Edukira joan

Villaquejida

Wikipedia, Entziklopedia askea
Villaquejida
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaLeóngo probintzia
AlkateaDavid González Navarro
Izen ofizialaVillaquejida
Posta kodea24235
INEk ezarritako kodea24221
HerriburuaVillaquejida
Geografia
Koordenatuak42°08′42″N 5°35′51″W / 42.145°N 5.5975°W / 42.145; -5.5975
Mapa
Azalera53,42 km²
Altitudea722 m
MugakideakAntigua, Villamandos, Villaornate y Castro, Campazas, Valderas, Matilla de Arzón, Valdescorriel, Fuentes de Ropel, San Cristóbal de Entreviñas eta Cimanes de la Vega
Demografia
Biztanleria763 (2025)
alt_left 381 (%49,9) (%50,1) 382 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
MatrikulaLE
aytovillaquejida.es

Villaquejida Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Esla-Campos eskualdean dago, itsas mailatik 725 metrora. Azken erroldaren arabera 763 biztanle zituen 53,4 km²-ko azaleran.

Ezaugarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armarria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Villaquejidako armarriak honako blasoi hau du:[1]

« Hondo urdin batez eta aurrean urrezko lehoi batez osatuta dago. Haren gainean, urrezko gurutze bat, eta alboetan bi lis-lore, urrearenak ere bai. Goialdean, erdian arte bat eta bi mahats-mordoa dituen urrezko banda bat dago, bata alde banatan, denak kolore berdekoak. »

Bandera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Villaquejidako banderak honako deskribapena hau du:[1]

« Hondo zuri batez eta aurrean gurutze urdin batez osatuta dago. Gurutzearen erdian, armarri bat dago, arri bat dago, arte berde batekin, eta lau alboetan, lis-lore bat urreztatuta. »

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Villaquejida Esla-Campos eskualdean kokatuta da.

Udalerria Benaventeko errepide lotunetik oso gertu dago, eta A-66 (Leon) eta N-630 (Benavente) errepideek A-6 autobidekin lotzeko aukera ematen dute. Hortik, Madrilerantz edo Coruñarantz jarraitu daiteke, eta A-52 autobiarekin, Vigo aldera doana. 60 kilometro iparraldera la Virgen del Caminoko errepide lotun handia dago, A-66 eta AP-71 (Estorga), LE-30 (Leongo ingurubidea), AP-66 (Uviéu eta Xixón) eta N-120 (Ourense) errepideak lotzen dituena.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Antigua, Villamandos, Villaornate y Castro, Campazas, Valderas, Matilla de Arzón, Valdescorriel, Fuentes de Ropel, San Cristóbal de Entreviñas eta Cimanes de la Vega.

Mapa
Villaquejida eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Hidrografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herritik ekialdera, Esla ibaia, antzinako Astura, igarotzen da Leongo probintziako ibai nagusia eta Duero ibaiaren adarra. Eremu horretan erdibidea igarotzen da, eta ibai emaritsua da.

Aspalditik atera ziren ibilgu artifizialak ibarrak ureztatzeko. Horien artean, XIX. mendeko Eslako ubidea nabarmentzen da.

Distantziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 21 kilometroak Coyanza herritik
  • 53 kilometroak Leon hiriburutik
  • 278 kilometroak Madril estatuburutik
  • 408 kilometroak Iruñea hiritik
  • 1467 kilometroak Brusela euroburutik

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldeko goi-lautadaren zati handi batean bezala, klima mediterraneo kontinentalizatua du, udalerriaren altitudea (itsasoaren mailatik 725 bat metrora) eta itsasotik urrun dagoelako. Neguak oso hotzak dira (5 °C-tik beherako tenperaturarekin) eta udak oso beroak (25 °C inguru, batez beste). Neguko izozteen maiztasun handia handia da, eta udaberrian ere gertatzen da, eta horrek kalte egiten dio nekazaritzari. Urteko plubiositatea nahiko orekatua da, baina uztailean eta abuztuan nahiko eskasa da. Villaquejidak Csb (uda lehor eta epelarekin epela) bat du Csa klimarekin mugan (uda lehor eta epelarekin epela), Köppen klima sailkapenaren arabera.

