Edukira joan

Albeta

Wikipedia, Entziklopedia askea
Albeta
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaPedro Feliciano Tabuenca López
Izen ofizialaAlbeta
Posta kodea50...
INEk ezarritako kodea50011
HerriburuaAlbeta
Geografia
Koordenatuak41°49′37″N 1°30′01″W / 41.8269°N 1.5003°W / 41.8269; -1.5003
Mapa
Azalera2,652905 km²
Altitudea412 m
MugakideakAinzón, Alberite de San Juan, Borja, Magallón eta Bureta
Demografia
Biztanleria138 (2025)
alt_left 66 (%47,5) (%52,5) 73 alt_right
Dentsitatea52 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania

Albeta Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. Azken erroldaren arabera 138 biztanle zituen 2,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ainzón, Alberite de San Juan, Borja, Magallón eta Bureta.

Mapa
Albeta eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea120125130135140145150155200020052010201520202025AlbetaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 73 gizon, 66 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.03
1.37
 
85-89
 
3.03
8.22
 
80-84
 
3.03
4.11
 
75-79
 
4.55
5.48
 
70-74
 
7.58
6.85
 
65-69
 
6.06
4.11
 
60-64
 
12.12
12.33
 
55-59
 
6.06
1.37
 
50-54
 
6.06
4.11
 
45-49
 
7.58
9.59
 
40-44
 
4.55
8.22
 
35-39
 
10.61
8.22
 
30-34
 
4.55
6.85
 
25-29
 
4.55
5.48
 
20-24
 
6.06
2.74
 
15-19
 
3.03
1.37
 
10-14
 
3.03
2.74
 
5-9
 
1.52
6.85
 
0-4
 
3.03
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,6 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 33,1Probintzia berean · % 49,6Beste erkidegoa · % 8,6Estatutik kanpo · % 8,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 12 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 66,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Aljeria, Argentina, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 25Europa · % 8,3Afrika · % 66,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Aljeria
0
0
Argentina
1
0
Ekuador
1
1
Frantzia
0
0
Kolonbia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 144 etxebizitza zeuden: 61 (% 42,4) nagusiak eta 83 (% 57,6) ez-nagusiak.[4]

144etxebizitza
61etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

61
83
Etxebizitza nagusia (61)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (83)

Guztira 61 etxegune zeuden, eta horietatik 24 (% 39,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 124
2 pertsona14
3 pertsona12
4 pertsona6
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 129 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 44,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,3 zen 2021ean eta % 21,7 2024an; beraz, 5,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,2 izatetik % 11,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 30,6 ziren, eta gizonen artean % 13,4; 17,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,3 eta gizonen % 11,9 ziren.

129biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,7goi-mailako ikasketak+5,4 puntu 2021etik mapa
% 11,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,6 puntu 2021etik mapa
% 11,6
% 44,2
% 22,5
% 21,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 44,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,5Goi-mailako ikasketak · % 21,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Albeta, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak28% 21,79% 13,419% 30,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa29% 22,517% 25,412% 19,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)57% 44,233% 49,324% 38,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago15% 11,68% 11,97% 11,3
Guztira129% 100,067% 100,062% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Albeta, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 16,3% 24,0% 46,5% 13,2129
2022% 20,6% 23,7% 44,3% 11,5131
2023% 21,1% 22,7% 43,8% 12,5128
2024% 21,7% 22,5% 44,2% 11,6129
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.411 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.144 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 16.985 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,5[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,5), beste diru-sarrerak (% 12,4), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 1,4).

55%
31%
12%
Soldata · % 54,5Pentsioak · % 30,5Langabezia · % 1,2Beste prestazioak · % 1,4Beste sarrerak · % 12,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 24,9 da, probintziakoaren (28,9; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,4; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Albeta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 76 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 59,4; gainerako % 40,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,6 zen eta emakumezkoena % 61,3; langabezia-tasa, aldiz, % 13,2 eta % 5,3 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 67 zen 2023ean, 2021eko 69etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 55,2 osatzen dute, eta gizonek % 44,8.

67okupatu, 2023−% 2,9 2021etik
% 55,2emakumeak okupatuen artean
% 59,4jarduera-tasa, 2024
% 9,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 53,9
% 40,6
Okupatuak · % 53,9Langabeak · % 5,5Inaktiboak · % 40,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Albeta, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak69% 53,933% 50,036% 58,1
Langabeak7% 5,55% 7,62% 3,2
Inaktiboak52% 40,628% 42,424% 38,7
Guztira128% 100,066% 100,062% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 55,2), industria (% 26,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,4) eta eraikuntza (% 7,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 10,4
% 26,9
% 55,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,4Industria · % 26,9Eraikuntza · % 7,5Zerbitzuak · % 55,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,7; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 25,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,4.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 53,3 eta emakumeen % 48,6).

% 16,4
% 50,7
% 25,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 16,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,7Oinarrizko okupazioak · % 25,4Ez dago jasota · % 7,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Albeta, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak11% 16,45% 16,76% 16,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak34% 50,716% 53,318% 48,6
Oinarrizko okupazioak17% 25,46% 20,011% 29,7
Ez dago jasota5% 7,53% 10,02% 5,4
Guztira67% 100,030% 100,037% 100,0

Okupatuen % 74,6 besteren konturako langileak dira, eta % 25,4 norberaren konturakoak.[13]

% 25,4
% 74,6
Norberaren kontura · % 25,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Albeta, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura17% 25,410% 33,37% 18,9
Besteren kontura50% 74,620% 66,730% 81,1
Guztira67% 100,030% 100,037% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 135 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 2,7 km² denez, NAE lurraldearen % 50,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,7 arbolak (102 ha, 7 ustiategitan), % 19,1 lur goldagarria (25,7 ha, 4 ustiategitan), % 5,2 larre iraunkorrak (7 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
51%
49%
NAE · 135 ha (% 50,7)Gainerako azalera · 131 ha (% 49,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
19%
76%
Lur goldagarria · 25,7 ha (% 19,1)Larre iraunkorrak · 7 ha (% 5,2)Arbolak · 102 ha (% 75,7)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 89 gidari zeuden erroldatuta: 54 gizon (% 60,7) eta 35 emakume (% 39,3)[16]. Biztanleen % 64 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 192 ibilgailuk osatzen zuten: 85 turismo, 30 furgoneta, 30 ziklomotor, 20 kamioi eta 16 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 612 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 4,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,6k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54 diesel zen eta % 46 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 0k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
31%
42%
C etiketa · 51 (% 27)B etiketa · 59 (% 31,2)Etiketarik gabe · 79 (% 41,8)
Turismoak, adinaren arabera
11%
27%
47%
11%
< 4 urte · 4 (% 4,7)4–8 urte · 9 (% 10,6)8–15 urte · 23 (% 27,1)15–25 urte · 40 (% 47,1)≥ 25 urte · 9 (% 10,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q633953.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Albeta&oldid=11789771"(e)tik eskuratuta