pi膮tek, 26 grudnia 2014

Co Franca znalaz艂a pod choink膮? #2

Ju偶 w zesz艂ym roku pisa艂am, 偶e moi bliscy nigdy nie mieli problemu z wybraniem dla mnie prezent贸w. W tym roku dodatkowo wskaza艂am im ksi臋garnie, w kt贸rych znajd膮 ksi膮偶ki, kt贸re upatrzy艂am sobie ju偶 dawno temu. W ten spos贸b zrezygnowa艂am z elementu zaskoczenia, kt贸ry jest najprzyjemniejsz膮 okoliczno艣ci膮 towarzysz膮c膮 otwieraniu prezent贸w, ale c贸偶, nie mo偶na mie膰 wszystkiego. Na szcz臋艣cie Miko艂aj i tak postanowi艂 sprawi膰 mi niespodziank臋 w postaci... o tym napisz臋 p贸藕niej. Teraz zapraszam na kr贸tki przegl膮d ksi膮偶ek, kt贸re dostali艣my ja oraz m贸j brat. 

Moje prezenty
1. Jacek Dehnel ,,Lala" -  ,,Tak pi臋knie z pierwszym etapem 偶ycia nikt si臋 jeszcze nie 偶egna艂" - Dariusz Nowacki o ,,Lali" 
2. Heinrich Kramer ,,M艂ot na czarownice" - Nie mog艂am oprze膰 si臋 tej ksi膮偶ce. 呕a艂uj臋 tylko, 偶e nie jest to kompletne t艂umaczenie orygina艂u. 
3. Rebecca Gable ,,Bracia Hioba" - Kilka miesi臋cy temu recenzje tej ksi膮偶ki pojawia艂y si臋 na blogach jak grzyby po deszczu. Co najwa偶niejsze, wszystkie by艂y pozytywne. 
4. Ida Fink ,,Podr贸偶" - ,,Podr贸偶" to jedyna ksi膮偶ka z tej listy, kt贸r膮 kupi艂am pod wp艂ywem chwili. Przytocz臋 kilka pierwszych zda艅 tej powie艣ci:
,,Stoj膮c w oknie, pomy艣la艂a: niech spadnie gwiazda. By艂a przes膮dna, wszyscy wtedy byli przes膮dni, ka偶dy na sw贸j w艂asny, sobie tylko znany spos贸b. Mia艂a spory zapas w艂asnych zabobon贸w, ale gwiazd spadaj膮cych w nim nie by艂o - by艂 to przes膮d romantyczny, zbyt trudny do spe艂nienia."
5. Agnieszka W贸jci艅ska ,,Reporterzy bez fikcji" - Kr臋ci艂am si臋 ko艂o tej ksi膮偶ki od miesi臋cy, ciesz臋 si臋, 偶e w ko艅cu j膮 mam. 
6. Pod red. Andrzeja Markowskiego ,,Wielki s艂ownik poprawnej polszczyzny" - Przegl膮danie tego s艂ownika sta艂o si臋 moim nowym uzale偶nieniem.

Prezenty najlepszego brata na 艣wiecie
M贸j brat jest wierny swoim ulubionym gatunkom literackim: s-f i fantastyce. Do nich zaliczaj膮 si臋 wszystkie ksi膮偶ki, kt贸re kilka dni temu dosta艂 od Miko艂aja. Musz臋 przyzna膰, 偶e jego zami艂owanie do nich sprawi艂o, 偶e mam coraz wi臋ksz膮 ochot臋 na zag艂臋bienie si臋 w ksi膮偶ki, kt贸rych akcja rozgrywa si臋 w nieciekawej przysz艂o艣ci lub w 艣wiecie kompletnie odmiennym od mojego. Z powy偶szego stosika mam zamiar w pierwszej kolejno艣ci podebra膰 mu pi臋knie wydanego ,,Marsjanina", ,,Nigdzieb膮d藕" i ,,Drog臋". 

Tak prezentuj膮 si臋 wszystkie nasze 艣wi膮teczne nowo艣ci. Jegomo艣膰 pomi臋dzy nimi to Naturalizm - mi艣, kt贸rego dosta艂am jako niespodziank臋. Musicie przyzna膰, 偶e prezentuje si臋 wspaniale :). 


Mam nadziej臋, 偶e Wy r贸wnie偶 jeste艣cie zadowoleni z tego, co znale藕li艣cie pod choink膮. Z czystej ciekawo艣ci, zapytam: dostali艣cie jakie艣 ksi膮偶ki? Je艣li tak, pochwalicie si臋 jakie - niech Wam pozazdroszcz臋 :)

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca

艣roda, 24 grudnia 2014

Kolejny nudny wpis z 偶yczeniami

Nudny? To s艂owo nie pasuje do klimatu 艢wi膮t Bo偶ego Narodzenia, ale przyznajmy, czytanie dziesi膮tek post贸w z 偶yczeniami w ko艅cu staje si臋 nu偶膮ce. Czy aby na pewno?

