Edukira joan

Beas de Guadix

Wikipedia, Entziklopedia askea
Beas de Guadix
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaGranadako probintzia
AlkateaRosa Martinez Huertas
Izen ofizialaBeas de Guadix
Posta kodea18516
INEk ezarritako kodea18025
HerriburuaBeas de Guadix
Geografia
Koordenatuak37°16′47″N 3°12′21″W / 37.2797°N 3.2057°W / 37.2797; -3.2057
Mapa
Azalera16,24 km²
Altitudea950 m
MugakideakPolícar, Cortes eta Graena, Marchal, Guadix eta Lugros
Demografia
Biztanleria318 (2025)
alt_left 158 (%49,7) (%50,3) 160 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
MatrikulaGR
beasdeguadix.es

Beas de Guadix Granadako udalerria da, Guadix eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 318 biztanle zituen 16,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Polícar, Cortes eta Graena, Marchal, Guadix eta Lugros.

Mapa
Beas de Guadix eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea300320340360380400200020052010201520202025Beas de GuadixBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 160 gizon, 158 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.90
2.50
 
90-94
 
3.16
1.88
 
85-89
 
3.16
2.50
 
80-84
 
3.80
6.25
 
75-79
 
2.53
4.38
 
70-74
 
8.23
6.88
 
65-69
 
8.23
8.12
 
60-64
 
6.33
9.38
 
55-59
 
10.76
13.12
 
50-54
 
5.06
3.12
 
45-49
 
4.43
6.88
 
40-44
 
4.43
6.88
 
35-39
 
3.80
2.50
 
30-34
 
7.59
5.00
 
25-29
 
3.16
5.62
 
20-24
 
3.80
5.00
 
15-19
 
6.33
1.25
 
10-14
 
4.43
2.50
 
5-9
 
3.80
6.25
 
0-4
 
5.06
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 62,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,5 —probintzian % 12,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Granadako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 62,6Probintzia berean · % 23,3Erkidegoan · % 3,1Beste erkidegoa · % 8,5Estatutik kanpo · % 2,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 8 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Kolonbia
3
1
Ameriketako Estatu Batuak
1
1
Argentina
0
1
Mexiko
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 236 etxebizitza zeuden: 141 (% 59,7) nagusiak eta 95 (% 40,3) ez-nagusiak.[4]

236etxebizitza
141etxegune

Etxebizitza multzoa Granadako mapa

141
95
Etxebizitza nagusia (141)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (95)

Guztira 141 etxegune zeuden, eta horietatik 51 (% 36,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 151
2 pertsona40
3 pertsona23
4 pertsona17
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 276 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,2 zen 2021ean eta % 15,9 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,0 izatetik % 23,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,8 ziren, eta gizonen artean % 15,2; 1,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,7 eta gizonen % 20,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

276biztanle 15 urte edo +, 2024
% 15,9goi-mailako ikasketak+1,8 puntu 2021etik mapa
% 23,6lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 23,6
% 47,1
% 13,4
% 15,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 47,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,4Goi-mailako ikasketak · % 15,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Granadako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Beas de Guadix, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak44% 15,922% 15,222% 16,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa37% 13,424% 16,613% 9,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)130% 47,169% 47,661% 46,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago65% 23,630% 20,735% 26,7
Guztira276% 100,0145% 100,0131% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Beas de Guadix, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,2% 11,4% 47,4% 27,0289
2022% 15,9% 12,4% 47,7% 24,0283
2023% 14,9% 13,5% 45,7% 25,9282
2024% 15,9% 13,4% 47,1% 23,6276
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.328 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 24.275 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.509 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 12.651 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 45,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,6), beste diru-sarrerak (% 8,5), langabezia-prestazioak (% 6,1), beste prestazioak (% 10).

46%
30%
10%
9%
Soldata · % 45,9Pentsioak · % 29,6Langabezia · % 6,1Beste prestazioak · % 10Beste sarrerak · % 8,5
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,5 da, probintziakoaren (32; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,7; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Beas de Guadix udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 120 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,5; gainerako % 56,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 28,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 46,9 zen eta emakumezkoena % 39,7; langabezia-tasa, aldiz, % 23,5 eta % 34,6 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 87 zen 2023ean, 2021eko 93etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 40,2 osatzen dute, eta gizonek % 59,8.

87okupatu, 2023−% 6,5 2021etik
% 40,2emakumeak okupatuen artean
% 43,5jarduera-tasa, 2024
% 28,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 31,2
% 12,3
% 56,5
Okupatuak · % 31,2Langabeak · % 12,3Inaktiboak · % 56,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Beas de Guadix, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak86% 31,252% 35,934% 26,0
Langabeak34% 12,316% 11,018% 13,7
Inaktiboak156% 56,577% 53,179% 60,3
Guztira276% 100,0145% 100,0131% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,1), eraikuntza (% 16,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,5) eta industria (% 10,3).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Granadako mapa
% 11,5
% 10,3
% 16,1
% 62,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 11,5Industria · % 10,3Eraikuntza · % 16,1Zerbitzuak · % 62,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,8), eta oinarrizko okupazioak % 19,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 59,6 eta emakumeen % 48,6).

% 21,8
% 55,2
% 19,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,2Oinarrizko okupazioak · % 19,5Ez dago jasota · % 3,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Beas de Guadix, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak19% 21,810% 19,29% 25,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak48% 55,231% 59,617% 48,6
Oinarrizko okupazioak17% 19,511% 21,26% 17,1
Ez dago jasota3% 3,40% 0,03% 8,6
Guztira87% 100,052% 100,035% 100,0

Okupatuen % 83,9 besteren konturako langileak dira, eta % 16,1 norberaren konturakoak.[13]

% 16,1
% 83,9
Norberaren kontura · % 16,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 83,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Beas de Guadix, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura14% 16,17% 13,57% 20,0
Besteren kontura73% 83,945% 86,528% 80,0
Guztira87% 100,052% 100,035% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 99 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 560 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 16,2 km² denez, NAE lurraldearen % 34,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,7 arbolak (334 ha, 98 ustiategitan), % 28,8 larre iraunkorrak (161 ha, 17 ustiategitan), % 11,4 lur goldagarria (64 ha, 30 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,25 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
34%
66%
NAE · 560 ha (% 34,5)Gainerako azalera · 1.064 ha (% 65,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
11%
29%
60%
Lur goldagarria · 64 ha (% 11,4)Larre iraunkorrak · 161 ha (% 28,8)Arbolak · 334 ha (% 59,7)Baratzeak · 0,25 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 592 ardi eta ahuntz zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 203 gidari zeuden erroldatuta: 126 gizon (% 62,1) eta 77 emakume (% 37,9)[17]. Biztanleen % 63,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 311 ibilgailuk osatzen zuten: 212 turismo, 29 furgoneta, 26 ziklomotor, 19 motozikleta eta 19 kamioi[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 667 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 5,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,4k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 56,8 diesel zen eta % 42,6 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
31%
44%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 3 (% 1)C etiketa · 75 (% 24,2)B etiketa · 96 (% 31)Etiketarik gabe · 135 (% 43,5)
Turismoak, adinaren arabera
17%
17%
42%
18%
< 4 urte · 11 (% 5,2)4–8 urte · 37 (% 17,5)8–15 urte · 35 (% 16,5)15–25 urte · 90 (% 42,5)≥ 25 urte · 39 (% 18,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q550952.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Granada.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Beas_de_Guadix&oldid=11792120"(e)tik eskuratuta