Edukira joan

Viḷḷablinu

Wikipedia, Entziklopedia askea
(«Villablino» orritik birbideratua)
Viḷḷablinu
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaLeóngo probintzia
AlkateaAna Luisa Durán Fraguas
Izen ofizialaVillablino
Posta kodea24100, 24110, 24111 eta 24140
INEk ezarritako kodea24202
HerriburuaVillablino
Geografia
Koordenatuak42°56′23″N 6°19′01″W / 42.9397°N 6.3169°W / 42.9397; -6.3169
Mapa
Azalera228,24 km²
Altitudea1.015 m
MugakideakCabrichanes, Murias de Paredes, Palacios del Sil, Degaña, Cangas del Narcea eta Somiedo
Demografia
Biztanleria7.585 (2025)
alt_left 3.899 (%51,4) (%48,6) 3.688 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²
MatrikulaLE
aytovillablino.com

Viḷḷablinu (leonesez) edo Villablino (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik 1.015 m metrora, eta 228.24 km²-ko azalera hartzen du.

Azken erroldaren arabera 7.585 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cabrichanes, Murias de Paredes, Palacios del Sil, Degaña, Cangas del Narcea eta Somiedo.

Mapa
Viḷḷablinu eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea70008000900010.00011.00012.00013.00014.000200020052010201520202025ViḷḷablinuBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 3.688 gizon, 3.899 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.05
 
100+
 
0.13
0.16
 
95-99
 
0.92
1.19
 
90-94
 
3.10
2.09
 
85-89
 
3.98
2.85
 
80-84
 
4.31
4.01
 
75-79
 
4.59
7.67
 
70-74
 
6.51
11.36
 
65-69
 
10.03
11.50
 
60-64
 
11.64
10.28
 
55-59
 
9.54
7.48
 
50-54
 
8.10
7.84
 
45-49
 
6.39
7.02
 
40-44
 
6.21
5.07
 
35-39
 
4.51
3.66
 
30-34
 
3.23
4.34
 
25-29
 
2.80
3.58
 
20-24
 
3.90
4.15
 
15-19
 
3.92
2.44
 
10-14
 
2.44
1.76
 
5-9
 
1.90
1.49
 
0-4
 
1.85
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 61,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 15,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,9 —probintzian % 10,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Leóngo mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 61,8Probintzia berean · % 14,7Erkidegoan · % 1,2Beste erkidegoa · % 15,4Estatutik kanpo · % 6,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 524 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Kolonbia, Dominikar Errepublika dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 22,1Europa · % 60,5Afrika · % 13Asia · % 4,2Ozeania · % 0,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
144
Portugal
123
17
Kolonbia
25
1
Dominikar Errepublika
16
7
Txina
8
6
Argentina
8
5
Frantzia
9
7
Italia
6
3
Peru
6
4
Suitza
5
1
Alemania
6
2
Mexiko
4
1
Brasil
4
0
Kuba
4
1
Venezuela
3
1
Ekuador
2
2
Maroko
1
2
Aljeria
0
1
Ginea Ekuatoriala
1
2
Pakistan
0
0
Paraguai
2
1
Uruguai
1
1
Ameriketako Estatu Batuak
0
0
Belgika
1
1
Bolivia
0
1
Erresuma Batua
0
0
Errumania
1
1
Errusia
0
1
Herbehereak
0
0
Honduras
1
1
India
0
0
Nikaragua
1
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 5.869 etxebizitza zeuden: 3.651 (% 62,2) nagusiak eta 2.218 (% 37,8) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 667 (% 11,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.209 (% 20,6) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 35 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 196 plazarekin (5,6 plaza etxebizitzako).[6]

5.869etxebizitza
3.651etxegune
1.209hutsik (% 20,6)
35etxebizitza turistiko (2026) Leóngo mapa

Etxebizitza multzoa Leóngo mapa

3.651
2.218
Etxebizitza nagusia (3.651)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.218)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Leóngo mapa

3.993
667
1.209
Okupatuak (3.993)Noizbehinkakoak (667)Hutsik (1.209)

Guztira 3.651 etxegune zeuden, eta horietatik 1.187 (% 32,5) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 11.187
2 pertsona1.138
3 pertsona767
4 pertsona406
5 edo gehiago153

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 7.257 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,5.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,2 zen 2021ean eta % 18,3 2024an; beraz, 1,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,2 izatetik % 23,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,7 ziren, eta gizonen artean % 14,8; 6,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,0 eta gizonen % 20,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