Bo偶e Narodzenie to czas, w kt贸rym kicz przestaje by膰 kiczem, komercja komercj膮 i wszyscy s膮 szcz臋艣liwi, poniewa偶 mog膮 z艂o偶y膰 sobie 偶yczenia i prze艂ama膰 si臋 op艂atkiem. Co takiego maj膮 w sobie te 艣wi臋ta, 偶e 艣wiat na chwil臋 staje si臋 lepszy? Nie wiem i niekoniecznie chc臋 wiedzie膰, na pewno nie w tej chwili. Teraz chc臋 cieszy膰 si臋 atmosfer膮 najbli偶szych dni i chc臋, 偶eby艣cie Wy r贸wnie偶 si臋 nimi radowali, dlatego 偶ycz臋 Wam tego, aby tegoroczne 艢wi臋ta by艂y tak pi臋kne, jak w Waszych wyobra偶eniach

Zapraszam r贸wnie偶 do wys艂uchania kol臋dy, kt贸r膮 na pewno wieczorem b臋dziecie 艣piewa膰 w swoich domach. Brawurowa interpretacja tekstu Franciszka Karpi艅skiego przez Stanis艂awa Soyk臋 na pewno wprowadzi Was w 艣wi膮teczny nastr贸j. 


Weso艂ych 艢wi膮t!

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca

wtorek, 16 grudnia 2014

Cynizm naszych czas贸w [Nadine Gordimer ,,Znaleziony"]

Nadine Gordimer to po艂udniowoafryka艅ska laureatka literackiej Nagrody Nobla z roku 1991. Komisja noblowska uzasadni艂a jej wygran膮 nast臋puj膮cymi s艂owami: ,,Otrzyma艂a j膮 ta, kt贸ra przez sw膮 wspania艂膮 epik臋 sta艂a si臋 na wieki dobrodziejstwem dla ludzko艣ci". S膮 to bardzo g贸rnolotne, 偶eby nie powiedzie膰 wy艣wiechtane s艂owa, kt贸re w g艂owie ka偶dego czytelnika powinny zapala膰 lampeczk臋 ,,Uwaga, bzdura!”. Gordimer uda艂o si臋 obroni膰 swoj膮 proz臋 przed tym okre艣leniem. Nie czytaj膮c ksi膮偶ek jej autorstwa, znaj膮c tylko jej biografi臋 mo偶na za艂o偶y膰, 偶e du偶y udzia艂 mia艂a w tym trudna tematyka, wok贸艂 kt贸rej pisarka stale oscylowa艂a oraz 偶e nie bez znaczenia pozostawa艂 specyficzny styl, kt贸ry kilkaset lat temu z pewno艣ci膮 okre艣lono by jako nieprzystaj膮cy kobiecie. Postaram si臋 rozstrzygn膮膰 t臋 kwesti臋 na podstawie lektury wydanej w 2001 roku powie艣ci ,,Znaleziony” ('The Pickup”).

Nadine Gordimer,
,,Znaleziony",
Wydawnictwo M,
stron 312.
Zaczn臋 od tematyki i fabu艂y. Pewnego dnia Julie Summers psuje si臋 samoch贸d. W warsztacie, do kt贸rego go oddaje, poznaje Abdula/Ibrahima. Z czasem ci bohaterowie zakochuj膮 si臋 w sobie, ale nie mog膮 cieszy膰 si臋 swoj膮 mi艂o艣ci膮, poniewa偶 wszystko (obyczaje, konwenanse, los, urz膮d do spraw emigracyjnych) chce ich rozdzieli膰. Ka偶de z nich pochodzi z tzw. innych 艣wiat贸w. Oboje, w chwili gdy ich poznajemy, mieszkaj膮 w Republice Po艂udniowej Afryki; Julie jest jej obywatelk膮, c贸rk膮 angielskich emigrant贸w, on nielegalnym imigrantem z bli偶ej nieokre艣lonego arabskiego kraju. 艁膮cz膮ca ich mi艂o艣膰 z wielu powod贸w wystawiana jest na ci臋偶kie pr贸by.

Z powy偶szego opisu fabu艂y wynika, 偶e nad wyrost nazwa艂am tematyk臋 tej ksi膮偶ki trudn膮. Zwi膮zek dwojga ludzi pochodz膮cych z r贸偶nych 艣rodowisk jest znanym ju偶 i wielokrotnie wykorzystywanym motywem literackim. Nowatorstwo (nie jestem pewna, czy to odpowiednie s艂owo, ale zdecydowa艂am si臋 je tutaj zamie艣ci膰) Gordimer polega na tym, 偶e w jej powie艣ci wa偶niejsze od tego, co dzieje si臋 z bohaterami, wa偶niejsze jest to, dlaczego 贸w co艣 si臋 dzieje. W przypadku ,,Znalezionego” opis, na przyk艂ad, konflikt贸w mi臋dzy kochankami schodzi na dalszy plan, ust臋puj膮c miejsca motywom, przez kt贸re te sprzeczki wybucha艂y. Ju偶 pobie偶ne spojrzenie na literackie i spo艂eczne zainteresowania pisarki zdradzi nam przyczyny zmian w relacji Julie i Ibrahima.