    Datu klimatikoak (Benavente, 1691-1988)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 5.1 6.9 9.0 12.6 16.9 20.2 19.8 17.2 11.8 6.8 3.8 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 48.2 54.2 26.4 44.8 41.2 35.7 14.0 13.6 35.8 43.0 42.3 43.9 443.1
Iturria: Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen Ministerioa. Prezipitazio datuak 1961-1988 eperako eta tenperatura datuak 1969-1988 eperako Benaventen

Banaketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriak bi herri ditu: Villaquejida eta Villafer. Biak Nafarroako kontzejuen parekoak izan daitezke, herri-batzar batek arautzen baititu. Hori arduratzen da intereseko gaiak udalari helarazteaz. Herriburua Villaquejida da.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinaroa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lantzia erromatar hiriko hondamenak

Udalerriaren egoera pribilegiatuak, erromatarren aurreko garaitik, bidegurutzea bihurtzen du, eta eskualdea barne hartzen duen herria den Astureen eta Esla ibaiak banatzen dituen hurbileko Bakzeoen (gensari izena ematen diona) arteko harreman puntu. Eskualdearen aberastasunak, bere igarobide izaerarekin batera, K. a. 29 eta K. a. 19 bitartean arma erromatarren helburu bihurtu zuen. Zesar Augusto gobernatuz, penintsulako ipar-mendebaldearen behin betiko konkista hasi zuten, bereziki gaur egun leondar lurraldeena. Enpresa zaila, non, Tito Estatilio Tauro edo Publio Carisio bezalako Inperioko jeneralik hoberenek, asturiarrekin talka egiten duten, Eslaren inguruan ornodunak, herri honen menpekotasunarekin amaitzen diren kanpainak, borroka gogor batzuen ondoren, bi aldeetatik porrotak eta gertaera heroikoak, Lantziako setioarekin, edo Mons Medullius eta Mons Vindiusen topaketekin.[2] Latindar kronikek, Villaquejida inguruan gertatu zen gertaera bat gogorarazten dute: dirudienez, asturren artean, erromatar legioen hurrengo etorreraren berri izan zuten, eta hauek, prebeniturik, armada bat osatzea erabaki zuten, zenbait gorputzetan banatu zituztenak, Benaventeko ingurutik Lantziarantz zihoazen Augustoren gizonen pasabidea mozteko, Eslan, hurbileko batailara eramanez, gaur egun, hurbileko batailaren batean, hasi ziren.

Villaquejidako ingurunuak, oso lur emankorra

Erromatarrek Villaquejida inguruan izan zuten nagusitasunean, hainbat villaek aurrera egin zuten, eskualdea, Nekazaritzari buruzko latinezko itunen arabera, fundu-oinarrian eta Inperioko landa-ekonomiaren sostenguan hitzartzera bideratutako lurrek bildu behar zituzten bertute guztiak ordezkatzen zituen bitartean. Beraz, erromatar garaitik, ziur asko, bere inguruaren erdigune ekonomiko bezala erabiltzen zen hiri boteretsu baten buru zena, toki hau, landatartasun indartsu bat eta nolabaiteko gorakada jasan zuen Inperioaren amaieran, eta gertuko hiriak bertan behera uztearen ondorioz, gainontzeko erromatar munduaren jarraibideei jarraituz.[2] V. mendearen hasieran. Penintsulako lehen inbasio barbaroak zeharkatu zituzten: sueboak, bandaloak eta alanoak. Mende berean, berriz ere, bigarren inbasio batek astindu zuen eskualdea, aukera bisigodo honetan. Indigena hispanoerromatarren eta germaniarren arteko topaketa horien ondorioz, Eslatik gertu dauden eta bisigodoen (ibaiaren ekialdean) eta sueboen (mendebaldean) arteko muga izango diren lurrek limesari erreserbatutako zorroztasun guzti-guztiak jasaten dituzte: eskaramuzak, arpilatzeak, kanpaina harrapariak, hauen benetako biktima bakarrak jatorrizko biztanle astur eta erromatarrak zirelarik.

Erdi Aroa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Alfontso V.a Leongoa

711ko musulmanen inbasioa irauli egin zen politikoki, sozialki eta instituzionalki, eta Duero ibaiaren iparraldeko lurren zati bat bertan behera geratu zen, nahiz eta Villaquejida eta bere eskualdea "inoren lurralde" bihurtu ez, eta biztanle izaten jarraitu zuen, nahiz eta bere potentzial demografikoa nabarmen murriztu. Musulmanen mende, lehenik, eta errekonkistaren enpresen ondorioz, Asturietako Erresuman, geroago, Villaquejida, bere nekazal aberastasunagatik, inguruko gunerik sendoenetako bat bihurtu zen, Eslatik gertu zeuden lur hauen benetako motor ekonomiko bezala zerbitzatuz. Bere aberastasunak, Leongo noble nagusiek gutiziatutako harrapakin bihurtzen du, eta, XII. mendera arte, Penintsulako Kristautasunaren erregealdirik boteretsuena izan zen erregealdiko erregeordeen artean, berentzako presente aberats bihurtzen du. Honela, Goi Erdi Aroan (IX-XI. mendeak), Eslako agintaritzaren zati izan zen, lurralde multzoa, kutsu politiko-administratibokoa, lurrak ibai honen ardatzaren inguruan lotzen zituena. Aurrerago, Alfontso V.a noblearen erregealdian (999-1028), Leoni foruak eman zizkion subiranoa, Villaquejidako lurrak Pedro Fernandez de Castro kondearen eta haren emazte Sancha andrearen esku geratu ziren, zalantzarik gabe, garaiko bi pertsonaia nabarmenenak, eta horien alderdi biografiko batzuk aipatuko ditugu, Villa Quexscita eskualdeko lehen jaunen aurrean baikaude, izen horrekin ezagutzen baita Villaquejida fase historiko honetan.[3]

