Edukira joan

Zarratón

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zarratón
Errioxako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Errioxa
AlkateaJosé María Jesús Villaverde Llorente
Izen ofizialaZarratón
Posta kodea26291
INEk ezarritako kodea26180
HerriburuaZarratón
Geografia
Koordenatuak42°30′56″N 2°52′56″W / 42.515555555556°N 2.8822222222222°W / 42.515555555556; -2.8822222222222
Mapa
Azalera18,69 km²
Altitudea562 m
MugakideakHaro, Rodezno, Cidamón, Castañares de Rioja, Tirgo eta Nafarruri
Demografia
Biztanleria254 (2025)
alt_left 124 (%48,8) (%51,2) 130 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
MatrikulaLO

Zarratón Errioxako udalerria da. Azken erroldaren arabera 254 biztanle zituen 18,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Haro, Rodezno, Cidamón, Castañares de Rioja, Tirgo eta Nafarruri.

Mapa
Zarratón eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea240260280300320340200020052010201520202025ZarratónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 130 gizon, 124 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.77
 
95-99
 
0.81
0.00
 
90-94
 
4.84
2.31
 
85-89
 
6.45
3.08
 
80-84
 
4.03
4.62
 
75-79
 
6.45
3.08
 
70-74
 
5.65
6.15
 
65-69
 
7.26
16.15
 
60-64
 
6.45
10.77
 
55-59
 
7.26
14.62
 
50-54
 
9.68
6.15
 
45-49
 
6.45
6.15
 
40-44
 
7.26
6.15
 
35-39
 
4.84
3.08
 
30-34
 
1.61
3.08
 
25-29
 
2.42
6.15
 
20-24
 
5.65
2.31
 
15-19
 
4.03
4.62
 
10-14
 
3.23
0.77
 
5-9
 
3.23
0.00
 
0-4
 
2.42
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 43,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 39,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 16,1 —probintzian % 18,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Errioxako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 26Probintzia berean · % 18,1Beste erkidegoa · % 39,8Estatutik kanpo · % 16,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 41 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 41,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Pakistan, Erresuma Batua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Asia
Amerika · % 36,6Europa · % 41,5Afrika · % 4,9Asia · % 17,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Errumania
3
3
Pakistan
4
1
Erresuma Batua
4
0
Kolonbia
5
2
Argentina
0
1
Brasil
1
1
Portugal
1
1
Venezuela
1
0
Dominikar Errepublika
1
1
Frantzia
0
0
Lituania
1
0
Maroko
1
0
Mexiko
1
1
Peru
0
1
Senegal
0
0
Uruguai
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 432 etxebizitza zeuden: 125 (% 28,9) nagusiak eta 307 (% 71,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]

432etxebizitza
125etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Errioxako mapa

Etxebizitza multzoa Errioxako mapa

125
307
Etxebizitza nagusia (125)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (307)

Guztira 125 etxegune zeuden, eta horietatik 53 (% 42,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 153
2 pertsona35
3 pertsona23
4 pertsona12
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 237 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 35,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 33,9 zen 2021ean eta % 35,4 2024an; beraz, 1,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,5 izatetik % 11,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,1 ziren, eta gizonen artean % 35,7; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,4 eta gizonen % 9,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

237biztanle 15 urte edo +, 2024
% 35,4goi-mailako ikasketak+1,5 puntu 2021etik mapa
% 11,8lehen hezkuntza edo gutxiago−3,6 puntu 2021etik mapa
% 11,8
% 32,5
% 20,3
% 35,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,3Goi-mailako ikasketak · % 35,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Errioxako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Zarratón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak84% 35,445% 35,739% 35,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa48% 20,329% 23,019% 17,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)77% 32,540% 31,737% 33,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago28% 11,812% 9,516% 14,4
Guztira237% 100,0126% 100,0111% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Zarratón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 33,9% 18,5% 32,2% 15,5233
2022% 31,3% 23,3% 31,7% 13,8240
2023% 35,1% 20,9% 30,5% 13,4239
2024% 35,4% 20,3% 32,5% 11,8237
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.940 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 36.025 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.830 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.050 euro zen. Errenta gordina 22.154 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,3), beste diru-sarrerak (% 16,9), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 5,1).