W ka偶dej notce biograficzne Gordimer jest napisane, 偶e pisarka by艂a zaanga偶owana w zwalczanie apartheidu, a w swojej tw贸rczo艣ci porusza艂a sprawy konflikt贸w spo艂ecznych i psychologicznych nast臋pstw rasizmu w RPA. Wszystkie te informacje mo偶na wyczyta膰 r贸wnie偶 ze ,,Znalezionego”. Zar贸wno Julie, jak i Ibrahim nie potrafi膮 odnale藕膰 si臋 w swoich 艣rodowiskach. Ona za wszelk膮 cen臋 pr贸buje odci膮膰 si臋 od bogatych rodzic贸w i ich przyjaci贸艂, on, pomimo mi艂o艣ci, jak膮 darzy rodzin臋, czuje, 偶e 偶ycie w pustynnej wiosce nie jest dla niego. Ibrahim ca艂e swoje 偶ycie podporz膮dkowuje marzeniu o otrzymaniu pozwolenia na pobyt w ,,normalnym kraju”. Ona za艣 czuje, 偶e swoj膮 enklaw臋 odnalaz艂a tam, sk膮d on za wszelk膮 cen臋 chce uciec. Czytelnik ka偶demu z nich chce powiedzie膰 ,,Rozumiem ci臋”.

Fabu艂a i tzw. drugie dno tej ksi膮偶ki jednoznacznie i stereotypowo wskazuj膮 na to, 偶e jej autork膮 jest kobieta. Oczywi艣cie to prawda. Szkopu艂 tkwi w tym, 偶e ta kobieta pisze jak m臋偶czyzna. Narracja Gordimer jest konkretna, nastawiona na przekazanie informacji, a nie na urod臋 j臋zyka (cho膰 nie spos贸b mu jej odm贸wi膰). Dialogi zazwyczaj wplecione s膮 w tekst g艂贸wny, wielokrotnie bez zaznaczenia, kto m贸wi. Pocz膮tkowo ten zabieg wymaga od czytelnika maksimum skupienia, jakie ten potrafi z siebie wykrzesa膰, potem lektura staje si臋 automatyczna.

Gordimer pisze w tej ksi膮偶ce o braku umiej臋tno艣ci zrozumienia drugiego cz艂owieka, o pozornej empatii i przede wszystkim o tym, jak wielki wp艂yw na ludzkie 偶ycie i ludzk膮 psychik臋 ma polityka. Nie wsp贸艂czesna polityka reprezentowana przez wybrane jednostki, ale zasady stworzone na jej gruncie, kt贸re potrafi膮 zniszczy膰 czyje艣 偶ycie. Prawdziwie tragiczne jest jednak to, 偶e tych zasad nie mo偶na znie艣膰, aby nie zapanowa艂 chaos. Niekt贸rzy od dnia narodzin skazani s膮 na walk臋, a niekt贸rzy na komfort 偶ycia w luksusie. Grupy te nie maj膮 szansy zrozumie膰 si臋 nawzajem, wi臋c... czy to te偶 nie jest ju偶 chaos? Czy wszyscy jeste艣my wi臋c na niego skazani? Gordimer nie daje odpowiedzi i nie chce stawia膰 pyta艅. Obie te czynno艣ci pozostawia czytelnikowi. 

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca
Za egzemplarz recenzencki dzi臋kuj臋 Wydawnictwu M. 

czwartek, 11 grudnia 2014

Przyjemne z po偶ytecznym [,,English Matters", ,,English Matters Women Only", ,,English Matters Men Only", ,,Fran莽ais pr茅sent" i ¿Espa帽ol? S铆, gracias"]


Prawie ka偶dy z nas uczy si臋  jakiego艣 j臋zyka obcego. W moim przypadku pad艂o na j臋zyki angielski, francuski i hiszpa艅ski. Staram si臋 ich nauczy膰, korzystaj膮c z r贸偶nych sposob贸w. Jednym z nich jest zetkni臋cie si臋 z 偶ywym j臋zykiem za pomoc膮 czasopism wydawanych przez Colorful Media. Ich specyfik臋 opisa艂am w kilku ostatnich postach, w kt贸rych prezentowa艂am Wam archiwalne ju偶 numery (mi臋dzy innymi w tym).  Tym razem zapraszam na przegl膮d najnowszych numer贸w magazyn贸w ,,English Matters", ,,English Matters Women Only", ,,English Matters Men Only", ,,Fran莽ais pr茅sent" i ¿Espa帽ol? S铆, gracias". Zapraszam do lektury.