Pedro Fernandez de Castro kondea Fernando Vermudez Ceako kondearen eta Saldañako etxeko Elvira Díazen semea zen. Estefania Foixkoa Nafarroako erreginaren anaia eta erresumako lehen nobleziarekin senidetuta, Munio Fernandez de Saldaña Astorgako kondearen alaba zen Sancha Muñizekin ezkondu zen, Vermudoren garaian matxinatu zena (982/985-999). Gaztelako kondeekiko bere gorrotoak eta bere familia harreman bikainek Alfontso V.aren babes politiko irmoena bihurtu zuten, benetan bere kuttuna izateaz gain. Errege hau gobernatu zuen urteetan erresumako gertaera nagusietan parte hartu zuen, eta, froga orori zion leialtasunaren sari bezala, Eslako eskualdean zenbait lurralde jaso zituen, bere emazte Sanchak jada zituen hiriei gehituta (Zimanes, Matilla eta Bariones), eskualdeko jaun nagusi bihurtzen dutena Villaquejidaren inguruan, zalantzarik gabe, Leongo erresumako aberatsenetariko bat. Pedro Fernandezek erregearen ondoan aurkitu zuen heriotza Viseuko setioan (1028). Haren alarguna, Sancha kondesa, XI. mendeko dama intrigante eta boteretsuenetako bat izan zen Leongo historian, eta esku ezkutuetako bat Gartzia Santxitz Gaztelakoa kondearen heriotzaren bultzatzaile eta Fernando I (1037/8-1065) erregearen garaian Nafarroako dinastiak Leoni egindako etorreraren sustatzaile izan zen "alderdi nafarra" delakoan. Bere botere izugarria, edozein handikiren boterearen parekoa, bere dohain politiko bikainak eta bere familia eskrupulu urriak, bere iloba Nuño Perezen hilketara iritsi ziren. Gertaera bortitz horrek zirrara sakona eragin zuen gortean, bereziki, handik gutxira, hiltzailea ustekabean hil zenean, eta, ondorioz, gizonen justiziatik ihes egin zuen gaizkilea jainkozko zigor baten zurrumurrua izan zen. Dena dela, zeruaren zigorra edo ez, kontatu berri dugun gertaera hau, dokumentazio garaikidean ez ezik, kondesa honen hondakinak dituen harrizko sarkofagoaren zistan ere islatzen da, Leongo Katedralean kontserbatzen dena, Andre Maria Zuriaren tailuaren eskuinaldean.[3]

Pelaio Uviéukoa, apezpikua

Esan dugun bezala, ezkontza honen ondorengoak falta izan ziren, eta, beraz, bere ondasunen multzoa Leongo apezpikutzaren esku geratu zen, hain ondasun aberatsak ihes egiten uzteko prest ez zegoena. Hala ere, Villaquejida Leongo erregeen esku geratu zen. Bere ahalmen ekonomiko bikainak erregetxearen eta nobleen arteko etengabeko auziak eragin zituen, hauen konponketan erregea aktiboki parte hartzera eraman zuten gatazkak, gortera deitzera behartuko dituen erabakia. 1067an, hiru erlijioen enperadore eta Toledoko konkistatzaile zen Alfontso VI.aren gobernutik, Pelaio apezpikuak eta Havive Doninizek subiranoaren aurrera jo zuten, honek, Sancha kondesa zenari zegozkion hiri batzuei buruz erabaki zezan, arazo hau konpontzeko, erregea, garai hartako noble nagusiekin zegoena "in villa nomine Quexscita, ripa fluvw Estole", hau da, Quejida izeneko hirian, Esla ibaiaren parean. Prelatua eta bere lekukoak eta zalduna bere lekukoekin joan daitezela agintzen du, Kuria Palatinoaren saio batean erregeak eta bere ikasgelak gai ilehori buruz erabaki dezaten. Erregearen ondoan, Villaquejidan, gorteko bilera honetan, Estorgako apezpikua eta Pedro Pelaez kondeak, Pedro Gonzalez, bere gogokoena zen Pedro Ansurez, erregearen alferez eta bere miliziaren buru, Martin Alfonso eta beste noble eta elizako gizon batzuk zeuden. Liskarra apezpikuaren alde amaitu zen.[3] Koroari lotuta, Villaquejida apezpikuaren kontroletik kanpo mantentzen saiatzen da, dagoen bezala, Leongo egoitzako tokiek inguratua. Tenente batek gobernatua, hau da, erregearen ordezkari batek, erdi aroan, eta behe aroan funtzio berberak zituen alkaide batek, XIII. mendean zehar, hainbat indar sozial, bere domeinua, hain hiri aberatsera hedatzen saiatzen ari dira. Horrela, 1260an, Martin Miguelezek eta bere emazte Domingak Villaquexida hirian kokatutako ondasunak Don Martin de Santiagori, Vegako artzapezari, saldu zizkioten.

