Edukira joan

Vegaquemada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vegaquemada
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaLeóngo probintzia
AlkateaMaria Isabel Fresno Fresno
Izen ofizialaVegaquemada
Posta kodea24152
INEk ezarritako kodea24199
HerriburuaVegaquemada
Geografia
Koordenatuak42°49′06″N 5°19′58″W / 42.818333333333°N 5.3327777777778°W / 42.818333333333; -5.3327777777778
Mapa
Azalera72,95 km²
Altitudea936 m
MugakideakSanta Colomba de Curueño, Veciella, Valdepiélago, Boñare, Ercina, Gradefes eta Vegas del Condado
Demografia
Biztanleria418 (2025)
alt_left 178 (%41,2) (%58,8) 254 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaLE
aytovegaquemada.es

Vegaquemada Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Riañuko mendialdea eskualdean dago, itsas mailatik 936 m metrora, eta 72.95 km²-ko azalera hartzen du.

Azken erroldaren arabera 418 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Santa Colomba de Curueño, Veciella, Valdepiélago, Boñare, Ercina, Gradefes eta Vegas del Condado.

Mapa
Vegaquemada eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea400420440460480500520540200020052010201520202025VegaquemadaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 254 gizon, 178 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.39
 
95-99
 
2.25
2.76
 
90-94
 
6.74
3.15
 
85-89
 
6.18
5.91
 
80-84
 
7.30
6.69
 
75-79
 
10.67
9.45
 
70-74
 
7.87
9.06
 
65-69
 
11.24
10.63
 
60-64
 
8.43
7.87
 
55-59
 
6.74
9.06
 
50-54
 
3.93
6.30
 
45-49
 
8.43
6.30
 
40-44
 
5.62
5.91
 
35-39
 
2.81
2.76
 
30-34
 
3.37
2.76
 
25-29
 
1.12
2.76
 
20-24
 
1.12
3.54
 
15-19
 
1.12
1.18
 
10-14
 
3.37
2.76
 
5-9
 
1.12
0.79
 
0-4
 
0.56
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,7) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 16,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,6 —probintzian % 10,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Leóngo mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 34,5Probintzia berean · % 40,7Erkidegoan · % 3,2Beste erkidegoa · % 16,9Estatutik kanpo · % 4,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 20 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 75)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Txile, Mexiko, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 75Europa · % 25
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Txile
2
4
Mexiko
2
0
Alemania
1
0
Argentina
1
0
Belgika
1
0
Errumania
1
0
Frantzia
1
0
Herbehereak
1
0
Kolonbia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 690 etxebizitza zeuden: 212 (% 30,7) nagusiak eta 478 (% 69,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 13 plazarekin (6,5 plaza etxebizitzako).[5]

690etxebizitza
212etxegune
2etxebizitza turistiko (2026) Leóngo mapa

Etxebizitza multzoa Leóngo mapa

212
478
Etxebizitza nagusia (212)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (478)

Guztira 212 etxegune zeuden, eta horietatik 95 (% 44,8) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 195
2 pertsona62
3 pertsona29
4 pertsona16
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 414 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,1 zen 2021ean eta % 24,2 2024an; beraz, 1,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,3 izatetik % 21,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,6 ziren, eta gizonen artean % 24,6; 1,0 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,2 eta gizonen % 16,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

414biztanle 15 urte edo +, 2024
% 24,2goi-mailako ikasketak+1,1 puntu 2021etik mapa
% 21,3lehen hezkuntza edo gutxiago−3,1 puntu 2021etik mapa
% 21,3
% 31,2
% 23,4
% 24,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 31,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 23,4Goi-mailako ikasketak · % 24,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Leóngo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Vegaquemada, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak100% 24,259% 24,641% 23,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa97% 23,459% 24,638% 21,8
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)129% 31,283% 34,646% 26,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago88% 21,339% 16,349% 28,2
Guztira414% 100,0240% 100,0174% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Vegaquemada, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 23,1% 22,1% 30,5% 24,3403
2022% 24,1% 22,4% 29,3% 24,1406
2023% 23,3% 23,0% 31,2% 22,5417
2024% 24,2% 23,4% 31,2% 21,3414
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.936 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 31.709 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.041 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.680 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 40,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 41,3), beste diru-sarrerak (% 9,8), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 7,2).