,,English Matters" 49/2014
Najnowszy numer czasopisma ,,English Matters" sk艂ada si臋 z jedenastu artyku艂贸w podzielonych na osiem dzia艂贸w i zosta艂 ca艂kowicie opanowany przez Benedicta Cumberbatcha. Bez wzgl臋du na to, czy jeste艣cie jego fanami, wielbicielami serialu ,,Sherlock" czy mi艂o艣nikami jego najnowszego filmu ,,Gra tajemnic", znajdziecie w tym numerze co艣 dla siebie. Artyku艂y po艣rednio i bezpo艣rednio dotycz膮ce tego autora zaliczaj膮 si臋 do najobszerniejszego dzia艂u ,,People and Lifestyle". Opr贸cz nich znajdziemy w nim jeszcze wywiad z Markiem Wa艂uskim, autorem ksi膮偶ki ,,Wa艂kowanie Ameryki" zatytu艂owany ,,Destination: America". Rozm贸wca Karoliny Kaim opowiada o tym, w jaki spos贸b m艂odzi ludzie mog膮 pozna膰 obc膮 kultur臋 i co sk艂oni艂o go do napisania ksi膮偶ki. Dla nas, ,,bloger贸w ksi膮偶kowych", bardziej interesuj膮ce mog膮 by膰 tylko artyku艂y ,,Vlogging It Out", kt贸rego autor wysuwa konkluzj臋, 偶e vlogi s膮 ulepszon膮 wersj膮 zwyk艂ych blog贸w (ma racj臋?) i ,,To Coin a Phrase", dzi臋ki kt贸remu poznamy kilka sztucznie utworzonych, g艂贸wnie przez pisarzy, zwrot贸w i powiedze艅. W kolejnych artyku艂ach mo偶emy przeczyta膰 co nieco o dronach, Pekinie i o kwocie, kt贸r膮 powinni艣my od艂o偶y膰 na spokojn膮 emerytur臋. Dzia艂 ,,Conversation Matters" sk艂ada si臋 z tylko jednego tekstu, tym razem jest to ,,Telephoning in English". Najprawdopodobniej z za艂o偶enia mia艂 to by膰 najbardziej ,,偶yciowy" tekst, ale moim zdaniem wi臋kszo艣膰 zawartych w nim wskaz贸wek jest doskonale wszystkim znana. Na koniec zosta艂 nam artyku艂 ,,Let's Get Movin'', za pomoc膮 kt贸rego Roberto Galea pr贸buje przekona膰 czytelnik贸w do regularnych 膰wicze艅, np. z Tracy Anderson lub Mel B. 

,,English Matters Women Only"
Aby zorientowa膰 si臋 w tematyce tego numeru, wystarczy spojrze膰 na nazwy dzia艂贸w, w kt贸re pogrupowane s膮 artyku艂y: ,,Beauty", ,,Mutual Attraction", ,,Celebs", ,,Budget", ,,Travel" i ,,Leisure". Nie trudno si臋 zorientowa膰, 偶e jest to bardzo stereotypowe uj臋cie kobiecych zainteresowa艅. Gwiazdami tego numeru s膮 a偶 trzy znane twarze: Miranda Kerr, Channing Tatum i Seal (Anna Rozmus rozk艂ada na czynniki pierwsze jego najwi臋kszy kit ,,Kiss from a Rose"). Dla pa艅 lubuj膮cych si臋 w dbaniu o urod臋 przygotowano a偶 cztery teksty: ,,Botox: A Safe Poison" (,,English Matters" przygotowa艂o FAQ wyja艣niaj膮ce wiele kwestii zwi膮zanych z tym zabiegiem), ,,Natural Beauty in the Fridge" (w tym artykule znajdziecie kilka przepis贸w na domowe maseczki), ,,A Cosmetic Exercise" i ,,Internet to the Rescue". W trzech kolejnych artyku艂ach mo偶na przeczyta膰 o tym, czego m臋偶czy藕ni wymagaj膮 od kobiet, jak mo偶na sprawdzi膰, czy m臋偶czyzna jest... gejem oraz jak skutecznie negocjowa膰 wysoko艣膰 po偶yczki lub prosi膰 o awans. Na koniec Robin Das zach臋cania do odwiedzenia romantycznego Nottingham, a Katarzyna Tutak zach臋ca do zapoznania si臋 z kr贸tk膮 histori膮... pi偶amy.