Lau urte geroago, Martín de Santiago artzapezpikuak San Pedro de Eslonza monasterioari eman zizkion lur horiek, bere arimaren urtemuga baten truke. Villaquejidako bizilagun batzuek berretsi dute diploma: Pedro Vanes alkatea, García Rodríguez, Pedro Maladín, Miguel Lloréntez, Bartolome Bonio eta Juan García. Baina, garai honetan, XIII. mendearen erdialdean, Villaquejidako benetako jauna Gonzalo Morán noblea eta bere emazte Elvira Rodriguez dira.

Aro Modernoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Eretako Andre Mariaren eliza

Villaquejidaren deskribapenari dagokionez, Aro Modernoan eta Aro Garaikiderako trantsizioan, informazio-iturri bikaina dugu XVIII. mendearen erdialdean hiribilduaren koadro sozioekonomiko bat osatzeko: la Ensenada markesaren katastroa, berari esker dakigu 1752an Villaquejida Valladolidekoa zela, 138 partikularren etxe zituen, 102 upeltegi zituen — lauki formako seinalea —, 8 lauki formako laukiak. Badakigu, halaber, artaldeez arduratzen zen artzain nagusi bat zuela, eta urtean 600 erreal ordaintzen zitzaizkiola bere jarduerarengatik.[4] XVIII. mendearen erdialdean, udalerriaren aberastasun nagusia mahastizaintza zen; izan ere, bizilagun guztiek zuten, gutxienez, beren jabetzako mahastien bat. Hauek, el Egido, el Teso de los Borregos, la Ronda, la Fuente de las Vacas, Barredino, los Pedernales, el Camino Blanco, Valdemora, las Guindales, las Gachorras eta la Senda de los Gallegos izeneko ordainketetan aurkitzen ziren. Kobazuloen ordainketari dagokionez, hau da, upeltegiena, Villaquejidatik legoa laurdenera zegoen. Hiriak, era berean, herrigunetik hurbil zegoen teilatu bat zuen, urtean 80 erreal sortzen zituena, larrain komunalak, kontzejuko belardiak eta Carrascal de Villa deituriko mendi arrunta kontuan hartu gabe, hiru aldetatik mugatzen zuena kontzejuko lurrekin eta laugarrenetik Bañezara zeraman bidearekin. Mendia 16 urtetik 16 urtera mozten zen eta 300 gurdi ekoizten zituen, 1200 errealen batuketa ez arbuiagarrian baloratuak.[4]

Villaquejida V.Quejida izenarekin 1838. urteko mapan

Hiria lau auzotan banatzen zen: goikoa (arriba), behekoa (abajo), Santa Colomba eta San Juan. Bi parrokia zeuden XVIII. mendearen erdialdean: Santa Colombakoa, gaur egun desagertua, baina 1931n Interes Kulturaleko Ondasun izendatua izan zena, eta Eretako Andre Mariarena. Gómez Morenoren Katalogoaren arabera, Santa Colombak bere portadan Erdi Arokoak bezala sailka zitezkeen mudejar elementuak gordetzen zituen, egileak XVI. mendean. Eretako Andre Mariaren parrokia-elizari dagokionez, hari erantsita Villaquejidako Kristo Santuaren kapera zegoen. Kapera horrek sakonera raigambrea eta debozioa ditu, eta ez bakarrik leku horretan, baizik eta Tierra de Campos osoan, Leonen, Zamoran, Valladoliden eta Palentzian, gaur egungo aldian kapera berezi horren aldeko testamentu-dohaintza ugariren lekuko diren bezala.

