Edukira joan

Santed

Wikipedia, Entziklopedia askea
Santed
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaEduardo Pardos Enguita
Izen ofizialaSanted
Posta kodea50373
INEk ezarritako kodea50239
Geografia
Koordenatuak41°01′58″N 1°30′24″W / 41.0328°N 1.5068°W / 41.0328; -1.5068
Mapa
Azalera17,806003 km²
Altitudea1.100 m
MugakideakGallocanta, Used, Balconchán eta Val de San Martín
Demografia
Biztanleria72 (2025)
alt_left 26 (%36,1) (%63,9) 46 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania
santed.es

Santed (aragoieraz Santet) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 72 biztanle zituen 17,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gallocanta, Used, Balconchán eta Val de San Martín.

Mapa
Santed eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea60636669727578200020052010201520202025SantedBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 46 gizon, 26 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
2.17
 
90-94
 
3.85
2.17
 
85-89
 
7.69
4.35
 
80-84
 
0.00
6.52
 
75-79
 
11.54
10.87
 
70-74
 
7.69
13.04
 
65-69
 
23.08
2.17
 
60-64
 
3.85
10.87
 
55-59
 
3.85
15.22
 
50-54
 
3.85
6.52
 
45-49
 
3.85
15.22
 
40-44
 
7.69
4.35
 
35-39
 
3.85
0.00
 
30-34
 
11.54
2.17
 
25-29
 
3.85
0.00
 
20-24
 
0.00
2.17
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
2.17
 
5-9
 
3.85
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 30,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,6 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 30,6Probintzia berean · % 56,9Erkidegoan · % 1,4Beste erkidegoa · % 5,6Estatutik kanpo · % 5,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Erresuma Batua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Europa · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Errumania
1
1
Erresuma Batua
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 141 etxebizitza zeuden: 34 (% 24,1) nagusiak eta 107 (% 75,9) ez-nagusiak.[4]

141etxebizitza
34etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

34
107
Etxebizitza nagusia (34)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (107)

Guztira 34 etxegune zeuden, eta horietatik 16 (% 47,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 116
2 pertsona10
3 pertsona5
4 pertsona2
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 70 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 34,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,6 zen 2021ean eta % 34,3 2024an; beraz, 5,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,6 izatetik % 17,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 44,4 ziren, eta gizonen artean % 27,9; 16,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,2 eta gizonen % 14,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

70biztanle 15 urte edo +, 2024
% 34,3goi-mailako ikasketak+5,7 puntu 2021etik mapa
% 17,1lehen hezkuntza edo gutxiago−3,5 puntu 2021etik mapa
% 17,1
% 25,7
% 22,9
% 34,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,9Goi-mailako ikasketak · % 34,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Santed, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak24% 34,312% 27,912% 44,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa16% 22,913% 30,23% 11,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)18% 25,712% 27,96% 22,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago12% 17,16% 14,06% 22,2
Guztira70% 100,043% 100,027% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Santed, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 28,6% 25,4% 25,4% 20,663
2022% 32,3% 24,6% 27,7% 15,465
2023% 33,3% 24,2% 25,8% 16,766
2024% 34,3% 22,9% 25,7% 17,170
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
Campo de Daroca eskualdeko herriburua da.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.798 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 34.086 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 22.794 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Santed udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 34 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,6; gainerako % 51,4 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 44,2 zen eta emakumezkoena % 55,6; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 13,3 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 30 zen 2023ean, 2021eko 28etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 43,3 osatzen dute, eta gizonek % 56,7.

30okupatu, 2023+% 7,1 2021etik
% 43,3emakumeak okupatuen artean
% 48,6jarduera-tasa, 2024
% 5,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,7
% 51,4
Okupatuak · % 45,7Langabeak · % 2,9Inaktiboak · % 51,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Santed, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak32% 45,719% 44,213% 48,1
Langabeak2% 2,90% 0,02% 7,4
Inaktiboak36% 51,424% 55,812% 44,4
Guztira70% 100,043% 100,027% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 66,7), industria (% 20,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,0) eta eraikuntza (% 3,3).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 10,0
% 20,0
% 66,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,0Industria · % 20,0Eraikuntza · % 3,3Zerbitzuak · % 66,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 43,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,3), eta oinarrizko okupazioak % 6,7.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 52,9), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 38,5).

% 23,3
% 43,3
% 26,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 43,3Oinarrizko okupazioak · % 6,7Ez dago jasota · % 26,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Santed, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7% 23,32% 11,85% 38,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak13% 43,39% 52,94% 30,8
Oinarrizko okupazioak2% 6,71% 5,91% 7,7
Ez dago jasota8% 26,75% 29,43% 23,1
Guztira30% 100,017% 100,013% 100,0

Okupatuen % 56,7 besteren konturako langileak dira, eta % 43,3 norberaren konturakoak.[12]

% 43,3
% 56,7
Norberaren kontura · % 43,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 56,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Santed, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 43,35% 29,48% 61,5
Besteren kontura17% 56,712% 70,65% 38,5
Guztira30% 100,017% 100,013% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.745 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 17,8 km² denez, NAE lurraldearen % 98 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 84,6 lur goldagarria (1.477 ha, 23 ustiategitan) eta % 15,4 larre iraunkorrak (268 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
98%
NAE · 1.745 ha (% 98)Gainerako azalera · 35,6 ha (% 2)
NAE, lur-erabileraren arabera
85%
15%
Lur goldagarria · 1.477 ha (% 84,6)Larre iraunkorrak · 268 ha (% 15,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 22 gidari zeuden erroldatuta: 15 gizon (% 68,2) eta 7 emakume (% 31,8)[15]. Biztanleen % 30,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 280 ibilgailuk osatzen zuten: 77 turismo, 23 kamioi, 23 furgoneta, 21 motozikleta eta 2 ziklomotor[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.069 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 6,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,4k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,3 diesel zen eta % 27,8 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 25,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
48%
22%
25%
0 etiketa · 2 (% 0,9)ECO · 9 (% 4,2)C etiketa · 101 (% 47,6)B etiketa · 46 (% 21,7)Etiketarik gabe · 54 (% 25,5)
Turismoak, adinaren arabera
12%
21%
38%
23%
< 4 urte · 5 (% 6,5)4–8 urte · 9 (% 11,7)8–15 urte · 16 (% 20,8)15–25 urte · 29 (% 37,7)≥ 25 urte · 18 (% 23,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q951119.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Santed&oldid=11789908"(e)tik eskuratuta