,,English Matters Men Only"
Wydanie dla m臋偶czyzn moim zdaniem jest o wiele ciekawszego od wydania dla kobiet. Wachlarz tematyczny jest o wiele szerszy, a s艂ownictwo doskonale dobrane do idei numeru. Wydanie dla pa艅 w tym starciu broni si臋 jedynie pi臋kn膮 ok艂adk膮. Zapraszam na szybki przegl膮d artyku艂贸w, z kt贸rymi zetkniecie si臋 czytaj膮c ,,Men Only". Na dzia艂 ,,Technology" sk艂adaj膮 si臋 dwa teksty: ,,Application is a Man's Best Friend" (czy偶by?) i ,,Humble Abode? - the House of Bill Gates".Kolejny dzia艂 ,,Naked Truth" zawiera kolejne trzy artyku艂y ,,Food of Love", ,,Naughty, Naughtier, The Naughtiest" i ,,The Pirelli Calendar - Iconic or Tyre-d". Wszystkie te teksty w pewnym sensie dotycz膮 kobiet: pierwszy jest o afrodyzjakach, drugi o ,,znawcach kobiet", kt贸rym przoduje Hugh Hefner, trzeci za艣 o s艂ynnym Kalendarzu Pirelli. O kobietach jest r贸wnie偶 artyku艂 ,,Superior Girl". Co ciekawe, tekst ten jako jedyny znajduje si臋 w dziale ,,Career" - czy偶by w艂adcze karierowiczki by艂y najwi臋ksz膮 zmor膮 pracuj膮cych pan贸w? Pozosta艂e artyku艂y pogrupowane s膮 w cztery dzia艂y, ale wszystkie dotycz膮 m臋skich zainteresowa艅 takich jak zegarki (,,Watching the Wrist"), ksi膮偶ki (,,Hitting the Books" - nawiasem m贸wi膮c, dlaczego podobny artyku艂 nie znalaz艂 si臋 w wydaniu dla kobiet?!), 膰wiczenia (,,Gyming it!") i sporty ekstremalne (,,Yes for Wings, no for Wimps - the X Games"). Tradycyjny artyku艂 o podr贸偶ach tym razem zach臋ca odbiorc贸w do wyprawy do Trentino-Alto Adige w p贸艂nocnych W艂oszech.

,,Fran莽ais pr茅sent" 30/2014
Nie s膮dzicie, 偶e ta ok艂adka jest pi臋kna? Oprawa graficzna tego numeru jest  dopracowana w najmniejszych szczeg贸艂ach dzi臋ki czmu ca艂o艣膰 prezentuje si臋 艣wietnie. Mi艂o jest uczy膰 si臋 j臋zyka z takiego cude艅ka. Szczeg贸lnie polecam Wam dwa artyku艂y z tego numeru: ,,La Fran莽afrique: mythe ou r茅alit茅", kt贸rego autor rozprawia si臋 z mitem(?) frankofo艅skiej Afryki i ,,Bruges: la perle du nord". Drugi z tych tekst贸w nadawa艂by si臋 do dzia艂u ,,Voyage" razem z artyku艂em ,,Le pont du Gard: un pont hors du commun", ale trafi艂 do ,,Actualit茅s".Wielbicieli sztuki z pewno艣ci膮 zainteresuj膮 artyku艂y o Marcu Levym, pisarzu t艂umaczonym na kilkadziesi膮t j臋zyk贸w, i Indili, wschodz膮cej gwie藕dzie muzyki popularnej, a zainteresowanych kontaktami polsko-francuskimi tekst ,,Un Franais en Pologne. Des calendriers et des traditions diff茅rentes". Bardzo nietypowy, ale przez to ciekawy jest artyku艂 ,,Que faire des vieux trains?" kt贸ry przybli偶a odbiorcom kwesti臋 recyklingu poci膮g贸w.


¿Espa帽ol? S铆, gracias 28/2014
Lektura tego magazynu jest dla mnie wyzwaniem, poniewa偶 j臋zyk hiszpa艅ski znam na poziomie podstawowym i wi臋kszo艣膰 artyku艂贸w czytam na zasadzie ,,a n贸偶 co艣 zrozumiem". Na szcz臋艣cie pot臋偶ny s艂ownik i ,,Gramatyka" zawsze s艂u偶膮 mi pomoc膮. Czasami jednak to nie wystarczy. Artyku艂 ,,La importancia de las abejas en el mundo" (,,Znaczenie pszcz贸艂 dla 艣wiata") jest przeznaczony dla poziomu C1. Oczywi艣cie, nie uda艂o mi si臋 przeczyta膰 go ze zrozumieniem, wi臋c prosz臋 o wra偶enia z jego lektury osoby, kt贸re j臋zyk hiszpa艅ski znaj膮 naprawd臋 dobrze i kt贸re mia艂y ju偶 okazj臋 si臋gn膮膰 po ten numer. Jego mocnym punktem z pewno艣ci膮 jest biograficzny tekst o Felipe VI, nowym kr贸lu Hiszpanii. W tym numerze pojawia si臋 jeszcze jedna osobisto艣膰 - Christopher von Uckermann, muzyk obdarzony 艂adn膮 buzi膮 i przyjemnym g艂osem. Wsp贸艂czesn膮 Hiszpani臋 mo偶emy te偶 pozna膰 dzi臋ki artyku艂om: ,,Las carreras as universitarias con mas futuro en Espana" (z tego mo偶na si臋 dowiedzie膰, jakie kierunki warto studiowa膰, by w przysz艂o艣ci nie mie膰 problem贸w ze znalezieniem pracy) i ,,Toledo, ciudad medieval". Po lekturze numeru proponuj臋 Wam przetestowanie przepisu na caballa con escabeche (makrel臋 w marynacie). W膮tpi臋 w walory smakowe tego dania, ale na pewno nie odm贸wi臋 przepisowi na nie j臋zykowej warto艣ci :)