Santa Maria eraikinari berari dagokionez, ordena joniarreko portada klasikoa kronologikoki lehen Pizkundean kokatzen dela adierazi behar dugu. Bertan, Kristo Santuaren irudia zaintzen da, Gaztelako eskolakoa, gaur egungo neurria XVI. mendearen hasierakoa izan behar duena. Erretaula nagusia, berriz, 1775ekoa da eta 1782an urreztatu zen. Erdi Aroko elizatik dator Egoitzako Andre Mariaren tulia, gotiko-flandestarra, zutik irudikatua, San Blasen irudi bat, proportzio txikikoa, eskua eztarrian duela irudikatua, eta XIII. mendeko beste eskultura batzuk. Bestalde, Bosgarren Angustiaren taila XVI. mendekoa da, nahiz eta askotan margotu izan den. Mende berekoak dira San Pedro eta San Pauloren irudiak.[5]

Hiriko Gurutze Santuaren kaperaz gain, XVIII. mendearen erdialdean, San Antonio Abad eta San Jose zeuden. Kapelagintzei dagokienez, San Frantzisko Asiskoa, Gallega, Losadatarrak, Matachanatarrak, Kalderoiak eta Sakramentu Santua dokumentatzen dira. Azken honek, bere ondasunen artean, hamalau mahasti eta 1700 kandara hartzeko gai zen upeltegi bat zituen, bere ahalmen ekonomikoaren seinale garbia. Hiriak garai garaikidearen hasieran izan zuen botereak lehen letretako maisu batez hornitzeko beharra sortu zuen, eta haren soldata urtean 550 errealetan ezarri zen. Une historiko honetako lehen ezaguna Mateo Villamandos da, Abajo auzoko kobazuloen kalean bizi dena.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hortik datoz Huerga abizeneko pertsona gehienak. Izan ere, kalkulatzen da 3 villaquejidensetik 2k lehen edo bigarren deitura dutela.

Azken erroldaren arabera 763 biztanle zituen 53,4 km²-ko azaleran.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.155 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 30.245 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.041 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 16.770 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,4[7]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29), beste diru-sarrerak (% 22,9), langabezia-prestazioak (% 0,9), beste prestazioak (% 5,8).

41%
29%
23%
Soldata · % 41,4Pentsioak · % 29Langabezia · % 0,9Beste prestazioak · % 5,8Beste sarrerak · % 22,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1]. Udalerrian indizea 31,1 da, probintziakoaren (28,5; Leóngo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villaquejida udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 341 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,1; gainerako % 53,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 53,9, beste inaktiboak % 35,6 eta ikasleak % 10,5).[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,5 zen eta emakumezkoena % 39,3; langabezia-tasa, aldiz, % 5,5 eta % 9,9 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 322 zen 2023ean, 2021eko 315etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 39,1 osatzen dute, eta gizonek % 60,9.

322okupatu, 2023+% 2,2 2021etik
% 39,1emakumeak okupatuen artean
% 46,1jarduera-tasa, 2024
% 7,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,7
% 29,1
% 19,2
Okupatuak · % 42,7Langabeak · % 3,4Ikasleak · % 5,7Erretiratuak · % 29,1Beste inaktiboak · % 19,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villaquejida, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak316% 42,7188% 49,6128% 35,5
Langabeak25% 3,411% 2,914% 3,9
Inaktiboak399% 53,9180% 47,5219% 60,7
Guztira740% 100,0379% 100,0361% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 51,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,0), industria (% 14,0) eta eraikuntza (% 11,2).[10] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 23,0), ondoren merkataritza (% 13,0) eta manufaktura-industria (% 12,7) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Leóngo mapa
% 23,0
% 14,0
% 11,2
% 51,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 23,0Industria · % 14,0Eraikuntza · % 11,2Zerbitzuak · % 51,9
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 23,0
Merkataritza
% 13,0
Manufaktura-industria
% 12,7
Eraikuntza
% 11,2
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 8,4
Administrazio publikoa
% 6,2
Ostalaritza
% 6,2
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 2,8
Hezkuntza
% 2,2
Informazioa eta komunikazioak
% 1,9
Beste zerbitzu batzuk
% 1,6
Jarduera profesionalak
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,2
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,9
Etxeetako jarduerak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,0
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,1), eta oinarrizko okupazioak % 12,4.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,3 eta emakumeen % 60,3).