7.257biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,3goi-mailako ikasketak+1,2 puntu 2021etik mapa
% 23,5lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 7,3ikasten ari dira, 2024
% 23,5
% 37,5
% 20,7
% 18,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 37,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,7Goi-mailako ikasketak · % 18,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Leóngo mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 62,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 37,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 28 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 64,4 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 35,6. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,7
Lehen hezkuntza
% 18,8
DBH eta antzekoak
% 37,5
Batxilergoa
% 13,3
Erdi-mailako LH
% 7,4
Goi-mailako LH
% 6,9
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 5,9
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,4
Masterrak eta espezialitateak
% 1,8
Doktoretzak
% 0,4
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villablino, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.331% 18,3524% 14,8807% 21,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa1.501% 20,7749% 21,2752% 20,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)2.723% 37,51.525% 43,21.198% 32,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.702% 23,5734% 20,8968% 26,0
Guztira7.257% 100,03.532% 100,03.725% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villablino, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,2% 19,7% 36,9% 26,27.680
2022% 17,5% 20,0% 37,4% 25,27.563
2023% 17,9% 20,1% 37,5% 24,57.367
2024% 18,3% 20,7% 37,5% 23,57.257

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,3 ikasten ari zen (530 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 51,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 27,5 batxilergoan, % 16,4 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 2,1 lehen hezkuntzan edo beheragoko mailetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 54,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 47,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,3 eta emakumeen % 13,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 89,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 49,3 eta 25–29 urtekoen % 12,6; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,1 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 52,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 35,6.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 89,2
20–24 urte
% 49,3
25–29 urte
% 12,6
30–34 urte
% 6,1
35–39 urte
% 3,8
40–44 urte
% 2,0
45–49 urte
% 1,4
50–54 urte
% 0,5
55 urte edo +
% 0,4
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,8
Goi-mailako ikasketak
% 51,5
Erdi-mailako LH
% 16,4
Batxilergoa
% 27,5
DBH eta antzekoak
% 1,7
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 2,1
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 93,4 estatuan jaio zen, eta % 6,6 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 6,9 eta % 37,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 25,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 17,7 eta % 37,1, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 15,4
Goi-mailakoak
% 6,9
% 21,9
Batx. / erdi LH
% 10,7
% 43,0
DBH
% 45,1
% 19,6
Lehen H. edo gutx.
% 37,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 21,9
Goi-mailakoak
% 17,7
% 20,5
Batx. / erdi LH
% 15,7
% 32,4
DBH
% 29,4
% 25,2
Lehen H. edo gutx.
% 37,1
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 7,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 2,9.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 51,9 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 35,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.074 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 34.596 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.041 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.050 euro zen. Errenta gordina 19.202 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 34,4[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 52,6), beste diru-sarrerak (% 5,9), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 5,6).

34%
53%
Soldata · % 34,4Pentsioak · % 52,6Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 5,6Beste sarrerak · % 5,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 23,5 da, probintziakoaren (28,5; Leóngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villablino udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 2.529 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 35,1; gainerako % 64,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 48,5, beste inaktiboak % 43,4 eta ikasleak % 8,1).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 32,8 zen eta emakumezkoena % 37,3; langabezia-tasa, aldiz, % 11,9 eta % 17,2 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 2.127 zen 2023ean, 2021eko 2.107etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 52,8 osatzen dute, eta gizonek % 47,2.

2.127okupatu, 2023+% 0,9 2021etik
% 52,8emakumeak okupatuen artean
% 35,1jarduera-tasa, 2024
% 14,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 29,9
% 31,5
% 28,2
Okupatuak · % 29,9Langabeak · % 5,2Ikasleak · % 5,3Erretiratuak · % 31,5Beste inaktiboak · % 28,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villablino, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak2.155% 29,91.012% 28,81.143% 30,9
Langabeak374% 5,2137% 3,9237% 6,4
Inaktiboak4.678% 64,92.359% 67,22.319% 62,7
Guztira7.207% 100,03.508% 100,03.699% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 79,8), industria (% 9,2), eraikuntza (% 8,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,6).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 19,9), ondoren ostalaritza (% 12,6) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 11,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Leóngo mapa
% 9,2
% 8,5
% 79,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,6Industria · % 9,2Eraikuntza · % 8,5Zerbitzuak · % 79,8
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 19,9
Ostalaritza
% 12,6
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 11,0
Administrazio publikoa
% 10,8
Eraikuntza
% 8,5
Hezkuntza
% 6,9
Manufaktura-industria
% 6,6
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,7
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,4
Jarduera profesionalak
% 3,3
Beste zerbitzu batzuk
% 3,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 2,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,6
Erauzketa-industriak
% 1,6
Informazioa eta komunikazioak
% 1,5
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,8
Etxeetako jarduerak
% 0,8
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 61,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,6), eta oinarrizko okupazioak % 10,0.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,3 eta emakumeen % 58,8).