Na koniec musz臋 zada膰 Wam tradycyjne ju偶 pytanie: kt贸re z czasopism najbardziej Was zainteresowa艂o? Mo偶e chcieliby艣cie przeczyta膰 jeden z wymienionych artyku艂贸w w znanym sobie j臋zyku? B臋d臋 wdzi臋czna za ka偶d膮 odpowied藕.

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca

Za egzemplarze dzi臋kuj臋 wydawnictwu Colorful Media.

pi膮tek, 5 grudnia 2014

呕mija na Wawelu [Kamil Janicki ,,Damy z艂otego wieku"]

Bohaterki Kamila Janickiego, postacie autentyczne, to kobiety, kt贸re zdecydowanie wyr贸偶nia艂y si臋 w艣r贸d niewie艣ciego rodu swoich czas贸w. Oczywi艣cie, nie zawsze pozytywnie. O ile ,,Pierwsze damy II Rzeczpospolitej" stanowi艂y pewien wz贸r do na艣ladowania, to ,,Upad艂e damy II Rzeczpospolitej" z pewno艣ci膮 nie. Najbardziej niejednoznaczne w ocenie s膮 bohaterki trzeciej ksi膮偶ki Janickiego a zarazem 贸smej cz臋艣ci serii ,,Prawdziwe historie" - ,,Dam z艂otego wieku".

Kamil Janicki,
,,Damy z艂otego wieku,
wydawnictwo Znak,
stron 493.
Tytu艂owe damy to Bona Sforza, El偶bieta Habsbur偶anka, Barbara Radziwi艂艂贸wna i Anna Jagiellonka Najwa偶niejsza jest Bona, kt贸ra jest wiod膮c膮 postaci膮 dw贸ch rozdzia艂贸w, oraz co najmniej wa偶n膮 wszystkich pozosta艂ych. Jej wyb贸r na najistotniejsz膮 posta膰 tej ksi膮偶ki nie jest przypadkowy - Bona mia艂a wyczucie polityczne, by艂a sprytna i przebieg艂a, gdyby napotka艂a w Polsce na nieco bardziej przychylne ,,bia艂og艂owim rz膮dom" otoczenie, mog艂aby przej艣膰 do historii jako w艂adczyni r贸wnie utalentowana co Izabela Kastylijska czy El偶bieta Tudor. Z dw贸ch jej znienawidzonych synowych, Habsbur偶anki i Radziwi艂艂贸wny, Janicki upodoba艂 sobie t臋 drug膮, bardziej wyrazist膮. Potulna El偶bieta nawet na kartach tej ksi膮偶ki nie zosta艂a obdarzona jakimkolwiek temperamentem. Dziwi nieco kreacja Barbary Radziwi艂艂贸wny, szczwanej jak ca艂y jej r贸d. Jej posta膰 zosta艂a w tej ksi膮偶ce niemal偶e wyidealizowana; win膮 za wszelkie przypisywane jej przywary autor obwinia Miko艂aja Czarnego, kt贸remu rzeczywi艣cie przez ca艂e 偶ycie daleko by艂o od 艣wi臋to艣ci, zreszt膮 najprawdopodobniej tak jak jego kuzynce. Anna Jagiellonka, od dziecka uwa偶ana za niewart膮 zainteresowania, dopiero pod koniec 偶ycia da艂a wyraz swojemu silnemu charakterowi i determinacji. To dzi臋ki niej w Polsce w艂adz臋 przej臋艂a dynastia Waz贸w - potomkowie Jagiellon贸w.

W przeciwie艅stwie do pozosta艂ych cz臋艣ci wspomnianej serii, w ,,Damach z艂otego wieku" nie zastosowano podzia艂u jeden rozdzia艂-jedna posta膰. Ich nazwy na to wskazuj膮, ale ich tytu艂y s膮 jedynie koniecznym zabiegiem porz膮dkuj膮cym spis tre艣ci. Losy tytu艂owych dam s膮 tak ze sob膮 spl膮tane, 偶e rozdzielenie ich, nawet blisko pi臋膰set lat po 艣mierci wszystkich heroin, by艂oby niepowa偶ne i przede wszystkim niepotrzebne.