% 17,1
% 64,0
% 12,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,0Oinarrizko okupazioak · % 12,4Ez dago jasota · % 6,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villaquejida, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak55% 17,123% 11,732% 25,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak206% 64,0130% 66,376% 60,3
Oinarrizko okupazioak40% 12,428% 14,312% 9,5
Ez dago jasota21% 6,515% 7,76% 4,8
Guztira322% 100,0196% 100,0126% 100,0

Okupatuen % 59,6 besteren konturako langileak dira, eta % 40,4 norberaren konturakoak.[12]

% 33,9
% 50,0
% 9,6
Norberaren kontura, langileak dituena · % 6,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 33,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 50,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villaquejida, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura130% 40,494% 48,036% 28,6
Besteren kontura192% 59,6102% 52,090% 71,4
Guztira322% 100,0196% 100,0126% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,8 estatuan jaio zen, eta % 6,2 atzerrian.[9] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,1 okupatuak dira, % 36,2 erretiratuak, % 7,1 bestelako inaktiboak, % 3,4 ikasleak eta % 2,3 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,5 okupatuak dira, % 20,8 bestelako inaktiboak, % 12,5 ikasleak eta % 4,2 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 34,4 okupatuak dira, % 26,8 bestelako inaktiboak, % 24,8 erretiratuak, % 8,5 ikasleak eta % 5,5 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,1 bestelako inaktiboak dira, % 36,4 okupatuak eta % 4,5 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 51,1
Okupatuak
% 62,5
% 2,3
Langabeak
% 0,0
% 3,4
Ikasleak
% 12,5
% 36,2
Erretiratuak
% 4,2
% 7,1
Beste inakt.
% 20,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 34,4
Okupatuak
% 36,4
% 5,5
Langabeak
% 4,5
% 8,5
Ikasleak
% 0,0
% 24,8
Erretiratuak
% 0,0
% 26,8
Beste inakt.
% 59,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,9 estatuan jaio zen, eta % 7,1 atzerrian.[11] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 69,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 12,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,3 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 33,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 61,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 25,0 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 12,2
Goi eta erdi maila
% 6,7
% 69,1
Langile kualifikatuak
% 33,3
% 11,0
Oinarrizko okup.
% 53,3
% 7,7
Ez dago jasota
% 6,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 25,4
Goi eta erdi maila
% 25,0
% 61,0
Langile kualifikatuak
% 50,0
% 8,5
Oinarrizko okup.
% 25,0
% 5,1
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[13] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 38,7 zerbitzuetan ari dira, % 27,1 nekazaritzan, % 17,7 eraikuntzan eta % 16,6 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,0 nekazaritzan ari dira, % 26,7 zerbitzuetan, % 6,7 eraikuntzan eta % 6,7 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 73,7 zerbitzuetan ari dira, % 12,7 nekazaritzan, % 11,0 industrian eta % 2,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 75,0 zerbitzuetan ari dira, % 12,5 industrian eta % 12,5 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 27,1
Nekazaritza
% 60,0
% 16,6
Industria
% 6,7
% 17,7
Eraikuntza
% 6,7
% 38,7
Zerbitzuak
% 26,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 12,7
Nekazaritza
% 12,5
% 11,0
Industria
% 12,5
% 2,5
Eraikuntza
% 0,0
% 73,7
Zerbitzuak
% 75,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 94 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.842 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 53,4 km² denez, NAE lurraldearen % 71,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,8 lur goldagarria (3.679 ha, 89 ustiategitan), % 3,5 larre iraunkorrak (136 ha, 19 ustiategitan), % 0,7 arbolak (26,7 ha, 11 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,24 ha, 11 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
72%
28%
NAE · 3.842 ha (% 71,9)Gainerako azalera · 1.500 ha (% 28,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 3.679 ha (% 95,8)Larre iraunkorrak · 136 ha (% 3,5)Arbolak · 26,7 ha (% 0,7)Baratzeak · 0,24 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 686 behi eta 5.855 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 525 gidari zeuden erroldatuta: 314 gizon (% 59,8) eta 211 emakume (% 40,2)[17]. Biztanleen % 68,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.185 ibilgailuk osatzen zuten: 637 turismo, 146 kamioi, 110 furgoneta, 87 motozikleta eta 61 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 835 turismokoa zen, probintziako (606) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 3,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,2 diesel zen eta % 33,8 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,7k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
29%
45%
0 etiketa · 2 (% 0,2)ECO · 19 (% 1,7)C etiketa · 263 (% 23,9)B etiketa · 324 (% 29,5)Etiketarik gabe · 491 (% 44,7)
Turismoak, adinaren arabera
11%
16%
45%
23%
< 4 urte · 25 (% 3,9)4–8 urte · 70 (% 11)8–15 urte · 105 (% 16,5)15–25 urte · 289 (% 45,4)≥ 25 urte · 148 (% 23,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea750800850900950100010501100200020052010201520202025VillaquejidaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 382 gizon, 381 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.26
 
