraldearen % 53,2 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,2 larre iraunkorrak (5.082 ha, 14 ustiategitan), % 24,8 lur goldagarria (1.679 ha, 29 ustiategitan), arbolak (0,44 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,14 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
53%
47%
NAE · 6.761 ha (% 53,2)Gainerako azalera · 5.939 ha (% 46,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
25%
75%
Lur goldagarria · 1.679 ha (% 24,8)Larre iraunkorrak · 5.082 ha (% 75,2)Arbolak · 0,44 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,14 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 583 behi eta 3.723 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 62 gidari zeuden erroldatuta: 43 gizon (% 69,4) eta 19 emakume (% 30,6)[18]. Biztanleen % 39,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 136 ibilgailuk osatzen zuten: 77 turismo, 33 furgoneta, 12 kamioi, 8 motozikleta eta 4 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 487 turismokoa zen, probintziako (589) eta Espainiako (525) batez bestekoen azpitik.

Turismoen batez besteko adina 14,7 urtekoa zen; turismoen % 6,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,7k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,1 diesel zen eta % 30,1 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
34%
41%
ECO · 2 (% 1,5)C etiketa · 32 (% 23,5)B etiketa · 46 (% 33,8)Etiketarik gabe · 56 (% 41,2)
Turismoak, adinaren arabera
9%
30%
43%
12%
< 4 urte · 5 (% 6,5)4–8 urte · 7 (% 9,1)8–15 urte · 23 (% 29,9)15–25 urte · 33 (% 42,9)≥ 25 urte · 9 (% 11,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Herriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aldealcardo, Bretún, Camporredondo, Diustes, Huérteles, La Cuesta, La Laguna, Montaves, Santa Cecilia, Valduerteles, Villar de Maya, Villaseca eta Bajera.

Villar del Río herrigunea (behean) eta dinosauro irudia, ondoko menditik.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Soria.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Soria.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Soria.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Soria.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Soria.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q834010.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Soria.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Soria.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Villar_del_Río&oldid=11789262"(e)tik eskuratuta