Z lektury wynika, 偶e Janickiemu najbardziej zale偶a艂o na ukazaniu portretu psychologicznego swoich bohaterek. Nie da艂oby si臋 ich stworzy膰, nie opieraj膮c si臋 na faktach historycznych i 藕r贸d艂ach z epoki, kt贸rych w tej ksi膮偶ce nie brakuje, jednak zabawa w odtwarzanie charakteru osoby, z kt贸r膮 nie mia艂o si臋 do czynienia, zawsze nosi znamiona wybitnie niehistorycznego gdybania. Janicki sam przyznaje, 偶e ,,Damy z艂otego wieku'' nie s膮 ksi膮偶k膮 naukow膮. Nietrudno to zauwa偶y膰 i bez wzmianki Janickiego, ale pisarz sam najlepiej wyja艣ni艂, jaki mia艂 pomys艂 na sw贸j najnowszy tekst:
,, ,,Damy z艂otego wieku" to ksi膮偶ka przygotowana na podstawie literatury i 藕r贸de艂 historycznych, nie jest to jednak praca naukowa. Oceny zachowa艅 i charakteru bohater贸w, a tak偶e fabularyzowane sceny wzbogacaj膮ce poszczeg贸lne rozdzia艂y stanowi膮 wizj臋 autora - jedn膮 z mo偶liwych, ale na pewno nie jedyn膮. Zarazem ,,Damy z艂otego wieku" nie s膮 w 偶adnym razie powie艣ci膮. Wszystkie wypowiedzi i cytaty wyszczeg贸lnione w ksi膮偶ce w cudzys艂owach pochodz膮 ze 藕r贸de艂 historycznych...*"
Pomimo tego, 偶e publikacja ta nie jest powie艣ci膮, tak w艂a艣nie si臋 j膮 czyta. G艂贸wnym tego powodem s膮 liczne fabularyzowane wstawki oraz styl autora. Janicki lubi fantazjowa膰 na temat swoich bohaterek, ale nie waha si臋 pochwali膰 swoim warsztatem profesjonalnego historyka, polemizuj膮c z przywo艂anymi kolegami po fachu. Czasami te偶 ujawnia si臋 i przenosi akcj臋 (ksi膮偶ka jest na tyle zbeletryzowana, 偶e nie waham si臋 u偶y膰 tego s艂owa) do wsp贸艂czesno艣ci, opowiadaj膮c o tym, jak obecnie wygl膮da grobowiec Bony czy jak dojecha膰 do Neapolu. Nie jest to zbyt udany zabieg - niepotrzebnie odrywa czytelnika od zg艂臋biania si臋 w staropolsk膮 rzeczywisto艣膰. Za tym, 偶e ,,Damy z艂otego wieku" nie s膮 ksi膮偶k膮 stricte naukow膮 艣wiadczy r贸wnie偶 to, 偶e brak w niej przypis贸w. Na szcz臋艣cie t臋 wad臋 nadrabia rozbudowana bibliografia zawieraj膮ca a偶 dwie艣cie dwana艣cie pozycji.

,,Damy z艂otego wieku" to ksi膮偶ka o najs艂ynniejszych kobietach b臋d膮cej u szczytu pot臋gi Rzeczypospolitej Obojga Narod贸w. Kamil Janicki, opr贸cz wizerunku Boby Sforzy, El偶biety Habsbur偶anki, Barbary Radziwi艂艂贸wny i Anny Jagiellonki, nakre艣la te偶 obraz kraju, kt贸ry w艂a艣nie prze偶ywa lata swojej 艣wietno艣ci jednocze艣nie tworz膮c podwaliny pod sw贸j przysz艂y upadek. Pi臋knie wydana, ozdobiona licznymi ilustracjami ksi膮偶ka jest lekcj膮 historii, kt贸r膮, jak to mia艂a w zwyczaju, podporz膮dkowa艂a sobie w艂adcza pani spod znaku po偶eraj膮cego dziecko smoka. Zach臋cam do lektury.

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca
*Janicki Kamil, ,,Damy z艂otego wieku", Krak贸w 2014, s. 471. 

Za egzemplarz recenzencki dzi臋kuj臋 wydawnictwu Znak Horyzont. 

poniedzia艂ek, 1 grudnia 2014

Podsumowanie pierwszej i zarazem ostatniej edycji wyzwania ,,Odkrywamy bia艂e plamy"

Wszystko ma sw贸j pocz膮tek i koniec. Moje wyzwanie r贸wnie偶. Gdy zak艂ada艂am sw贸j blog, zach艂ysn臋艂am si臋 wyzwaniami czytelniczymi - zg艂osi艂am si臋 do kilkunastu i by艂am z艂a, 偶e nie nad膮偶am za wszystkimi i 偶e nie zg艂aszam tak du偶o ksi膮偶ek jak pozostali uczestnicy. Kilka miesi臋cy temu zda艂am sobie spraw臋, 偶e to robota g艂upiego i zrezygnowa艂am ze wszystkich wyzwa艅, tak偶e swojego. Tym samym zabawa Odkrywamy bia艂e plamy przesz艂a do historii.