59%
17%
17%
Soldata · % 58,6Pentsioak · % 17,3Langabezia · % 2Beste prestazioak · % 5,1Beste sarrerak · % 16,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 33,1 da, probintziakoaren (29,6; Errioxako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,1 da, probintziakoaren (2,5; Errioxako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Zarratón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 131 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,5; gainerako % 44,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,5 zen eta emakumezkoena % 46,4; langabezia-tasa, aldiz, % 3,8 eta % 11,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 126 zen 2023ean, 2021eko 125etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,3 osatzen dute, eta gizonek % 58,7.

126okupatu, 2023+% 0,8 2021etik
% 41,3emakumeak okupatuen artean
% 55,5jarduera-tasa, 2024
% 6,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,7
% 44,5
Okupatuak · % 51,7Langabeak · % 3,8Inaktiboak · % 44,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Zarratón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak122% 51,777% 61,145% 40,9
Langabeak9% 3,83% 2,46% 5,5
Inaktiboak105% 44,546% 36,559% 53,6
Guztira236% 100,0126% 100,0110% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 57,9), industria (% 23,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 15,1) eta eraikuntza (% 4,0).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Errioxako mapa
% 15,1
% 23,0
% 57,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 15,1Industria · % 23,0Eraikuntza · % 4,0Zerbitzuak · % 57,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,4), eta oinarrizko okupazioak % 11,1.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 51,4 eta emakumeen % 61,5).

% 25,4
% 55,6
% 11,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,6Oinarrizko okupazioak · % 11,1Ez dago jasota · % 7,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Zarratón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak32% 25,417% 23,015% 28,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak70% 55,638% 51,432% 61,5
Oinarrizko okupazioak14% 11,19% 12,25% 9,6
Ez dago jasota10% 7,910% 13,50% 0,0
Guztira126% 100,074% 100,052% 100,0

Okupatuen % 67,5 besteren konturako langileak dira, eta % 32,5 norberaren konturakoak.[14]

% 32,5
% 67,5
Norberaren kontura · % 32,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 67,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Zarratón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura41% 32,529% 39,212% 23,1
Besteren kontura85% 67,545% 60,840% 76,9
Guztira126% 100,074% 100,052% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.750 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 18,7 km² denez, NAE lurraldearen % 93,6 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 86,4 lur goldagarria (1.512 ha, 33 ustiategitan), % 13,6 arbolak (237 ha, 39 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,83 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
94%
NAE · 1.750 ha (% 93,6)Gainerako azalera · 119 ha (% 6,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
86%
14%
Lur goldagarria · 1.512 ha (% 86,4)Arbolak · 237 ha (% 13,6)Baratzeak · 0,08 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,83 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 169 gidari zeuden erroldatuta: 109 gizon (% 64,5) eta 60 emakume (% 35,5)[17]. Biztanleen % 66,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 293 ibilgailuk osatzen zuten: 173 turismo, 30 motozikleta, 26 kamioi, 20 furgoneta eta 8 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 681 turismokoa zen, probintziako (492) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 5,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,1 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,1; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 33,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
32%
29%
34%
0 etiketa · 3 (% 1,1)ECO · 10 (% 3,6)C etiketa · 89 (% 32,5)B etiketa · 80 (% 29,2)Etiketarik gabe · 92 (% 33,6)
Turismoak, adinaren arabera
16%
26%
36%
16%
< 4 urte · 10 (% 5,8)4–8 urte · 27 (% 15,6)8–15 urte · 45 (% 26)15–25 urte · 63 (% 36,4)≥ 25 urte · 28 (% 16,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Errioxa.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Errioxa.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Errioxa.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Errioxa.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q945801.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Errioxa.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Errioxako Autonomia Erkidegoa
 Artikulu hau Errioxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zarratón&oldid=11786103"(e)tik eskuratuta