Umbrías
| Umbrías | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Ávilako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Miguel Ángel Jiménez García | ||||||||||
| Izen ofiziala | Umbrías | ||||||||||
| Posta kodea | 05693 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 05249 | ||||||||||
| Herriburua | Umbrías | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°18′47″N 5°34′41″W / 40.313055555556°N 5.5780555555556°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 12 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.100 m | ||||||||||
| Mugakideak | Solana de Ávila, La Carrera, Navatejares, Nava del Barco eta Gil García | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 100 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 8 bizt/km² | ||||||||||
| umbrias.es | |||||||||||
Umbrías Ávilako udalerria da, Piedrahita eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 139 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Solana de Ávila, La Carrera, Navatejares, Nava del Barco eta Gil García.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 54 gizon, 49 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 51,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 45,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 29,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,9 —probintzian % 12,7—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errusia, Frantzia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 327 etxebizitza zeuden: 60 (% 18,3) nagusiak eta 267 (% 81,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 13 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 36 plazarekin (2,77 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Ávilako mapa
Guztira 60 etxegune zeuden, eta horietatik 30 (% 50,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 96 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 26,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 31,3 zen 2021ean eta % 36,5 2024an; beraz, 5,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 8,1 izatetik % 8,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 32,7 ziren, eta gizonen artean % 40,4; 7,8 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,3 eta gizonen % 0,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 35 | % 36,5 | 19 | % 40,4 | 16 | % 32,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 25 | % 26,0 | 13 | % 27,7 | 12 | % 24,5 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 28 | % 29,2 | 15 | % 31,9 | 13 | % 26,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 8 | % 8,3 | 0 | % 0,0 | 8 | % 16,3 |
| Guztira | 96 | % 100,0 | 47 | % 100,0 | 49 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 31,3 | % 29,3 | % 31,3 | % 8,1 | 99 |
| 2022 | % 32,3 | % 30,2 | % 30,2 | % 7,3 | 96 |
| 2023 | % 33,3 | % 29,3 | % 30,3 | % 7,1 | 99 |
| 2024 | % 36,5 | % 26,0 | % 29,2 | % 8,3 | 96 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.235 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 23.725 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.402 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 16.767 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,6), beste diru-sarrerak (% 10,5), langabezia-prestazioak (% 4,2), beste prestazioak (% 3,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 30,7 da, probintziakoaren (30,5;
Ávilako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,6;
Ávilako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Umbrías udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 53 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,8; gainerako % 44,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,8 zen eta emakumezkoena % 47,9; langabezia-tasa, aldiz, % 16,7 eta % 13,0 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 46 zen 2023ean, 2021eko 43etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,3 osatzen dute, eta gizonek % 58,7.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 45 | % 47,4 | 25 | % 53,2 | 20 | % 41,7 |
| Langabeak | 8 | % 8,4 | 5 | % 10,6 | 3 | % 6,3 |
| Inaktiboak | 42 | % 44,2 | 17 | % 36,2 | 25 | % 52,1 |
| Guztira | 95 | % 100,0 | 47 | % 100,0 | 48 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 17,4), industria (% 6,5) eta eraikuntza (% 4,3).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 54,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,7), eta oinarrizko okupazioak % 15,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 55,6 eta emakumeen % 52,6).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 10 | % 21,7 | 6 | % 22,2 | 4 | % 21,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 25 | % 54,3 | 15 | % 55,6 | 10 | % 52,6 |
| Oinarrizko okupazioak | 7 | % 15,2 | 5 | % 18,5 | 2 | % 10,5 |
| Ez dago jasota | 4 | % 8,7 | 1 | % 3,7 | 3 | % 15,8 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 27 | % 100,0 | 19 | % 100,0 |
Okupatuen % 60,9 besteren konturako langileak dira, eta % 39,1 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 18 | % 39,1 | 10 | % 37,0 | 8 | % 42,1 |
| Besteren kontura | 28 | % 60,9 | 17 | % 63,0 | 11 | % 57,9 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 27 | % 100,0 | 19 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 491 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 12 km² denez, NAE lurraldearen % 41 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98 larre iraunkorrak (482 ha, 12 ustiategitan) eta % 2 lur goldagarria (9,8 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 334 behi eta 98 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 74 gidari zeuden erroldatuta: 46 gizon (% 62,2) eta 28 emakume (% 37,8)[18]. Biztanleen % 71,8 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 136 ibilgailuk osatzen zuten: 81 turismo, 21 furgoneta, 18 kamioi, 9 motozikleta eta 1 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 786 turismokoa zen, probintziako (592) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 15,2 urtekoa zen; turismoen % 8,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,5k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,4 diesel zen eta % 39 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,9; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 47,1k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Ávila.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Ávila.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Ávila.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Ávila.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Ávila.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1645654.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Ávila.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Ávila.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