Cudo wsp贸艂czesnej grafiki komputerowej
Stworzy艂am to wyzwanie pod wp艂ywem chwili i bez szczeg贸lnego pomys艂u na nie (co wida膰 po niezwykle szczeg贸艂owym i dopracowanym bannerze, z kt贸rego 艣miej臋 si臋 do dzi艣). Podstawowa zasada brzmia艂a: czytamy wszystko, co ma jakikolwiek zwi膮zek z podr贸偶ami. Nie wymaga艂am niczego poza zg艂aszaniem ksi膮偶ek zaliczaj膮cych si臋 tematycznie do wskazanej grupy. Wyzwanie zaliczy艂y wi臋c niemal偶e wszystkie osoby, kt贸re si臋 do niego zg艂osi艂y (opr贸cz dw贸ch os贸b, kt贸re nie zg艂osi艂y ani jednej ksi膮偶ki). Ile dok艂adnie, oka偶e si臋 zaraz - zapraszam do przyjrzenia si臋 kilku statystykom.

Razem ze mn膮 oraz dwiema wspomnianymi osobami, do wyzwania zg艂osi艂o si臋 14 os贸b. Najwi臋ksz膮 aktywno艣ci膮 ca艂y czas wykazywa艂a si臋 Alicjamagdalena, kt贸ra zg艂osi艂a a偶 23 ksi膮偶ki, ostatni膮 wczoraj, rzutem na ta艣m臋 wygrywaj膮c z Kamilem Nowakiem, kt贸ry zg艂osi艂 22 ksi膮偶ki. Zgodnie z regulaminem, osoba, kt贸ra zg艂osi艂a najwi臋cej ksi膮偶ek, otrzyma nagrod臋 w postaci ksi膮偶ki-niespodzianki. Alicjo - nagroda zostanie do Ciebie wys艂ana, gdy na podany ni偶ej adres e-mail, otrzymam Tw贸j adres. Kolejn膮 osob膮, kt贸ra otrzyma ode mnie ksi膮偶k臋 jest wspomniany ju偶 Kamil Nowak. W regulaminie zaznaczy艂am, 偶e drug膮 nagrod臋 otrzyma uczestnik, kt贸ry moim zdaniem si臋ga艂 po najciekawsze ksi膮偶ki. Wyb贸r by艂 bardzo trudny, d艂ugo si臋 waha艂am, ale w ko艅cu musia艂am podj膮膰 decyzj臋. Niech pozostali uczestnicy wyzwania, wiedz膮, 偶e ceni臋 i ich gust czytelniczy. Tymczasem Kamila prosz臋 o wys艂anie mi swojego adresu. Na wiadomo艣ci czekam pod adresem e-mail: franca.w.sieci@gmail.com. 

Kolejne 艣wietne wyniki osi膮gn臋艂y: Luka Rhei, Joanna Kulik i moja skromna osoba. Wszystkie zg艂osi艂y艣my po 16 ksi膮偶ek. J. zg艂osi艂a 9 ksi膮偶ek, Klaudia 5, Magdalenardo 4 i AnnRK 3. Pozosta艂e dziewczyny zg艂osi艂y po 1 ksi膮偶ce. Wszystkim oczywi艣cie gratuluj臋!

艁膮cznie zg艂osili艣my 118 ksi膮偶ek. Ze statystyk wynika, 偶e najcz臋艣ciej si臋gali艣cie (ja nie mia艂am ku temu okazji, po ksi膮偶ki Martyny Wojciechowskiej (12 zg艂osze艅) i Beaty Pawlikowskiej (10 zg艂osze艅). Umiarkowan膮 popularno艣ci膮 cieszy艂a si臋 r贸wnie偶 tw贸rczo艣膰 Wojciecha Cejrowskiego, Andrzeja Stasiuka, Krzysztofa Vargi, Pauliny Wilk, Piotra Kra艣ki, Jacka Hugo-Badera i kilku innych tw贸rc贸w.

Mam nadziej臋, 偶e zako艅czenie mojego wyzwania nie sprawi, 偶e stracicie motywacj臋 do si臋gania po literatur臋 podr贸偶nicz膮. By艂abym przera偶ona, gdyby tak si臋 sta艂o! Tym, kt贸rzy musz膮 mie膰 nad sob膮 bat, pomocne mog膮 okaza膰 si臋 wyzwania i projekty Reporterskim okiem i Ksi膮偶kowe podr贸偶e (to drugie ko艅czy si臋 za 30 dni, ale jest mo偶liwo艣膰 przed艂u偶enia go o kolejn膮 edycj臋). Powodzenia!

To wszystko na dzi艣, dzi臋kuj臋 za przeczytanie i pozdrawiam,
Franca