% 24,6
% 61,9
% 10,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 61,9Oinarrizko okupazioak · % 10,0Ez dago jasota · % 3,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villablino, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak524% 24,6222% 22,1302% 26,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.316% 61,9656% 65,3660% 58,8
Oinarrizko okupazioak213% 10,097% 9,7116% 10,3
Ez dago jasota74% 3,529% 2,945% 4,0
Guztira2.127% 100,01.004% 100,01.123% 100,0

Okupatuen % 74,9 besteren konturako langileak dira, eta % 25,1 norberaren konturakoak.[17]

% 20,1
% 59,4
% 15,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 5,0Norberaren kontura, langilerik gabe · % 20,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 59,4Besteren kontura, aldi baterakoa · % 15,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villablino, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura533% 25,1258% 25,7275% 24,5
Besteren kontura1.594% 74,9746% 74,3848% 75,5
Guztira2.127% 100,01.004% 100,01.123% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,4 estatuan jaio zen, eta % 6,6 atzerrian.[14] Jarduera-egoeran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,9 erretiratuak dira, % 28,3 okupatuak, % 11,5 bestelako inaktiboak, % 5,3 ikasleak eta % 4,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,5 erretiratuak dira, % 28,1 okupatuak, % 16,0 bestelako inaktiboak eta % 2,6 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,3 bestelako inaktiboak dira, % 30,0 okupatuak, % 12,1 erretiratuak, % 6,7 langabeak eta % 5,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 57,4 bestelako inaktiboak dira, % 26,9 okupatuak, % 7,6 langabeak, % 5,6 erretiratuak eta % 2,4 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 28,3
Okupatuak
% 28,1
% 4,0
Langabeak
% 2,6
% 5,3
Ikasleak
% 1,7
% 50,9
Erretiratuak
% 51,5
% 11,5
Beste inakt.
% 16,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,0
Okupatuak
% 26,9
% 6,7
Langabeak
% 7,6
% 5,9
Ikasleak
% 2,4
% 12,1
Erretiratuak
% 5,6
% 45,3
Beste inakt.
% 57,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 93,8 estatuan jaio zen, eta % 6,2 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 86,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 7,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 3,1 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 58,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 65,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 13,4 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 23,1
Goi eta erdi maila
% 7,7
% 63,9
Langile kualifikatuak
% 86,2
% 10,1
Oinarrizko okup.
% 3,1
% 2,9
Ez dago jasota
% 3,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,4
Goi eta erdi maila
% 19,4
% 58,3
Langile kualifikatuak
% 65,7
% 10,1
Oinarrizko okup.
% 13,4
% 4,2
Ez dago jasota
% 1,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 65,9 zerbitzuetan ari dira, % 16,4 industrian, % 14,4 eraikuntzan eta % 3,3 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,2 eraikuntzan ari dira, % 38,5 zerbitzuetan eta % 15,4 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 93,7 zerbitzuetan ari dira, % 2,8 industrian eta % 2,1 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 95,5 zerbitzuetan ari dira, % 3,0 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 3,3
Nekazaritza
% 0,0
% 16,4
Industria
% 15,4
% 14,4
Eraikuntza
% 46,2
% 65,9
Zerbitzuak
% 38,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 2,1
Nekazaritza
% 3,0
% 2,8
Industria
% 1,5
% 1,4
Eraikuntza
% 0,0
% 93,7
Zerbitzuak
% 95,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 176 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 7.729 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 228,2 km² denez, NAE lurraldearen % 33,9 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,8 larre iraunkorrak (7.636 ha, 163 ustiategitan), % 1,1 lur goldagarria (86,8 ha, 22 ustiategitan), arbolak (3,2 ha, 2 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,5 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (1,1 ha, 38 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
34%
66%
NAE · 7.729 ha (% 33,9)Gainerako azalera · 15.095 ha (% 66,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
99%
Lur goldagarria · 86,8 ha (% 1,1)Larre iraunkorrak · 7.636 ha (% 98,8)Arbolak · 3,2 ha (< % 0,1)Baratzeak · 1,1 ha (< % 0,1)Berotegiak · 2,5 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.334 behi, 559 ardi eta ahuntz, 95 txerri eta 96 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 5.254 gidari zeuden erroldatuta: 3.138 gizon (% 59,7) eta 2.116 emakume (% 40,3)[22]. Biztanleen % 69,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 7.615 ibilgailuk osatzen zuten: 4.908 turismo, 1.108 furgoneta, 606 motozikleta, 490 kamioi eta 153 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 647 turismokoa zen, probintziako (606) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 5,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,4k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,9 diesel zen eta % 46,8 gasolinazko; 8 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,1; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
28%
28%
41%
0 etiketa · 35 (% 0,5)ECO · 207 (% 2,8)C etiketa · 2.076 (% 27,6)B etiketa · 2.088 (% 27,7)Etiketarik gabe · 3.121 (% 41,5)
Turismoak, adinaren arabera
11%
19%
43%
21%
< 4 urte · 283 (% 5,8)4–8 urte · 525 (% 10,7)8–15 urte · 931 (% 19)15–25 urte · 2.118 (% 43,2)≥ 25 urte · 1.051 (% 21,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria León.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria León.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta León.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente León.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera León.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1605938.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza León.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak León.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Viḷḷablinu&oldid=11799200"(e)tik eskuratuta