95-99
 
1.05
1.83
 
90-94
 
2.36
3.66
 
85-89
 
5.51
3.93
 
80-84
 
5.77
6.81
 
75-79
 
7.09
8.64
 
70-74
 
7.61
7.85
 
65-69
 
6.04
8.90
 
60-64
 
7.09
7.33
 
55-59
 
9.97
6.81
 
50-54
 
8.66
11.26
 
45-49
 
5.51
3.93
 
40-44
 
4.72
6.81
 
35-39
 
4.72
3.93
 
30-34
 
2.10
4.97
 
25-29
 
3.67
4.19
 
20-24
 
4.72
3.40
 
15-19
 
6.30
2.62
 
10-14
 
3.15
2.09
 
5-9
 
2.62
0.79
 
0-4
 
1.31
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[18]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 52,8 udalerri berean jaioak ziren[19], probintziako batez bestekoaren (% 42,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,4 —probintzian % 10,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Leóngo mapa
Udal
Prob
Erki
Udalerri berean · % 52,8Probintzia berean · % 26Erkidegoan · % 8,5Beste erkidegoa · % 7,3Estatutik kanpo · % 5,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 41 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 51,2)[20]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Brasil dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 36,6Europa · % 12,2Afrika · % 51,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
13
Maroko
8
4
Kolonbia
4
2
Brasil
1
1
Honduras
1
0
Belgika
1
0
Bolivia
1
0
Erresuma Batua
1
0
Errumania
1
0
Frantzia
1
0
Kuba
1
1
Portugal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 746 etxebizitza zeuden: 373 (% 50,0) nagusiak eta 373 (% 50,0) ez-nagusiak.[21]

746etxebizitza
373etxegune

Etxebizitza multzoa Leóngo mapa

373
373
Etxebizitza nagusia (373)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (373)

Guztira 373 etxegune zeuden, eta horietatik 143 (% 38,3) pertsona bakarrekoak ziren.[22]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1143
2 pertsona92
3 pertsona67
4 pertsona56
5 edo gehiago15

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 745 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,6.[23] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,8 zen 2021ean eta % 20,9 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,6 izatetik % 23,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,1 ziren, eta gizonen artean % 16,0; 10,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,7 eta gizonen % 19,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

745biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,9goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 23,6lehen hezkuntza edo gutxiago−4,0 puntu 2021etik mapa
% 7,2ikasten ari dira, 2024
% 23,6
% 38,8
% 16,6
% 20,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,6Goi-mailako ikasketak · % 20,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Leóngo mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 62,8 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 37,2 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 4 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 60,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 39,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,6 ziren.[23]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,6
Lehen hezkuntza
% 22,0
DBH eta antzekoak
% 38,8
Batxilergoa
% 10,1
Erdi-mailako LH
% 6,6
Goi-mailako LH
% 7,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 8,1
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,6
Masterrak eta espezialitateak
% 0,9
Doktoretzak
% 0,5
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villaquejida, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak156% 20,961% 16,095% 26,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa124% 16,662% 16,362% 17,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)289% 38,8183% 48,0106% 29,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago176% 23,675% 19,7101% 27,7
Guztira745% 100,0381% 100,0364% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villaquejida, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,8% 15,0% 38,6% 27,6760
2022% 20,1% 14,7% 39,2% 25,9740
2023% 20,8% 15,2% 39,0% 25,0751
2024% 20,9% 16,6% 38,8% 23,6745

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,2 ikasten ari zen (54 pertsona).[24] Ikasten ari zirenetatik, % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,6 batxilergoan, % 14,8 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,7 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 56,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 40,9; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,7 eta emakumeen % 9,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 84,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 44,1 eta 25–29 urtekoen % 6,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,6 baino ez.[25] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 56,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 33,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 84,6
20–24 urte
% 44,1
25–29 urte
% 6,5
30–34 urte
% 7,1
35–39 urte
% 4,3
40–44 urte
% 0,0
45–49 urte
% 0,0
50–54 urte
% 0,0
55 urte edo +
% 0,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,9
Goi-mailako ikasketak
% 50,0
Erdi-mailako LH
% 14,8
Batxilergoa
% 29,6
DBH eta antzekoak
% 3,7
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 94,1 estatuan jaio zen, eta % 5,9 atzerrian.[23] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 9,5 eta % 33,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 21,7 eta % 21,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,4
Goi-mailakoak
% 9,5
% 16,9
Batx. / erdi LH
% 4,8
% 47,8
DBH
% 52,4
% 18,9
Lehen H. edo gutx.
% 33,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,4
Goi-mailakoak
% 21,7
% 16,4
Batx. / erdi LH
% 26,1
% 29,0
DBH
% 30,4
% 28,2
Lehen H. edo gutx.
% 21,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 7,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 9,1.[24] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 52,0 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 25,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kudeaketa demokratikoko Udal baten bidez egiten da udalerriko administrazio politikoa, eta udalerri horretako kideak lau urtean behin hautatzen dira, sufragio unibertsalaren bidez. Hautesle-errolda Villaquejidan erroldatuta dauden 18 urtetik gorako eta Europar Batasuneko edozein herrialdetako nazionalitatea duten egoiliar guztiek osatzen dute. Hauteskunde Araubide Orokorraren Legean ezarritakoaren arabera, udalerriko biztanleriaren arabera zinegotzi hautagarrien kopurua ezartzen baitu, udalbatza zazpi zinegotzik osatzen dute.[26][27]

