Edukira joan

Tobed

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tobed
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaJuan Antonio Sánchez Quero
Izen ofizialaTobed
Posta kodea50325
INEk ezarritako kodea50255
HerriburuaTobed
Geografia
Koordenatuak41°20′18″N 1°24′00″W / 41.3384°N 1.4001°W / 41.3384; -1.4001
Mapa
Azalera38 km²
Altitudea638 m
MugakideakAlpartir, Almonacid de la Sierra, Cosuenda, Aguarón, Codos, Orera, Belmonte de Gracián eta Santa Cruz de Grio
Demografia
Biztanleria196 (2025)
alt_left 89 (%45,2) (%54,8) 108 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania
tobed.es

Tobed (aragoieraz Tobet) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 196 biztanle zituen 38 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alpartir, Almonacid de la Sierra, Cosuenda, Aguarón, Codos, Orera, Belmonte de Gracián eta Santa Cruz de Grio.

Mapa
Tobed eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180200220240260280200020052010201520202025TobedBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 108 gizon, 89 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
3.70
 
90-94
 
2.25
5.56
 
85-89
 
6.74
6.48
 
80-84
 
10.11
5.56
 
75-79
 
7.87
7.41
 
70-74
 
4.49
7.41
 
65-69
 
8.99
7.41
 
60-64
 
7.87
10.19
 
55-59
 
10.11
12.04
 
50-54
 
7.87
10.19
 
45-49
 
5.62
7.41
 
40-44
 
3.37
4.63
 
35-39
 
5.62
2.78
 
30-34
 
5.62
0.00
 
25-29
 
1.12
2.78
 
20-24
 
4.49
3.70
 
15-19
 
3.37
0.00
 
10-14
 
1.12
1.85
 
5-9
 
2.25
0.93
 
0-4
 
1.12
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,7 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 33Probintzia berean · % 43,7Erkidegoan · % 0,5Beste erkidegoa · % 9,1Estatutik kanpo · % 13,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 27 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 40,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Aljeria, Nikaragua, Ukraina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 40,7Europa · % 18,5Afrika · % 40,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
9
Aljeria
0
0
Nikaragua
3
2
Ukraina
1
1
Argentina
1
1
Ekuador
1
1
Errumania
1
0
Dominikar Errepublika
1
0
Kolonbia
1
1
Maroko
0
0
Peru
1
1
Senegal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 330 etxebizitza zeuden: 108 (% 32,7) nagusiak eta 222 (% 67,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 8 plazarekin (8 plaza etxebizitzako).[5]

330etxebizitza
108etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Zaragozako mapa

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

108
222
Etxebizitza nagusia (108)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (222)

Guztira 108 etxegune zeuden, eta horietatik 49 (% 45,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 149
2 pertsona27
3 pertsona16
4 pertsona13
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 183 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 48,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,7 zen 2021ean eta % 20,8 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 11,0 izatetik % 8,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,2 ziren, eta gizonen artean % 16,2; 10,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,1 eta gizonen % 10,1 ziren.

183biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,8goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 8,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,3 puntu 2021etik mapa
% 8,7
% 48,1
% 22,4
% 20,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 8,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 48,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,4Goi-mailako ikasketak · % 20,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Tobed, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak38% 20,816% 16,222% 26,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa41% 22,425% 25,316% 19,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)88% 48,148% 48,540% 47,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago16% 8,710% 10,16% 7,1
Guztira183% 100,099% 100,084% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Tobed, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,7% 23,4% 46,9% 11,0209
2022% 19,7% 23,6% 48,3% 8,4203
2023% 20,5% 22,6% 47,9% 8,9190
2024% 20,8% 22,4% 48,1% 8,7183
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
Calatayudeko Erkidegoan dago.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.610 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 32.881 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 20.090 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 28,4), beste diru-sarrerak (% 14,6), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 2,4).

54%
28%
15%
Soldata · % 53,6Pentsioak · % 28,4Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 2,4Beste sarrerak · % 14,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,9 da, probintziakoaren (28,9; Zaragozako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,1 da, probintziakoaren (2,4; Zaragozako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Tobed udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 87 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,8; gainerako % 52,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,1 zen eta emakumezkoena % 38,1; langabezia-tasa, aldiz, % 5,5 eta % 6,3 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 80 zen 2023ean, 2021eko 94etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 43,8 osatzen dute, eta gizonek % 56,3.

80okupatu, 2023−% 14,9 2021etik
% 43,8emakumeak okupatuen artean
% 47,8jarduera-tasa, 2024
% 5,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,1
% 52,2
Okupatuak · % 45,1Langabeak · % 2,7Inaktiboak · % 52,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Tobed, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak82% 45,152% 53,130% 35,7
Langabeak5% 2,73% 3,12% 2,4
Inaktiboak95% 52,243% 43,952% 61,9
Guztira182% 100,098% 100,084% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,0), industria (% 17,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 15,0) eta eraikuntza (% 7,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 15,0
% 17,5
% 60,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 15,0Industria · % 17,5Eraikuntza · % 7,5Zerbitzuak · % 60,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 18,8), eta oinarrizko okupazioak % 11,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 71,1 eta emakumeen % 51,4).

% 18,8
% 62,5
% 11,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 62,5Oinarrizko okupazioak · % 11,3Ez dago jasota · % 7,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Tobed, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak15% 18,84% 8,911% 31,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak50% 62,532% 71,118% 51,4
Oinarrizko okupazioak9% 11,35% 11,14% 11,4
Ez dago jasota6% 7,54% 8,92% 5,7
Guztira80% 100,045% 100,035% 100,0

Okupatuen % 72,5 besteren konturako langileak dira, eta % 27,5 norberaren konturakoak.[14]

% 27,5
% 72,5
Norberaren kontura · % 27,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Tobed, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura22% 27,515% 33,37% 20,0
Besteren kontura58% 72,530% 66,728% 80,0
Guztira80% 100,045% 100,035% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 133 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 38 km² denez, NAE lurraldearen % 3,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 90,9 arbolak (121 ha, 22 ustiategitan), % 9 lur goldagarria (12 ha, 9 ustiategitan) eta % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,14 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
96%
NAE · 133 ha (% 3,5)Gainerako azalera · 3.667 ha (% 96,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
9%
91%
Lur goldagarria · 12 ha (% 9)Arbolak · 121 ha (% 90,9)Baratzeak · 0,14 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 84 gidari zeuden erroldatuta: 57 gizon (% 67,9) eta 27 emakume (% 32,1)[17]. Biztanleen % 42,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 220 ibilgailuk osatzen zuten: 114 turismo, 40 kamioi, 21 furgoneta, 15 motozikleta eta 10 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 579 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 4,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,3 diesel zen eta % 30,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 50,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
23%
50%
0 etiketa · 2 (% 0,9)ECO · 5 (% 2,3)C etiketa · 50 (% 22,9)B etiketa · 51 (% 23,4)Etiketarik gabe · 110 (% 50,5)
Turismoak, adinaren arabera
14%
16%
50%
16%
< 4 urte · 5 (% 4,4)4–8 urte · 16 (% 14)8–15 urte · 18 (% 15,8)15–25 urte · 57 (% 50)≥ 25 urte · 18 (% 15,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1650660.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tobed&oldid=11790101"(e)tik eskuratuta