40%
41%
10%
Soldata · % 40,3Pentsioak · % 41,3Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 7,2Beste sarrerak · % 9,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,5 da, probintziakoaren (28,5; Leóngo mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Vegaquemada udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 173 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,9; gainerako % 58,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 46,4 zen eta emakumezkoena % 35,6; langabezia-tasa, aldiz, % 12,6 eta % 17,7 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 139 zen 2023ean, 2021eko 132etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 36,7 osatzen dute, eta gizonek % 63,3.

139okupatu, 2023+% 5,3 2021etik
% 36,7emakumeak okupatuen artean
% 41,9jarduera-tasa, 2024
% 14,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 35,8
% 58,1
Okupatuak · % 35,8Langabeak · % 6,1Inaktiboak · % 58,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Vegaquemada, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak148% 35,897% 40,651% 29,3
Langabeak25% 6,114% 5,911% 6,3
Inaktiboak240% 58,1128% 53,6112% 64,4
Guztira413% 100,0239% 100,0174% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 66,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,2), eraikuntza (% 10,8) eta industria (% 10,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Leóngo mapa
% 12,2
% 10,8
% 10,8
% 66,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 12,2Industria · % 10,8Eraikuntza · % 10,8Zerbitzuak · % 66,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,3), eta oinarrizko okupazioak % 11,5.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,2 eta emakumeen % 72,5).

% 22,3
% 64,7
% 11,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,7Oinarrizko okupazioak · % 11,5Ez dago jasota · % 1,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Vegaquemada, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak31% 22,324% 27,37% 13,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak90% 64,753% 60,237% 72,5
Oinarrizko okupazioak16% 11,510% 11,46% 11,8
Ez dago jasota2% 1,41% 1,11% 2,0
Guztira139% 100,088% 100,051% 100,0

Okupatuen % 71,9 besteren konturako langileak dira, eta % 28,1 norberaren konturakoak.[14]

% 28,1
% 71,9
Norberaren kontura · % 28,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Vegaquemada, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura39% 28,129% 33,010% 19,6
Besteren kontura100% 71,959% 67,041% 80,4
Guztira139% 100,088% 100,051% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.014 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 73 km² denez, NAE lurraldearen % 13,9 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 91,9 larre iraunkorrak (932 ha, 18 ustiategitan), % 7,9 lur goldagarria (80,5 ha, 10 ustiategitan), % 0,2 arbolak (1,7 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
14%
86%
NAE · 1.014 ha (% 13,9)Gainerako azalera · 6.281 ha (% 86,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
92%
Lur goldagarria · 80,5 ha (% 7,9)Larre iraunkorrak · 932 ha (% 91,9)Arbolak · 1,7 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 645 behi eta 857 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 265 gidari zeuden erroldatuta: 177 gizon (% 66,8) eta 88 emakume (% 33,2)[18]. Biztanleen % 61,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 501 ibilgailuk osatzen zuten: 304 turismo, 66 furgoneta, 59 motozikleta, 35 kamioi eta 19 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 704 turismokoa zen, probintziako (606) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,9 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,7k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,9 diesel zen eta % 47,1 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,9k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
27%
47%
0 etiketa · 4 (% 0,8)ECO · 8 (% 1,6)C etiketa · 116 (% 23,3)B etiketa · 136 (% 27,4)Etiketarik gabe · 233 (% 46,9)
Turismoak, adinaren arabera
10%
15%
44%
25%
< 4 urte · 18 (% 5,9)4–8 urte · 31 (% 10,2)8–15 urte · 46 (% 15,1)15–25 urte · 134 (% 44,1)≥ 25 urte · 75 (% 24,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria León.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria León.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta León.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente León.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera León.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1635299.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza León.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak León.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vegaquemada&oldid=11799197"(e)tik eskuratuta