Alderdi Politikoa 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015
% zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk. % zgk.
Agrupación Otro Aire 30,01 2 52,41 5
Alderdi Popularra - - 20,81 2 26,24 2 14,83 1 32,61 3 45,45 5 41,53 4 39,62 4 30,44 2 31,03 2
Alderdi Sozialista 28,60 3 40,87 4 26,53 3 28,93 3 41,99 4 27,68 3 36,51 4 43,89 4 15,50 1 9,31 -
Leoiar Herriaren Batasuna 8,66 1 16,01 1 17,86 1 10,90 1 22,19 2 4,66 -
Leoiar Autonomia Alderdia 4,12 -
Ezker Batua 8,68 -
Independientes por León 14,72 1
Unión Progresista Independiente 20,12 2
Independientes 19,61 1 18,50 2
Zentro Demokratiko eta Soziala 8,90 - 29,45 3 16,15 1
Alderdi Demokrata Popularra 14,14 1
Alderdi Demokrata Liberala 9,80 1
Zentro Demokratikoaren Batasuna 38,85 4
Agrupación de Electores 17,63 1
Coalición Democrática 14,93 1

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobuses Vivas autobus konpainiak Villaquejida Leon, Benavente eta Zamora hirietarkin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:[28]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Santo Toribio de Mogrovejoko jaiak: maiatzaren 27an. Herriko zaindariaren omenezko jaia.
  • El Cristoko jaiak: irailaren 14an. Udalerriko jai nagusiak dira, eta egun handiaren inguruko lau egun hartzen dituzte.
  • Voto de la Villa: maiatzaren 8an. Inguruko herri batzuetan bezala, maiatza iristean erromeria egiten da Cimanes de la Vegako ondoko herrian dagoen Vegako Ama Birjinaren ermitara.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Eretako Andre Mariaren eliza

Herrian eraikin aipagarririk badago, udaletxearen ondoan dagoen Eretako Andre Mariaren eliza (Iglesia de Santa María de las Eras) da. Barruan edo, hobeto esanda, barruan Villaquejidako Kristo Santuaren kapera (Capilla del Santo Cristo de Villaquejida) ago, non XVII. mendearen hasieran datatutako Kristo Santuaren irudi bat dagoen.

Gainera, inguruko arkitekturari dagokionez, azpimarratzekoak dira udalerriaren iparraldean dagoen arteen mendian tontorrean zulatutako upeltegiak. Baita lokatza erabiliz eraikitako herri-etxeak ere, adobe, adreilu edo tapial itxurakoak. Udalerriko arkitektura mota honen adibiderik onena adobearen monumentuan ikus daiteke. Adobea 2008an eraiki zuten herritarrek eta arteen udalerriko kiroldegiaren ondoan dago.

Villaferrek ere badu bere eliza, Santifilitze eliza (Iglesia de San Feliz).

Herritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 «Armarria eta Bandera -Ayuntamiento de Villaquejida» www.aytovillaquejida.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  2. 1 2 «Villaquejidako historia (Antzinaroa) -Ayuntamiento de Villaquejida» www.aytovillaquejida.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  3. 1 2 3 «Villaquejidako historia (Erdi Aroa) -Ayuntamiento de Villaquejida» www.aytovillaquejida.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  4. 1 2 «Villaquejidako historia (Aro Modernoa) -Ayuntamiento de Villaquejida» www.aytovillaquejida.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Villaquejidako historia (Aro Garaikidea) -Ayuntamiento de Villaquejida» www.aytovillaquejida.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  6. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta León.tab.
  7. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente León.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera León.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1615311.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza León.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak León.tab (Wikimedia Commons).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  19. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria León.tab.
  20. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria León.tab.
  21. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  23. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ «Hauteskundeen emaitzak kontsultatzea. Barne Ministerioa» www.infoelectoral.mir.es (kontsulta data: 2021-09-29).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) PAÍS, Ediciones EL. «Villaquejidako Udal emaitzak: 2015ko hauteskundeak» EL PAÍS (kontsulta data: 2021-09-29).
  28. ↑ Autocares Vivas. Leon-Benavente-Zamora linea.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Villaquejida&oldid=11799230"(e)tik eskuratuta